༥. མུ་ཎྜ་རཱ་ཛ་ཝ་གྒོ
༡. ཨཱ་དི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༤༡. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཉྩི་མེ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྷོ་གཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ག་ཏེ་ཧི བྷོ་གེ་ཧི བཱ་ཧཱ་བ་ལ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ཧི སེ་དཱ་ཝ་ཀྑི་ཏྟེ་ཧི དྷ་མྨི་ཀེ་ཧི དྷ་མྨ་ལ་དྡྷེ་ཧི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི ས་མྨཱ སུ་ཁཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི; མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི ས་མྨཱ སུ་ཁཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི; པུ་ཏྟ་དཱ་ར་དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་ར་པོ་རི་སེ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི ས་མྨཱ སུ་ཁཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ བྷོ་གཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ག་ཏེ་ཧི བྷོ་གེ་ཧི བཱ་ཧཱ་བ་ལ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ཧི སེ་དཱ་ཝ་ཀྑི་ཏྟེ་ཧི དྷ་མྨི་ཀེ་ཧི དྷ་མྨ་ལ་དྡྷེ་ཧི མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩེ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི ས་མྨཱ སུ་ཁཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ བྷོ་གཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ག་ཏེ་ཧི བྷོ་གེ་ཧི བཱ་ཧཱ་བ་ལ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ཧི སེ་དཱ་ཝ་ཀྑི་ཏྟེ་ཧི དྷ་མྨི་ཀེ་ཧི དྷ་མྨ་ལ་དྡྷེ་ཧི ཡཱ ཏཱ ཧོ་ནྟི ཨཱ་པ་དཱ – ཨ་གྒི་ཏོ ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཝཱ རཱ་ཛ་ཏོ ཝཱ ཙོ་ར་ཏོ ཝཱ ཨ་པྤི་ཡ་ཏོ ཝཱ དཱ་ཡཱ་ད་ཏོ [ཨ་པྤི་ཡ་ཏོ ཝཱ དཱ་ཡཱ་ད་ཏོ ཝཱ (བ་ཧཱུ་སུ) ཨ. ནི. ༤.༦༡; ༥.༡༤༨] – ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སུ ཨཱ་པ་དཱ་སུ བྷོ་གེ་ཧི པ་རི་ཡོ་དྷཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏི, སོ་ཏྠིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ བྷོ་གཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ག་ཏེ་ཧི བྷོ་གེ་ཧི བཱ་ཧཱ་བ་ལ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ཧི སེ་དཱ་ཝ་ཀྑི་ཏྟེ་ཧི དྷ་མྨི་ཀེ་ཧི དྷ་མྨ་ལ་དྡྷེ་ཧི པ་ཉྩ་བ་ལིཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཉཱ་ཏི་བ་ལིཾ, ཨ་ཏི་ཐི་བ་ལིཾ, པུ་བྦ་པེ་ཏ་བ་ལིཾ, རཱ་ཛ་བ་ལིཾ, དེ་ཝ་ཏཱ་བ་ལིཾ – ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ བྷོ་གཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ག་ཏེ་ཧི བྷོ་གེ་ཧི བཱ་ཧཱ་བ་ལ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ཧི སེ་དཱ་ཝ་ཀྑི་ཏྟེ་ཧི དྷ་མྨི་ཀེ་ཧི དྷ་མྨ་ལ་དྡྷེ་ཧི ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ མ་ད་པྤ་མཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ཁ་ནྟི་སོ་ར་ཙྩེ ནི་ཝི་ཊྛཱ ཨེ་ཀ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ད་མེ་ནྟི ཨེ་ཀ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མེ་ནྟི ཨེ་ཀ་མ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ནི་བྦཱ་པེ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་སུ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཨུ་དྡྷ་གྒི་ཀཾ ད་ཀྑི་ཎཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏི སོ་ཝ་གྒི་ཀཾ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཾ ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ. ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ བྷོ་གཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡོ. ཨི་མེ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, པ་ཉྩ བྷོ་གཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡཱ.
‘‘ཏ་སྶ ཙེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨི་མེ པ་ཉྩ བྷོ་གཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡེ ཨཱ་དི་ཡ་ཏོ བྷོ་གཱ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡེ ཝ་ཏ བྷོ་གཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡཱ ཏེ ཙཱ་ཧཾ ཨཱ་དི་ཡཱ་མི བྷོ་གཱ ཙ མེ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི’ཏི. ཨི་ཏི་སྶ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ. ཏ་སྶ ཙེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨི་མེ པ་ཉྩ བྷོ་གཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡེ ཨཱ་དི་ཡ་ཏོ བྷོ་གཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡེ ཝ་ཏ བྷོ་གཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡཱ ཏེ ཙཱ་ཧཾ ཨཱ་དི་ཡཱ་མི བྷོ་གཱ ཙ མེ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱི’ཏི. ཨི་ཏི་སྶ ཧོ་ཏི [ཨི་ཏི་སྶ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ, (སཱི. སྱཱ.)] ཨུ་བྷ་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ’’ཏི.
‘‘བྷུ་ཏྟཱ བྷོ་གཱ བྷ་ཏཱ བྷ་ཙྩཱ [ག་ཏཱ ཏ་ཙྪཱ (ཀ.)], ཝི་ཏི་ཎྞཱ ཨཱ་པ་དཱ་སུ མེ;
ཨུ་དྡྷ་གྒཱ ད་ཀྑི་ཎཱ དི་ནྣཱ, ཨ་ཐོ པ་ཉྩ་བ་ལཱི་ཀ་ཏཱ;
ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ སཱི་ལ་ཝ་ནྟོ, ས་ཉྙ་ཏཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་ར་ཡོ.
‘‘ཡ་ད་ཏྠཾ བྷོ་གཾ ཨི་ཙྪེ་ཡྻ, པ་ཎྜི་ཏོ གྷ་ར་མཱ་ཝ་སཾ;
སོ མེ ཨ་ཏྠོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ཀ་ཏཾ ཨ་ན་ནུ་ཏཱ་པི་ཡཾ.
‘‘ཨེ་ཏཾ [ཨེ་ཝཾ (ཀ.)] ཨ་ནུ་སྶ་རཾ མ་ཙྩོ, ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ ཋི་ཏོ ན་རོ;
ཨི་དྷེ་ཝ ནཾ པ་སཾ་ས་ནྟི, པེ་ཙྩ ས་གྒེ པ་མོ་ད་ཏཱི’’ཏི [པེ་ཙྩ ས་གྒེ ཙ མོ་ད་ཏཱི་ཏི (སཱི. སྱཱ.)]. པ་ཋ་མཾ;
༢. ས་པྤུ་རི་ས་སུ་ཏྟཾ
༤༢. ‘‘ས་པྤུ་རི་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ལེ ཛཱ་ཡ་མཱ་ནོ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི; མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ [མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ནྣཾ (སཱི. པཱི.)] ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི; པུ་ཏྟ་དཱ་ར་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི; དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་ར་པོ་རི་ས་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི; མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི; ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ས་བྦ་ས་སྶཱ་ནི ས་མྤཱ་དེ་ནྟོ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པྤུ་རི་སོ ཀུ་ལེ ཛཱ་ཡ་མཱ་ནོ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི; མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི; པུ་ཏྟ་དཱ་ར་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི; དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་ར་པོ་རི་ས་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི; མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི; ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཧི་ཏོ བ་ཧུ་ནྣཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ བྷོ་གེ, ཏཾ དེ་ཝ་ཏཱ ར་ཀྑ་ཏི དྷ་མྨ་གུ་ཏྟཾ;
བ་ཧུ་སྶུ་ཏཾ སཱི་ལ་ཝ་ཏཱུ་པ་པ་ནྣཾ, དྷ་མྨེ ཋི་ཏཾ ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏི [ཝི་ཛ་ཧཱ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཀི་ཏྟི.
‘‘དྷ་མྨ་ཊྛཾ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཾ, ས་ཙྩ་ཝཱ་དིཾ ཧི་རཱི་མ་ནཾ;
ནེ་ཀྑཾ ཛ་མྦོ་ན་ད་སྶེ་ཝ, ཀོ ཏཾ ནི་ནྡི་ཏུ་མ་ར་ཧ་ཏི;
དེ་ཝཱ་པི ནཾ པ་སཾ་ས་ནྟི, བྲ་ཧྨུ་ནཱ་པི པ་སཾ་སི་ཏོ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ;
༣. ཨི་ཊྛ་སུ་ཏྟཾ
༤༣. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘པ་ཉྩི་མེ, ག་ཧ་པ་ཏི, དྷ་མྨཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ དུ་ལླ་བྷཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨཱ་ཡུ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨི་ཊྛོ ཀ་ནྟོ མ་ནཱ་པོ དུ་ལླ་བྷོ ལོ་ཀ་སྨིཾ; ཝ་ཎྞོ ཨི་ཊྛོ ཀ་ནྟོ མ་ནཱ་པོ དུ་ལླ་བྷོ ལོ་ཀ་སྨིཾ; སུ་ཁཾ ཨི་ཊྛཾ ཀ་ནྟཾ མ་ནཱ་པཾ དུ་ལླ་བྷཾ ལོ་ཀ་སྨིཾ; ཡ་སོ ཨི་ཊྛོ ཀ་ནྟོ མ་ནཱ་པོ དུ་ལླ་བྷོ ལོ་ཀ་སྨིཾ; ས་གྒཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ དུ་ལླ་བྷཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཨི་མེ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ དུ་ལླ་བྷཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ.
‘‘ཨི་མེ་སཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, པ་ཉྩ་ནྣཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ནྟཱ་ནཾ མ་ནཱ་པཱ་ནཾ དུ་ལླ་བྷཱ་ནཾ ལོ་ཀ་སྨིཾ ན ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ན་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ཏྠ་ནཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ [ན པ་ཏྠ་ནཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ ཝ་དཱ་མི. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, པ་ཉྩ་ནྣཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ནྟཱ་ནཾ མ་ནཱ་པཱ་ནཾ དུ་ལླ་བྷཱ་ནཾ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ན་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ཏྠ་ནཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ཀོ ཨི་དྷ ཀེ་ན ཧཱ་ཡེ་ཐ?
‘‘ན ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་ར་ཧ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨཱ་ཡུ་ཀཱ་མོ ཨཱ་ཡུཾ ཨཱ་ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ཝཱ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏུཾ ཝཱ ཨཱ་ཡུ་སྶ ཝཱ་པི ཧེ་ཏུ. ཨཱ་ཡུ་ཀཱ་མེ་ན, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ་ན ཨཱ་ཡུ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ཨཱ་ཡུ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ ཧི་སྶ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨཱ་ཡུ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཨཱ་ཡུ་སྶ དི་བྦ་སྶ ཝཱ མཱ་ནུ་ས་སྶ ཝཱ.
‘‘ན ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་ར་ཧ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝ་ཎྞ་ཀཱ་མོ ཝ་ཎྞཾ ཨཱ་ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ཝཱ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏུཾ ཝཱ ཝ་ཎྞ་སྶ ཝཱ་པི ཧེ་ཏུ. ཝ་ཎྞ་ཀཱ་མེ་ན, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ་ན ཝ་ཎྞ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ཝ་ཎྞ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ ཧི་སྶ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཝ་ཎྞ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་སྶ དི་བྦ་སྶ ཝཱ མཱ་ནུ་ས་སྶ ཝཱ.
‘‘ན ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་ར་ཧ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སུ་ཁ་ཀཱ་མོ སུ་ཁཾ ཨཱ་ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ཝཱ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏུཾ ཝཱ སུ་ཁ་སྶ ཝཱ་པི ཧེ་ཏུ. སུ་ཁ་ཀཱ་མེ་ན, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ་ན སུ་ཁ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. སུ་ཁ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ ཧི་སྶ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཊི་པ་ནྣཱ སུ་ཁ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི སུ་ཁ་སྶ དི་བྦ་སྶ ཝཱ མཱ་ནུ་ས་སྶ ཝཱ.
‘‘ན ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་ར་ཧ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཡ་ས་ཀཱ་མོ ཡ་སཾ ཨཱ་ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ཝཱ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏུཾ ཝཱ ཡ་ས་སྶ ཝཱ་པི ཧེ་ཏུ. ཡ་ས་ཀཱ་མེ་ན, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ་ན ཡ་ས་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ཡ་ས་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ ཧི་སྶ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡ་ས་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཡ་ས་སྶ དི་བྦ་སྶ ཝཱ མཱ་ནུ་ས་སྶ ཝཱ.
‘‘ན ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་ར་ཧ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་གྒ་ཀཱ་མོ ས་གྒཾ ཨཱ་ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ཝཱ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏུཾ ཝཱ ས་གྒཱ་ནཾ ཝཱ་པི ཧེ་ཏུ. ས་གྒ་ཀཱ་མེ་ན, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ་ན ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ ཧི་སྶ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཊི་པ་ནྣཱ ས་གྒ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ས་གྒཱ་ན’’ནྟི.
‘‘ཨཱ་ཡུཾ ཝ་ཎྞཾ ཡ་སཾ ཀི་ཏྟིཾ, ས་གྒཾ ཨུ་ཙྩཱ་ཀུ་ལཱི་ན་ཏཾ;
ར་ཏི་ཡོ པ་ཏྠ་ཡཱ་ནེ་ན [པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནེ་ན (ཀ.)], ཨུ་ལཱ༹་རཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རཱ.
‘‘ཨ་པྤ་མཱ་དཾ པ་སཾ་ས་ནྟི, པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡཱ་སུ པ་ཎྜི་ཏཱ;
‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨུ་བྷོ ཨ་ཏྠེ, ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏི པ་ཎྜི་ཏོ.
‘‘དི་ཊྛེ དྷ་མྨེ ཙ [དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ (སཱི.)] ཡོ ཨ་ཏྠོ, ཡོ ཙ་ཏྠོ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀོ;
ཨ་ཏྠཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ དྷཱི་རོ, པ་ཎྜི་ཏོ་ཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ;
༤. མ་ནཱ་པ་དཱ་ཡཱི་སུ་ཏྟཾ
༤༤. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཨུ་གྒ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་ནོ ཝེ་སཱ་ལི་ཀ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་གྒོ ག་ཧ་པ་ཏི ཝེ་སཱ་ལི་ཀོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨུ་གྒོ ག་ཧ་པ་ཏི ཝེ་སཱ་ལི་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ – ‘མ་ནཱ་པ་དཱ་ཡཱི ལ་བྷ་ཏེ མ་ནཱ་པ’ནྟི. མ་ནཱ་པཾ མེ, བྷ་ནྟེ, སཱ་ལ་པུ་པྥ་ཀཾ [སཱ་ལི་པུ་པྥ་ཀཾ (ཀ.)] ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ; ཏཾ མེ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ.
‘‘ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ – ‘མ་ནཱ་པ་དཱ་ཡཱི ལ་བྷ་ཏེ མ་ནཱ་པ’ནྟི. མ་ནཱ་པཾ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་མྤ་ནྣ་ཀོ་ལ་ཀཾ སཱུ་ཀ་ར་མཾ་སཾ [ས་མྤ་ནྣ་སཱུ་ཀ་ར་མཾ་སཾ (སཱི.), ས་མྤ་ནྣ་ཝ་ར་སཱུ་ཀ་ར་མཾ་སཾ (སྱཱ.)]; ཏཾ མེ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ.
‘‘ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ – ‘མ་ནཱ་པ་དཱ་ཡཱི ལ་བྷ་ཏེ མ་ནཱ་པ’ནྟི. མ་ནཱ་པཾ མེ, བྷ་ནྟེ, ནི་བྦ་ཏྟ་ཏེ་ལ་ཀཾ [ནི་བ་དྡྷ་ཏེ་ལ་ཀཾ (པཱི. སཱི. ཨ་ཊྛ.), ནི་བྦ་ཊྚ་ཏེ་ལ་ཀཾ (སྱཱ. ཨ་ཊྛ.)] ནཱ་ལི་ཡ་སཱ་ཀཾ; ཏཾ མེ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ.
‘‘ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ – ‘མ་ནཱ་པ་དཱ་ཡཱི ལ་བྷ་ཏེ མ་ནཱ་པ’ནྟི. མ་ནཱ་པོ མེ, བྷ་ནྟེ, སཱ་ལཱི་ནཾ ཨོ་ད་ནོ ཝི་ཙི་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཀོ [ཝི་ག་ཏ་ཀཱ་ལ་ཀོ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] ཨ་ནེ་ཀ་སཱུ་པོ ཨ་ནེ་ཀ་བྱ་ཉྫ་ནོ; ཏཾ མེ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ.
‘‘ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ – ‘མ་ནཱ་པ་དཱ་ཡཱི ལ་བྷ་ཏེ མ་ནཱ་པ’ནྟི. མ་ནཱ་པཱ་ནི མེ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་སི་ཀཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི; ཏཱ་ནི མེ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ.
‘‘ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ – ‘མ་ནཱ་པ་དཱ་ཡཱི ལ་བྷ་ཏེ མ་ནཱ་པ’ནྟི. མ་ནཱ་པོ མེ, བྷ་ནྟེ, པ་ལླ་ངྐོ གོ་ན་ཀ་ཏྠ་ཏོ པ་ཊ་ལི་ཀ་ཏྠ་ཏོ ཀ་ད་ལི་མི་ག་པ་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎོ [ཀཱ་ད་ལི་མི་ག་པ་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎོ (སཱི.)] ས་ཨུ་ཏྟ་ར་ཙྪ་དོ ཨུ་བྷ་ཏོ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱུ་པ་དྷཱ་ནོ. ཨ་པི ཙ, བྷ་ནྟེ, མ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་མ – ‘ནེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀ་པྤ་ཏཱི’ཏི. ཨི་དཾ མེ, བྷ་ནྟེ, ཙ་ནྡ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ཨ་གྒྷ་ཏི ཨ་དྷི་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ; ཏཾ མེ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་གྒཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཝེ་སཱ་ལི་ཀཾ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱི་ཡེ་ན ཨ་ནུ་མོ་དི –
‘‘མ་ནཱ་པ་དཱ་ཡཱི ལ་བྷ་ཏེ མ་ནཱ་པཾ,
ཡོ ཨུ་ཛྫུ་བྷཱུ་ཏེ་སུ [ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏེ་སུ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ད་དཱ་ཏི ཚ་ནྡ་སཱ;
ཨ་ཙྪཱ་ད་ནཾ ས་ཡ་ན་མ་ནྣ་པཱ་ནཾ [ས་ཡ་ན་མ་ཐ་ནྣ་པཱ་ནཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)],
ནཱ་ནཱ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནི ཙ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནི.
‘‘ཙ་ཏྟ་ཉྩ མུ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱི་ཏཾ [ཨ་ན་གྒ་ཧཱི་ཏཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)],
ཁེ་ཏྟཱུ་པ་མེ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ ཝི་དི་ཏྭཱ;
སོ དུ་ཙྩ་ཛཾ ས་པྤུ་རི་སོ ཙ་ཛི་ཏྭཱ,
མ་ནཱ་པ་དཱ་ཡཱི ལ་བྷ་ཏེ མ་ནཱ་པ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་གྒཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཝེ་སཱ་ལི་ཀཾ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱི་ཡེ་ན ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་གྒོ ག་ཧ་པ་ཏི ཝེ་སཱ་ལི་ཀོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ [ཀཱ་ལ་ཀ་ཏོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཙ ཨུ་གྒོ ག་ཧ་པ་ཏི ཝེ་སཱ་ལི་ཀོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མ་ནོ་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་གྒོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞོ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཾ ཁོ ཨུ་གྒཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི ཏེ, ཨུ་གྒ, ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ’’ཏི? ‘‘ཏ་གྒྷ མེ, བྷ་ག་ཝཱ, ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་གྒཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘མ་ནཱ་པ་དཱ་ཡཱི ལ་བྷ་ཏེ མ་ནཱ་པཾ,
ཨ་གྒ་སྶ དཱ་ཏཱ ལ་བྷ་ཏེ པུ་ན་གྒཾ;
ཝ་ར་སྶ དཱ་ཏཱ ཝ་ར་ལཱ་བྷི ཧོ་ཏི,
སེ་ཊྛཾ ད་དོ སེ་ཊྛ་མུ་པེ་ཏི ཋཱ་ནཾ.
‘‘ཡོ ཨ་གྒ་དཱ་ཡཱི ཝ་ར་དཱ་ཡཱི, སེ་ཊྛ་དཱ་ཡཱི ཙ ཡོ ན་རོ;
དཱི་གྷཱ་ཡུ ཡ་ས་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠཱུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ;
༥. པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ནྡ་སུ་ཏྟཾ
༤༥. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ནྡཱ ཀུ་ས་ལཱ་བྷི་ས་ནྡཱ སུ་ཁ་སྶཱ་ཧཱ་རཱ སོ་ཝ་གྒི་ཀཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ ཨི་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ནྟཱ་ཡ མ་ནཱ་པཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཡ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ཏ་སྶ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ནྡོ ཀུ་ས་ལཱ་བྷི་ས་ནྡོ སུ་ཁ་སྶཱ་ཧཱ་རོ སོ་ཝ་གྒི་ཀོ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀོ ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཨི་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ནྟཱ་ཡ མ་ནཱ་པཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘ཡ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ…པེ… ཡ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ…པེ… ཡ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ…པེ….
‘‘ཡ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ཏ་སྶ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ནྡོ ཀུ་ས་ལཱ་བྷི་ས་ནྡོ སུ་ཁ་སྶཱ་ཧཱ་རོ སོ་ཝ་གྒི་ཀོ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀོ ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཨི་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ནྟཱ་ཡ མ་ནཱ་པཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ནྡཱ ཀུ་ས་ལཱ་བྷི་ས་ནྡཱ སུ་ཁ་སྶཱ་ཧཱ་རཱ སོ་ཝ་གྒི་ཀཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ ཨི་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ནྟཱ་ཡ མ་ནཱ་པཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
‘‘ཨི་མེ་ཧི ཙ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ནྡེ་ཧི ཀུ་ས་ལཱ་བྷི་ས་ནྡེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ན སུ་ཀ་རཾ པུ་ཉྙ་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏྟ་ཀོ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ནྡོ ཀུ་ས་ལཱ་བྷི་ས་ནྡོ སུ་ཁ་སྶཱ་ཧཱ་རོ སོ་ཝ་གྒི་ཀོ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀོ ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཨི་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ནྟཱ་ཡ མ་ནཱ་པཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ས་ངྑེ་ཡྻོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ན སུ་ཀ་རཾ ཨུ་ད་ཀ་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ལ༹ྷ་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ལ༹ྷ་ཀ་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ལ༹ྷ་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ལ༹ྷ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ; ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ས་ངྑེ་ཡྻོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི’. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ནྡེ་ཧི ཀུ་ས་ལཱ་བྷི་ས་ནྡེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ན སུ་ཀ་རཾ པུ་ཉྙ་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏྟ་ཀོ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ནྡོ ཀུ་ས་ལཱ་བྷི་ས་ནྡོ སུ་ཁ་སྶཱ་ཧཱ་རོ སོ་ཝ་གྒི་ཀོ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀོ ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཨི་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ནྟཱ་ཡ མ་ནཱ་པཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ས་ངྑེ་ཡྻོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘མ་ཧོ་ད་དྷིཾ ཨ་པ་རི་མི་ཏཾ མ་ཧཱ་ས་རཾ,
བ་ཧུ་བྷེ་ར་ཝཾ ར་ཏྣ་ག་ཎཱ་ན་མཱ་ལ་ཡཾ;
ན་ཛྫོ ཡ་ཐཱ ན་ར་ག་ཎ་ས་ངྒྷ་སེ་ཝི་ཏཱ [མ་ཙྪ ག་ཎ་སཾ་གྷ་སེ་ཝི་ཏཱ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.) སཾ. ནི. ༥.༡༠༣༧ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ],
པུ་ཐཱུ ས་ཝ་ནྟཱི ཨུ་པ་ཡ་ནྟི སཱ་ག་རཾ.
‘‘ཨེ་ཝཾ ན་རཾ ཨ་ནྣ་ད་པཱ་ན་ཝ་ཏྠ་དཾ,
སེ་ཡྻཱ་ནི་ས་ཛྫ་ཏྠ་ར་ཎ་སྶ དཱ་ཡ་ཀཾ;
པུ་ཉྙ་སྶ དྷཱ་རཱ ཨུ་པ་ཡ་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཾ,
ན་ཛྫོ ཡ་ཐཱ ཝཱ་རི་ཝ་ཧཱ་ཝ སཱ་ག་ར’’ནྟི. པ་ཉྩ་མཾ;
༦. ས་མྤ་དཱ་སུ་ཏྟཾ
༤༦. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྤ་དཱ. ཀ་ཏ་མཱ པ་ཉྩ? ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་དཱ, སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ, སུ་ཏ་ས་མྤ་དཱ, ཙཱ་ག་ས་མྤ་དཱ, པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཱ – ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ས་མྤ་དཱ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. དྷ་ན་སུ་ཏྟཾ
༤༧. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷཱ་དྷ་ནཾ, སཱི་ལ་དྷ་ནཾ, སུ་ཏ་དྷ་ནཾ, ཙཱ་ག་དྷ་ནཾ, པ་ཉྙཱ་དྷ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷཱ་དྷ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ས་དྡ་ཧ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བོ་དྷིཾ – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷཱ་དྷ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་དྷ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་དྷ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་དྷ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་དྷ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙཱ་ག་དྷ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝི་ག་ཏ་མ་ལ་མ་ཙྪེ་རེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི མུ་ཏྟ་ཙཱ་གོ པ་ཡ་ཏ་པཱ་ཎི ཝོ་སྶ་གྒ་ར་ཏོ ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙཱ་ག་དྷ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྙཱ་དྷ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ པ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་ད་ཡ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྙཱ་དྷ་ནཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ དྷ་ནཱ་ནཱི’’ཏི.
[ཨ. ནི. ༤.༥༢] ‘‘ཡ་སྶ ས་དྡྷཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ, ཨ་ཙ་ལཱ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ;
སཱི་ལ་ཉྩ ཡ་སྶ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟཾ པ་སཾ་སི་ཏཾ.
‘‘ས་ངྒྷེ པ་སཱ་དོ ཡ་སྶ་ཏྠི, ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏ་ཉྩ ད་སྶ་ནཾ;
ཨ་ད་ལི་དྡོ་ཏི ཏཾ ཨཱ་ཧུ, ཨ་མོ་གྷཾ ཏ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ ས་དྡྷ་ཉྩ སཱི་ལ་ཉྩ, པ་སཱ་དཾ དྷ་མྨ་ད་སྶ་ནཾ;
ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཐ མེ་དྷཱ་ཝཱི, ས་རཾ བུ་དྡྷཱ་ན སཱ་ས་ན’’ནྟི. ས་ཏྟ་མཾ;
༨. ཨ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡ་ཋཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༤༨. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ནི ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ‘ཛ་རཱ་དྷ་མྨཾ མཱ ཛཱི་རཱི’ཏི ཨ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡཾ ཋཱ་ནཾ ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ‘བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨཾ མཱ བྱཱ་དྷཱི་ཡཱི’ཏི [ཝྱཱ་དྷི་དྷ་མྨཾ ‘‘མཱ ཝྱཱ་དྷཱི་ཡཱི’’ཏི (སཱི. པཱི.)] …པེ… ‘མ་ར་ཎ་དྷ་མྨཾ མཱ མཱི་ཡཱི’ཏི… ‘ཁ་ཡ་དྷ་མྨཾ མཱ ཁཱི་ཡཱི’ཏི… ‘ན་སྶ་ན་དྷ་མྨཾ མཱ ན་སྶཱི’ཏི ཨ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡཾ ཋཱ་ནཾ ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ.
‘‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཛ་རཱ་དྷ་མྨཾ ཛཱི་ར་ཏི. སོ ཛ་རཱ་དྷ་མྨེ ཛི་ཎྞེ ན ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ན ཁོ མ་ཡ྄ཧེ་ཝེ་ཀ་སྶ [མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝེ་ཀ་སྶ (སཱི.)] ཛ་རཱ་དྷ་མྨཾ ཛཱི་ར་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏི ག་ཏི ཙུ་ཏི ཨུ་པ་པ་ཏྟི ས་བྦེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཛ་རཱ་དྷ་མྨཾ ཛཱི་ར་ཏི. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ [ཨ་ཧ་ཉྩེ (?)] ཁོ པ་ན ཛ་རཱ་དྷ་མྨེ ཛི་ཎྞེ སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཀི་ལ་མེ་ཡྻཾ པ་རི་དེ་ཝེ་ཡྻཾ, ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡེ་ཡྻཾ, ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཾ, བྷ་ཏྟ་མྤི མེ ན་ཙྪཱ་དེ་ཡྻ, ཀཱ་ཡེ་པི དུ་བྦ་ཎྞི་ཡཾ ཨོ་ཀྐ་མེ་ཡྻ, ཀ་མྨ་ནྟཱ་པི ན་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུཾ [ཀ་མྨ་ནྟོ་པི ན་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ (ཀ.)], ཨ་མི་ཏྟཱ་པི ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་སྶུ, མི་ཏྟཱ་པི དུ་མྨ་ནཱ ཨ་སྶཱུ’ཏི. སོ ཛ་རཱ་དྷ་མྨེ ཛི་ཎྞེ སོ་ཙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི, ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི, ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ – ‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཝི་དྡྷོ ས་ཝི་སེ་ན སོ་ཀ་ས་ལླེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི’’’.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨཾ བྱཱ་དྷཱི་ཡ་ཏི…པེ… མ་ར་ཎ་དྷ་མྨཾ མཱི་ཡ་ཏི… ཁ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཁཱི་ཡ་ཏི… ན་སྶ་ན་དྷ་མྨཾ ན་སྶ་ཏི. སོ ན་སྶ་ན་དྷ་མྨེ ན་ཊྛེ ན ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ན ཁོ མ་ཡ྄ཧེ་ཝེ་ཀ་སྶ ན་སྶ་ན་དྷ་མྨཾ ན་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏི ག་ཏི ཙུ་ཏི ཨུ་པ་པ་ཏྟི ས་བྦེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ན་སྶ་ན་དྷ་མྨཾ ན་སྶ་ཏི. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན ན་སྶ་ན་དྷ་མྨེ ན་ཊྛེ སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཀི་ལ་མེ་ཡྻཾ པ་རི་དེ་ཝེ་ཡྻཾ, ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡེ་ཡྻཾ, ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཾ, བྷ་ཏྟ་མྤི མེ ན་ཙྪཱ་དེ་ཡྻ, ཀཱ་ཡེ་པི དུ་བྦ་ཎྞི་ཡཾ ཨོ་ཀྐ་མེ་ཡྻ, ཀ་མྨ་ནྟཱ་པི ན་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུཾ, ཨ་མི་ཏྟཱ་པི ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་སྶུ, མི་ཏྟཱ་པི དུ་མྨ་ནཱ ཨ་སྶཱུ’ཏི. སོ ན་སྶ་ན་དྷ་མྨེ ན་ཊྛེ སོ་ཙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི, ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི, ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ – ‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཝི་དྡྷོ ས་ཝི་སེ་ན སོ་ཀ་ས་ལླེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི’’’.
‘‘སུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཛ་རཱ་དྷ་མྨཾ ཛཱི་ར་ཏི. སོ ཛ་རཱ་དྷ་མྨེ ཛི་ཎྞེ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ན ཁོ མ་ཡ྄ཧེ་ཝེ་ཀ་སྶ ཛ་རཱ་དྷ་མྨཾ ཛཱི་ར་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏི ག་ཏི ཙུ་ཏི ཨུ་པ་པ་ཏྟི ས་བྦེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཛ་རཱ་དྷ་མྨཾ ཛཱི་ར་ཏི. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན ཛ་རཱ་དྷ་མྨེ ཛི་ཎྞེ སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཀི་ལ་མེ་ཡྻཾ པ་རི་དེ་ཝེ་ཡྻཾ, ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡེ་ཡྻཾ, ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཾ, བྷ་ཏྟ་མྤི མེ ན་ཙྪཱ་དེ་ཡྻ, ཀཱ་ཡེ་པི དུ་བྦ་ཎྞི་ཡཾ ཨོ་ཀྐ་མེ་ཡྻ, ཀ་མྨ་ནྟཱ་པི ན་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུཾ, ཨ་མི་ཏྟཱ་པི ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་སྶུ, མི་ཏྟཱ་པི དུ་མྨ་ནཱ ཨ་སྶཱུ’ཏི. སོ ཛ་རཱ་དྷ་མྨེ ཛི་ཎྞེ ན སོ་ཙ་ཏི ན ཀི་ལ་མ་ཏི ན པ་རི་དེ་ཝ་ཏི, ན ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི, ན ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ – ‘སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་བྦུ་ཧི [ཨ་བྦ་ཧི (སཱི.)] ས་ཝི་སཾ སོ་ཀ་ས་ལླཾ, ཡེ་ན ཝི་དྡྷོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི. ཨ་སོ་ཀོ ཝི་ས་ལློ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་པེ་ཏི’’’.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨཾ བྱཱ་དྷཱི་ཡ་ཏི…པེ… མ་ར་ཎ་དྷ་མྨཾ མཱི་ཡ་ཏི… ཁ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཁཱི་ཡ་ཏི… ན་སྶ་ན་དྷ་མྨཾ ན་སྶ་ཏི. སོ ན་སྶ་ན་དྷ་མྨེ ན་ཊྛེ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ན ཁོ མ་ཡ྄ཧེ་ཝེ་ཀ་སྶ ན་སྶ་ན་དྷ་མྨཾ ན་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏི ག་ཏི ཙུ་ཏི ཨུ་པ་པ་ཏྟི ས་བྦེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ན་སྶ་ན་དྷ་མྨཾ ན་སྶ་ཏི. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན ན་སྶ་ན་དྷ་མྨེ ན་ཊྛེ སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཀི་ལ་མེ་ཡྻཾ པ་རི་དེ་ཝེ་ཡྻཾ, ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡེ་ཡྻཾ, ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཾ, བྷ་ཏྟ་མྤི མེ ན་ཙྪཱ་དེ་ཡྻ, ཀཱ་ཡེ་པི དུ་བྦ་ཎྞི་ཡཾ ཨོ་ཀྐ་མེ་ཡྻ, ཀ་མྨ་ནྟཱ་པི ན་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུཾ, ཨ་མི་ཏྟཱ་པི ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་སྶུ, མི་ཏྟཱ་པི དུ་མྨ་ནཱ ཨ་སྶཱུ’ཏི. སོ ན་སྶ་ན་དྷ་མྨེ ན་ཊྛེ ན སོ་ཙ་ཏི ན ཀི་ལ་མ་ཏི ན པ་རི་དེ་ཝ་ཏི, ན ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི, ན ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ – ‘སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་བྦུ་ཧི ས་ཝི་སཾ སོ་ཀ་ས་ལླཾ, ཡེ་ན ཝི་དྡྷོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི. ཨ་སོ་ཀོ ཝི་ས་ལློ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་པེ་ཏཱི’’’ཏི.
‘‘ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ནི ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི.
[ཛཱ. ༡.༥.༩༦ ཛཱ་ཏ་ཀེ་པི] ‘‘ན སོ་ཙ་ནཱ་ཡ པ་རི་དེ་ཝ་ནཱ་ཡ,
ཨ་ཏྠོ་དྷ ལ་བྦྷཱ [ཨ་ཏྠོ ཨི་དྷ ལ་བྦྷ་ཏི (སྱཱ.), ཨ་ཏྠོ ཨི་དྷ ལ་བྦྷཱ (པཱི.)] ཨ་པི ཨ་པྤ་ཀོ་པི;
སོ་ཙ་ནྟ་མེ་ནཾ དུ་ཁི་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ,
པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ བྷ་ཝ་ནྟི.
‘‘ཡ་ཏོ ཙ ཁོ པ་ཎྜི་ཏོ ཨཱ་པ་དཱ་སུ,
ན ཝེ་དྷ་ཏཱི ཨ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཉྙཱུ;
པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་སྶ དུ་ཁི་ཏཱ བྷ་ཝ་ནྟི,
དི་སྭཱ མུ་ཁཾ ཨ་ཝི་ཀཱ་རཾ པུ་རཱ་ཎཾ.
‘‘ཛ་པྤེ་ན མ་ནྟེ་ན སུ་བྷཱ་སི་ཏེ་ན,
ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ནེ་ན པ་ཝེ་ཎི་ཡཱ ཝཱ;
ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཡ་ཏྠ [ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ (ཀ.)] ལ་བྷེ་ཐ ཨ་ཏྠཾ,
ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཏ་ཏྠ པ་ར་ཀྐ་མེ་ཡྻ.
