༤. ཙ་ཀྐ་ཝ་གྒོ
༡. ཙ་ཀྐ་སུ་ཏྟཾ
༣༡. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྐཱ་ནི, ཡེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ཙ་ཀྐཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཡེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི བྷོ་གེ་སུ. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? པ་ཏི་རཱུ་པ་དེ་ས་ཝཱ་སོ, ས་པྤུ་རི་སཱ་ཝ་སྶ་ཡོ [ས་པྤུ་རི་སཱུ་པ་སྶ་ཡོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)], ཨ་ཏྟ་ས་མྨཱ་པ་ཎི་དྷི, པུ་བྦེ ཙ ཀ་ཏ་པུ་ཉྙ་ཏཱ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཀྐཱ་ནི, ཡེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ཙ་ཀྐཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཡེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི བྷོ་གེ་སཱུ’’ཏི.
‘‘པ་ཏི་རཱུ་པེ ཝ་སེ དེ་སེ, ཨ་རི་ཡ་མི་ཏྟ་ཀ་རོ སི་ཡཱ;
ས་མྨཱ་པ་ཎི་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ, པུ་བྦེ པུ་ཉྙ་ཀ་ཏོ ན་རོ;
དྷ་ཉྙཾ དྷ་ནཾ ཡ་སོ ཀི་ཏྟི, སུ་ཁ་ཉྩེ་ཏཾ་དྷི་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ;
༢. ས་ངྒ་ཧ་སུ་ཏྟཾ
༣༢. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? དཱ་ནཾ, པེ་ཡྻ་ཝ་ཛྫཾ, ཨ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཱ, ས་མཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱི’’ཏི.
‘‘དཱ་ན་ཉྩ པེ་ཡྻ་ཝ་ཛྫ་ཉྩ [ས་ངྒ་ཧེ (ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པཱ་ཋ་ནྟ་རཾ) དཱི. ནི. ༣.༢༧༣ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ], ཨ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཱ ཙ ཡཱ ཨི་དྷ;
ས་མཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ ཙ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ;
ཨེ་ཏེ ཁོ ས་ངྒ་ཧཱ ལོ་ཀེ, ར་ཐ་སྶཱ་ཎཱི་ཝ ཡཱ་ཡ་ཏོ.
‘‘ཨེ་ཏེ ཙ ས་ངྒ་ཧཱ ནཱ་སྶུ, ན མཱ་ཏཱ པུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎཱ;
ལ་བྷེ་ཐ མཱ་ནཾ པཱུ་ཛཾ ཝཱ, པི་ཏཱ ཝཱ པུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎཱ.
‘‘ཡ་སྨཱ ཙ ས་ངྒ་ཧཱ [ས་ངྒ་ཧེ (ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པཱ་ཋ་ནྟ་རཾ) དཱི. ནི. ༣.༢༧༣ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] ཨེ་ཏེ, ས་མ་ཝེ་ཀྑ་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ;
ཏ་སྨཱ མ་ཧ་ཏྟཾ པ་པྤོ་ནྟི, པཱ་སཾ་སཱ ཙ བྷ་ཝ་ནྟི ཏེ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ;
༣. སཱི་ཧ་སུ་ཏྟཾ
༣༣. ‘‘སཱི་ཧོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ག་རཱ་ཛཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཡཱ ནི་ཀྑ་མ་ཏི. ཨཱ་ས་ཡཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཝི་ཛ་མྦྷ་ཏི. ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏྭཱ ས་མ་ནྟཱ ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏི. ས་མ་ནྟཱ ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི. ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་ཏྭཱ གོ་ཙ་རཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཡེ ཁོ པ་ན ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ པཱ་ཎཱ སཱི་ཧ་སྶ མི་ག་ར་ཉྙོ ན་ད་ཏོ ས་དྡཾ སུ་ཎ་ནྟི, ཏེ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན བྷ་ཡཾ སཾ་ཝེ་གཾ ས་ནྟཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི. བི་ལཾ བི་ལཱ་ས་ཡཱ པ་ཝི་ས་ནྟི, ད་ཀཾ ད་ཀཱ་ས་ཡཱ [ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཱ་ས་ཡཱ (ཀ.) སཾ. ནི. ༣.༧༨; པ་ཊི. མ. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༣༧ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] པ་ཝི་ས་ནྟི, ཝ་ནཾ ཝ་ནཱ་ས་ཡཱ པ་ཝི་ས་ནྟི, ཨཱ་ཀཱ་སཾ པ་ཀྑི་ནོ བྷ་ཛ་ནྟི. ཡེ་པི ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གཱ གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་སུ ད་ལ༹ྷེ་ཧི ཝ་ར་ཏྟེ་ཧི བ་ནྡྷ་ནེ་ཧི བ་དྡྷཱ, ཏེ་པི ཏཱ་ནི བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི ས་ཉྪི་ནྡི་ཏྭཱ ས་མྤ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ བྷཱི་ཏཱ མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་སཾ ཙ་ཛ་མཱ་ནཱ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ལཱ་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ཧོ མི་ག་རཱ་ཛཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ནཾ པཱ་ཎཱ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ མ་ཧེ་ས་ཀྑོ ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་དཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ, སོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘ཨི་ཏི ས་ཀྐཱ་ཡོ, ཨི་ཏི ས་ཀྐཱ་ཡ་ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷོ [ས་ཀྐཱ་ཡ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ (ཨ་ཊྛ., སཾ. ནི. ༣.༧༨) ‘‘ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི’’ཏི པ་ཙྪི་མ་པ་དཾ པ་ན པ་སྶི་ཏ་བྦཾ], ཨི་ཏི ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི. ཡེ་པི ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཱ ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ སུ་ཁ་བ་ཧུ་ལཱ ཨུ་ཙྩེ་སུ ཝི་མཱ་ནེ་སུ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ, ཏེ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན བྷ་ཡཾ སཾ་ཝེ་གཾ ས་ནྟཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི – ‘ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝ་ཏ ཀི་ར, བྷོ, མ་ཡཾ ས་མཱ་ནཱ ནི་ཙྩ་མྷཱ་ཏི ཨ་མ་ཉྙི་མྷ; ཨ་དྡྷུ་ཝཱ ཝ་ཏ ཀི་ར, བྷོ, མ་ཡཾ ས་མཱ་ནཱ དྷུ་ཝ་མྷཱ་ཏི ཨ་མ་ཉྙི་མྷ; ཨ་ས་སྶ་ཏཱ ཝ་ཏ ཀི་ར, བྷོ, མ་ཡཾ ས་མཱ་ནཱ ས་སྶ་ཏ་མྷཱ་ཏི ཨ་མ་ཉྙི་མྷ. མ་ཡཾ ཀི་ར, བྷོ, ཨ་ནི་ཙྩཱ ཨ་དྡྷུ་ཝཱ ཨ་ས་སྶ་ཏཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ, ཨེ་ཝཾ མ་ཧེ་ས་ཀྑོ ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི.
‘‘ཡ་དཱ བུ་དྡྷོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ, དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡཱི;
ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ, ས་ཏྠཱ ཨ་པྤ་ཊི་པུ་གྒ་ལོ.
‘‘ས་ཀྐཱ་ཡ་ཉྩ ནི་རོ་དྷ་ཉྩ, ས་ཀྐཱ་ཡ་སྶ ཙ ས་མྦྷ་ཝཾ;
ཨ་རི་ཡ་ཉྩ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ, དུ་ཀྑཱུ་པ་ས་མ་གཱ་མི་ནཾ.
‘‘ཡེ་པི དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཱ དེ་ཝཱ, ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
བྷཱི་ཏཱ ས་ནྟཱ་ས་མཱ་པཱ་དུཾ, སཱི་ཧ་སྶེ་ཝི’ཏ་རེ་མི་གཱ.
‘‘ཨ་ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཱ ས་ཀྐཱ་ཡཾ, ཨ་ནི་ཙྩཱ ཀི་ར བྷོ མ་ཡཾ;
སུ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཝཱ་ཀྱཾ, ཝི་པྤ་མུ་ཏྟ་སྶ ཏཱ་དི་ནོ’’ཏི [སཾ. ནི. ༣.༧༨]. ཏ་ཏི་ཡཾ;
༤. ཨ་གྒ་པྤ་སཱ་ད་སུ་ཏྟཾ
༣༤. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་གྒ་པྤ་སཱ་དཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཡཱ་ཝ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཨ་པ་དཱ ཝཱ དྭི་པ་དཱ [དི་པ་དཱ (སཱི. པཱི.) ཨ. ནི. ༥.༣༢; ཨི་ཏི་ཝུ. ༩༠] ཝཱ ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ ཝཱ བ་ཧུ་པྤ་དཱ ཝཱ རཱུ་པི་ནོ ཝཱ ཨ་རཱུ་པི་ནོ ཝཱ ས་ཉྙི་ནོ ཝཱ ཨ་ས་ཉྙི་ནོ ཝཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙི་ནཱ་ས་ཉྙི་ནོ ཝཱ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ. ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བུ་དྡྷེ པ་ས་ནྣཱ, ཨ་གྒེ ཏེ པ་ས་ནྣཱ. ཨ་གྒེ ཁོ པ་ན པ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ཝི་པཱ་ཀོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ས་ངྑ་ཏཱ, ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡེ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀེ མ་གྒེ པ་ས་ནྣཱ, ཨ་གྒེ ཏེ པ་ས་ནྣཱ. ཨ་གྒེ ཁོ པ་ན པ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ཝི་པཱ་ཀོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ས་ངྑ་ཏཱ ཝཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ ཝཱ, ཝི་རཱ་གོ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི, ཡ་དི་དཾ མ་ད་ནི་མྨ་ད་ནོ པི་པཱ་ས་ཝི་ན་ཡོ ཨཱ་ལ་ཡ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏོ ཝ་ཊྚུ་པ་ཙྪེ་དོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་རཱ་གེ དྷ་མྨེ པ་ས་ནྣཱ, ཨ་གྒེ ཏེ པ་ས་ནྣཱ. ཨ་གྒེ ཁོ པ་ན པ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ཝི་པཱ་ཀོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒྷཱ ཝཱ ག་ཎཱ ཝཱ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི, ཡ་དི་དཾ ཙ་ཏྟཱ་རི པུ་རི་ས་ཡུ་གཱ་ནི ཨ་ཊྛ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལཱ ཨེ་ས བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶ. ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒྷེ པ་ས་ནྣཱ, ཨ་གྒེ ཏེ པ་ས་ནྣཱ. ཨ་གྒེ ཁོ པ་ན པ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ཝི་པཱ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་གྒ་པྤ་སཱ་དཱ’’ཏི.
‘‘ཨ་གྒ་ཏོ ཝེ པ་ས་ནྣཱ་ནཾ, ཨ་གྒཾ དྷ་མྨཾ ཝི་ཛཱ་ན་ཏཾ;
ཨ་གྒེ བུ་དྡྷེ པ་ས་ནྣཱ་ནཾ, ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ.
‘‘ཨ་གྒེ དྷ་མྨེ པ་ས་ནྣཱ་ནཾ, ཝི་རཱ་གཱུ་པ་ས་མེ སུ་ཁེ;
ཨ་གྒེ ས་ངྒྷེ པ་ས་ནྣཱ་ནཾ, པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ.
‘‘ཨ་གྒ་སྨིཾ དཱ་ནཾ ད་ད་ཏཾ, ཨ་གྒཾ པུ་ཉྙཾ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི;
ཨ་གྒཾ ཨཱ་ཡུ ཙ ཝ་ཎྞོ ཙ, ཡ་སོ ཀི་ཏྟི སུ་ཁཾ བ་ལཾ.
‘‘ཨ་གྒ་སྶ དཱ་ཏཱ མེ་དྷཱ་ཝཱི, ཨ་གྒ་དྷ་མྨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ;
དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏོ མ་ནུ་སྶོ ཝཱ, ཨ་གྒ་པྤ་ཏྟོ པ་མོ་ད་ཏཱི’’ཏི [ཨི་ཏི་ཝུ. ༩༠]. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ;
༥. ཝ་སྶ་ཀཱ་ར་སུ་ཏྟཾ
༣༥. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཨ་ཐ ཁོ ཝ་སྶ་ཀཱ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཝ་སྶ་ཀཱ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁོ མ་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཾ པ་ཉྙཱ་པེ་མ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷོ གོ་ཏ་མ, བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ སུ་ཏ་ཛཱ་ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ ཁོ པ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ’ཏི. ས་ཏི་མཱ ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི ཙི་ར་ཀ་ཏ་མྤི ཙི་ར་བྷཱ་སི་ཏ་མྤི ས་རི་ཏཱ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏཱ ཡཱ་ནི ཁོ པ་ན ཏཱ་ནི ག་ཧ་ཊྛ་ཀཱ་ནི ཀིཾ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི, ཏ་ཏྠ ད་ཀྑོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ལ་སོ, ཏ་ཏྲུ་པཱ་ཡཱ་ཡ ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུཾ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ མ་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཾ པ་ཉྙཱ་པེ་མ. ས་ཙེ མེ [ས་ཙེ པ་ན མེ (སཱི. ཀ.), ས་ཙེ མེ པ་ན (པཱི.)], བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏ་བྦཾ ཨ་ནུ་མོ་ད་ཏུ མེ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ; ས་ཙེ པ་ན མེ, བྷོ གོ་ཏ་མ, པ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦཾ པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ཏུ མེ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི.
‘‘ནེ་ཝ ཁོ ཏྱཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་ནུ་མོ་དཱ་མི ན པ་ཊི་ཀྐོ་སཱ་མི. ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁོ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཾ པ་ཉྙཱ་པེ་མི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཨི་དྷ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ; བ་ཧུ་སྶ ཛ་ན་ཏཱ ཨ་རི་ཡེ ཉཱ་ཡེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏཱ, ཡ་དི་དཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨ་ཏཱ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ཏཱ. སོ ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏུཾ ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏུཾ ན ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི; ཡཾ ས་ངྐ་པྤཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ས་ངྐ་པྤེ་ཏུཾ ཏཾ ས་ངྐ་པྤཾ ས་ངྐ་པྤེ་ཏི, ཡཾ ས་ངྐ་པྤཾ ནཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ས་ངྐ་པྤེ་ཏུཾ ན ཏཾ ས་ངྐ་པྤཾ ས་ངྐ་པྤེ་ཏི. ཨི་ཏི ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་པ་ཐེ. ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི. ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ནེ་ཝ ཁོ ཏྱཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་ནུ་མོ་དཱ་མི ན པ་ན པ་ཊི་ཀྐོ་སཱ་མི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཾ པ་ཉྙཱ་པེ་མཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ! ཡཱ་ཝ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཙི་དཾ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན. ཨི་མེ་ཧི ཙ མ་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ དྷཱ་རེ་མ; བྷ་ཝ་ཉྷི གོ་ཏ་མོ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ; བ་ཧུ ཏེ [བ་ཧུ་སྶ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཛ་ན་ཏཱ ཨ་རི་ཡེ ཉཱ་ཡེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏཱ, ཡ་དི་དཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨ་ཏཱ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ཏཱ. བྷ་ཝ་ཉྷི གོ་ཏ་མོ ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏུཾ ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏུཾ ན ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ཡཾ ས་ངྐ་པྤཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ས་ངྐ་པྤེ་ཏུཾ ཏཾ ས་ངྐ་པྤཾ ས་ངྐ་པྤེ་ཏི, ཡཾ ས་ངྐ་པྤཾ ནཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ས་ངྐ་པྤེ་ཏུཾ ན ཏཾ ས་ངྐ་པྤཾ ས་ངྐ་པྤེ་ཏི. བྷ་ཝ་ཉྷི གོ་ཏ་མོ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐ་པ་ཐེ. བྷ་ཝ་ཉྷི གོ་ཏ་མོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི. བྷ་ཝ་ཉྷི གོ་ཏ་མོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་དྡྷཱ ཁོ ཏྱཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་ས་ཛྫ ཨུ་པ་ནཱི་ཡ ཝཱ་ཙཱ བྷཱ་སི་ཏཱ. ཨ་པི ཙ, ཏྱཱ་ཧཾ བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མི – ‘ཨ་ཧ་ཉྷི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ; བ་ཧུ མེ [བ་ཧུ་སྶ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཛ་ན་ཏཱ ཨ་རི་ཡེ ཉཱ་ཡེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏཱ, ཡ་དི་དཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨ་ཏཱ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ཏཱ. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏུཾ ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་མི, ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏུཾ ན ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་མི, ཡཾ ས་ངྐ་པྤཾ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ས་ངྐ་པྤེ་ཏུཾ ཏཾ ས་ངྐ་པྤཾ ས་ངྐ་པྤེ་མི, ཡཾ ས་ངྐ་པྤཾ ནཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ས་ངྐ་པྤེ་ཏུཾ ན ཏཾ ས་ངྐ་པྤཾ ས་ངྐ་པྤེ་མི. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐ་པ་ཐེ. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’’’ཏི.
‘‘ཡོ ཝེ་དི ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ, མ་ཙྩུ་པཱ་ས་པྤ་མོ་ཙ་ནཾ;
ཧི་ཏཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ པ་ཀཱ་ས་ཡི;
ཡཾ ཝེ དི་སྭཱ ཙ སུ་ཏྭཱ ཙ, པ་སཱི་ད་ནྟི བ་ཧཱུ ཛ་ནཱ [པ་སཱི་ད་ཏི བ་ཧུ་ཛྫ་ནོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)].
‘‘མ་གྒཱ་མ་གྒ་སྶ ཀུ་ས་ལོ, ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩོ ཨ་ནཱ་ས་ཝོ;
བུ་དྡྷོ ཨ་ནྟི་མ་སཱ་རཱི་རོ [ཨ་ནྟི་མ་དྷཱ་རི་ཏོ (ཀ.)], ‘‘(མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ) [( ) སྱཱ. པོ་ཏྠ་ཀེ ན་ཏྠི] མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ;
༦. དོ་ཎ་སུ་ཏྟཾ
༣༦. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ ཨུ་ཀྐ་ཊྛཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ སེ་ཏ་བྱཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. དོ་ཎོ་པི སུ་དཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ ཨུ་ཀྐ་ཊྛཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ སེ་ཏ་བྱཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ དོ་ཎོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ་སུ ཙ་ཀྐཱ་ནི ས་ཧ་སྶཱ་རཱ་ནི ས་ནེ་མི་ཀཱ་ནི ས་ནཱ་བྷི་ཀཱ་ནི ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པཱུ་རཱ་ནི; དི་སྭཱ་ན་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ, བྷོ! ན ཝ་ཏི་མཱ་ནི མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶ པ་དཱ་ནི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི!! ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་དི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. ཨ་ཐ ཁོ དོ་ཎོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་དཱ་ནི ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་དྡ་ས བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སི་ནྣཾ པཱ་སཱ་དི་ཀཾ པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ས་ནྟི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ནྟ་མཱ་ན་སཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ད་མ་ཐ་ས་མ་ཐ་མ་ནུ་པྤ་ཏྟཾ ད་ནྟཾ གུ་ཏྟཾ སཾ་ཡ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ [ཡ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༥༧)] ནཱ་གཾ. དི་སྭཱ་ན ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘དེ་ཝོ ནོ བྷ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, དེ་ཝོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ག་ནྡྷ་བྦོ ནོ བྷ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ག་ནྡྷ་བྦོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཀྑོ ནོ བྷ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཡ་ཀྑོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘མ་ནུ་སྶོ ནོ བྷ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, མ་ནུ་སྶོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
‘‘‘དེ་ཝོ ནོ བྷ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, དེ་ཝོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ག་ནྡྷ་བྦོ ནོ བྷ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ག་ནྡྷ་བྦོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཡ་ཀྑོ ནོ བྷ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཡ་ཀྑོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘མ་ནུ་སྶོ ནོ བྷ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, མ་ནུ་སྶོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝ་དེ་སི. ཨ་ཐ ཀོ ཙ་ར་ཧི བྷ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ཡེ་སཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ དེ་ཝོ བྷ་ཝེ་ཡྻཾ, ཏེ མེ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཡེ་སཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ག་ནྡྷ་བྦོ བྷ་ཝེ་ཡྻཾ… ཡ་ཀྑོ བྷ་ཝེ་ཡྻཾ… མ་ནུ་སྶོ བྷ་ཝེ་ཡྻཾ, ཏེ མེ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨུ་པྤ་ལཾ ཝཱ པ་དུ་མཾ ཝཱ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཾ ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ ཛཱ་ཏཾ ཨུ་ད་ཀེ སཾ་ཝ་ཌྜྷཾ ཨུ་ད་ཀཱ ཨ་ཙྩུ་གྒ་མྨ ཏི་ཊྛ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ལོ་ཀེ ཛཱ་ཏོ ལོ་ཀེ སཾ་ཝ་ཌྜྷོ ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟོ ལོ་ཀེ་ན. བུ་དྡྷོ་ཏི མཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི.
‘‘ཡེ་ན དེ་ཝཱུ་པ་པ་ཏྱ་སྶ, ག་ནྡྷ་བྦོ ཝཱ ཝི་ཧ་ངྒ་མོ;
ཡ་ཀྑ་ཏྟཾ ཡེ་ན ག་ཙྪེ་ཡྻཾ, མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་བྦ་ཛེ;
ཏེ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ས་ཝཱ ཁཱི་ཎཱ, ཝི་དྡྷ་སྟཱ ཝི་ན་ལཱི༹་ཀ་ཏཱ.
‘‘པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཾ ཡ་ཐཱ ཝ་གྒུ, ཏོ་ཡེ་ན ནུ་པ་ལི་པྤ་ཏི [ནུ་པ་ལི་མྤ་ཏི (ཀ.)];
ནུ་པ་ལི་པྤཱ་མི [ནུ་པ་ལི་མྤཱ་མི (ཀ.)] ལོ་ཀེ་ན, ཏ་སྨཱ བུ་དྡྷོ་སྨི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ;
༧. ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༣༧. ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷ་བྦོ པ་རི་ཧཱ་ནཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ ཧོ་ཏི, བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི, ཛཱ་ག་རི་ཡཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི; ར་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ; ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི; ར་ཀྑ་ཏི མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ; མ་ནི་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཡོ་ནི་སོ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི – ‘ནེ་ཝ ད་ཝཱ་ཡ ན མ་དཱ་ཡ ན མ་ཎྜ་ནཱ་ཡ ན ཝི་བྷཱུ་ས་ནཱ་ཡ; ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཡཱ་པ་ནཱ་ཡ ཝི་ཧིཾ་སཱུ་པ་ར་ཏི་ཡཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ. ཨི་ཏི པུ་རཱ་ཎ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ པ་ཊི་ཧ་ངྑཱ་མི, ན་ཝ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མི, ཡཱ་ཏྲཱ ཙ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཏཱ ཙ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ ཙཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཛཱ་ག་རི་ཡཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དི་ཝ་སཾ ཙ་ངྐ་མེ་ན ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱི་ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི; ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཋ་མཾ ཡཱ་མཾ ཙ་ངྐ་མེ་ན ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱི་ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི; ར་ཏྟི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ ཡཱ་མཾ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི, པཱ་དེ པཱ་དཾ ཨ་ཙྩཱ་དྷཱ་ཡ, ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ས་ཉྙཾ མ་ན་སི ཀ་རི་ཏྭཱ; ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྪི་མཾ ཡཱ་མཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ངྐ་མེ་ན ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱི་ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཛཱ་ག་རི་ཡཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷ་བྦོ པ་རི་ཧཱ་ནཱ་ཡ, ནི་བྦཱ་ན་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ་ཏི.
‘‘སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ བྷི་ཀྑུ, ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ཙ སཾ་ཝུ་ཏོ;
བྷོ་ཛ་ན་མྷི ཙ མ་ཏྟ་ཉྙཱུ, ཛཱ་ག་རི་ཡཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧཱ་རཱི ཨཱ་ཏཱ་པཱི, ཨ་ཧོ་ར་ཏྟ་མ་ཏ་ནྡི་ཏོ;
བྷཱ་ཝ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ, ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ.
‘‘ཨ་པྤ་མཱ་ད་ར་ཏོ བྷི་ཀྑུ, པ་མཱ་དེ བྷ་ཡ་ད་སྶི ཝཱ [བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི (ཀ.) དྷ. པ. ༣༢ དྷ་མྨ་པ་དེ་པི];
ཨ་བྷ་བྦོ པ་རི་ཧཱ་ནཱ་ཡ, ནི་བྦཱ་ན་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ;
༨. པ་ཏི་ལཱི་ན་སུ་ཏྟཾ
༣༨. ‘‘པ་ནུ་ཎྞ་པ་ཙྩེ་ཀ་ས་ཙྩོ [པ་ཎུ་ནྣ་པ་ཙྩེ་ཀ་ས་ཙྩོ (?)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ‘ས་མ་ཝ་ཡ་ས་ཊྛེ་ས་ནོ པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ པ་ཏི་ལཱི་ནོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ནུ་ཎྞ་པ་ཙྩེ་ཀ་ས་ཙྩོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི པུ་ཐུ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ པུ་ཐུ་པ་ཙྩེ་ཀ་ས་ཙྩཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ, ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ, ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ, ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ, ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར་ནྟི ཝཱ, ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར་ནྟི ཝཱ, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ; ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི ནུ་ཎྞཱ་ནི ཧོ་ནྟི པ་ནུ་ཎྞཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་ནི ཝ་ནྟཱ་ནི མུ་ཏྟཱ་ནི པ་ཧཱི་ནཱ་ནི པ་ཊི་ནི་སྶ་ཊྛཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ནུ་ཎྞ་པ་ཙྩེ་ཀ་ས་ཙྩོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མ་ཝ་ཡ་ས་ཊྛེ་ས་ནོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀཱ་མེ་ས་ནཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི, བྷ་ཝེ་ས་ནཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ས་ནཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མ་ཝ་ཡ་ས་ཊྛེ་ས་ནོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཏི་ལཱི་ནོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་སྨི་མཱ་ནོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལོ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏོ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨོ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཏི་ལཱི་ནོ ཧོ་ཏི. པ་ནུ་ཎྞ་པ་ཙྩེ་ཀ་ས་ཙྩོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ‘ས་མ་ཝ་ཡ་ས་ཊྛེ་ས་ནོ པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ པ་ཏི་ལཱི་ནོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
[ཨི་ཏི་ཝུ. ༥༥ ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀེ་པི] ‘‘ཀཱ་མེ་ས་ནཱ བྷ་ཝེ་ས་ནཱ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ས་ནཱ ས་ཧ;
ཨི་ཏི ས་ཙྩ་པ་རཱ་མཱ་སོ, དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཱ ས་མུ་སྶ་ཡཱ.
[ཨི་ཏི་ཝུ. ༥༥ ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀེ་པི] ‘‘ས་བྦ་རཱ་ག་ཝི་ར་ཏྟ་སྶ, ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟི་ནོ;
ཨེ་ས་ནཱ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཊྛཱ, དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཱ ས་མཱུ་ཧ་ཏཱ.
‘‘ས ཝེ ས་ནྟོ ས་ཏོ བྷི་ཀྑུ, པ་སྶ་དྡྷོ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏོ;
མཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ བུ་དྡྷོ, པ་ཏི་ལཱི་ནོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ;
༩. ཨུ་ཛྫ་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༣༩. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་ཛྫ་ཡོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨུ་ཛྫ་ཡོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྷ་ཝ་མྤི ནོ གོ་ཏ་མོ ཡ་ཉྙཾ ཝ་ཎྞེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ས་བྦཾ ཡ་ཉྙཾ ཝ་ཎྞེ་མི; ན པ་ནཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ས་བྦཾ ཡ་ཉྙཾ ན ཝ་ཎྞེ་མི. ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཡ་ཉྙེ གཱ་ཝོ ཧ་ཉྙ་ནྟི, ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཱ ཧ་ཉྙ་ནྟི, ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སཱུ་ཀ་རཱ ཧ་ཉྙ་ནྟི, ཝི་ཝི་དྷཱ པཱ་ཎཱ ས་ངྒྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི; ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, སཱ་ར་མྦྷཾ ཡ་ཉྙཾ ན ཝ་ཎྞེ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་ཉྷི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, སཱ་ར་མྦྷཾ ཡ་ཉྙཾ ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ནྣཱ.
‘‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ ཙ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཡ་ཉྙེ ནེ་ཝ གཱ་ཝོ ཧ་ཉྙ་ནྟི, ན ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཱ ཧ་ཉྙ་ནྟི, ན ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སཱུ་ཀ་རཱ ཧ་ཉྙ་ནྟི, ན ཝི་ཝི་དྷཱ པཱ་ཎཱ ས་ངྒྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི; ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ནི་རཱ་ར་མྦྷཾ ཡ་ཉྙཾ ཝ་ཎྞེ་མི, ཡ་དི་དཾ ནི་ཙྩ་དཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀུ་ལ་ཡ་ཉྙཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་ཉྷི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ནི་རཱ་ར་མྦྷཾ ཡ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ནྣཱ’’ཏི.
‘‘ཨ་སྶ་མེ་དྷཾ པུ་རི་ས་མེ་དྷཾ, ས་མྨཱ་པཱ་སཾ ཝཱ་ཛ་པེ་ཡྻཾ ནི་ར་གྒ་ལ༹ཾ;
མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙཱ མ་ཧཱ་ར་མྦྷཱ [ས་མྨཱ་པཱ་སཾ ཝཱ་ཛ་པེ་ཡྻཾ; ནི་ར་གྒ་ལ༹ཾ མ་ཧཱ་ར་མྦྷཱ (པཱི.) སཾ. ནི. ༡.༡༢༠], ན ཏེ ཧོ་ནྟི མ་ཧ་པྥ་ལཱ.
‘‘ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཱ ཙ གཱ་ཝོ ཙ, ཝི་ཝི་དྷཱ ཡ་ཏྠ ཧ་ཉྙ་རེ;
ན ཏཾ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ཡ་ཉྙཾ, ཨུ་པ་ཡ་ནྟི མ་ཧེ་སི་ནོ.
‘‘ཡེ ཙ ཡ་ཉྙཱ ནི་རཱ་ར་མྦྷཱ, ཡ་ཛ་ནྟི ཨ་ནུ་ཀུ་ལཾ ས་དཱ;
ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཱ ཙ གཱ་ཝོ ཙ, ཝི་ཝི་དྷཱ ནེ་ཏྠ ཧ་ཉྙ་རེ [ནཱ་ཛེ་ལ༹་ཀཱ ཙ གཱ་ཝོ ཙ, ཝི་ཝི་དྷཱ ཡ་ཏྠ ཧ་ཉྙ་རེ (སྱཱ. ཀཾ.)];
ཏ་ཉྩ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ཡ་ཉྙཾ, ཨུ་པ་ཡ་ནྟི མ་ཧེ་སི་ནོ.
‘‘ཨེ་ཏཾ [ཨེ་ཝཾ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཡ་ཛེ་ཐ མེ་དྷཱ་ཝཱི, ཨེ་སོ ཡ་ཉྙོ མ་ཧ་པྥ་ལོ;
ཨེ་ཏཾ [ཨེ་ཝཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཧི ཡ་ཛ་མཱ་ན་སྶ, སེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི ན པཱ་པི་ཡོ;
ཡ་ཉྙོ ཙ ཝི་པུ་ལོ ཧོ་ཏི, པ་སཱི་ད་ནྟི ཙ དེ་ཝ་ཏཱ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ;
༡༠. ཨུ་དཱ་ཡཱི་སུ་ཏྟཾ
༤༠. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་དཱ་ཡཱི [ཨུ་དཱ་ཡི (ས་བྦ་ཏྠ)] བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ …པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨུ་དཱ་ཡཱི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྷ་ཝ་མྤི ནོ གོ་ཏ་མོ ཡ་ཉྙཾ ཝ་ཎྞེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ས་བྦཾ ཡ་ཉྙཾ ཝ་ཎྞེ་མི; ན པ་ནཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ས་བྦཾ ཡ་ཉྙཾ ན ཝ་ཎྞེ་མི. ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཡ་ཉྙེ གཱ་ཝོ ཧ་ཉྙ་ནྟི, ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཱ ཧ་ཉྙ་ནྟི, ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སཱུ་ཀ་རཱ ཧ་ཉྙ་ནྟི, ཝི་ཝི་དྷཱ པཱ་ཎཱ ས་ངྒྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི; ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, སཱ་ར་མྦྷཾ ཡ་ཉྙཾ ན ཝ་ཎྞེ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་ཉྷི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, སཱ་ར་མྦྷཾ ཡ་ཉྙཾ ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ནྣཱ.
‘‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ ཙ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཡ་ཉྙེ ནེ་ཝ གཱ་ཝོ ཧ་ཉྙ་ནྟི, ན ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཱ ཧ་ཉྙ་ནྟི, ན ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སཱུ་ཀ་རཱ ཧ་ཉྙ་ནྟི, ན ཝི་ཝི་དྷཱ པཱ་ཎཱ ས་ངྒྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི; ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ནི་རཱ་ར་མྦྷཾ ཡ་ཉྙཾ ཝ་ཎྞེ་མི, ཡ་དི་དཾ ནི་ཙྩ་དཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀུ་ལ་ཡ་ཉྙཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་ཉྷི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ནི་རཱ་ར་མྦྷཾ ཡ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ནྣཱ’’ཏི.
‘‘ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ ནི་རཱ་ར་མྦྷཾ, ཡ་ཉྙཾ ཀཱ་ལེ་ན ཀ་པྤི་ཡཾ;
ཏཱ་དི་སཾ ཨུ་པ་སཾ་ཡ་ནྟི, ས་ཉྙ་ཏཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་ར་ཡོ.
‘‘ཝི་ཝ་ཊ་ཙྪ་དཱ [ཝི་ཝ་ཏྟ་ཙྪ་དཱ (སཱི. པཱི.), ཝི་ཝ་ཊྚ་ཙྪ་དཱ (ཀ.)] ཡེ ལོ་ཀེ, ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཱ ཀུ་ལཾ ག་ཏིཾ;
ཡ་ཉྙ་མེ་ཏཾ པ་སཾ་ས་ནྟི, བུ་དྡྷཱ ཡ་ཉྙ་སྶ [པུ་ཉྙ་སྶ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཀོ་ཝི་དཱ.
‘‘ཡ་ཉྙེ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ ས་དྡྷེ, ཧ་བྱཾ [ཧ་ཝྱཾ (སཱི. པཱི.), ཧུ་ཉྙཾ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ;
པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཡ་ཛ་ཏི [པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ཡ་ཛ་ནྟི (ཀ.)], སུ་ཁེ་ཏྟེ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་སུ.
‘‘སུ་ཧུ་ཏཾ སུ་ཡི་ཊྛཾ སུ་པྤ་ཏྟཾ [ས་མྤ་ཏྟཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)], ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེ་སུ ཡཾ ཀ་ཏཾ;
ཡ་ཉྙོ ཙ ཝི་པུ་ལོ ཧོ་ཏི, པ་སཱི་ད་ནྟི ཙ དེ་ཝ་ཏཱ.
‘‘ཨེ་ཝཾ [ཨེ་ཏཾ (ཀ.) ཨ. ནི. ༦.༣༧] ཡ་ཛི་ཏྭཱ མེ་དྷཱ་ཝཱི, ས་དྡྷོ མུ་ཏྟེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ;
ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཾ སུ་ཁཾ ལོ་ཀཾ, པ་ཎྜི་ཏོ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ;
ཙ་ཀྐ་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.