(༡༨) ༣. ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. ཙེ་ཏ་ནཱ་སུ་ཏྟཾ
༡༧༡. [ཀ་ཐཱ. ༥༣༩] ‘‘ཀཱ་ཡེ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི ཀཱ་ཡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ. ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི ཝ་ཙཱི་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ. མ་ནེ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཝ.
‘‘སཱ་མཾ ཝཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ. པ་རེ ཝཱ་སྶ [པ་རེ ཝཱ ཏ་སྶ (ཀ.)] ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ. ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཝཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ. ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཝཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ.
‘‘སཱ་མཾ ཝཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ; པ་རེ ཝཱ་སྶ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟི; ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ; ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཝཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ; ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཝཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ.
‘‘སཱ་མཾ ཝཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ; པ་རེ ཝཱ་སྶ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ; ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཝཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ; ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཝཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ.
‘‘ཨི་མེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནུ་པ་ཏི་ཏཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ་ཏྭེ་ཝ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ སོ ཀཱ་ཡོ ན ཧོ་ཏི ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ, སཱ ཝཱ་ཙཱ ན ཧོ་ཏི ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ, སོ མ་ནོ ན ཧོ་ཏི ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ, ཁེ་ཏྟཾ ཏཾ [ཝ་ཏྠུཾ ཏཾ (ས་བྦ་ཏྠ)] ན ཧོ་ཏི…པེ… ཝ་ཏྠུཾ ཏཾ ན ཧོ་ཏི…པེ… ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཏཾ ན ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཏཾ ན ཧོ་ཏི ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ’’ནྟི.
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཀ་མ་ཏི, ནོ པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ. ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཀ་མ་ཏི, ནོ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ. ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཙ ཀ་མ་ཏི པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཙ. ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ ནེ་ཝ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཀ་མ་ཏི, ནོ པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་མ་སྶ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི – ‘ཏ་ཏྲ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཀ་མ་ཏི ནོ པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ, ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏུ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་མྷཱ ཀཱ་ཡཱ ཙུ་ཏི ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཀ་མ་ཏི ནོ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ, པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏུ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་མྷཱ ཀཱ་ཡཱ ཙུ་ཏི ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཙ ཀ་མ་ཏི པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཙ, ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཙ པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཙ ཧེ་ཏུ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་མྷཱ ཀཱ་ཡཱ ཙུ་ཏི ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཀ་མ་ཏི ནོ པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ, ཀ་ཏ་མེ ཏེ་ན དེ་ཝཱ ད་ཊྛ་བྦཱ’’’ཏི? ‘‘ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དེ་ཝཱ ཏེ་ན ད་ཊྛ་བྦཱ’’ཏི.
‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཏ་མྷཱ ཀཱ་ཡཱ ཙུ་ཏཱ ཨཱ་གཱ་མི་ནོ ཧོ་ནྟི ཨཱ་ག་ནྟཱ་རོ ཨི་ཏྠ་ཏྟཾ? ཀོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཏ་མྷཱ ཀཱ་ཡཱ ཙུ་ཏཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཧོ་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ནྟཱ་རོ ཨི་ཏྠ་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘ཨི་དྷ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི, སོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཏ་ད་སྶཱ་དེ་ཏི, ཏཾ ནི་ཀཱ་མེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི; ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟོ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཨ་པ་རི་ཧཱི་ནོ ཀཱ་ལཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི ཨཱ་ག་ནྟཱ ཨི་ཏྠ་ཏྟཾ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་ཧཱི་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི, སོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཏ་ད་སྶཱ་དེ་ཏི, ཏཾ ནི་ཀཱ་མེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི; ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟོ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཨ་པ་རི་ཧཱི་ནོ ཀཱ་ལཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི ཨ་ནཱ་ག་ནྟཱ ཨི་ཏྠ་ཏྟཾ.
‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཏ་མྷཱ ཀཱ་ཡཱ ཙུ་ཏཱ ཨཱ་གཱ་མི་ནོ ཧོ་ནྟི ཨཱ་ག་ནྟཱ་རོ ཨི་ཏྠ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཏ་མྷཱ ཀཱ་ཡཱ ཙུ་ཏཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཧོ་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ནྟཱ་རོ ཨི་ཏྠ་ཏྟ’’ནྟི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཝི་བྷ་ཏྟི་སུ་ཏྟཾ
༡༧༢. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨ་དྡྷ་མཱ་སཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཱ ཨོ་དྷི་སོ བྱ་ཉྫ་ན་སོ. ཏ་མ་ཧཾ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ་མི དེ་སེ་མི པ་ཉྙཱ་པེ་མི པ་ཊྛ་པེ་མི ཝི་ཝ་རཱ་མི ཝི་བྷ་ཛཱ་མི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་མི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན་སྶ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ, སོ མཾ པ་ཉྷེ་ན. ཨ་ཧཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏོ ནོ ས་ཏྠཱ ཡོ ནོ དྷ་མྨཱ་ནཾ སུ་ཀུ་ས་ལོ.
‘‘ཨ་དྡྷ་མཱ་སཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཱ ཨོ་དྷི་སོ བྱ་ཉྫ་ན་སོ. ཏ་མ་ཧཾ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ་མི དེ་སེ་མི པ་ཉྙཱ་པེ་མི པ་ཊྛ་པེ་མི ཝི་ཝ་རཱ་མི ཝི་བྷ་ཛཱ་མི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་མི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན་སྶ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ, སོ མཾ པ་ཉྷེ་ན. ཨ་ཧཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏོ ནོ ས་ཏྠཱ ཡོ ནོ དྷ་མྨཱ་ནཾ སུ་ཀུ་ས་ལོ.
‘‘ཨ་དྡྷ་མཱ་སཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཱ ཨོ་དྷི་སོ བྱ་ཉྫ་ན་སོ. ཏ་མ་ཧཾ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ་མི དེ་སེ་མི པ་ཉྙཱ་པེ་མི པ་ཊྛ་པེ་མི ཝི་ཝ་རཱ་མི ཝི་བྷ་ཛཱ་མི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་མི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན་སྶ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ, སོ མཾ པ་ཉྷེ་ན. ཨ་ཧཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏོ ནོ ས་ཏྠཱ ཡོ ནོ དྷ་མྨཱ་ནཾ སུ་ཀུ་ས་ལོ.
‘‘ཨ་དྡྷ་མཱ་སཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཱ ཨོ་དྷི་སོ བྱ་ཉྫ་ན་སོ. ཏ་མ་ཧཾ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ་མི དེ་སེ་མི པ་ཉྙཱ་པེ་མི པ་ཊྛ་པེ་མི ཝི་ཝ་རཱ་མི ཝི་བྷ་ཛཱ་མི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་མི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན་སྶ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ, སོ མཾ པ་ཉྷེ་ན. ཨ་ཧཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏོ ནོ ས་ཏྠཱ ཡོ ནོ དྷ་མྨཱ་ནཾ སུ་ཀུ་ས་ལོ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༡༧༣. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’’ཏི?
‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’’ཏི?
‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠི ཙ ན་ཏྠི ཙ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’’ཏི?
‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ནེ་ཝ་ཏྠི ནོ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’’ཏི?
‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠི ཙ ན་ཏྠི ཙ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ནེ་ཝ་ཏྠི ནོ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི?
‘‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཝ་དཾ ཨ་པྤ་པ་ཉྩཾ པ་པ་ཉྩེ་ཏི. ‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཝ་དཾ ཨ་པྤ་པ་ཉྩཾ པ་པ་ཉྩེ་ཏི. ‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠི ཙ ན་ཏྠི ཙ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཝ་དཾ ཨ་པྤ་པ་ཉྩཾ པ་པ་ཉྩེ་ཏི. ‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ནེ་ཝ་ཏྠི ནོ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཝ་དཾ ཨ་པྤ་པ་ཉྩཾ པ་པ་ཉྩེ་ཏི. ཡཱ་ཝ་ཏཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ག་ཏི ཏཱ་ཝ་ཏཱ པ་པ་ཉྩ་སྶ ག་ཏི; ཡཱ་ཝ་ཏཱ པ་པ་ཉྩ་སྶ ག་ཏི ཏཱ་ཝ་ཏཱ ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ག་ཏི. ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ པ་པ་ཉྩ་ནི་རོ་དྷོ པ་པ་ཉྩ་ཝཱུ་པ་ས་མོ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟཾ
༡༧༤. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’’ཏི?
‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’’ཏི?
‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠི ཙ ན་ཏྠི ཙ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’’ཏི?
‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ནེ་ཝ་ཏྠི ནོ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’’ཏི?
‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠི ཙ ན་ཏྠི ཙ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ནེ་ཝ་ཏྠི ནོ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི?
‘‘‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཝ་དཾ ཨ་པྤ་པ་ཉྩཾ པ་པ་ཉྩེ་ཏི. ‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཝ་དཾ ཨ་པྤ་པ་ཉྩཾ པ་པ་ཉྩེ་ཏི. ‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠི ཙ ན་ཏྠི ཙ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཝ་དཾ ཨ་པྤ་པ་ཉྩཾ པ་པ་ཉྩེ་ཏི. ‘ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ནེ་ཝ་ཏྠི ནོ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཝ་དཾ ཨ་པྤ་པ་ཉྩཾ པ་པ་ཉྩེ་ཏི. ཡཱ་ཝ་ཏཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ག་ཏི ཏཱ་ཝ་ཏཱ པ་པ་ཉྩ་སྶ ག་ཏི. ཡཱ་ཝ་ཏཱ པ་པ་ཉྩ་སྶ ག་ཏི ཏཱ་ཝ་ཏཱ ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ག་ཏི. ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ པ་པ་ཉྩ་ནི་རོ་དྷོ པ་པ་ཉྩ་ཝཱུ་པ་ས་མོ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ་སུ་ཏྟཾ
༡༧༥. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ཝཱ་ཎོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ཝཱ་ཎོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝི་ཛྫཱ་ཡ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཙ་ར་ཎེ་ན་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎེ་ན་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎེ་ན་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝི་ཛྫཱ་ཡ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཙ་ར་ཎེ་ན་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎེ་ན་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎེ་ན་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནྟ་ཀ་རོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནོ་ཝ ས་མཱ་ནོ ཨ་ནྟ་ཀ་རོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ. ཙ་ར་ཎེ་ན ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནྟ་ཀ་རོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནོ་ཝ ས་མཱ་ནོ ཨ་ནྟ་ཀ་རོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ. ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎེ་ན ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནྟ་ཀ་རོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནོ་ཝ ས་མཱ་ནོ ཨ་ནྟ་ཀ་རོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎེ་ན ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནྟ་ཀ་རོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་ནྟ་ཀ་རོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཧི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎེ་ན. ཙ་ར་ཎ་ཝི་པ་ནྣོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ན པ་སྶ་ཏི. ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ཨ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ན་སུ་ཏྟཾ
༡༧༦. ‘‘ས་དྡྷོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་མཱ་ནོ ཨཱ་ཡཱ་ཙེ་ཡྻ – ‘ཏཱ་དི་སོ ཧོ་མི ཡཱ་དི་སཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ’ཏི [ཨ. ནི. ༢.༡༣༡ ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ཏཾ]. ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་ལཱ ཨེ་ཏཾ པ་མཱ་ཎཾ མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ, ཡ་དི་དཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ.
‘‘ས་དྡྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ཡཱ་ཙེ་ཡྻ – ‘ཏཱ་དི་སཱ ཧོ་མི ཡཱ་དི་སཱ ཁེ་མཱ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ ཙཱ’ཏི. ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་ལཱ ཨེ་ཏཾ པ་མཱ་ཎཾ མ་མ སཱ་ཝི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ, ཡ་དི་དཾ ཁེ་མཱ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ ཙ.