‘‘ས་ཙེ པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ ཨ་ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻོ,
མ་ཡཱ་ཝ [མ་ཡཱ ཝཱ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཨེ་ས ཨ་ཏྠོ;
ཨ་སོ་ཙ་མཱ་ནོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ཡེ་ཡྻ,
ཀ་མྨཾ ད་ལ༹ྷཾ ཀི་ནྟི ཀ་རོ་མི དཱ་ནཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ;
༩. ཀོ་ས་ལ་སུ་ཏྟཾ
༤༩. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི.
(ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན མ་ལླི་ཀཱ དེ་ཝཱི ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ ཧོ་ཏི.) [( ) ན་ཏྠི (སཱི.)] ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ པུ་རི་སོ ཡེ་ན རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ པ་སེ་ན་དི་སྶ ཀོ་ས་ལ་སྶ ཨུ་པ་ཀ་ཎྞ་ཀེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི – ‘‘མ་ལླི་ཀཱ དེ་ཝཱི, དེ་ཝ [དེ་ཝ དེ་ཝཱི (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)], ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ དུ་ཀྑཱི དུ་མྨ་ནོ པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་དྷོ་མུ་ཁོ པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནོ ནི་སཱི་དི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་སེ་ན་དིཾ ཀོ་ས་ལཾ དུ་ཀྑིཾ དུ་མྨ་ནཾ པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨ་དྷོ་མུ་ཁཾ པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཾ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་སེ་ན་དིཾ ཀོ་ས་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ནི ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ‘ཛ་རཱ་དྷ་མྨཾ མཱ ཛཱི་རཱི’ཏི ཨ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡཾ ཋཱ་ནཾ…པེ… ན སོ་ཙ་ནཱ་ཡ པ་རི་དེ་ཝ་ནཱ་ཡ…པེ… ཀ་མྨཾ ད་ལ༹ྷཾ ཀི་ནྟི ཀ་རོ་མི དཱ་ནཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ནཱ་ར་ད་སུ་ཏྟཾ
༥༠. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ར་དོ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀུ་ཀྐུ་ཊཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན མུ་ཎྜ་སྶ ར་ཉྙོ བྷ་དྡཱ དེ་ཝཱི ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ ཧོ་ཏི པི་ཡཱ མ་ནཱ་པཱ. སོ བྷ་དྡཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ་ཡ པི་ཡཱ་ཡ མ་ནཱ་པཱ་ཡ ནེ་ཝ ནྷཱ་ཡ་ཏི [ན་ཧཱ་ཡ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ན ཝི་ལི་མྤ་ཏི ན བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི ན ཀ་མྨ་ནྟཾ པ་ཡོ་ཛེ་ཏི – ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ [ར་ཏྟི་དི་ཝཾ (ཀ.)] བྷ་དྡཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ ས་རཱི་རེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་མུ་ཙྪི་ཏོ. ཨ་ཐ ཁོ མུ་ཎྜོ རཱ་ཛཱ པི་ཡ་ཀཾ ཀོ་སཱ་ར་ཀྑཾ [སོ་ཀཱ་ར་ཀྑཾ (སྱཱ.)] ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏེ་ན ཧི, ས་མྨ པི་ཡ་ཀ, བྷ་དྡཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ ས་རཱི་རཾ ཨཱ་ཡ་སཱ་ཡ ཏེ་ལ་དོ་ཎི་ཡཱ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙི་སྶཱ ཨཱ་ཡ་སཱ་ཡ དོ་ཎི་ཡཱ པ་ཊི་ཀུ་ཛྫ་ཐ, ཡ་ཐཱ མ་ཡཾ བྷ་དྡཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ ས་རཱི་རཾ ཙི་ར་ཏ་རཾ པ་སྶེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཁོ པི་ཡ་ཀོ ཀོ་སཱ་ར་ཀྑོ མུ་ཎྜ་སྶ ར་ཉྙོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ བྷ་དྡཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ ས་རཱི་རཾ ཨཱ་ཡ་སཱ་ཡ ཏེ་ལ་དོ་ཎི་ཡཱ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙི་སྶཱ ཨཱ་ཡ་སཱ་ཡ དོ་ཎི་ཡཱ པ་ཊི་ཀུ་ཛྫི.
ཨ་ཐ ཁོ པི་ཡ་ཀ་སྶ ཀོ་སཱ་ར་ཀྑ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨི་མ་སྶ ཁོ མུ་ཎྜ་སྶ ར་ཉྙོ བྷ་དྡཱ དེ་ཝཱི ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ པི་ཡཱ མ་ནཱ་པཱ. སོ བྷ་དྡཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ་ཡ པི་ཡཱ་ཡ མ་ནཱ་པཱ་ཡ ནེ་ཝ ནྷཱ་ཡ་ཏི ན ཝི་ལི་མྤ་ཏི ན བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི ན ཀ་མྨ་ནྟཾ པ་ཡོ་ཛེ་ཏི – ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ བྷ་དྡཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ ས་རཱི་རེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་མུ་ཙྪི་ཏོ. ཀཾ [ཀིཾ (ཀ.)] ནུ ཁོ མུ་ཎྜོ རཱ་ཛཱ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻ, ཡ་སྶ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ སོ་ཀ་ས་ལླཾ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ’’ཏི!
ཨ་ཐ ཁོ པི་ཡ་ཀ་སྶ ཀོ་སཱ་ར་ཀྑ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ར་དོ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀུ་ཀྐུ་ཊཱ་རཱ་མེ. ཏཾ ཁོ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ར་དཾ ཨེ་ཝཾ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ – ‘པ་ཎྜི་ཏོ ཝི་ཡ་ཏྟོ [ཝྱ་ཏྟོ (སཱི. པཱི.), བྱ་ཏྟོ (སྱཱ. ཀཾ., དཱི. ནི. ༢.༤༠༧)] མེ་དྷཱ་ཝཱི བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཙི་ཏྟ་ཀ་ཐཱི ཀ་ལྱཱ་ཎ་པ་ཊི་བྷཱ་ནོ ཝུ་དྡྷོ ཙེ་ཝ [བུ་དྡྷོ ཙེ་ཝ (ཀ.)] ཨ་ར་ཧཱ ཙ’ [ཨ་ར་ཧཱ ཙཱ’ཏི (?)]. ཡཾ་ནཱུ་ན མུ་ཎྜོ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ར་དཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ མུ་ཎྜོ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ནཱ་ར་ད་སྶ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ སོ་ཀ་ས་ལླཾ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ པི་ཡ་ཀོ ཀོ་སཱ་ར་ཀྑོ ཡེ་ན མུ་ཎྜོ རཱ་ཛཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མུ་ཎྜཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ, དེ་ཝ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ར་དོ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀུ་ཀྐུ་ཊཱ་རཱ་མེ. ཏཾ ཁོ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ར་དཾ ཨེ་ཝཾ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ – ‘པ་ཎྜི་ཏོ ཝི་ཡ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཙི་ཏྟ་ཀ་ཐཱི ཀ་ལྱཱ་ཎ་པ་ཊི་བྷཱ་ནོ ཝུ་དྡྷོ ཙེ་ཝ ཨ་ར་ཧཱ ཙ’ [ཨ་ར་ཧཱ ཙཱ’ཏི (?)]. ཡ་དི པ་ན དེ་ཝོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ར་དཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ དེ་ཝོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ནཱ་ར་ད་སྶ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ སོ་ཀ་ས་ལླཾ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ས་མྨ པི་ཡ་ཀ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ར་དཾ པ་ཊི་ཝེ་དེ་ཧི. ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ མཱ་དི་སོ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ ཝི་ཛི་ཏེ ཝ་ས་ནྟཾ པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ’’ཏི! ‘‘ཨེ་ཝཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཁོ པི་ཡ་ཀོ ཀོ་སཱ་ར་ཀྑོ མུ་ཎྜ་སྶ ར་ཉྙོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ར་དོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ར་དཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ པི་ཡ་ཀོ ཀོ་སཱ་ར་ཀྑོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ར་དཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨི་མ་སྶ, བྷ་ནྟེ, མུ་ཎྜ་སྶ ར་ཉྙོ བྷ་དྡཱ དེ་ཝཱི ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ པི་ཡཱ མ་ནཱ་པཱ. སོ བྷ་དྡཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ་ཡ པི་ཡཱ་ཡ མ་ནཱ་པཱ་ཡ ནེ་ཝ ནྷཱ་ཡ་ཏི ན ཝི་ལི་མྤ་ཏི ན བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི ན ཀ་མྨ་ནྟཾ པ་ཡོ་ཛེ་ཏི – ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ བྷ་དྡཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ ས་རཱི་རེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་མུ་ཙྪི་ཏོ. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ར་དོ མུ་ཎྜ་སྶ ར་ཉྙོ ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུ ཡ་ཐཱ མུ་ཎྜོ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ནཱ་ར་ད་སྶ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ སོ་ཀ་ས་ལླཾ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་སྶ་དཱ་ནི, པི་ཡ་ཀ, མུ་ཎྜོ རཱ་ཛཱ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ པི་ཡ་ཀོ ཀོ་སཱ་ར་ཀྑོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ར་དཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ་ན མུ་ཎྜོ རཱ་ཛཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མུ་ཎྜཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏཱ་ཝ་ཀཱ་སོ ཁོ, དེ་ཝ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ནཱ་ར་དེ་ན. ཡ་སྶ་དཱ་ནི དེ་ཝོ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ས་མྨ པི་ཡ་ཀ, བྷ་དྲཱ་ནི བྷ་དྲཱ་ནི ཡཱ་ནཱ་ནི ཡོ་ཛཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཁོ པི་ཡ་ཀོ ཀོ་སཱ་ར་ཀྑོ མུ་ཎྜ་སྶ ར་ཉྙོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ བྷ་དྲཱ་ནི བྷ་དྲཱ་ནི ཡཱ་ནཱ་ནི ཡོ་ཛཱ་པེ་ཏྭཱ མུ་ཎྜཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡུ་ཏྟཱ་ནི ཁོ ཏེ, དེ་ཝ, བྷ་དྲཱ་ནི བྷ་དྲཱ་ནི ཡཱ་ནཱ་ནི. ཡ་སྶ་དཱ་ནི དེ་ཝོ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མུ་ཎྜོ རཱ་ཛཱ བྷ་དྲཾ ཡཱ་ནཾ [བྷ་དྲཾ བྷ་དྲཾ ཡཱ་ནཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.), བྷ་དྡཾ ཡཱ་ནཾ (པཱི.)] ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ བྷ་དྲེ་ཧི བྷ་དྲེ་ཧི ཡཱ་ནེ་ཧི ཡེ་ན ཀུ་ཀྐུ་ཊཱ་རཱ་མོ ཏེ་ན པཱ་ཡཱ་སི མ་ཧ་ཙྩཱ [མ་ཧ་ཙྩ (བ་ཧཱུ་སུ)] རཱ་ཛཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ར་དཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ. ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཡཱ་ན་སྶ བྷཱུ་མི ཡཱ་ནེ་ན ག་ནྟྭཱ, ཡཱ་ནཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཏྟི་ཀོ་ཝ ཨཱ་རཱ་མཾ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཐ ཁོ མུ་ཎྜོ རཱ་ཛཱ ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ར་དོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ར་དཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ མུ་ཎྜཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ར་དོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ནི ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ‘ཛ་རཱ་དྷ་མྨཾ མཱ ཛཱི་རཱི’ཏི ཨ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡཾ ཋཱ་ནཾ ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ‘བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨཾ མཱ བྱཱ་དྷཱི་ཡཱི’ཏི…པེ… ‘མ་ར་ཎ་དྷ་མྨཾ མཱ མཱི་ཡཱི’ཏི… ‘ཁ་ཡ་དྷ་མྨཾ མཱ ཁཱི་ཡཱི’ཏི… ‘ན་སྶ་ན་དྷ་མྨཾ མཱ ན་སྶཱི’ཏི ཨ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡཾ ཋཱ་ནཾ ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ.
‘‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཛ་རཱ་དྷ་མྨཾ ཛཱི་ར་ཏི. སོ ཛ་རཱ་དྷ་མྨེ ཛི་ཎྞེ ན ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ན ཁོ མ་ཡ྄ཧེ་ཝེ་ཀ་སྶ ཛ་རཱ་དྷ་མྨཾ ཛཱི་ར་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏི ག་ཏི ཙུ་ཏི ཨུ་པ་པ་ཏྟི ས་བྦེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཛ་རཱ་དྷ་མྨཾ ཛཱི་ར་ཏི. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན ཛ་རཱ་དྷ་མྨེ ཛི་ཎྞེ སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཀི་ལ་མེ་ཡྻཾ པ་རི་དེ་ཝེ་ཡྻཾ, ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡེ་ཡྻཾ, ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཾ, བྷ་ཏྟ་མྤི མེ ན་ཙྪཱ་དེ་ཡྻ, ཀཱ་ཡེ་པི དུ་བྦ་ཎྞི་ཡཾ ཨོ་ཀྐ་མེ་ཡྻ, ཀ་མྨ་ནྟཱ་པི ན་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུཾ, ཨ་མི་ཏྟཱ་པི ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་སྶུ, མི་ཏྟཱ་པི དུ་མྨ་ནཱ ཨ་སྶཱུ’ཏི. སོ ཛ་རཱ་དྷ་མྨེ ཛི་ཎྞེ སོ་ཙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི, ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི, ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ – ‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཝི་དྡྷོ ས་ཝི་སེ་ན སོ་ཀ་ས་ལླེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི’’’.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨཾ བྱཱ་དྷཱི་ཡ་ཏི…པེ… མ་ར་ཎ་དྷ་མྨཾ མཱི་ཡ་ཏི… ཁ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཁཱི་ཡ་ཏི… ན་སྶ་ན་དྷ་མྨཾ ན་སྶ་ཏི. སོ ན་སྶ་ན་དྷ་མྨེ ན་ཊྛེ ན ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ན ཁོ མ་ཡ྄ཧེ་ཝེ་ཀ་སྶ ན་སྶ་ན་དྷ་མྨཾ ན་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏི ག་ཏི ཙུ་ཏི ཨུ་པ་པ་ཏྟི ས་བྦེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ན་སྶ་ན་དྷ་མྨཾ ན་སྶ་ཏི. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན ན་སྶ་ན་དྷ་མྨེ ན་ཊྛེ སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཀི་ལ་མེ་ཡྻཾ པ་རི་དེ་ཝེ་ཡྻཾ, ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡེ་ཡྻཾ, ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཾ, བྷ་ཏྟ་མྤི མེ ན་ཙྪཱ་དེ་ཡྻ, ཀཱ་ཡེ་པི དུ་བྦ་ཎྞི་ཡཾ ཨོ་ཀྐ་མེ་ཡྻ, ཀ་མྨ་ནྟཱ་པི ན་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུཾ, ཨ་མི་ཏྟཱ་པི ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་སྶུ, མི་ཏྟཱ་པི དུ་མྨ་ནཱ ཨ་སྶཱུ’ཏི. སོ ན་སྶ་ན་དྷ་མྨེ ན་ཊྛེ སོ་ཙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི, ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི, ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ – ‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཝི་དྡྷོ ས་ཝི་སེ་ན སོ་ཀ་ས་ལླེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི’’’.
