༦. སཱ་ལ༹ྷ་སུ་ཏྟཾ
༡༩༦. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཁོ སཱ་ལ༹ྷོ ཙ ལི་ཙྪ་ཝི ཨ་བྷ་ཡོ ཙ ལི་ཙྪ་ཝི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སཱ་ལ༹ྷོ ལི་ཙྪ་ཝི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ས་ནྟི, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ དྭ་ཡེ་ན ཨོ་གྷ་སྶ ནི་ཏྠ་ར་ཎཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི – སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཧེ་ཏུ ཙ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཧེ་ཏུ ཙ. ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཀི་མཱ་ཧཱ’’ཏི?
‘‘སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷིཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་ལ༹ྷ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ སཱ་མ་ཉྙ་ངྒ་ནྟི ཝ་དཱ་མི. ཡེ ཏེ, སཱ་ལ༹ྷ, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཝཱ་དཱ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་སཱ་རཱ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཨ་ལླཱི་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཨ་བྷ་བྦཱ ཏེ ཨོ་གྷ་སྶ ནི་ཏྠ་ར་ཎཱ་ཡ. ཡེ་པི ཏེ, སཱ་ལ༹ྷ, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝཱ, ཨ་བྷ་བྦཱ ཏེ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་ལ༹ྷ, པུ་རི་སོ ན་དིཾ ཏ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཏི་ཎྷཾ ཀུ་ཋཱ་རིཾ [ཀུ་དྷཱ་རིཾ (ཀ.)] ཨཱ་དཱ་ཡ ཝ་ནཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ. སོ ཏ་ཏྠ པ་སྶེ་ཡྻ མ་ཧ་ཏིཾ སཱ་ལ་ལ་ཊྛིཾ ཨུ་ཛུཾ ན་ཝཾ ཨ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀ་ཛཱ་ཏཾ. ཏ་མེ་ནཾ མཱུ་ལེ ཚི་ནྡེ་ཡྻ; མཱུ་ལེ ཚེ་ཏྭཱ ཨ་གྒེ ཚི་ནྡེ་ཡྻ; ཨ་གྒེ ཚེ་ཏྭཱ སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཾ སུ་ཝི་སོ་དྷི་ཏཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཡྻ; སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཾ སུ་ཝི་སོ་དྷི་ཏཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཀུ་ཋཱ་རཱི་ཧི ཏ་ཙྪེ་ཡྻ; ཀུ་ཋཱ་རཱི་ཧི ཏ་ཙྪེ་ཏྭཱ ཝཱ་སཱི་ཧི ཏ་ཙྪེ་ཡྻ; ཝཱ་སཱི་ཧི ཏ་ཙྪེ་ཏྭཱ ལེ་ཁ་ཎི་ཡཱ ལི་ཁེ་ཡྻ; ལེ་ཁ་ཎི་ཡཱ ལི་ཁི་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ཎ་གུ་ལེ༹་ན དྷོ་ཝེ་ཡྻ [དྷོ་པེ་ཡྻ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]; པཱ་སཱ་ཎ་གུ་ལེ༹་ན དྷོ་ཝེ་ཏྭཱ ན་དིཾ པ་ཏཱ་རེ་ཡྻ.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སཱ་ལ༹ྷ, བྷ་བྦོ ནུ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ན་དིཾ ཏ་རི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་སུ ཧི, བྷ་ནྟེ, སཱ་ལ་ལ་ཊྛི བ་ཧི་དྡྷཱ སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ ཨ་ནྟོ ཨ་ཝི་སུ་དྡྷཱ. ཏ་སྶེ་ཏཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – སཱ་ལ་ལ་ཊྛི སཾ་སཱི་དི་སྶ་ཏི, པུ་རི་སོ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, སཱ་ལ༹ྷ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཝཱ་དཱ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་སཱ་རཱ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཨ་ལླཱི་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཨ་བྷ་བྦཱ ཏེ ཨོ་གྷ་སྶ ནི་ཏྠ་ར་ཎཱ་ཡ. ཡེ་པི ཏེ, སཱ་ལ༹ྷ, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝཱ, ཨ་བྷ་བྦཱ ཏེ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ.
‘‘ཡེ ཙ ཁོ ཏེ, སཱ་ལ༹ྷ, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ན ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཝཱ་དཱ ན ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་སཱ་རཱ ན ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཨ་ལླཱི་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, བྷ་བྦཱ ཏེ ཨོ་གྷ་སྶ ནི་ཏྠ་ར་ཎཱ་ཡ. ཡེ་པི ཏེ, སཱ་ལ༹ྷ, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝཱ, བྷ་བྦཱ ཏེ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་ལ༹ྷ, པུ་རི་སོ ན་དིཾ ཏ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཏི་ཎྷཾ ཀུ་ཋཱ་རིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཝ་ནཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ. སོ ཏ་ཏྠ པ་སྶེ་ཡྻ མ་ཧ་ཏིཾ སཱ་ལ་ལ་ཊྛིཾ ཨུ་ཛུཾ ན་ཝཾ ཨ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀ་ཛཱ་ཏཾ. ཏ་མེ་ནཾ མཱུ་ལེ ཚི་ནྡེ་ཡྻ; མཱུ་ལེ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་གྒེ ཚི་ནྡེ་ཡྻ; ཨ་གྒེ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཾ སུ་ཝི་སོ་དྷི་ཏཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཡྻ; སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཾ སུ་ཝི་སོ་དྷི་ཏཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཀུ་ཋཱ་རཱི་ཧི ཏ་ཙྪེ་ཡྻ; ཀུ་ཋཱ་རཱི་ཧི ཏ་ཙྪེ་ཏྭཱ ཝཱ་སཱི་ཧི ཏ་ཙྪེ་ཡྻ; ཝཱ་སཱི་ཧི ཏ་ཙྪེ་ཏྭཱ ནི་ཁཱ་ད་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ནྟོ སུ་ཝི་སོ་དྷི་ཏཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཡྻ; ཨ་ནྟོ སུ་ཝི་སོ་དྷི་ཏཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ ལེ་ཁ་ཎི་ཡཱ ལི་ཁེ་ཡྻ; ལེ་ཁ་ཎི་ཡཱ ལི་ཁི་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ཎ་གུ་ལེ༹་ན དྷོ་ཝེ་ཡྻ; པཱ་སཱ་ཎ་གུ་ལེ༹་ན དྷོ་ཝེ་ཏྭཱ ནཱ་ཝཾ ཀ་རེ་ཡྻ; ནཱ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ ཕི་ཡཱ་རི་ཏྟཾ [པི་ཡཱ་རི་ཏྟཾ (སཱི. པཱི.)] བ་ནྡྷེ་ཡྻ; ཕི་ཡཱ་རི་ཏྟཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ན་དིཾ པ་ཏཱ་རེ་ཡྻ.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སཱ་ལ༹ྷ, བྷ་བྦོ ནུ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ན་དིཾ ཏ་རི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་སུ ཧི, བྷ་ནྟེ, སཱ་ལ་ལ་ཊྛི བ་ཧི་དྡྷཱ སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ, ཨ་ནྟོ སུ་ཝི་སུ་དྡྷཱ ནཱ་ཝཱ་ཀ་ཏཱ [སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཀ་ཏཱ (ཀ.)] ཕི་ཡཱ་རི་ཏྟ་བ་དྡྷཱ. ཏ་སྶེ་ཏཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ‘ནཱ་ཝཱ ན སཾ་སཱི་དི་སྶ་ཏི, པུ་རི་སོ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ག་མི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, སཱ་ལ༹ྷ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ན ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཝཱ་དཱ ན ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་སཱ་རཱ ན ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཨ་ལླཱི་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, བྷ་བྦཱ ཏེ ཨོ་གྷ་སྶ ནི་ཏྠ་ར་ཎཱ་ཡ. ཡེ་པི ཏེ, སཱ་ལ༹ྷ, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝཱ, བྷ་བྦཱ ཏེ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་ལ༹ྷ, ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ བ་ཧཱུ་ནི ཙེ་པི ཀ་ཎྜ་ཙི་ཏྲ་ཀཱ་ནི ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཨ་ཐ ཁོ སོ ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི རཱ་ཛཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི རཱ་ཛ་བྷོ་གྒོ, ར་ཉྙོ ཨ་ངྒ་ནྟེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? དཱུ་རེ་པཱ་ཏཱི ཙ, ཨ་ཀྑ་ཎ་ཝེ་དྷཱི ཙ, མ་ཧ་ཏོ ཙ ཀཱ་ཡ་སྶ པ་དཱ་ལེ་ཏཱ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་ལ༹ྷ, ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ དཱུ་རེ་པཱ་ཏཱི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, སཱ་ལ༹ྷ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི ཧོ་ཏི. ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི, སཱ་ལ༹ྷ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ ས་བྦཾ རཱུ་པཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ… ཡེ ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ… ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་ལ༹ྷ, ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ཨ་ཀྑ་ཎ་ཝེ་དྷཱི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, སཱ་ལ༹ྷ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏི. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, སཱ་ལ༹ྷ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་ལ༹ྷ, ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ མ་ཧ་ཏོ ཀཱ་ཡ་སྶ པ་དཱ་ལེ་ཏཱ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, སཱ་ལ༹ྷ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟི, སཱ་ལ༹ྷ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་དཱ་ལེ་ཏཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.