‘‘ས་དྡྷོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་མཱ་ནོ ཨཱ་ཡཱ་ཙེ་ཡྻ – ‘ཏཱ་དི་སོ ཧོ་མི ཡཱ་དི་སོ ཙི་ཏྟོ ཙ ག་ཧ་པ་ཏི ཧ་ཏྠ་ཀོ ཙ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀོ’ཏི. ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་ལཱ ཨེ་ཏཾ པ་མཱ་ཎཾ མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ, ཡ་དི་དཾ ཙི་ཏྟོ ཙ ག་ཧ་པ་ཏི ཧ་ཏྠ་ཀོ ཙ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀོ.
‘‘ས་དྡྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ཡཱ་ཙེ་ཡྻ – ‘ཏཱ་དི་སཱ ཧོ་མི ཡཱ་དི་སཱ ཁུ་ཛྫུ་ཏྟ་རཱ ཙ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཝེ་ལུ༹་ཀ་ཎྜ་ཀི་ཡཱ ཙ ན་ནྡ་མཱ་ཏཱ’ཏི. ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་ལཱ ཨེ་ཏཾ པ་མཱ་ཎཾ མ་མ སཱ་ཝི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ནཾ, ཡ་དི་དཾ ཁུ་ཛྫུ་ཏྟ་རཱ ཙ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཝེ་ལུ༹་ཀ་ཎྜ་ཀི་ཡཱ ཙ ན་ནྡ་མཱ་ཏཱ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. རཱ་ཧུ་ལ་སུ་ཏྟཾ
༡༧༧. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རཱ་ཧུ་ལོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རཱ་ཧུ་ལཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཡཱ ཙ, རཱ་ཧུ་ལ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཡཱ ཙ བཱ་ཧི་རཱ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ, པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་རེ་ཝེ་སཱ. ‘ཏཾ ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་རཱ་ཛེ་ཏི.
‘‘ཡཱ ཙ, རཱ་ཧུ་ལ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཡཱ ཙ བཱ་ཧི་རཱ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ, ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་རེ་ཝེ་སཱ. ‘ཏཾ ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་རཱ་ཛེ་ཏི.
‘‘ཡཱ ཙ, རཱ་ཧུ་ལ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཡཱ ཙ བཱ་ཧི་རཱ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ, ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་རེ་ཝེ་སཱ. ‘ཏཾ ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་རཱ་ཛེ་ཏི.
‘‘ཡཱ ཙ, རཱ་ཧུ་ལ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ ཡཱ ཙ བཱ་ཧི་རཱ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ, ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་རེ་ཝེ་སཱ. ‘ཏཾ ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་རཱ་ཛེ་ཏི.
‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, རཱ་ཧུ་ལ, བྷི་ཀྑུ ཨི་མཱ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ དྷཱ་ཏཱུ་སུ ནེ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ན ཨ་ཏྟ་ནི་ཡཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, རཱ་ཧུ་ལ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཙྪེ་ཙྪི ཏ་ཎྷཾ, ཝི་ཝ་ཏྟ་ཡི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ས་མྨཱ མཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ ཨ་ནྟ་མ་ཀཱ་སི དུ་ཀྑ་སྶཱ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ཛ་མྦཱ་ལཱི་སུ་ཏྟཾ
༡༧༨. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་ནྟཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏོ ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་ཝཾ [ཏ་སྶ ཀོ ཨེ་ཏཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.), ཨེ་ཝཾ ཁོ ཏ་སྶ (?) ‘‘ཨེ་ཝཾ ཧི ཏ་སྶཱ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཛ་མྦཱ་ལི་ཡཱ’’ཏི པཱ་ཋོ ཝི་ཡ], བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ན ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷོ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ལེ་པ་ག་ཏེ་ན [ལ་ས་ག་ཏེ་ན (སཱི. པཱི.)] ཧ་ཏྠེ་ན སཱ་ཁཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ, ཏ་སྶ སོ ཧ་ཏྠོ ས་ཛྫེ་ཡྻ་པི ག་ཎྷེ་ཡྻ་པི [ག་ཡ྄ཧེ་ཡྻ་པི (?)] བ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ་པི [ཁ་ཛྫེ་ཡྻ་པི (སཱི.)]; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་ནྟཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏོ ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་ཝཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ན ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷོ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑོ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་ནྟཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏོ ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་ཝཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷོ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ སུ་དྡྷེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན སཱ་ཁཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ, ཏ་སྶ སོ ཧ་ཏྠོ ནེ་ཝ ས་ཛྫེ་ཡྻ ན ག་ཎྷེ་ཡྻ ན བ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་ནྟཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏོ ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་ཝཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷོ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑོ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་ནྟཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པྤ་བྷེ་དཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པྤ་བྷེ་དཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པྤ་བྷེ་དེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་ཝཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པྤ་བྷེ་དོ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་མྦཱ་ལཱི ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་སྶ་ག་ཎི་ཀཱ. ཏ་སྶཱ པུ་རི་སོ ཡཱ་ནི ཙེ་ཝ ཨཱ་ཡ་མུ་ཁཱ་ནི ཏཱ་ནི པི་ད་ཧེ་ཡྻ, ཡཱ་ནི ཙ ཨ་པཱ་ཡ་མུ་ཁཱ་ནི ཏཱ་ནི ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, དེ་ཝོ ཙ ན ས་མྨཱ དྷཱ་རཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཝེ་ཙྪེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏ་སྶཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་མྦཱ་ལི་ཡཱ ན ཨཱ་ལི༹་པྤ་བྷེ་དོ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་ནྟཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པྤ་བྷེ་དཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པྤ་བྷེ་དཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པྤ་བྷེ་དེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་ཝཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པྤ་བྷེ་དོ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑོ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་ནྟཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པྤ་བྷེ་དཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པྤ་བྷེ་དཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པྤ་བྷེ་དེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་ཝཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པྤ་བྷེ་དོ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་མྦཱ་ལཱི ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་སྶ་ག་ཎི་ཀཱ. ཏ་སྶཱ པུ་རི་སོ ཡཱ་ནི ཙེ་ཝ ཨཱ་ཡ་མུ་ཁཱ་ནི ཏཱ་ནི ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, ཡཱ་ནི ཙ ཨ་པཱ་ཡ་མུ་ཁཱ་ནི ཏཱ་ནི པི་ད་ཧེ་ཡྻ, དེ་ཝོ ཙ ས་མྨཱ དྷཱ་རཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཝེ་ཙྪེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏ་སྶཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་མྦཱ་ལི་ཡཱ ཨཱ་ལི༹་པྤ་བྷེ་དོ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་ནྟཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པྤ་བྷེ་དཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པྤ་བྷེ་དཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པྤ་བྷེ་དེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་ཝཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པྤ་བྷེ་དོ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑོ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ནི་བྦཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༡༧༩. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི?
‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ཏྟཱ ཨི་མཱ ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡཱ ས་ཉྙཱ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཨི་མཱ ཋི་ཏི་བྷཱ་གི་ཡཱ ས་ཉྙཱ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཨི་མཱ ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཱ ས་ཉྙཱ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཨི་མཱ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡཱ ས་ཉྙཱ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘ཀོ པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ཏྟཱ ཨི་མཱ ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡཱ ས་ཉྙཱ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཨི་མཱ ཋི་ཏི་བྷཱ་གི་ཡཱ ས་ཉྙཱ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཨི་མཱ ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཱ ས་ཉྙཱ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཨི་མཱ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡཱ ས་ཉྙཱ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. མ་ཧཱ་པ་དེ་ས་སུ་ཏྟཾ
༡༨༠. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ བྷོ་ག་ན་ག་རེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ན་ནྡ་ཙེ་ཏི་ཡེ [ཨཱ་ན་ནྡེ ཙེ་ཏི་ཡེ (དཱི. ནི. ༢.༡༨༦) མ་ཧཱ་ཝ. ༣༠༣ པ་ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨཱ་ག་ཏཾ]. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་པ་དེ་སེ དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཀ་ཏ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་པ་དེ་སཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ – ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན’ནྟི. ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་སི་ཏཾ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཾ ན་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཏཱ་ནི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི [ཨོ་སཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི], ཝི་ན་ཡེ ས་ནྡ་སྶེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཙེ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི [ཨོ་སཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི] ཝི་ན་ཡེ ས་ནྡ་སྶི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ན ཙེ་ཝ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏ་ར་ནྟི [ཨོ་ས་ར་ནྟི (དཱི. ནི. ༢.༡༨༨)] ན ཝི་ན་ཡེ ས་ནྡི་སྶ་ནྟི, ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ – ‘ཨ་དྡྷཱ, ཨི་དཾ ན ཙེ་ཝ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ; ཨི་མ་སྶ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནོ དུ་གྒ་ཧི་ཏ’ནྟི. ཨི་ཏི ཧེ་ཏཾ [ཨི་ཏི ཧི་དཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཌྜེ་ཡྻཱ་ཐ.
[ཨེ་ཏྟ་ཀོ པཱ་ཋོ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡེ ན དི་སྶ་ཏི, པེ་ཡྻཱ་ལ་མུ་ཁེ་ན ད་སྶི་ཏོ བྷ་ཝེ་ཡྻ] ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ – ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན’ནྟི. ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་སི་ཏཾ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཾ ན་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཏཱ་ནི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི, ཝི་ན་ཡེ ས་ནྡ་སྶེ་ཏ་བྦཱ་ནི [ཨེ་ཏྟ་ཀོ པཱ་ཋོ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡེ ན དི་སྶ་ཏི, པེ་ཡྻཱ་ལ་མུ་ཁེ་ན ད་སྶི་ཏོ བྷ་ཝེ་ཡྻ]. ཏཱ་ནི ཙེ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ཝི་ན་ཡེ ས་ནྡ་སྶི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི སུ་ཏྟེ ཙེ་ཝ ཨོ་ཏ་ར་ནྟི ཝི་ན་ཡེ ཙ ས་ནྡི་སྶ་ནྟི, ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ – ‘ཨ་དྡྷཱ, ཨི་དཾ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ; ཨི་མ་སྶ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནོ སུ་གྒ་ཧི་ཏ’ནྟི. ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མཾ མ་ཧཱ་པ་དེ་སཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཨཱ་ཝཱ་སེ ས་ངྒྷོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཐེ་རོ ས་པཱ་མོ་ཀྑོ. ཏ་སྶ མེ ས་ངྒྷ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ སུ་ཏཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ – ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན’ནྟི. ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་སི་ཏཾ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཾ ན་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཏཱ་ནི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི, ཝི་ན་ཡེ ས་ནྡ་སྶེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཙེ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ཝི་ན་ཡེ ས་ནྡ་སྶི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ན ཙེ་ཝ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏ་ར་ནྟི ན ཝི་ན་ཡེ ས་ནྡི་སྶ་ནྟི, ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ – ‘ཨ་དྡྷཱ, ཨི་དཾ ན ཙེ་ཝ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ; ཏ་སྶ ཙ ས་ངྒྷ་སྶ དུ་གྒ་ཧི་ཏ’ནྟི. ཨི་ཏི ཧེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཌྜེ་ཡྻཱ་ཐ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཨཱ་ཝཱ་སེ ས་ངྒྷོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཐེ་རོ ས་པཱ་མོ་ཀྑོ. ཏ་སྶ མེ ས་ངྒྷ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ སུ་ཏཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ – ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན’ནྟི. ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་སི་ཏཾ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཾ ན་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཏཱ་ནི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི, ཝི་ན་ཡེ ས་ནྡ་སྶེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཙེ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི, ཝི་ན་ཡེ ས་ནྡ་སྶི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི སུ་ཏྟེ ཙེ་ཝ ཨོ་ཏ་ར་ནྟི ཝི་ན་ཡེ ཙ ས་ནྡི་སྶ་ནྟི, ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ – ‘ཨ་དྡྷཱ, ཨི་དཾ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ; ཏ་སྶ ཙ ས་ངྒྷ་སྶ སུ་གྒ་ཧི་ཏ’ནྟི. ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡཾ མ་ཧཱ་པ་དེ་སཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཨཱ་ཝཱ་སེ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཧ་ར་ནྟི བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རཱ. ཏེ་སཾ མེ ཐེ་རཱ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱ སུ་ཏཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ – ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན’ནྟི. ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་སི་ཏཾ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཾ ན་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཏཱ་ནི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི, ཝི་ན་ཡེ ས་ནྡ་སྶེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཙེ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ཝི་ན་ཡེ ས་ནྡ་སྶི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ན ཙེ་ཝ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏ་ར་ནྟི ན ཝི་ན་ཡེ ས་ནྡི་སྶ་ནྟི, ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ – ‘ཨ་དྡྷཱ, ཨི་དཾ ན ཙེ་ཝ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ; ཏེ་ས་ཉྩ ཐེ་རཱ་ནཾ དུ་གྒ་ཧི་ཏ’ནྟི. ཨི་ཏི ཧེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཌྜེ་ཡྻཱ་ཐ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཨཱ་ཝཱ་སེ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཧ་ར་ནྟི བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རཱ. ཏེ་སཾ མེ ཐེ་རཱ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱ སུ་ཏཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ – ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན’ནྟི. ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་སི་ཏཾ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཾ ན་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཏཱ་ནི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི, ཝི་ན་ཡེ ས་ནྡ་སྶེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཙེ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ཝི་ན་ཡེ ས་ནྡ་སྶི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི སུ་ཏྟེ ཙེ་ཝ ཨོ་ཏ་ར་ནྟི ཝི་ན་ཡེ ཙ ས་ནྡི་སྶ་ནྟི, ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ – ‘ཨ་དྡྷཱ, ཨི་དཾ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ; ཏེ་ས་ཉྩ ཐེ་རཱ་ནཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏ’ནྟི. ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡཾ མ་ཧཱ་པ་དེ་སཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཨེ་ཀོ ཐེ་རོ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཧ་ར་ཏི བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མོ དྷ་མྨ་དྷ་རོ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རོ. ཏ་སྶ མེ ཐེ་ར་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ སུ་ཏཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ – ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན’ནྟི. ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་སི་ཏཾ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཾ ན་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཏཱ་ནི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི, ཝི་ན་ཡེ ས་ནྡ་སྶེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཙེ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ཝི་ན་ཡེ ས་ནྡ་སྶི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ན ཙེ་ཝ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏ་ར་ནྟི ན ཝི་ན་ཡེ ས་ནྡི་སྶ་ནྟི, ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ – ‘ཨ་དྡྷཱ, ཨི་དཾ ན ཙེ་ཝ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ; ཏ་སྶ ཙ ཐེ་ར་སྶ དུ་གྒ་ཧི་ཏ’ནྟི. ཨི་ཏི ཧེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཌྜེ་ཡྻཱ་ཐ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཨེ་ཀོ ཐེ་རོ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཧ་ར་ཏི བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མོ དྷ་མྨ་དྷ་རོ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རོ. ཏ་སྶ མེ ཐེ་ར་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ སུ་ཏཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ – ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན’ནྟི. ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་སི་ཏཾ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཾ ན་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཏཱ་ནི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི, ཝི་ན་ཡེ ས་ནྡ་སྶེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཙེ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ཝི་ན་ཡེ ས་ནྡ་སྶི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི སུ་ཏྟེ ཙེ་ཝ ཨོ་ཏ་ར་ནྟི ཝི་ན་ཡེ ཙ ས་ནྡི་སྶ་ནྟི, ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ – ‘ཨ་དྡྷཱ, ཨི་དཾ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ; ཏ་སྶ ཙ ཐེ་ར་སྶ སུ་གྒ་ཧི་ཏ’ནྟི. ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ མ་ཧཱ་པ་དེ་སཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་པ་དེ་སཱ’’ཏི. ད་ས་མཾ.
ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཡ་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.