‘‘སུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཙ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཛ་རཱ་དྷ་མྨཾ ཛཱི་ར་ཏི. སོ ཛ་རཱ་དྷ་མྨེ ཛི་ཎྞེ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ན ཁོ མ་ཡ྄ཧེ་ཝེ་ཀ་སྶ ཛ་རཱ་དྷ་མྨཾ ཛཱི་ར་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏི ག་ཏི ཙུ་ཏི ཨུ་པ་པ་ཏྟི ས་བྦེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཛ་རཱ་དྷ་མྨཾ ཛཱི་ར་ཏི. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན ཛ་རཱ་དྷ་མྨེ ཛི་ཎྞེ སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཀི་ལ་མེ་ཡྻཾ པ་རི་དེ་ཝེ་ཡྻཾ, ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡེ་ཡྻཾ, ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཾ, བྷ་ཏྟ་མྤི མེ ན་ཙྪཱ་དེ་ཡྻ, ཀཱ་ཡེ་པི དུ་བྦ་ཎྞི་ཡཾ ཨོ་ཀྐ་མེ་ཡྻ, ཀ་མྨ་ནྟཱ་པི ན་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུཾ, ཨ་མི་ཏྟཱ་པི ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་སྶུ, མི་ཏྟཱ་པི དུ་མྨ་ནཱ ཨ་སྶཱུ’ཏི. སོ ཛ་རཱ་དྷ་མྨེ ཛི་ཎྞེ ན སོ་ཙ་ཏི ན ཀི་ལ་མ་ཏི ན པ་རི་དེ་ཝ་ཏི, ན ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི, ན ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ – ‘སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་བྦུ་ཧི ས་ཝི་སཾ སོ་ཀ་ས་ལླཾ, ཡེ་ན ཝི་དྡྷོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི. ཨ་སོ་ཀོ ཝི་ས་ལློ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་པེ་ཏི’’’.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨཾ བྱཱ་དྷཱི་ཡ་ཏི…པེ… མ་ར་ཎ་དྷ་མྨཾ མཱི་ཡ་ཏི… ཁ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཁཱི་ཡ་ཏི… ན་སྶ་ན་དྷ་མྨཾ ན་སྶ་ཏི. སོ ན་སྶ་ན་དྷ་མྨེ ན་ཊྛེ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ན ཁོ མ་ཡ྄ཧེ་ཝེ་ཀ་སྶ ན་སྶ་ན་དྷ་མྨཾ ན་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏི ག་ཏི ཙུ་ཏི ཨུ་པ་པ་ཏྟི ས་བྦེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ན་སྶ་ན་དྷ་མྨཾ ན་སྶ་ཏི. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན ན་སྶ་ན་དྷ་མྨེ ན་ཊྛེ སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཀི་ལ་མེ་ཡྻཾ པ་རི་དེ་ཝེ་ཡྻཾ, ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡེ་ཡྻཾ, ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཾ, བྷ་ཏྟ་མྤི མེ ན་ཙྪཱ་དེ་ཡྻ, ཀཱ་ཡེ་པི དུ་བྦ་ཎྞི་ཡཾ ཨོ་ཀྐ་མེ་ཡྻ, ཀ་མྨ་ནྟཱ་པི ན་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུཾ, ཨ་མི་ཏྟཱ་པི ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་སྶུ, མི་ཏྟཱ་པི དུ་མྨ་ནཱ ཨ་སྶཱུ’ཏི. སོ ན་སྶ་ན་དྷ་མྨེ ན་ཊྛེ ན སོ་ཙ་ཏི ན ཀི་ལ་མ་ཏི ན པ་རི་དེ་ཝ་ཏི, ན ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི, ན ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ – ‘སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་བྦུ་ཧི ས་ཝི་སཾ སོ་ཀ་ས་ལླཾ, ཡེ་ན ཝི་དྡྷོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི. ཨ་སོ་ཀོ ཝི་ས་ལློ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་པེ་ཏི ’’’.
‘‘ཨི་མཱ་ནི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཉྩ ཨ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ནི ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི.
‘‘ན སོ་ཙ་ནཱ་ཡ པ་རི་དེ་ཝ་ནཱ་ཡ,
ཨ་ཏྠོ་དྷ ལ་བྦྷཱ ཨ་པི ཨ་པྤ་ཀོ་པི;
སོ་ཙ་ནྟ་མེ་ནཾ དུ་ཁི་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ,
པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ བྷ་ཝ་ནྟི.
‘‘ཡ་ཏོ ཙ ཁོ པ་ཎྜི་ཏོ ཨཱ་པ་དཱ་སུ,
ན ཝེ་དྷ་ཏཱི ཨ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཉྙཱུ;
པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་སྶ དུ་ཁི་ཏཱ བྷ་ཝ་ནྟི,
དི་སྭཱ མུ་ཁཾ ཨ་ཝི་ཀཱ་རཾ པུ་རཱ་ཎཾ.
‘‘ཛ་པྤེ་ན མ་ནྟེ་ན སུ་བྷཱ་སི་ཏེ་ན,
ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ནེ་ན པ་ཝེ་ཎི་ཡཱ ཝཱ;
ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཡ་ཏྠ ལ་བྷེ་ཐ ཨ་ཏྠཾ,
ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཏ་ཏྠ པ་ར་ཀྐ་མེ་ཡྻ.
‘‘ས་ཙེ པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ ཨ་ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻོ,
མ་ཡཱ་ཝ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཨེ་ས ཨ་ཏྠོ;
ཨ་སོ་ཙ་མཱ་ནོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ཡེ་ཡྻ,
ཀ་མྨཾ ད་ལ༹ྷཾ ཀི་ནྟི ཀ་རོ་མི དཱ་ནཱི’’ཏི [ཛཱ. ༡ ཛཱ་ཏ་ཀེ་པི].
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ མུ་ཎྜོ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ར་དཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ ནཱ་མོ [ཀོ ནུ ཁོ (སཱི. པཱི.)] ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ’’ཏི? ‘‘སོ་ཀ་ས་ལླ་ཧ་ར་ཎོ ནཱ་མ ཨ་ཡཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ’’ཏི. ‘‘ཏ་གྒྷ, བྷ་ནྟེ, སོ་ཀ་ས་ལླ་ཧ་ར་ཎོ [ཏ་གྒྷ བྷ་ནྟེ སོ་ཀ་ས་ལླ་ཧ་ར་ཎོ, ཏ་གྒྷ བྷ་ནྟེ སོ་ཀ་ས་ལླ་ཧ་ར་ཎོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]! ཨི་མ་ཉྷི མེ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ སུ་ཏྭཱ སོ་ཀ་ས་ལླཾ པ་ཧཱི་ན’’ནྟི.