༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀཾ
(༡༦) ༡. ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. ཨི་ནྡྲི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༡. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ས་དྡྷཱ་བ་ལ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༢. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བ་ལཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ས་དྡྷཱ་བ་ལཾ, ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལཾ, ས་ཏི་བ་ལཾ, ས་མཱ་དྷི་བ་ལཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི བ་ལཱ་ནཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. པ་ཉྙཱ་བ་ལ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༣. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བ་ལཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? པ་ཉྙཱ་བ་ལཾ, ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལཾ, ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་བ་ལཾ, ས་ངྒ་ཧ་བ་ལཾ [ས་ངྒཱ་ཧ་བ་ལཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི བ་ལཱ་ནཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ས་ཏི་བ་ལ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༤. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བ་ལཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ས་ཏི་བ་ལཾ, ས་མཱ་དྷི་བ་ལཾ, ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་བ་ལཾ, ས་ངྒ་ཧ་བ་ལཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི བ་ལཱ་ནཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ན་བ་ལ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༥. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བ་ལཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ན་བ་ལཾ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལཾ, ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་བ་ལཾ, ས་ངྒ་ཧ་བ་ལཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི བ་ལཱ་ནཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཀ་པྤ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༦. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་པྤ་སྶ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ཡ་དཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་པྤོ སཾ་ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏཾ ན སུ་ཀ་རཾ ས་ངྑཱ་ཏུཾ – ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ.
‘‘ཡ་དཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་པྤོ སཾ་ཝ་ཊྚོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏཾ ན སུ་ཀ་རཾ ས་ངྑཱ་ཏུཾ – ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ.
‘‘ཡ་དཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་པྤོ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏཾ ན སུ་ཀ་རཾ ས་ངྑཱ་ཏུཾ – ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ.
‘‘ཡ་དཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་པྤོ ཝི་ཝ་ཊྚོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏཾ ན སུ་ཀ་རཾ ས་ངྑཱ་ཏུཾ – ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་པྤ་སྶ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. རོ་ག་སུ་ཏྟཾ
༡༥༧. ‘‘དྭེ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རོ་གཱ. ཀ་ཏ་མེ དྭེ? ཀཱ་ཡི་ཀོ ཙ རོ་གོ ཙེ་ཏ་སི་ཀོ ཙ རོ་གོ. དི་སྶ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡི་ཀེ་ན རོ་གེ་ན ཨེ་ཀ་མྤི ཝ་སྶཾ ཨཱ་རོ་གྱཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ, དྭེ་པི ཝ་སྶཱ་ནི ཨཱ་རོ་གྱཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ, ཏཱི་ཎི་པི ཝ་སྶཱ་ནི ཨཱ་རོ་གྱཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རི་པི ཝ་སྶཱ་ནི ཨཱ་རོ་གྱཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ, པ་ཉྩ་པི ཝ་སྶཱ་ནི ཨཱ་རོ་གྱཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ, ད་ས་པི ཝ་སྶཱ་ནི ཨཱ་རོ་གྱཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ, ཝཱི་ས་ཏི་པི ཝ་སྶཱ་ནི ཨཱ་རོ་གྱཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ, ཏིཾ་ས་མྤི ཝ་སྶཱ་ནི ཨཱ་རོ་གྱཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རཱི་ས་མྤི ཝ་སྶཱ་ནི ཨཱ་རོ་གྱཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ, པ་ཉྙཱ་ས་མྤི ཝ་སྶཱ་ནི ཨཱ་རོ་གྱཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ, ཝ་སྶ་ས་ཏ་མྤི, བྷི་ཡྻོ་པི ཨཱ་རོ་གྱཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ. ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ སུ་དུ་ལླ་བྷཱ [དུ་ལླ་བྷཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ལོ་ཀ་སྨིཾ ཡེ ཙེ་ཏ་སི་ཀེ་ན རོ་གེ་ན མུ་ཧུ་ཏྟ་མྤི ཨཱ་རོ་གྱཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ་ཧི.
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ རོ་གཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ མ་ཧི་ཙྪོ ཧོ་ཏི ཝི་གྷཱ་ཏ་ཝཱ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛོ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ན. སོ མ་ཧི་ཙྪོ ས་མཱ་ནོ ཝི་གྷཱ་ཏ་ཝཱ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛོ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ན པཱ་པི་ཀཾ ཨི་ཙྪཾ པ་ཎི་ད་ཧ་ཏི ཨ་ན་ཝ་ཉྙ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ. སོ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི གྷ་ཊ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི ཨ་ན་ཝ་ཉྙ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ. སོ ས་ངྑཱ་ཡ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, ས་ངྑཱ་ཡ ནི་སཱི་ད་ཏི, ས་ངྑཱ་ཡ དྷ་མྨཾ བྷཱ་ས་ཏི, ས་ངྑཱ་ཡ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ རོ་གཱ.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན མ་ཧི་ཙྪཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ ཝི་གྷཱ་ཏ་ཝ་ནྟོ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛཱ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ན, ན པཱ་པི་ཀཾ ཨི་ཙྪཾ པ་ཎི་ད་ཧི་སྶཱ་མ ཨ་ན་ཝ་ཉྙ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ, ན ཨུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མ ན གྷ་ཊེ་སྶཱ་མ ན ཝཱ་ཡ་མི་སྶཱ་མ ཨ་ན་ཝ་ཉྙ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ, ཁ་མཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ སཱི་ཏ་སྶ ཨུ་ཎྷ་སྶ ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ པི་པཱ་སཱ་ཡ ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ས་རཱི་ས་པ་ས་མྥ་སྶཱ་ནཾ དུ་རུ་ཏྟཱ་ནཾ དུ་རཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཱ་ནཾ, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ སཱ་རཱི་རི་ཀཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཏི་བྦཱ་ནཾ ཁ་རཱ་ནཾ ཀ་ཊུ་ཀཱ་ནཾ ཨ་སཱ་ཏཱ་ནཾ ཨ་མ་ནཱ་པཱ་ནཾ པཱ་ཎ་ཧ་རཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. པ་རི་ཧཱ་ནི་སུ་ཏྟཾ
༡༥༨. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཡོ ཧི ཀོ་ཙི, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨེ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ – ‘པ་རི་ཧཱ་ཡཱ་མི ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི’. པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? རཱ་ག་ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟཾ [རཱ་ག་ཝེ་པུ་ལླ་ཏཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)], དོ་ས་ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟཾ, མོ་ཧ་ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟཾ, ག་མྦྷཱི་རེ་སུ ཁོ པ་ན་སྶ ཋཱ་ནཱ་ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ ན ཀ་མ་ཏི. ཡོ ཧི ཀོ་ཙི, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝཱ ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨེ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ – ‘པ་རི་ཧཱ་ཡཱ་མི ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི’. པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ.
‘‘ཡོ ཧི ཀོ་ཙི, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨེ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ – ‘ན པ་རི་ཧཱ་ཡཱ་མི ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི’. ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? རཱ་ག་ཏ་ནུ་ཏྟཾ [རཱ་ག་ཏ་ནུ་ཏྟ་ནཾ (ཀ.)], དོ་ས་ཏ་ནུ་ཏྟཾ, མོ་ཧ་ཏ་ནུ་ཏྟཾ, ག་མྦྷཱི་རེ་སུ ཁོ པ་ན་སྶ ཋཱ་ནཱ་ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ ཀ་མ་ཏི. ཡོ ཧི ཀོ་ཙི, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝཱ ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨེ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ – ‘ན པ་རི་ཧཱ་ཡཱ་མི ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི’. ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ་ཏྟཾ
༡༥༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པུ་རི་སཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡེ་ན་ཡྻོ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ཡྻ་སྶ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ – ‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཱ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀི་ནཱི དུ་ཀྑི་ཏཱ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནཱ. སཱ ཨ་ཡྻ་སྶ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཧི – ‘སཱ་དྷུ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡོ ཡེ་ན སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, ཨ་ཡྻེ’’ཏི ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཏ་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཱ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀི་ནཱི དུ་ཀྑི་ཏཱ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནཱ. སཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཏི – ‘སཱ་དྷུ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡོ ཡེ་ན སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡོ ཡེ་ན སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ ས་སཱི་སཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ མ་ཉྩ་ཀེ ནི་པ་ཛྫི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མྦྷཱུ་ཏོ ཨ་ཡཾ, བྷ་གི་ནི, ཀཱ་ཡོ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ. ཨཱ་ཧཱ་རོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཎྷཱ་ས་མྦྷཱུ་ཏོ ཨ་ཡཾ, བྷ་གི་ནི, ཀཱ་ཡོ ཏ་ཎྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ. ཏ་ཎྷཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ. མཱ་ན་ས་མྦྷཱུ་ཏོ ཨ་ཡཾ, བྷ་གི་ནི, ཀཱ་ཡོ མཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ. མཱ་ནོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ. མེ་ཐུ་ན་ས་མྦྷཱུ་ཏོ ཨ་ཡཾ, བྷ་གི་ནི, ཀཱ་ཡོ. མེ་ཐུ་ནེ ཙ སེ་ཏུ་གྷཱ་ཏོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ.
‘‘‘ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མྦྷཱུ་ཏོ ཨ་ཡཾ, བྷ་གི་ནི, ཀཱ་ཡོ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ. ཨཱ་ཧཱ་རོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཨི་དྷ, བྷ་གི་ནི, བྷི་ཀྑུ པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཡོ་ནི་སོ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི – ‘ནེ་ཝ ད་ཝཱ་ཡ ན མ་དཱ་ཡ ན མ་ཎྜ་ནཱ་ཡ ན ཝི་བྷཱུ་ས་ནཱ་ཡ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཡཱ་པ་ནཱ་ཡ ཝི་ཧིཾ་སཱུ་པ་ར་ཏི་ཡཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ. ཨི་ཏི པུ་རཱ་ཎ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ པ་ཊི་ཧ་ངྑཱ་མི, ན་ཝ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མི. ཡཱ་ཏྲཱ ཙ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཏཱ ཙ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ ཙཱ’ཏི. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཧཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ‘ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མྦྷཱུ་ཏོ ཨ་ཡཾ, བྷ་གི་ནི, ཀཱ་ཡོ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ. ཨཱ་ཧཱ་རོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘ཏ་ཎྷཱ་ས་མྦྷཱུ་ཏོ ཨ་ཡཾ, བྷ་གི་ནི, ཀཱ་ཡོ ཏ་ཎྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ. ཏ་ཎྷཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཨི་དྷ, བྷ་གི་ནི, བྷི་ཀྑུ སུ་ཎཱ་ཏི – ‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཀི་ར བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཀུ་དཱ་སྶུ ནཱ་མ ཨ་ཧ་མྤི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི! སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏ་ཎྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏ་ཎྷཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ‘ཏ་ཎྷཱ་ས་མྦྷཱུ་ཏོ ཨ་ཡཾ, བྷ་གི་ནི, ཀཱ་ཡོ ཏ་ཎྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ. ཏ་ཎྷཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘མཱ་ན་ས་མྦྷཱུ་ཏོ ཨ་ཡཾ, བྷ་གི་ནི, ཀཱ་ཡོ མཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ. མཱ་ནོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཨི་དྷ, བྷ་གི་ནི, བྷི་ཀྑུ སུ་ཎཱ་ཏི – ‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཀི་ར བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘སོ ཧི ནཱ་མ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏི; ཀི་མ་ངྒཾ [ཀི་མ་ངྒ (སཱི. པཱི.) ཨ. ནི. ༥.༡༨༠; ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༣༡; སཾ. ནི. ༥.༡༠༢༠] པ་ནཱ་ཧ’ནྟི! སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན མཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ མཱ་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ‘མཱ་ན་ས་མྦྷཱུ་ཏོ ཨ་ཡཾ, བྷ་གི་ནི, ཀཱ་ཡོ མཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ. མཱ་ནོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘མེ་ཐུ་ན་ས་མྦྷཱུ་ཏོ ཨ་ཡཾ, བྷ་གི་ནི, ཀཱ་ཡོ. མེ་ཐུ་ནེ ཙ སེ་ཏུ་གྷཱ་ཏོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི མ་ཉྩ་ཀཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ པཱ་དེ་སུ སི་ར་སཱ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཙྩ་ཡོ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཙྩ་ག་མཱ, ཡ་ཐཱ་བཱ་ལཾ ཡ་ཐཱ་མཱུ་ལ༹ྷཾ ཡ་ཐཱ་ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཡཱ་ཧཾ ཨེ་ཝ་མ་ཀཱ་སིཾ. ཏ་སྶཱ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཏ་གྒྷ ཏཾ [ཏ་གྒྷ ཏྭཾ (སཱི. པཱི. ཀ.)], བྷ་གི་ནི, ཨ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ཙྩ་ག་མཱ, ཡ་ཐཱ་བཱ་ལཾ ཡ་ཐཱ་མཱུ་ལ༹ྷཾ ཡ་ཐཱ་ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཡཱ ཏྭཾ ཨེ་ཝ་མ་ཀཱ་སི. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ ཏྭཾ, བྷ་གི་ནི, ཨ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ དི་སྭཱ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཀ་རོ་སི, ཏཾ ཏེ མ་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མ. ཝུ་དྡྷི ཧེ་སཱ, བྷ་གི་ནི, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ ཡོ ཨ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ དི་སྭཱ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཀ་རོ་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. སུ་ག་ཏ་ཝི་ན་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༡༦༠. ‘‘སུ་ག་ཏོ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནོ སུ་ག་ཏ་ཝི་ན་ཡོ ཝཱ ཏ་ད་སྶ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ག་ཏོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ག་ཏོ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ག་ཏ་ཝི་ན་ཡོ? སོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ག་ཏ་ཝི་ན་ཡོ. ཨེ་ཝཾ སུ་ག་ཏོ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནོ སུ་ག་ཏ་ཝི་ན་ཡོ ཝཱ ཏ་ད་སྶ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན་ནྟི.
