༡. སུ་མ་ན་སུ་ཏྟཾ

༣༡. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ…པེ… ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ སུ་མ་ནཱ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱི པ་ཉྩ་ཧི ར་ཐ་ས་ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རི་ས་ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ སུ་མ་ནཱ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཨི་དྷ་སྶུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྭེ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་མ་ས་དྡྷཱ ས་མ་སཱི་ལཱ ས་མ་པ་ཉྙཱ – ཨེ་ཀོ དཱ་ཡ་ཀོ, ཨེ་ཀོ ཨ་དཱ་ཡ་ཀོ. ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻུཾ. དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་ན ནེ་སཾ [ཏེ་སཾ (སཱི.)], བྷ་ནྟེ, སི་ཡཱ ཝི་སེ་སོ, སི་ཡཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི?

‘‘སི་ཡཱ, སུ་མ་ནེ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡོ སོ, སུ་མ་ནེ, དཱ་ཡ་ཀོ སོ ཨ་མུཾ ཨ་དཱ་ཡ་ཀཾ དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ པ་ཉྩ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏི – དི་བྦེ་ན ཨཱ་ཡུ་ནཱ, དི་བྦེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན, དི་བྦེ་ན སུ་ཁེ་ན, དི་བྦེ་ན ཡ་སེ་ན, དི་བྦེ་ན ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻེ་ན. ཡོ སོ, སུ་མ་ནེ, དཱ་ཡ་ཀོ སོ ཨ་མུཾ ཨ་དཱ་ཡ་ཀཾ དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏི’’.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཨི་ཏྠ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་ན ནེ་སཾ, བྷ་ནྟེ, སི་ཡཱ ཝི་སེ་སོ, སི་ཡཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི? ‘‘སི་ཡཱ, སུ་མ་ནེ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡོ སོ, སུ་མ་ནེ, དཱ་ཡ་ཀོ སོ ཨ་མུཾ ཨ་དཱ་ཡ་ཀཾ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ པ་ཉྩ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏི – མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཨཱ་ཡུ་ནཱ, མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན, མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན སུ་ཁེ་ན, མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཡ་སེ་ན, མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻེ་ན. ཡོ སོ, སུ་མ་ནེ, དཱ་ཡ་ཀོ སོ ཨ་མུཾ ཨ་དཱ་ཡ་ཀཾ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏི’’.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་བྷོ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ པ་ན ནེ་སཾ, བྷ་ནྟེ, སི་ཡཱ ཝི་སེ་སོ, སི་ཡཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི? ‘‘སི་ཡཱ, སུ་མ་ནེ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡོ སོ, སུ་མ་ནེ, དཱ་ཡ་ཀོ སོ ཨ་མུཾ ཨ་དཱ་ཡ་ཀཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ པ་ཉྩ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏི – ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ, ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ, ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ, ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ. ཡེ་ཧི ཁོ པ་ན ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཏྱ་སྶ མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན, མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན, མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན, མ་ནཱ་པཾ་ཡེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཨུ་པ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་ཧ་ར་ནྟི ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ. ཡོ སོ, སུ་མ་ནེ, དཱ་ཡ་ཀོ སོ ཨ་མུཾ ཨ་དཱ་ཡ་ཀཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་བྷོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ན ནེ་སཾ, བྷ་ནྟེ, སི་ཡཱ ཝི་སེ་སོ, སི་ཡཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཏྠ ཁོ པ་ནེ་སཱ་ཧཾ, སུ་མ་ནེ, ན ཀི་ཉྩི ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཝ་དཱ་མི, ཡ་དི་དཾ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་མུ་ཏྟི’’ནྟི [ཝི་མུ་ཏྟ་ནྟི (སྱཱ. ཀཾ.)].

‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ལ་མེ་ཝ དཱ་ནཱ་ནི དཱ་ཏུཾ ཨ་ལཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀཱ་ཏུཾ; ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏ་སྶཱ་པི ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶཱ་པི ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི, པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶཱ་པི ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, སུ་མ་ནེ! ཨ་ལ་ཉྷི, སུ་མ་ནེ, དཱ་ནཱ་ནི དཱ་ཏུཾ ཨ་ལཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀཱ་ཏུཾ! དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏ་སྶཱ་པི ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶཱ་པི ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི, པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶཱ་པི ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནཱི’’ཏི.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན [ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ (སཱི. པཱི.) ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི] སུ་ག་ཏོ ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ས་ཏྠཱ –

‘‘ཡ་ཐཱ་པི ཙ་ནྡོ ཝི་མ་ལོ, ག་ཙྪཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ;

ས་བྦེ ཏཱ་རཱ་ག་ཎེ ལོ་ཀེ, ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཨ་ཏི་རོ་ཙ་ཏི.

‘‘ཏ་ཐེ་ཝ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ, ས་དྡྷོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ;

ས་བྦེ མ་ཙྪ་རི་ནོ ལོ་ཀེ, ཙཱ་གེ་ན ཨ་ཏི་རོ་ཙ་ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ་པི མེ་གྷོ ཐ་ན་ཡཾ, ཝི་ཛྫུ་མཱ་ལཱི ས་ཏ་ཀྐ་ཀུ;

ཐ་ལཾ ནི་ནྣ་ཉྩ པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་བྷི་ཝ་སྶཾ ཝ་སུ་ནྡྷ་རཾ.

‘‘ཨེ་ཝཾ ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀོ;

མ་ཙྪ་རིཾ ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏི, པ་ཉྩ་ཋཱ་ནེ་ཧི པ་ཎྜི་ཏོ.

‘‘ཨཱ་ཡུ་ནཱ ཡ་ས་སཱ ཙེ་ཝ [ཨཱ་ཡུ་ནཱ ཙ ཡ་སེ་ན ཙ (ཀ.)], ཝ་ཎྞེ་ན ཙ སུ་ཁེ་ན ཙ;

ས ཝེ བྷོ་ག་པ་རི་བྱཱུ་ལ༹ྷོ [བྷོ་ག་པ་རི་བྦཱུ་ལ༹ྷོ (སཱི.)], པེ་ཙྩ ས་གྒེ པ་མོ་ད་ཏཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ;