༡. པ་ཋ་མ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀཾ
༡. བྷ་ཎྜ་གཱ་མ་ཝ་གྒོ
༡. ཨ་ནུ་བུ་དྡྷ་སུ་ཏྟཾ
༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝ་ཛྫཱི་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི བྷ་ཎྜ་གཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ན་ནུ་བོ་དྷཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱ ཨེ་ཝ་མི་དཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏཾ སཾ་ས་རི་ཏཾ མ་མ་ཉྩེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ. ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ? ཨ་རི་ཡ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་སྶ ཨ་ན་ནུ་བོ་དྷཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱ ཨེ་ཝ་མི་དཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏཾ སཾ་ས་རི་ཏཾ མ་མ་ཉྩེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ. ཨ་རི་ཡ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ་དྷི་སྶ ཨ་ན་ནུ་བོ་དྷཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱ ཨེ་ཝ་མི་དཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏཾ སཾ་ས་རི་ཏཾ མ་མ་ཉྩེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ. ཨ་རི་ཡཱ་ཡ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ན་ནུ་བོ་དྷཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱ ཨེ་ཝ་མི་དཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏཾ སཾ་ས་རི་ཏཾ མ་མ་ཉྩེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ. ཨ་རི་ཡཱ་ཡ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ན་ནུ་བོ་དྷཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱ ཨེ་ཝ་མི་དཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏཾ སཾ་ས་རི་ཏཾ མ་མ་ཉྩེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ. ཏ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡཾ སཱི་ལཾ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ, ཨ་རི་ཡོ ས་མཱ་དྷི ཨ་ནུ་བུ་དྡྷོ པ་ཊི་ཝི་དྡྷོ, ཨ་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ, ཨ་རི་ཡཱ ཝི་མུ་ཏྟི ཨ་ནུ་བུ་དྡྷཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ, ཨུ་ཙྪི་ནྣཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ, ཁཱི་ཎཱ བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟི, ན་ཏྠི དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན སུ་ག་ཏོ ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ས་ཏྠཱ –
‘‘སཱི་ལཾ ས་མཱ་དྷི པ་ཉྙཱ ཙ, ཝི་མུ་ཏྟི ཙ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ;
ཨ་ནུ་བུ་དྡྷཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ, གོ་ཏ་མེ་ན ཡ་ས་སྶི་ནཱ.
‘‘ཨི་ཏི བུ་དྡྷོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ, དྷ་མྨ་མ་ཀྑཱ་སི བྷི་ཀྑུ་ནཾ;
དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ས་ཏྠཱ, ཙ་ཀྑུ་མཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ;
༢. པ་པ་ཏི་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༢. ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ‘ཨི་མ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ པ་པ་ཏི་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཨ་རི་ཡེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལེ་ན ཨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ‘ཨི་མ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ པ་པ་ཏི་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་རི་ཡེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ‘ཨི་མ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ པ་པ་ཏི་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་རི་ཡཱ་ཡ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ‘ཨི་མ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ པ་པ་ཏི་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་རི་ཡཱ་ཡ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ‘ཨི་མ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ པ་པ་ཏི་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ‘ཨི་མ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ པ་པ་ཏི་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ‘ཨི་མ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ ཨ་པ་པ་ཏི་ཏོ’ཏི [ཨ་པྤ་པ་ཏི་ཏོ་ཏི (ཀ.)] ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཨ་རི་ཡེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ‘ཨི་མ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ ཨ་པ་པ་ཏི་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་རི་ཡེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ་དྷི་ནཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ‘ཨི་མ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ ཨ་པ་པ་ཏི་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་རི་ཡཱ་ཡ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ‘ཨི་མ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ ཨ་པ་པ་ཏི་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་རི་ཡཱ་ཡ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ‘ཨི་མ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ ཨ་པ་པ་ཏི་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ‘ཨི་མ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ ཨ་པ་པ་ཏི་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཙུ་ཏཱ པ་ཏ་ནྟི པ་ཏི་ཏཱ, གི་དྡྷཱ ཙ པུ་ན་རཱ་ག་ཏཱ;
ཀ་ཏཾ ཀི་ཙྩཾ ར་ཏཾ ར་མྨཾ, སུ་ཁེ་ནཱ་ནྭཱ་ག་ཏཾ སུ་ཁ’’ནྟི. དུ་ཏི་ཡཾ;
༣. པ་ཋ་མ་ཁ་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༣. ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བཱ་ལོ ཨ་བྱ་ཏྟོ [ཨ་ཝྱ་ཏྟོ (སཱི. པཱི.)] ཨ་ས་པྤུ་རི་སོ ཁ་ཏཾ ཨུ་པ་ཧ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, སཱ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི སཱ་ནུ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ, བ་ཧུ་ཉྩ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཨ་ན་ནུ་ཝི་ཙྩ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཨ་ན་ནུ་ཝི་ཙྩ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཨ་ན་ནུ་ཝི་ཙྩ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཋཱ་ནེ པ་སཱ་དཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་ཏི, ཨ་ན་ནུ་ཝི་ཙྩ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཋཱ་ནེ ཨ་པྤ་སཱ་དཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བཱ་ལོ ཨ་བྱ་ཏྟོ ཨ་ས་པྤུ་རི་སོ ཁ་ཏཾ ཨུ་པ་ཧ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, སཱ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི སཱ་ནུ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ, བ་ཧུ་ཉྩ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི.
‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པ་ཎྜི་ཏོ ཝི་ཡ་ཏྟོ [ཝྱ་ཏྟོ (སཱི. པཱི.), བྱ་ཏྟོ (སྱཱ. ཀཾ.)] ས་པྤུ་རི་སོ ཨ་ཀྑ་ཏཾ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ན་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ནུ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ, བ་ཧུ་ཉྩ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཋཱ་ནེ ཨ་པྤ་སཱ་དཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་ཏི, ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཋཱ་ནེ པ་སཱ་དཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པ་ཎྜི་ཏོ ཝི་ཡ་ཏྟོ ས་པྤུ་རི་སོ ཨ་ཀྑ་ཏཾ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ན་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ནུ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ, བ་ཧུ་ཉྩ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏཱི’’ཏི.
[སུ. ནི. ༦༦༣; སཾ. ནི. ༡.༡༨༠] ‘‘ཡོ ནི་ནྡི་ཡཾ པ་སཾ་ས་ཏི,
ཏཾ ཝཱ ནི་ནྡ་ཏི ཡོ པ་སཾ་སི་ཡོ;
ཝི་ཙི་ནཱ་ཏི མུ་ཁེ་ན སོ ཀ་ལིཾ,
ཀ་ལི་ནཱ ཏེ་ན སུ་ཁཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི.
[སུ. ནི. ༦༦༣; སཾ. ནི. ༡.༡༨༠] ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨ་ཡཾ ཀ་ལི,
ཡོ ཨ་ཀྑེ་སུ དྷ་ན་པ་རཱ་ཛ་ཡོ;
ས་བྦ་སྶཱ་པི ས་ཧཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནཱ,
ཨ་ཡ་མེ་ཝ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རོ ཀ་ལི;
ཡོ སུ་ག་ཏེ་སུ མ་ནཾ པ་དོ་ས་ཡེ.
‘‘ས་ཏཾ ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ནི་ར་བྦུ་དཱ་ནཾ,
ཚ་ཏྟིཾ་ས་ཏཱི པ་ཉྩ ཙ ཨ་བྦུ་དཱ་ནི;
ཡ་མ་རི་ཡ་ག་ར་ཧཱི [ཡ་མ་རི་ཡཾ ག་ར་ཧཱི་ཡ (སྱཱ. ཀཾ.)] ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པེ་ཏི,
ཝཱ་ཙཾ མ་ན་ཉྩ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པཱ་པ་ཀ’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ;
༤. དུ་ཏི་ཡ་ཁ་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༤. ‘‘ཙ་ཏཱུ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ཙྪཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ བཱ་ལོ ཨ་བྱ་ཏྟོ ཨ་ས་པྤུ་རི་སོ ཁ་ཏཾ ཨུ་པ་ཧ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི སཱ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི སཱ་ནུ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ, བ་ཧུ་ཉྩ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ? མཱ་ཏ་རི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ཙྪཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ བཱ་ལོ ཨ་བྱ་ཏྟོ ཨ་ས་པྤུ་རི་སོ ཁ་ཏཾ ཨུ་པ་ཧ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, སཱ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི སཱ་ནུ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ, བ་ཧུ་ཉྩ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི. པི་ཏ་རི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ཙྪཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ…པེ… ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ཙྪཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ…པེ… ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ཙྪཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ བཱ་ལོ ཨ་བྱ་ཏྟོ ཨ་ས་པྤུ་རི་སོ ཁ་ཏཾ ཨུ་པ་ཧ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, སཱ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི སཱ་ནུ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ, བ་ཧུ་ཉྩ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི. ཨི་མེ་སུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་སུ མི་ཙྪཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ བཱ་ལོ ཨ་བྱ་ཏྟོ ཨ་ས་པྤུ་རི་སོ ཁ་ཏཾ ཨུ་པ་ཧ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, སཱ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི སཱ་ནུ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ, བ་ཧུ་ཉྩ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི.
‘‘ཙ་ཏཱུ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ པ་ཎྜི་ཏོ ཝི་ཡ་ཏྟོ ས་པྤུ་རི་སོ ཨ་ཀྑ་ཏཾ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ན་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ནུ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ, བ་ཧུ་ཉྩ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ? མཱ་ཏ་རི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ པ་ཎྜི་ཏོ ཝི་ཡ་ཏྟོ ས་པྤུ་རི་སོ ཨ་ཀྑ་ཏཾ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ན་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ནུ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ, བ་ཧུ་ཉྩ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི. པི་ཏ་རི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ…པེ… ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ…པེ… ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ པ་ཎྜི་ཏོ ཝི་ཡ་ཏྟོ ས་པྤུ་རི་སོ ཨ་ཀྑ་ཏཾ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ན་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ནུ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ, བ་ཧུ་ཉྩ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི. ཨི་མེ་སུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་སུ ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ པ་ཎྜི་ཏོ ཝི་ཡ་ཏྟོ ས་པྤུ་རི་སོ ཨ་ཀྑ་ཏཾ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ན་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ནུ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ, བ་ཧུ་ཉྩ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘མཱ་ཏ་རི པི་ཏ་རི ཙཱ་པི, ཡོ མི་ཙྪཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི;
ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཝཱ ས་མྦུ་དྡྷེ, ཨ་ཐ ཝཱ ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀེ;
བ་ཧུ་ཉྩ སོ པ་ས་ཝ་ཏི, ཨ་པུ་ཉྙཾ ཏཱ་དི་སོ ན་རོ.
‘‘ཏཱ་ཡ ནཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ [ཏཱ་ཡ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)], མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་སུ པ་ཎྜི་ཏཱ;
ཨི་དྷེ་ཝ ནཾ ག་ར་ཧ་ནྟི, པེ་ཙྩཱ་པཱ་ཡ་ཉྩ ག་ཙྪ་ཏི.
‘‘མཱ་ཏ་རི པི་ཏ་རི ཙཱ་པི, ཡོ ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི;
ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཝཱ ས་མྦུ་དྡྷེ, ཨ་ཐ ཝཱ ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀེ;
བ་ཧུ་ཉྩ སོ པ་ས་ཝ་ཏི, པུ་ཉྙཾ ཨེ་ཏཱ་དི་སོ [པུ་ཉྙ་མྤི ཏཱ་དི་སོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] ན་རོ.
‘‘ཏཱ་ཡ ནཾ དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་སུ པ་ཎྜི་ཏཱ;
ཨི་དྷེ་ཝ [ཨི་དྷ ཙེ་ཝ (སཱི.)] ནཾ པ་སཾ་ས་ནྟི, པེ་ཙྩ ས་གྒེ པ་མོ་ད་ཏཱི’’ཏི [ས་གྒེ ཙ མོ་ད་ཏཱི་ཏི (སཱི.)]. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ;
༥. ཨ་ནུ་སོ་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༥. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨ་ནུ་སོ་ཏ་གཱ་མཱི པུ་གྒ་ལོ, པ་ཊི་སོ་ཏ་གཱ་མཱི པུ་གྒ་ལོ, ཋི་ཏ་ཏྟོ པུ་གྒ་ལོ, ཏི་ཎྞོ པཱ་ར་ངྒ་ཏོ [པཱ་ར་ག་ཏོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] ཐ་ལེ ཏི་ཊྛ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ. ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་སོ་ཏ་གཱ་མཱི པུ་གྒ་ལོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་མེ ཙ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, པཱ་པ་ཉྩ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་སོ་ཏ་གཱ་མཱི པུ་གྒ་ལོ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་སོ་ཏ་གཱ་མཱི པུ་གྒ་ལོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་མེ ཙ ན་པྤ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, པཱ་པ་ཉྩ ཀ་མྨཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ས་ཧཱ་པི དུ་ཀྑེ་ན ས་ཧཱ་པི དོ་མ་ན་སྶེ་ན ཨ་སྶུ་མུ་ཁོ་པི རུ་ད་མཱ་ནོ པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་སོ་ཏ་གཱ་མཱི པུ་གྒ་ལོ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཋི་ཏ་ཏྟོ པུ་གྒ་ལོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི, ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཋི་ཏ་ཏྟོ པུ་གྒ་ལོ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཏི་ཎྞོ པཱ་ར་ངྒ་ཏོ ཐ་ལེ ཏི་ཊྛ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཏི་ཎྞོ པཱ་ར་ངྒ་ཏོ ཐ་ལེ ཏི་ཊྛ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི.
‘‘ཡེ ཀེ་ཙི ཀཱ་མེ་སུ ཨ་ས་ཉྙ་ཏཱ ཛ་ནཱ,
ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ ཨི་དྷ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ;
པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱུ་པ་གཱ་མི ཏེ [ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱུ་པ་གཱ་ཧི་ནོ (སཱི.), ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱུ་པ་གཱ ཧི ཏེ (སྱཱ. ཀཾ.)],
ཏ་ཎྷཱ་དྷི་པ་ནྣཱ ཨ་ནུ་སོ་ཏ་གཱ་མི་ནོ.
‘‘ཏ་སྨཱ ཧི དྷཱི་རོ ཨི་དྷུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏཱི,
ཀཱ་མེ ཙ པཱ་པེ ཙ ཨ་སེ་ཝ་མཱ་ནོ;
ས་ཧཱ་པི དུ་ཀྑེ་ན ཛ་ཧེ་ཡྻ ཀཱ་མེ,
པ་ཊི་སོ་ཏ་གཱ་མཱི་ཏི ཏ་མཱ་ཧུ པུ་གྒ་ལཾ.
‘‘ཡོ ཝེ ཀི་ལེ་སཱ་ནི པ་ཧཱ་ཡ པ་ཉྩ,
པ་རི་པུ་ཎྞ་སེ་ཁོ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨོ;
ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ ས་མཱ་ཧི་ཏི་ནྡྲི་ཡོ,
ས ཝེ ཋི་ཏ་ཏྟོ་ཏི ན་རོ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘པ་རོ་པ་རཱ ཡ་སྶ ས་མེ་ཙྩ དྷ་མྨཱ,
ཝི་དྷཱུ་པི་ཏཱ ཨ་ཏྠ་ག་ཏཱ ན ས་ནྟི;
ས ཝེ མུ་ནི [ས ཝེ་ད་གཱུ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཝུ་སི་ཏ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡོ,
ལོ་ཀ་ནྟ་གཱུ པཱ་ར་ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ;
༦. ཨ་པྤ་སྶུ་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༦. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨ་པྤ་སྶུ་ཏོ སུ་ཏེ་ན ཨ་ནུ་པ་པ་ནྣོ, ཨ་པྤ་སྶུ་ཏོ སུ་ཏེ་ན ཨུ་པ་པ་ནྣོ, བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ སུ་ཏེ་ན ཨ་ནུ་པ་པ་ནྣོ, བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ སུ་ཏེ་ན ཨུ་པ་པ་ནྣོ. ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཨ་པྤ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏེ་ན ཨ་ནུ་པ་པ་ནྣོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་པྤ་ཀཾ སུ་ཏཾ ཧོ་ཏི – སུ་ཏྟཾ གེ་ཡྻཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ གཱ་ཐཱ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀཾ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ ཝེ་ད་ལླཾ. སོ ཏ་སྶ ཨ་པྤ་ཀ་སྶ སུ་ཏ་སྶ ན ཨ་ཏྠ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨ་མ་ཉྙཱ་ཡ [ན དྷ་མྨ་མ་ཉྙཱ་ཡ (པཱི. ཀ.)] དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཨ་པྤ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏེ་ན ཨ་ནུ་པ་པ་ནྣོ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཨ་པྤ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏེ་ན ཨུ་པ་པ་ནྣོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་པྤ་ཀཾ སུ་ཏཾ ཧོ་ཏི – སུ་ཏྟཾ གེ་ཡྻཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ གཱ་ཐཱ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀཾ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ ཝེ་ད་ལླཾ. སོ ཏ་སྶ ཨ་པྤ་ཀ་སྶ སུ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཨ་པྤ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏེ་ན ཨུ་པ་པ་ནྣོ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏེ་ན ཨ་ནུ་པ་པ་ནྣོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ བ་ཧུ་ཀཾ སུ་ཏཾ ཧོ་ཏི – སུ་ཏྟཾ གེ་ཡྻཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ གཱ་ཐཱ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀཾ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ ཝེ་ད་ལླཾ. སོ ཏ་སྶ བ་ཧུ་ཀ་སྶ སུ་ཏ་སྶ ན ཨ་ཏྠ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨ་མ་ཉྙཱ་ཡ [ན དྷ་མྨ་མ་ཉྙཱ་ཡ (པཱི.)] དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏེ་ན ཨ་ནུ་པ་པ་ནྣོ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏེ་ན ཨུ་པ་པ་ནྣོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ བ་ཧུ་ཀཾ སུ་ཏཾ ཧོ་ཏི – སུ་ཏྟཾ གེ་ཡྻཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ གཱ་ཐཱ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀཾ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ ཝེ་ད་ལླཾ. སོ ཏ་སྶ བ་ཧུ་ཀ་སྶ སུ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏེ་ན ཨུ་པ་པ་ནྣོ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི.
‘‘ཨ་པྤ་སྶུ་ཏོ་པི ཙེ ཧོ་ཏི, སཱི་ལེ་སུ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ;
ཨུ་བྷ་ཡེ་ན ནཾ ག་ར་ཧ་ནྟི, སཱི་ལ་ཏོ ཙ སུ་ཏེ་ན ཙ.
‘‘ཨ་པྤ་སྶུ་ཏོ་པི ཙེ ཧོ་ཏི, སཱི་ལེ་སུ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ;
སཱི་ལ་ཏོ ནཾ པ་སཾ་ས་ནྟི, ཏ་སྶ ས་མྤ་ཛྫ་ཏེ སུ་ཏཾ.
‘‘བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ་པི ཙེ ཧོ་ཏི, སཱི་ལེ་སུ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ;
སཱི་ལ་ཏོ ནཾ ག་ར་ཧ་ནྟི, ནཱ་སྶ ས་མྤ་ཛྫ་ཏེ སུ་ཏཾ.
‘‘བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ་པི ཙེ ཧོ་ཏི, སཱི་ལེ་སུ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ;
ཨུ་བྷ་ཡེ་ན ནཾ པ་སཾ་ས་ནྟི, སཱི་ལ་ཏོ ཙ སུ་ཏེ་ན ཙ.
‘‘བ་ཧུ་སྶུ་ཏཾ དྷ་མྨ་དྷ་རཾ, ས་པྤ་ཉྙཾ བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཾ;
ནེ་ཀྑཾ ཛ་མྦོ་ན་ད་སྶེ་ཝ, ཀོ ཏཾ ནི་ནྡི་ཏུ་མ་ར་ཧ་ཏི;
དེ་ཝཱ་པི ནཾ པ་སཾ་ས་ནྟི, བྲ་ཧྨུ་ནཱ་པི པ་སཾ་སི་ཏོ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ;
༧. སོ་བྷ་ན་སུ་ཏྟཾ
༧. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ས་ངྒྷཾ སོ་བྷེ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? བྷི་ཀྑུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཡ་ཏྟོ ཝི་ནཱི་ཏོ ཝི་སཱ་ར་དོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ དྷ་མྨ་དྷ་རོ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ས་ངྒྷཾ སོ་བྷེ་ཏི. བྷི་ཀྑུ་ནཱི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ས་ངྒྷཾ སོ་བྷེ་ཏི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཡ་ཏྟོ ཝི་ནཱི་ཏོ ཝི་སཱ་ར་དོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ དྷ་མྨ་དྷ་རོ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ས་ངྒྷཾ སོ་བྷེ་ཏི. ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ས་ངྒྷཾ སོ་བྷེ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ས་ངྒྷཾ སོ་བྷེ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘ཡོ ཧོ་ཏི ཝི་ཡ་ཏྟོ [ཝྱ་ཏྟོ (སཱི. པཱི.), བྱ་ཏྟོ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཙ ཝི་སཱ་ར་དོ ཙ,
བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ དྷ་མྨ་དྷ་རོ ཙ ཧོ་ཏི;
དྷ་མྨ་སྶ ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི,
ས ཏཱ་དི་སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་ངྒྷ་སོ་བྷ་ནོ [སཾ་གྷ་སོ་བྷ་ཎོ (ཀ.)].
‘‘བྷི་ཀྑུ ཙ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཙ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ;
ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཙ ཡོ ས་དྡྷོ, ཡཱ ཙ ས་དྡྷཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ;
ཨེ་ཏེ ཁོ ས་ངྒྷཾ སོ་བྷེ་ནྟི, ཨེ་ཏེ ཧི ས་ངྒྷ་སོ་བྷ་ནཱ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ;
༨. ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་སུ་ཏྟཾ
༨. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཱ་ནི, ཡེ་ཧི ཝེ་སཱ་ར་ཛྫེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཏེ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ཏོ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ’ཏི ཏ་ཏྲ ཝ་ཏ མཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ མཱ་རོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ ཀོ་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན པ་ཊི་ཙོ་དེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི. ཨེ་ཏ་མ་ཧཾ [ཨེ་ཏ་མྤ་ཧཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཁེ་མ་པྤ་ཏྟོ ཨ་བྷ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི.
‘‘‘ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཏེ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ཏོ ཨི་མེ ཨཱ་ས་ཝཱ ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ’ཏི ཏ་ཏྲ ཝ་ཏ མཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ མཱ་རོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ ཀོ་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན པ་ཊི་ཙོ་དེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི. ཨེ་ཏ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཁེ་མ་པྤ་ཏྟོ ཨ་བྷ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི.
‘‘‘ཡེ ཁོ པ་ན ཏེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ནཱ་ལཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ’ཏི ཏ་ཏྲ ཝ་ཏ མཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ མཱ་རོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ ཀོ་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན པ་ཊི་ཙོ་དེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི. ཨེ་ཏ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཁེ་མ་པྤ་ཏྟོ ཨ་བྷ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི.
‘‘‘ཡ་སྶ ཁོ པ་ན ཏེ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ སོ ན ནི་ཡྻཱ་ཏི ཏ་ཀྐ་ར་སྶ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡཱ’ཏི ཏ་ཏྲ ཝ་ཏ མཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ མཱ་རོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ ཀོ་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན པ་ཊི་ཙོ་དེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི. ཨེ་ཏ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཁེ་མ་པྤ་ཏྟོ ཨ་བྷ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཱ་ནི, ཡེ་ཧི ཝེ་སཱ་ར་ཛྫེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཡེ ཀེ་ཙི་མེ ཝཱ་ད་པ་ཐཱ པུ་ཐུ་སྶི་ཏཱ,
ཡཾ ནི་སྶི་ཏཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཙ;
ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པ་ཏྭཱ ན ཏེ བྷ་ཝ་ནྟི,
ཝི་སཱ་ར་དཾ ཝཱ་ད་པ་ཐཱ་ཏི་ཝ་ཏྟཾ [ཝཱ་ད་པ་ཐཱ་བྷི་ཝ་ཏྟི་ནཾ (སཱི.), ཝཱ་ད་པ་ཐཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ (པཱི. ཀ.)].
‘‘ཡོ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཀེ་ཝ་ལཱི [ཀེ་ཝ་ལཾ (སྱཱ.), ཀེ་ཝ་ལོ (ཀ.)],
པ་ཝ་ཏྟ་ཡཱི ས་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི;
ཏཾ ཏཱ་དི་སཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་སེ་ཊྛཾ,
ས་ཏྟཱ ན་མ་སྶ་ནྟི བྷ་ཝ་སྶ པཱ་ར་གུ’’ནྟི. ཨ་ཊྛ་མཾ;
༩. ཏ་ཎྷུ་པྤཱ་ད་སུ་ཏྟཾ
༩. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཎྷུ་པྤཱ་དཱ ཡ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཎྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཙཱི་ཝ་ར་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཎྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཎྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; སེ་ནཱ་ས་ན་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཎྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཎྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏ་ཎྷུ་པྤཱ་དཱ ཡ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཎྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཏ་ཎྷཱ དུ་ཏི་ཡོ པུ་རི་སོ, དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ན སཾ་ས་རཾ;
ཨི་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཾ, སཾ་སཱ་རཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ, ཏ་ཎྷཾ དུ་ཀྑ་སྶ ས་མྦྷ་ཝཾ;
ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷོ ཨ་ནཱ་དཱ་ནོ, ས་ཏོ བྷི་ཀྑུ པ་རི་བྦ་ཛེ’’ཏི [ཨི་ཏི་ཝུ. ༡༥, ༡༠༥]. ན་ཝ་མཾ;
༡༠. ཡོ་ག་སུ་ཏྟཾ
༡༠. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡོ་གཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཀཱ་མ་ཡོ་གོ, བྷ་ཝ་ཡོ་གོ, དི་ཊྛི་ཡོ་གོ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡོ་གོ. ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་ཡོ་གོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀཱ་མཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ [ཨ་ཏྠ་ག་མ་ཉྩ (སཱི. པཱི.)] ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཀཱ་མཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་པྤ་ཛཱ་ན་ཏོ [ན་པྤ་ཛཱ་ན་ཏོ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཡོ ཀཱ་མེ་སུ ཀཱ་མ་རཱ་གོ ཀཱ་མ་ན་ནྡཱི [ཀཱ་མ་ན་ནྡི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] ཀཱ་མ་སྣེ་ཧོ ཀཱ་མ་མུ་ཙྪཱ ཀཱ་མ་པི་པཱ་སཱ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཀཱ་མ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཾ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ སཱ་ནུ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་ཡོ་གོ. ཨི་ཏི ཀཱ་མ་ཡོ་གོ.
‘‘བྷ་ཝ་ཡོ་གོ ཙ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ བྷ་ཝཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ བྷ་ཝཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་པྤ་ཛཱ་ན་ཏོ ཡོ བྷ་ཝེ་སུ བྷ་ཝ་རཱ་གོ བྷ་ཝ་ན་ནྡཱི བྷ་ཝ་སྣེ་ཧོ བྷ་ཝ་མུ་ཙྪཱ བྷ་ཝ་པི་པཱ་སཱ བྷ་ཝ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ བྷ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ སཱ་ནུ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་ཝ་ཡོ་གོ. ཨི་ཏི ཀཱ་མ་ཡོ་གོ བྷ་ཝ་ཡོ་གོ.
‘‘དི་ཊྛི་ཡོ་གོ ཙ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ དི་ཊྛཱི་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ དི་ཊྛཱི་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་པྤ་ཛཱ་ན་ཏོ ཡོ དི་ཊྛཱི་སུ དི་ཊྛི་རཱ་གོ དི་ཊྛི་ན་ནྡཱི དི་ཊྛི་སྣེ་ཧོ དི་ཊྛི་མུ་ཙྪཱ དི་ཊྛི་པི་པཱ་སཱ དི་ཊྛི་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ དི་ཊྛི་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཾ [དི་ཊྛི་ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཾ (སཱི. པཱི.)] དི་ཊྛི་ཏ་ཎྷཱ སཱ་ནུ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ཡོ་གོ. ཨི་ཏི ཀཱ་མ་ཡོ་གོ བྷ་ཝ་ཡོ་གོ དི་ཊྛི་ཡོ་གོ.
‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡོ་གོ ཙ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་པྤ་ཛཱ་ན་ཏོ ཡཱ ཚ་སུ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ སཱ་ནུ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡོ་གོ. ཨི་ཏི ཀཱ་མ་ཡོ་གོ བྷ་ཝ་ཡོ་གོ དི་ཊྛི་ཡོ་གོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡོ་གོ, སཾ་ཡུ་ཏྟོ པཱ་པ་ཀེ་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀེ་ཧི པོ་ནོ་བྷ་ཝི་ཀེ་ཧི [པོ་ནོ བྦྷ་ཝི་ཀེ་ཧི (སྱཱ. ཀ.)] ས་ད་རེ་ཧི དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀེ་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎི་ཀེ་ཧི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཡོ་གཱ.
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་སཾ་ཡོ་གཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཀཱ་མ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ, བྷ་ཝ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ, དི་ཊྛི་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ. ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀཱ་མཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཀཱ་མཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ཏོ ཡོ ཀཱ་མེ་སུ ཀཱ་མ་རཱ་གོ ཀཱ་མ་ན་ནྡཱི ཀཱ་མ་སྣེ་ཧོ ཀཱ་མ་མུ་ཙྪཱ ཀཱ་མ་པི་པཱ་སཱ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཀཱ་མ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཾ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ སཱ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ. ཨི་ཏི ཀཱ་མ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ.
‘‘བྷ་ཝ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ ཙ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ བྷ་ཝཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ བྷ་ཝཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ཏོ ཡོ བྷ་ཝེ་སུ བྷ་ཝ་རཱ་གོ བྷ་ཝ་ན་ནྡཱི བྷ་ཝ་སྣེ་ཧོ བྷ་ཝ་མུ་ཙྪཱ བྷ་ཝ་པི་པཱ་སཱ བྷ་ཝ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ བྷ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ སཱ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་ཝ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ. ཨི་ཏི ཀཱ་མ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ བྷ་ཝ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ.
‘‘དི་ཊྛི་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ ཙ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ དི་ཊྛཱི་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ དི་ཊྛཱི་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ཏོ ཡོ དི་ཊྛཱི་སུ དི་ཊྛི་རཱ་གོ དི་ཊྛི་ན་ནྡཱི དི་ཊྛི་སྣེ་ཧོ དི་ཊྛི་མུ་ཙྪཱ དི་ཊྛི་པི་པཱ་སཱ དི་ཊྛི་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ དི་ཊྛི་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛི་ཏ་ཎྷཱ སཱ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ. ཨི་ཏི ཀཱ་མ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ བྷ་ཝ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ དི་ཊྛི་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ.
‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ ཙ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ཏོ ཡཱ ཚ་སུ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ སཱ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ. ཨི་ཏི ཀཱ་མ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ བྷ་ཝ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ དི་ཊྛི་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ, ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ པཱ་པ་ཀེ་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀེ་ཧི པོ་ནོ་བྷ་ཝི་ཀེ་ཧི ས་ད་རེ་ཧི དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀེ་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎི་ཀེ་ཧི. ཏ་སྨཱ ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝི་སཾ་ཡོ་གཱ’’ཏི.
‘‘ཀཱ་མ་ཡོ་གེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟཱ, བྷ་ཝ་ཡོ་གེ་ན ཙཱུ་བྷ་ཡཾ;
དི་ཊྛི་ཡོ་གེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པུ་ར་ཀྑ་ཏཱ.
‘‘ས་ཏྟཱ ག་ཙྪ་ནྟི སཾ་སཱ་རཾ, ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་གཱ་མི་ནོ;
ཡེ ཙ ཀཱ་མེ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ, བྷ་ཝ་ཡོ་ག་ཉྩ ས་བྦ་སོ.
‘‘དི་ཊྛི་ཡོ་གཾ ས་མཱུ་ཧ་ཙྩ, ཨ་ཝི་ཛྫ་ཉྩ ཝི་རཱ་ཛ་ཡཾ;
ས་བྦ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ ཝེ ཡོ་གཱ་ཏི་གཱ མུ་ནཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ;
བྷ་ཎྜ་གཱ་མ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
ཨ་ནུ་བུ་དྡྷཾ པ་པ་ཏི་ཏཾ དྭེ, ཁ་ཏཱ ཨ་ནུ་སོ་ཏ་པ་ཉྩ་མཾ;
ཨ་པྤ་སྶུ་ཏོ ཙ སོ་བྷ་ནཾ, ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཾ ཏ་ཎྷཱ་ཡོ་གེ་ན ཏེ ད་སཱ་ཏི.
༢. ཙ་ར་ཝ་གྒོ
༡. ཙ་ར་སུ་ཏྟཾ
༡༡. [ཨི་ཏི་ཝུ. ༡༡༠] ‘‘ཙ་ར་ཏོ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ. ཏཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ན་པྤ་ཛ་ཧ་ཏི ན ཝི་ནོ་དེ་ཏི ན བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི [བྱ་ནྟི་ཀ་རོ་ཏི (པཱི.), བྱ་ནྟིཾ ཀ་རོ་ཏི (ཀ.)] ན ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི, ཙ་ར་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨ་ནཱ་ཏཱ་པཱི ཨ་ནོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཀུ་སཱི་ཏོ ཧཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཋི་ཏ་སྶ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ. ཏཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ན་པྤ་ཛ་ཧ་ཏི ན ཝི་ནོ་དེ་ཏི ན བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ན ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི, ཋི་ཏོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨ་ནཱ་ཏཱ་པཱི ཨ་ནོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཀུ་སཱི་ཏོ ཧཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ནི་སི་ནྣ་སྶ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ. ཏཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ན་པྤ་ཛ་ཧ་ཏི ན ཝི་ནོ་དེ་ཏི ན བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ན ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི, ནི་སི་ནྣོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨ་ནཱ་ཏཱ་པཱི ཨ་ནོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཀུ་སཱི་ཏོ ཧཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ས་ཡཱ་ན་སྶ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ. ཏཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ན་པྤ་ཛ་ཧ་ཏི ན ཝི་ནོ་དེ་ཏི ན བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ན ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི, ས་ཡཱ་ནོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཛཱ་ག་རོ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨ་ནཱ་ཏཱ་པཱི ཨ་ནོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཀུ་སཱི་ཏོ ཧཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཙ་ར་ཏོ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ. ཏཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི, ཙ་ར་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཨོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཋི་ཏ་སྶ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ. ཏཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི, ཋི་ཏོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཨོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ནི་སི་ནྣ་སྶ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ. ཏཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི, ནི་སི་ནྣོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཨོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ས་ཡཱ་ན་སྶ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ. ཏཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི, ས་ཡཱ་ནོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཛཱ་ག་རོ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཨོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཙ་རཾ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ ཏི་ཊྛཾ, ནི་སི་ནྣོ ཨུ་ད ཝཱ ས་ཡཾ;
ཡོ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, པཱ་པ་ཀཾ གེ་ཧ་ནི་སྶི་ཏཾ.
‘‘ཀུ་མྨ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ སོ, མོ་ཧ་ནེ་ཡྻེ་སུ མུ་ཙྪི་ཏོ;
ཨ་བྷ་བྦོ ཏཱ་དི་སོ བྷི་ཀྑུ, ཕུ་ཊྛུཾ ས་མྦོ་དྷི་མུ་ཏྟ་མཾ.
‘‘ཡོ ཙ ཙ་རཾ ཝཱ ཏི་ཊྛཾ ཝཱ, ནི་སི་ནྣོ ཨུ་ད ཝཱ ས་ཡཾ;
ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་མ་ཡི་ཏྭཱ་ན, ཝི་ཏ་ཀྐཱུ་པ་ས་མེ ར་ཏོ;
བྷ་བྦོ སོ ཏཱ་དི་སོ བྷི་ཀྑུ, ཕུ་ཊྛུཾ ས་མྦོ་དྷི་མུ་ཏྟ་མ’’ནྟི. པ་ཋ་མཾ;
༢. སཱི་ལ་སུ་ཏྟཾ
༡༢. ‘‘ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཧ་ར་ཐ ས་མྤ་ནྣ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཱ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏཱ ཝི་ཧ་ར་ཐ ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣཱ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ. ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཐ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ. ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱ་ནཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ས་མྤ་ནྣ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཱ་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི་ནཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ ཀི་མ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ?
‘‘ཙ་ར་ཏོ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་དོ ཝི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཐི་ན་མི་དྡྷཾ… ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ… ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, པ་སྶ་དྡྷོ ཀཱ་ཡོ ཨ་སཱ་ར་དྡྷོ, ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ, ཙ་ར་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཨོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཋི་ཏ་སྶ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་དོ ཝི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཐི་ན་མི་དྡྷཾ… ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ… ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, པ་སྶ་དྡྷོ ཀཱ་ཡོ ཨ་སཱ་ར་དྡྷོ, ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ, ཋི་ཏོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཨོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ནི་སི་ནྣ་སྶ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་དོ ཝི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཐི་ན་མི་དྡྷཾ… ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ… ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, པ་སྶ་དྡྷོ ཀཱ་ཡོ ཨ་སཱ་ར་དྡྷོ, ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ, ནི་སི་ནྣོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཨོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.