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ དུ་གྒ་ཧི་ཏཾ སུ་ཏྟ་ནྟཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི དུ་ནྣི་ཀྑི་ཏྟེ་ཧི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི. དུ་ནྣི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ད་བྱ་ཉྫ་ན་སྶ ཨ་ཏྠོ་པི དུ་ནྣ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ དུ་བྦ་ཙཱ ཧོ་ནྟི དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་ཀྑ་མཱ ཨ་པྤ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧི་ནོ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རཱ, ཏེ ན ས་ཀྐ་ཙྩཾ སུ་ཏྟ་ནྟཾ པ་རཾ ཝཱ་ཙེ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཚི་ནྣ་མཱུ་ལ་ཀོ སུ་ཏྟ་ནྟོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎོ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བཱ་ཧུ་ལི་ཀཱ ཧོ་ནྟི སཱ་ཐ་ལི་ཀཱ, ཨོ་ཀྐ་མ་ནེ པུ་བྦ་ངྒ་མཱ, པ་ཝི་ཝེ་ཀེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རཱ, ན ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟི ཨ་པྤ་ཏྟ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ. ཏེ་སཾ པ་ཙྪི་མཱ ཛ་ན་ཏཱ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སཱ་པི ཧོ་ཏི བཱ་ཧུ་ལི་ཀཱ སཱ་ཐ་ལི་ཀཱ, ཨོ་ཀྐ་མ་ནེ པུ་བྦ་ངྒ་མཱ, པ་ཝི་ཝེ་ཀེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རཱ, ན ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཨ་པྤ་ཏྟ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ སུ་ཏྟ་ནྟཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི སུ་ནི་ཀྑི་ཏྟེ་ཧི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི. སུ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ད་བྱ་ཉྫ་ན་སྶ ཨ་ཏྠོ་པི སུ་ན་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ སུ་ཝ་ཙཱ ཧོ་ནྟི སོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཁ་མཱ པ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧི་ནོ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རཱ, ཏེ ས་ཀྐ་ཙྩཾ སུ་ཏྟ་ནྟཾ པ་རཾ ཝཱ་ཙེ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ན་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལ་ཀོ [ཨ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལ་ཀོ (སྱཱ. ཀཾ.) ཨ. ནི. ༥.༡༥༦] སུ་ཏྟ་ནྟོ ཧོ་ཏི ས་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎོ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ན བཱ་ཧུ་ལི་ཀཱ ཧོ་ནྟི ན སཱ་ཐ་ལི་ཀཱ, ཨོ་ཀྐ་མ་ནེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རཱ, པ་ཝི་ཝེ་ཀེ པུ་བྦ་ངྒ་མཱ, ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟི ཨ་པྤ་ཏྟ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ. ཏེ་སཾ པ་ཙྪི་མཱ ཛ་ན་ཏཱ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སཱ་པི ཧོ་ཏི ན བཱ་ཧུ་ལི་ཀཱ ན སཱ་ཐ་ལི་ཀཱ, ཨོ་ཀྐ་མ་ནེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རཱ, པ་ཝི་ཝེ་ཀེ པུ་བྦ་ངྒ་མཱ, ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཨ་པྤ་ཏྟ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.
ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་དྡྷཱ པ་ཉྙཱ, ས་ཏི ས་ངྑཱ་ན་པ་ཉྩ་མཾ;
ཀ་པྤོ རོ་གོ པ་རི་ཧཱ་ནི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི སུ་ག་ཏེ་ན ཙཱ་ཏི.
(༡༧) ༢. པ་ཊི་པ་དཱ་ཝ་གྒོ
༡. སཾ་ཁི་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ
༡༦༡. ‘‘ཙ་ཏ་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་པ་དཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ? དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ – ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཝི་ཏྠཱ་ར་སུ་ཏྟཾ
༡༦༢. ‘‘ཙ་ཏ་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་པ་དཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ? དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ཏི་བྦ་རཱ་ག་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ རཱ་ག་ཛཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ཏི་བྦ་དོ་ས་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ དོ་ས་ཛཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ཏི་བྦ་མོ་ཧ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ མོ་ཧ་ཛཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. ཏ་སྶི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི མུ་དཱུ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི – ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ མུ་དུ་ཏྟཱ ད་ནྡྷཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ཏི་བྦ་རཱ་ག་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ རཱ་ག་ཛཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ཏི་བྦ་དོ་ས་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ དོ་ས་ཛཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ཏི་བྦ་མོ་ཧ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ མོ་ཧ་ཛཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. ཏ་སྶི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི – ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏྟཱ ཁི་པྤཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ན ཏི་བྦ་རཱ་ག་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ནཱ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ རཱ་ག་ཛཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ན ཏི་བྦ་དོ་ས་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ནཱ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ དོ་ས་ཛཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ན ཏི་བྦ་མོ་ཧ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ནཱ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ མོ་ཧ་ཛཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. ཏ་སྶི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི མུ་དཱུ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི – ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ མུ་དུ་ཏྟཱ ད་ནྡྷཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ན ཏི་བྦ་རཱ་ག་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ནཱ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ རཱ་ག་ཛཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ན ཏི་བྦ་དོ་ས་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ནཱ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ དོ་ས་ཛཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ན ཏི་བྦ་མོ་ཧ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ནཱ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ མོ་ཧ་ཛཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. ཏ་སྶི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི – ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏྟཱ ཁི་པྤཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ. ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ཨ་སུ་བྷ་སུ་ཏྟཾ
༡༦༣. ‘‘ཙ་ཏ་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་པ་དཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ? དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་སུ་བྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཀཱ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི [པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)], ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ས་ཉྙཱི [ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་ས་ཉྙཱི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)], ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི; མ་ར་ཎ་ས་ཉྙཱ ཁོ པ་ན་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི. སོ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ སེ་ཁ་བ་ལཱ་ནི [སེ་ཀྑ་བ་ལཱ་ནི (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ས་དྡྷཱ་བ་ལཾ, ཧི་རི་བ་ལཾ, ཨོ་ཏྟ་པྤ་བ་ལཾ, ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལཾ, པ་ཉྙཱ་བ་ལཾ. ཏ་སྶི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི མུ་དཱུ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི – ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ མུ་དུ་ཏྟཱ ད་ནྡྷཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་སུ་བྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཀཱ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི, ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ས་ཉྙཱི, ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི; མ་ར་ཎ་ས་ཉྙཱ ཁོ པ་ན་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི. སོ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ སེ་ཁ་བ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ས་དྡྷཱ་བ་ལཾ…པེ… པ་ཉྙཱ་བ་ལཾ. ཏ་སྶི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི – ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏྟཱ ཁི་པྤཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི; པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི; སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ སེ་ཁ་བ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ས་དྡྷཱ་བ་ལཾ…པེ… པ་ཉྙཱ་བ་ལཾ. ཏ་སྶི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི མུ་དཱུ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི – ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ མུ་དུ་ཏྟཱ ད་ནྡྷཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ? [ཀ་ཐཱ. ༨༡༥ ཨཱ་ད་ཡོ] ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ…པེ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ སེ་ཁ་བ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ས་དྡྷཱ་བ་ལཾ, ཧི་རི་བ་ལཾ, ཨོ་ཏྟ་པྤ་བ་ལཾ, ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལཾ, པ་ཉྙཱ་བ་ལཾ. ཏ་སྶི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི – ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏྟཱ ཁི་པྤཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ. ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. པ་ཋ་མ་ཁ་མ་སུ་ཏྟཾ
༡༦༤. ‘‘ཙ་ཏ་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་པ་དཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ? ཨ་ཀྑ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ, ཁ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ, ད་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ, ས་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཀྑ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ [ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟཾ པ་ཙྩ་ཀྐོ་ས་ཏི, རོ་ས་ནྟཾ པ་ཊི་རོ་ས་ཏི, བྷ་ཎྜ་ནྟཾ པ་ཊི་བྷ་ཎྜ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཀྑ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟཾ ན པ་ཙྩ་ཀྐོ་ས་ཏི, རོ་ས་ནྟཾ ན པ་ཊི་རོ་ས་ཏི, བྷ་ཎྜ་ནྟཾ ན པ་ཊི་བྷ་ཎྜ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི; ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི; ར་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ; ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི; ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི; ར་ཀྑ་ཏི མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ; མ་ནི་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི ས་མེ་ཏི བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི; ཨུ་པྤ་ནྣཾ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐཾ…པེ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ… ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣེ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི ས་མེ་ཏི བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ. ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. དུ་ཏི་ཡ་ཁ་མ་སུ་ཏྟཾ
༡༦༥. ‘‘ཙ་ཏ་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་པ་དཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ? ཨ་ཀྑ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ, ཁ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ, ད་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ, ས་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཀྑ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི སཱི་ཏ་སྶ ཨུ་ཎྷ་སྶ ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ པི་པཱ་སཱ་ཡ, ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ས་རཱི་ས་པ་ས་མྥ་སྶཱ་ནཾ དུ་རུ་ཏྟཱ་ནཾ དུ་རཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ སཱ་རཱི་རི་ཀཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཏི་བྦཱ་ནཾ ཁ་རཱ་ནཾ ཀ་ཊུ་ཀཱ་ནཾ ཨ་སཱ་ཏཱ་ནཾ ཨ་མ་ནཱ་པཱ་ནཾ པཱ་ཎ་ཧ་རཱ་ནཾ ཨ་ན་དྷི་ཝཱ་ས་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཀྑ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཁ་མོ ཧོ་ཏི སཱི་ཏ་སྶ ཨུ་ཎྷ་སྶ ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ པི་པཱ་སཱ་ཡ, ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ས་རཱི་ས་པ་ས་མྥ་སྶཱ་ནཾ དུ་རུ་ཏྟཱ་ནཾ དུ་རཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ སཱ་རཱི་རི་ཀཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཏི་བྦཱ་ནཾ ཁ་རཱ་ནཾ ཀ་ཊུ་ཀཱ་ནཾ ཨ་སཱ་ཏཱ་ནཾ ཨ་མ་ནཱ་པཱ་ནཾ པཱ་ཎ་ཧ་རཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི…པེ… སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི; ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི; ར་ཀྑ་ཏི མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ; མ་ནི་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི ས་མེ་ཏི བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣཾ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐཾ…པེ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ… ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣེ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི ས་མེ་ཏི བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ. ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཨུ་བྷ་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༡༦༦. ‘‘ཙ་ཏ་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་པ་དཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ? དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ.
‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ དུ་ཀྑཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་པ་དཱ ཨུ་བྷ་ཡེ་ནེ་ཝ ཧཱི་ནཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཡ་མྤཱ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ དུ་ཀྑཱ, ཨི་མི་ནཱ་པཱ་ཡཾ ཧཱི་ནཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཡ་མྤཱ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ, ཨི་མི་ནཱ་པཱ་ཡཾ ཧཱི་ནཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་པ་དཱ ཨུ་བྷ་ཡེ་ནེ་ཝ ཧཱི་ནཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི.
‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ དུ་ཀྑཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ, ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་པ་དཱ དུ་ཀྑ་ཏྟཱ ཧཱི་ནཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི.
‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ སུ་ཁཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷ་ཏྟཱ ཧཱི་ནཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི.
‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ སུ་ཁཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ, ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་པ་དཱ ཨུ་བྷ་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཎཱི་ཏཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཡ་མྤཱ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ སུ་ཁཱ, ཨི་མི་ནཱ་པཱ་ཡཾ པ་ཎཱི་ཏཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཡ་མྤཱ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ, ཨི་མི་ནཱ་པཱ་ཡཾ པ་ཎཱི་ཏཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་པ་དཱ ཨུ་བྷ་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཎཱི་ཏཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༡༦༧. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཙ་ཏ་སྶོ ཨི་མཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, པ་ཊི་པ་དཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ? དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ. ཨི་མཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ. ཨི་མཱ་སཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ནཾ [ཙ་ཏ་སྶ་ནྣཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ནཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] ཀ་ཏ་མཾ ཏེ པ་ཊི་པ་དཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟ’’ནྟི?
‘‘ཙ་ཏ་སྶོ ཨི་མཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་ཊི་པ་དཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ? དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ. ཨི་མཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ. ཨི་མཱ་སཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ནཾ ཡཱ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ དུ་ཀྑཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ, ཨི་མཾ མེ པ་ཊི་པ་དཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟ’’ནྟི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ
༡༦༨. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཙ་ཏ་སྶོ ཨི་མཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་ཊི་པ་དཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ? དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ. ཨི་མཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ. ཨི་མཱ་སཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ནཾ ཀ་ཏ་མཾ ཏེ པ་ཊི་པ་དཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟ’’ནྟི?
‘‘ཙ་ཏ་སྶོ ཨི་མཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, པ་ཊི་པ་དཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ? དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ. ཨི་མཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ. ཨི་མཱ་སཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ནཾ ཡཱ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ སུ་ཁཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ, ཨི་མཾ མེ པ་ཊི་པ་དཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ས་ས་ངྑཱ་ར་སུ་ཏྟཾ
༡༦༩. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་སུ་བྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཀཱ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི, ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ས་ཉྙཱི, ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི. མ་ར་ཎ་ས་ཉྙཱ ཁོ པ་ན་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི. སོ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ སེ་ཁ་བ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ས་དྡྷཱ་བ་ལཾ, ཧི་རི་བ་ལཾ, ཨོ་ཏྟ་པྤ་བ་ལཾ, ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལཾ, པ་ཉྙཱ་བ་ལཾ. ཏ་སྶི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི – ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་སུ་བྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཀཱ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི, ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ས་ཉྙཱི, ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི. མ་ར་ཎ་ས་ཉྙཱ ཁོ པ་ན་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི. སོ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ སེ་ཁ་བ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ས་དྡྷཱ་བ་ལཾ, ཧི་རི་བ་ལཾ, ཨོ་ཏྟ་པྤ་བ་ལཾ, ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལཾ, པ་ཉྙཱ་བ་ལཾ. ཏ་སྶི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི མུ་དཱུ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི – ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ མུ་དུ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ…པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ…པེ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ སེ་ཁ་བ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ས་དྡྷཱ་བ་ལཾ…པེ… པ་ཉྙཱ་བ་ལཾ. ཏ་སྶི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི – ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ…པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ…པེ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ སེ་ཁ་བ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ས་དྡྷཱ་བ་ལཾ, ཧི་རི་བ་ལཾ, ཨོ་ཏྟ་པྤ་བ་ལཾ, ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལཾ, པ་ཉྙཱ་བ་ལཾ. ཏ་སྶི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ མུ་དུ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ཡུ་ག་ན་དྡྷ་སུ་ཏྟཾ
༡༧༠. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཡོ ཧི ཀོ་ཙི, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝཱ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟིཾ [ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟཾ (ཀ.) པ་ཊི. མ. ༢.༡ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒེ་པི] བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི, ས་བྦོ སོ ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་གྒེ་ཧི, ཨེ་ཏེ་སཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན.
‘‘ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཨི་དྷ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་མ་ཐ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཏ་སྶ ས་མ་ཐ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ མ་གྒོ ས་ཉྫཱ་ཡ་ཏི. སོ ཏཾ མ་གྒཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི བྷཱ་ཝེ་ཏི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ མ་གྒཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏོ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏོ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཨ་ནུ་ས་ཡཱ བྱ་ནྟཱི་ཧོ་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ས་མ་ཐཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཏ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ས་མ་ཐཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ མ་གྒོ ས་ཉྫཱ་ཡ་ཏི. སོ ཏཾ མ་གྒཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི བྷཱ་ཝེ་ཏི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ མ་གྒཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏོ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏོ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཨ་ནུ་ས་ཡཱ བྱ་ནྟཱི་ཧོ་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཡུ་ག་ན་དྡྷཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཏ་སྶ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཡུ་ག་ན་དྡྷཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ མ་གྒོ ས་ཉྫཱ་ཡ་ཏི. སོ ཏཾ མ་གྒཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི བྷཱ་ཝེ་ཏི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ མ་གྒཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏོ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏོ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཨ་ནུ་ས་ཡཱ བྱ་ནྟཱི་ཧོ་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཝི་གྒ་ཧི་ཏཾ མཱ་ན་སཾ ཧོ་ཏི. ཧོ་ཏི སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡོ ཡཾ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ས་ནྣི་སཱི་ད་ཏི ཨེ་ཀོ་དི ཧོ་ཏི ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཏ་སྶ མ་གྒོ ས་ཉྫཱ་ཡ་ཏི. སོ ཏཾ མ་གྒཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི བྷཱ་ཝེ་ཏི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ མ་གྒཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏོ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏོ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཨ་ནུ་ས་ཡཱ བྱ་ནྟཱི་ཧོ་ནྟི.
‘‘ཡོ ཧི ཀོ་ཙི, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝཱ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟིཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི, ས་བྦོ སོ ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་གྒེ་ཧི, ཨེ་ཏེ་སཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ནཱ’’ཏི. ད་ས་མཾ.
པ་ཊི་པ་དཱ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
སཾ་ཁི་ཏྟཾ ཝི་ཏྠཱ་རཱ་སུ་བྷཾ, དྭེ ཁ་མཱ ཨུ་བྷ་ཡེ་ན ཙ;
མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, ས་ས་ངྑཱ་རཾ ཡུ་ག་ན་དྡྷེ་ན ཙཱ་ཏི.
(༡༨) ༣. ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. ཙེ་ཏ་ནཱ་སུ་ཏྟཾ
༡༧༡. [ཀ་ཐཱ. ༥༣༩] ‘‘ཀཱ་ཡེ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི ཀཱ་ཡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ. ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི ཝ་ཙཱི་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ. མ་ནེ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཝ.
‘‘སཱ་མཾ ཝཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ. པ་རེ ཝཱ་སྶ [པ་རེ ཝཱ ཏ་སྶ (ཀ.)] ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ. ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཝཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ. ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཝཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ.
‘‘སཱ་མཾ ཝཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ; པ་རེ ཝཱ་སྶ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟི; ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ; ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཝཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ; ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཝཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ.
‘‘སཱ་མཾ ཝཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ; པ་རེ ཝཱ་སྶ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ; ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཝཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ; ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཝཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ.
‘‘ཨི་མེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནུ་པ་ཏི་ཏཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ་ཏྭེ་ཝ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ སོ ཀཱ་ཡོ ན ཧོ་ཏི ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ, སཱ ཝཱ་ཙཱ ན ཧོ་ཏི ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ, སོ མ་ནོ ན ཧོ་ཏི ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ, ཁེ་ཏྟཾ ཏཾ [ཝ་ཏྠུཾ ཏཾ (ས་བྦ་ཏྠ)] ན ཧོ་ཏི…པེ… ཝ་ཏྠུཾ ཏཾ ན ཧོ་ཏི…པེ… ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཏཾ ན ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཏཾ ན ཧོ་ཏི ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ’’ནྟི.
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཀ་མ་ཏི, ནོ པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ. ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཀ་མ་ཏི, ནོ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ. ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཙ ཀ་མ་ཏི པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཙ. ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ ནེ་ཝ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཀ་མ་ཏི, ནོ པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་མ་སྶ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི – ‘ཏ་ཏྲ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཀ་མ་ཏི ནོ པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ, ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏུ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་མྷཱ ཀཱ་ཡཱ ཙུ་ཏི ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཀ་མ་ཏི ནོ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ, པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏུ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་མྷཱ ཀཱ་ཡཱ ཙུ་ཏི ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཙ ཀ་མ་ཏི པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཙ, ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཙ པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཙ ཧེ་ཏུ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་མྷཱ ཀཱ་ཡཱ ཙུ་ཏི ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཀ་མ་ཏི ནོ པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ, ཀ་ཏ་མེ ཏེ་ན དེ་ཝཱ ད་ཊྛ་བྦཱ’’’ཏི? ‘‘ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དེ་ཝཱ ཏེ་ན ད་ཊྛ་བྦཱ’’ཏི.
‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཏ་མྷཱ ཀཱ་ཡཱ ཙུ་ཏཱ ཨཱ་གཱ་མི་ནོ ཧོ་ནྟི ཨཱ་ག་ནྟཱ་རོ ཨི་ཏྠ་ཏྟཾ? ཀོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཏ་མྷཱ ཀཱ་ཡཱ ཙུ་ཏཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཧོ་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ནྟཱ་རོ ཨི་ཏྠ་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘ཨི་དྷ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི, སོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཏ་ད་སྶཱ་དེ་ཏི, ཏཾ ནི་ཀཱ་མེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི; ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟོ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཨ་པ་རི་ཧཱི་ནོ ཀཱ་ལཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི ཨཱ་ག་ནྟཱ ཨི་ཏྠ་ཏྟཾ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་ཧཱི་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི, སོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཏ་ད་སྶཱ་དེ་ཏི, ཏཾ ནི་ཀཱ་མེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི; ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟོ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཨ་པ་རི་ཧཱི་ནོ ཀཱ་ལཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི ཨ་ནཱ་ག་ནྟཱ ཨི་ཏྠ་ཏྟཾ.
‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཏ་མྷཱ ཀཱ་ཡཱ ཙུ་ཏཱ ཨཱ་གཱ་མི་ནོ ཧོ་ནྟི ཨཱ་ག་ནྟཱ་རོ ཨི་ཏྠ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཏ་མྷཱ ཀཱ་ཡཱ ཙུ་ཏཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཧོ་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ནྟཱ་རོ ཨི་ཏྠ་ཏྟ’’ནྟི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཝི་བྷ་ཏྟི་སུ་ཏྟཾ
༡༧༢. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨ་དྡྷ་མཱ་སཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཱ ཨོ་དྷི་སོ བྱ་ཉྫ་ན་སོ. ཏ་མ་ཧཾ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ་མི དེ་སེ་མི པ་ཉྙཱ་པེ་མི པ་ཊྛ་པེ་མི ཝི་ཝ་རཱ་མི ཝི་བྷ་ཛཱ་མི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་མི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན་སྶ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ, སོ མཾ པ་ཉྷེ་ན. ཨ་ཧཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏོ ནོ ས་ཏྠཱ ཡོ ནོ དྷ་མྨཱ་ནཾ སུ་ཀུ་ས་ལོ.
‘‘ཨ་དྡྷ་མཱ་སཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཱ ཨོ་དྷི་སོ བྱ་ཉྫ་ན་སོ. ཏ་མ་ཧཾ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ་མི དེ་སེ་མི པ་ཉྙཱ་པེ་མི པ་ཊྛ་པེ་མི ཝི་ཝ་རཱ་མི ཝི་བྷ་ཛཱ་མི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་མི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན་སྶ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ, སོ མཾ པ་ཉྷེ་ན. ཨ་ཧཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏོ ནོ ས་ཏྠཱ ཡོ ནོ དྷ་མྨཱ་ནཾ སུ་ཀུ་ས་ལོ.
‘‘ཨ་དྡྷ་མཱ་སཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཱ ཨོ་དྷི་སོ བྱ་ཉྫ་ན་སོ. ཏ་མ་ཧཾ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ་མི དེ་སེ་མི པ་ཉྙཱ་པེ་མི པ་ཊྛ་པེ་མི ཝི་ཝ་རཱ་མི ཝི་བྷ་ཛཱ་མི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་མི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན་སྶ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ, སོ མཾ པ་ཉྷེ་ན. ཨ་ཧཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏོ ནོ ས་ཏྠཱ ཡོ ནོ དྷ་མྨཱ་ནཾ སུ་ཀུ་ས་ལོ.
‘‘ཨ་དྡྷ་མཱ་སཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཱ ཨོ་དྷི་སོ བྱ་ཉྫ་ན་སོ. ཏ་མ་ཧཾ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ་མི དེ་སེ་མི པ་ཉྙཱ་པེ་མི པ་ཊྛ་པེ་མི ཝི་ཝ་རཱ་མི ཝི་བྷ་ཛཱ་མི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་མི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན་སྶ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ, སོ མཾ པ་ཉྷེ་ན. ཨ་ཧཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏོ ནོ ས་ཏྠཱ ཡོ ནོ དྷ་མྨཱ་ནཾ སུ་ཀུ་ས་ལོ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༡༧༣. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’’ཏི?
‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’’ཏི?
‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠི ཙ ན་ཏྠི ཙ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’’ཏི?
‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ནེ་ཝ་ཏྠི ནོ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’’ཏི?
‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠི ཙ ན་ཏྠི ཙ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ནེ་ཝ་ཏྠི ནོ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི?
‘‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཝ་དཾ ཨ་པྤ་པ་ཉྩཾ པ་པ་ཉྩེ་ཏི. ‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཝ་དཾ ཨ་པྤ་པ་ཉྩཾ པ་པ་ཉྩེ་ཏི. ‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠི ཙ ན་ཏྠི ཙ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཝ་དཾ ཨ་པྤ་པ་ཉྩཾ པ་པ་ཉྩེ་ཏི. ‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ནེ་ཝ་ཏྠི ནོ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཝ་དཾ ཨ་པྤ་པ་ཉྩཾ པ་པ་ཉྩེ་ཏི. ཡཱ་ཝ་ཏཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ག་ཏི ཏཱ་ཝ་ཏཱ པ་པ་ཉྩ་སྶ ག་ཏི; ཡཱ་ཝ་ཏཱ པ་པ་ཉྩ་སྶ ག་ཏི ཏཱ་ཝ་ཏཱ ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ག་ཏི. ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ པ་པ་ཉྩ་ནི་རོ་དྷོ པ་པ་ཉྩ་ཝཱུ་པ་ས་མོ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟཾ
༡༧༤. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’’ཏི?
‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’’ཏི?
‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠི ཙ ན་ཏྠི ཙ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’’ཏི?
‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ནེ་ཝ་ཏྠི ནོ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’’ཏི?
‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠི ཙ ན་ཏྠི ཙ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ནེ་ཝ་ཏྠི ནོ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི?