༢. ཙ་ར་ཝ་གྒོ
༡. ཙ་ར་སུ་ཏྟཾ
༡༡. [ཨི་ཏི་ཝུ. ༡༡༠] ‘‘ཙ་ར་ཏོ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ. ཏཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ན་པྤ་ཛ་ཧ་ཏི ན ཝི་ནོ་དེ་ཏི ན བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི [བྱ་ནྟི་ཀ་རོ་ཏི (པཱི.), བྱ་ནྟིཾ ཀ་རོ་ཏི (ཀ.)] ན ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི, ཙ་ར་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨ་ནཱ་ཏཱ་པཱི ཨ་ནོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཀུ་སཱི་ཏོ ཧཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཋི་ཏ་སྶ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ. ཏཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ན་པྤ་ཛ་ཧ་ཏི ན ཝི་ནོ་དེ་ཏི ན བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ན ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི, ཋི་ཏོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨ་ནཱ་ཏཱ་པཱི ཨ་ནོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཀུ་སཱི་ཏོ ཧཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ནི་སི་ནྣ་སྶ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ. ཏཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ན་པྤ་ཛ་ཧ་ཏི ན ཝི་ནོ་དེ་ཏི ན བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ན ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི, ནི་སི་ནྣོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨ་ནཱ་ཏཱ་པཱི ཨ་ནོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཀུ་སཱི་ཏོ ཧཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ས་ཡཱ་ན་སྶ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ. ཏཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ན་པྤ་ཛ་ཧ་ཏི ན ཝི་ནོ་དེ་ཏི ན བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ན ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི, ས་ཡཱ་ནོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཛཱ་ག་རོ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨ་ནཱ་ཏཱ་པཱི ཨ་ནོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཀུ་སཱི་ཏོ ཧཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཙ་ར་ཏོ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ. ཏཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི, ཙ་ར་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཨོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཋི་ཏ་སྶ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ. ཏཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི, ཋི་ཏོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཨོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ནི་སི་ནྣ་སྶ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ. ཏཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི, ནི་སི་ནྣོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཨོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ས་ཡཱ་ན་སྶ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝཱ. ཏཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི, ས་ཡཱ་ནོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཛཱ་ག་རོ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཨོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཙ་རཾ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ ཏི་ཊྛཾ, ནི་སི་ནྣོ ཨུ་ད ཝཱ ས་ཡཾ;
ཡོ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, པཱ་པ་ཀཾ གེ་ཧ་ནི་སྶི་ཏཾ.
‘‘ཀུ་མྨ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ སོ, མོ་ཧ་ནེ་ཡྻེ་སུ མུ་ཙྪི་ཏོ;
ཨ་བྷ་བྦོ ཏཱ་དི་སོ བྷི་ཀྑུ, ཕུ་ཊྛུཾ ས་མྦོ་དྷི་མུ་ཏྟ་མཾ.
‘‘ཡོ ཙ ཙ་རཾ ཝཱ ཏི་ཊྛཾ ཝཱ, ནི་སི་ནྣོ ཨུ་ད ཝཱ ས་ཡཾ;
ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་མ་ཡི་ཏྭཱ་ན, ཝི་ཏ་ཀྐཱུ་པ་ས་མེ ར་ཏོ;
བྷ་བྦོ སོ ཏཱ་དི་སོ བྷི་ཀྑུ, ཕུ་ཊྛུཾ ས་མྦོ་དྷི་མུ་ཏྟ་མ’’ནྟི. པ་ཋ་མཾ;
༢. སཱི་ལ་སུ་ཏྟཾ
༡༢. ‘‘ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཧ་ར་ཐ ས་མྤ་ནྣ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཱ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏཱ ཝི་ཧ་ར་ཐ ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣཱ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ. ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཐ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ. ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱ་ནཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ས་མྤ་ནྣ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཱ་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི་ནཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ ཀི་མ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ?
‘‘ཙ་ར་ཏོ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་དོ ཝི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཐི་ན་མི་དྡྷཾ… ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ… ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, པ་སྶ་དྡྷོ ཀཱ་ཡོ ཨ་སཱ་ར་དྡྷོ, ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ, ཙ་ར་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཨོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཋི་ཏ་སྶ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་དོ ཝི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཐི་ན་མི་དྡྷཾ… ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ… ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, པ་སྶ་དྡྷོ ཀཱ་ཡོ ཨ་སཱ་ར་དྡྷོ, ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ, ཋི་ཏོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཨོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ནི་སི་ནྣ་སྶ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་དོ ཝི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཐི་ན་མི་དྡྷཾ… ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ… ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, པ་སྶ་དྡྷོ ཀཱ་ཡོ ཨ་སཱ་ར་དྡྷོ, ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ, ནི་སི་ནྣོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཨོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ས་ཡཱ་ན་སྶ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་དོ ཝི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཐི་ན་མི་དྡྷཾ… ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ… ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, པ་སྶ་དྡྷོ ཀཱ་ཡོ ཨ་སཱ་ར་དྡྷོ, ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ, ས་ཡཱ་ནོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཛཱ་ག་རོ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ‘ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཨོ་ཏྟཱ་པཱི ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཡ་ཏཾ [ཡ་ཐཱ (ཀ.) ཨི་ཏི་ཝུ. ༡༡༡] ཙ་རེ ཡ་ཏཾ [ཡ་ཐཱ (ཀ.) ཨི་ཏི་ཝུ. ༡༡༡] ཏི་ཊྛེ, ཡ་ཏཾ [ཡ་ཐཱ (ཀ.) ཨི་ཏི་ཝུ. ༡༡༡] ཨ་ཙྪེ ཡ་ཏཾ [ཡ་ཐཱ (ཀ.) ཨི་ཏི་ཝུ. ༡༡༡] ས་ཡེ;
ཡ་ཏཾ [ཡ་ཐཱ (ཀ.) ཨི་ཏི་ཝུ. ༡༡༡] ས་མི་ཉྫ་ཡེ [ས་མྨི་ཉྫ་ཡེ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] བྷི་ཀྑུ, ཡ་ཏ་མེ་ནཾ [ཡ་ཏ་མེ་ཝ ནཾ (སཱི.), ཡ་ཏ་མེ་ཏཾ (སྱཱ. ཀཾ.), ཡ་ཏ་མེ་ཝ (?)] པ་སཱ་ར་ཡེ.
‘‘ཨུ་དྡྷཾ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་པཱ་ཙཱི་ནཾ, ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཛ་ག་ཏོ ག་ཏི;
ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏཱ ཙ དྷ་མྨཱ་ནཾ, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ.
‘‘ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་སཱ་མཱི་ཙིཾ, སི་ཀྑ་མཱ་ནཾ ས་དཱ ས་ཏཾ;
ས་ཏ་ཏཾ པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ་ཏི, ཨཱ་ཧུ བྷི་ཀྑུཾ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷ’’ནྟི. དུ་ཏི་ཡཾ;
༣. པ་དྷཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༡༣. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ་ཡ ཚ་ནྡཾ ཛ་ནེ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི པ་ད་ཧ་ཏི; ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཚ་ནྡཾ ཛ་ནེ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི པ་ད་ཧ་ཏི; ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ ཚ་ནྡཾ ཛ་ནེ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི པ་ད་ཧ་ཏི; ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཚ་ནྡཾ ཛ་ནེ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི པ་ད་ཧ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི.
‘‘ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ མཱ་ར་དྷེ་ཡྻཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ,
ཏེ ཨ་སི་ཏཱ ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་སྶ པཱ་ར་གཱུ;
ཏེ ཏུ་སི་ཏཱ ཛེ་ཏྭཱ མཱ་རཾ ས་ཝཱ་ཧི་ནིཾ [ས་ཝཱ་ཧ་ནཾ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] ཏེ ཨ་ནེ་ཛཱ,
ས་བྦཾ ན་མུ་ཙི་བ་ལཾ ཨུ་པཱ་ཏི་ཝ་ཏྟཱ ཏེ སུ་ཁི་ཏཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ;
༤. སཾ་ཝ་ར་སུ་ཏྟཾ
༡༤. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་དྷཱ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? སཾ་ཝ་ར་པྤ་དྷཱ་ནཾ, པ་ཧཱ་ན་པྤ་དྷཱ་ནཾ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་པྤ་དྷཱ་ནཾ, ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ་པྤ་དྷཱ་ནཾ. ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཝ་ར་པྤ་དྷཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ར་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི, ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ར་ཀྑ་ཏི མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, མ་ནི་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཝ་ར་པྤ་དྷཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཧཱ་ན་པྤ་དྷཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི; ཨུ་པྤ་ནྣཾ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐཾ…པེ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ…པེ… ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣེ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཧཱ་ན་པྤ་དྷཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་པྤ་དྷཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ, དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི… ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི… པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི… པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི… ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་པྤ་དྷཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ་པྤ་དྷཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་པྤ་ནྣཾ བྷ་དྡ་ཀཾ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏི ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ཉྙཾ པུ་ལ༹་ཝ་ཀ་ས་ཉྙཾ ཝི་ནཱི་ལ་ཀ་ས་ཉྙཾ ཝི་ཙྪི་དྡ་ཀ་ས་ཉྙཾ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་ས་ཉྙཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ་པྤ་དྷཱ་ནཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི པ་དྷཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི.
‘‘སཾ་ཝ་རོ ཙ པ་ཧཱ་ན་ཉྩ, བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ;
ཨེ་ཏེ པ་དྷཱ་ནཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ, དེ་སི་ཏཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནཱ;
ཡེ་ཧི བྷི་ཀྑུ ཨི་དྷཱ་ཏཱ་པཱི, ཁ་ཡཾ དུ་ཀྑ་སྶ པཱ་པུ་ཎེ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ;
༥. པ་ཉྙ་ཏྟི་སུ་ཏྟཾ
༡༥. ‘‘ཙ་ཏ་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་གྒ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ? ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱི་ནཾ ཡ་དི་དཾ – རཱ་ཧུ ཨ་སུ་རི་ནྡོ. ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི་ནཾ ཡ་དི་དཾ – རཱ་ཛཱ མ་ནྡྷཱ་ཏཱ. ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ – མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ. ས་དེ་ཝ་ཀེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ. ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་གྒ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི.
‘‘རཱ་ཧུ་གྒཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱི་ནཾ, མ་ནྡྷཱ་ཏཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནཾ;
མཱ་རོ ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ་ནཾ, ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཡ་ས་སཱ ཛ་ལཾ.
‘‘ཨུ་དྡྷཾ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་པཱ་ཙཱི་ནཾ, ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཛ་ག་ཏོ ག་ཏི;
ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ, བུ་དྡྷོ ཨ་གྒོ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ;
༦. སོ་ཁུ་མྨ་སུ་ཏྟཾ
༡༦. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་ཁུ་མྨཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ རཱུ་པ་སོ་ཁུ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི པ་ར་མེ་ན; ཏེ་ན ཙ རཱུ་པ་སོ་ཁུ་མྨེ་ན ཨ་ཉྙཾ རཱུ་པ་སོ་ཁུ་མྨཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ ཝཱ ན ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཏེ་ན ཙ རཱུ་པ་སོ་ཁུ་མྨེ་ན ཨ་ཉྙཾ རཱུ་པ་སོ་ཁུ་མྨཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ ཝཱ ན པ་ཏྠེ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་སོ་ཁུ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི པ་ར་མེ་ན; ཏེ་ན ཙ ཝེ་ད་ནཱ་སོ་ཁུ་མྨེ་ན ཨ་ཉྙཾ ཝེ་ད་ནཱ་སོ་ཁུ་མྨཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ ཝཱ ན ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཏེ་ན ཙ ཝེ་ད་ནཱ་སོ་ཁུ་མྨེ་ན ཨ་ཉྙཾ ཝེ་ད་ནཱ་སོ་ཁུ་མྨཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ ཝཱ ན པ་ཏྠེ་ཏི. ས་ཉྙཱ་སོ་ཁུ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི པ་ར་མེ་ན; ཏེ་ན ཙ ས་ཉྙཱ་སོ་ཁུ་མྨེ་ན ཨ་ཉྙཾ ས་ཉྙཱ་སོ་ཁུ་མྨཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ ཝཱ ན ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཏེ་ན ཙ ས་ཉྙཱ་སོ་ཁུ་མྨེ་ན ཨ་ཉྙཾ ས་ཉྙཱ་སོ་ཁུ་མྨཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ ཝཱ ན པ་ཏྠེ་ཏི. ས་ངྑཱ་ར་སོ་ཁུ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི པ་ར་མེ་ན; ཏེ་ན ཙ ས་ངྑཱ་ར་སོ་ཁུ་མྨེ་ན ཨ་ཉྙཾ ས་ངྑཱ་ར་སོ་ཁུ་མྨཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ ཝཱ ན ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཏེ་ན ཙ ས་ངྑཱ་ར་སོ་ཁུ་མྨེ་ན ཨ་ཉྙཾ ས་ངྑཱ་ར་སོ་ཁུ་མྨཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ ཝཱ ན པ་ཏྠེ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི སོ་ཁུ་མྨཱ་ནཱི’’ཏི.
‘‘རཱུ་པ་སོ་ཁུ་མྨ་ཏཾ ཉ་ཏྭཱ, ཝེ་ད་ནཱ་ན་ཉྩ ས་མྦྷ་ཝཾ;
ས་ཉྙཱ ཡ་ཏོ ས་མུ་དེ་ཏི, ཨ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ཏི ཡ་ཏྠ ཙ;
ས་ངྑཱ་རེ པ་ར་ཏོ ཉ་ཏྭཱ, དུ་ཀྑ་ཏོ ནོ ཙ ཨ་ཏྟ་ཏོ.
‘‘ས ཝེ ས་མྨ་དྡ་སོ བྷི་ཀྑུ, ས་ནྟོ ས་ནྟི་པ་དེ ར་ཏོ;
དྷཱ་རེ་ཏི ཨ་ནྟི་མཾ དེ་ཧཾ, ཛེ་ཏྭཱ མཱ་རཾ ས་ཝཱ་ཧི་ནི’’ནྟི. ཚ་ཊྛཾ;
༧. པ་ཋ་མ་ཨ་ག་ཏི་སུ་ཏྟཾ
༡༧. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ཚ་ནྡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, དོ་སཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, མོ་ཧཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, བྷ་ཡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ནཱ་ནཱི’’ཏི.
‘‘ཚ་ནྡཱ དོ་སཱ བྷ་ཡཱ མོ་ཧཱ, ཡོ དྷ་མྨཾ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི;
ནི་ཧཱི་ཡ་ཏི ཏ་སྶ ཡ་སོ, ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑེ་ཝ ཙ་ནྡི་མཱ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ;
༨. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་ག་ཏི་སུ་ཏྟཾ
༡༨. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནཱ་ག་ཏི་ག་མ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ན ཚ་ནྡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན དོ་སཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན མོ་ཧཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན བྷ་ཡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི ནཱ་ག་ཏི་ག་མ་ནཱ་ནཱི’’ཏི.
‘‘ཚ་ནྡཱ དོ་སཱ བྷ་ཡཱ མོ་ཧཱ, ཡོ དྷ་མྨཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི;
ཨཱ་པཱུ་ར་ཏི ཏ་སྶ ཡ་སོ, སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ་ཝ ཙ་ནྡི་མཱ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ;
༩. ཏ་ཏི་ཡ་ཨ་ག་ཏི་སུ་ཏྟཾ
༡༩. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ཚ་ནྡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, དོ་སཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, མོ་ཧཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, བྷ་ཡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ནཱ་ནི.
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནཱ་ག་ཏི་ག་མ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ན ཚ་ནྡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན དོ་སཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན མོ་ཧཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན བྷ་ཡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི ནཱ་ག་ཏི་ག་མ་ནཱ་ནཱི’’ཏི.
‘‘ཚ་ནྡཱ དོ་སཱ བྷ་ཡཱ མོ་ཧཱ, ཡོ དྷ་མྨཾ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི;
ནི་ཧཱི་ཡ་ཏི ཏ་སྶ ཡ་སོ, ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑེ་ཝ ཙ་ནྡི་མཱ.
‘‘ཚ་ནྡཱ དོ་སཱ བྷ་ཡཱ མོ་ཧཱ, ཡོ དྷ་མྨཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི;
ཨཱ་པཱུ་ར་ཏི ཏ་སྶ ཡ་སོ, སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ་ཝ ཙ་ནྡི་མཱ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ;
༡༠. བྷ་ཏྟུ་དྡེ་ས་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༢༠. ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷ་ཏྟུ་དྡེ་ས་ཀོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཚ་ནྡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, དོ་སཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, མོ་ཧཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, བྷ་ཡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷ་ཏྟུ་དྡེ་ས་ཀོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.
‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷ་ཏྟུ་དྡེ་ས་ཀོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ན ཚ་ནྡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན དོ་སཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན མོ་ཧཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན བྷ་ཡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷ་ཏྟུ་དྡེ་ས་ཀོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ’’ཏི.
‘‘ཡེ ཀེ་ཙི ཀཱ་མེ་སུ ཨ་ས་ཉྙ་ཏཱ ཛ་ནཱ,
ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཧོ་ནྟི ཨ་དྷ་མྨ་གཱ་ར་ཝཱ;
ཚ་ནྡཱ དོ་སཱ མོ་ཧཱ ཙ བྷ་ཡཱ གཱ་མི་ནོ [ཚ་ནྡཱ ཙ དོ་སཱ ཙ བྷ་ཡཱ ཙ གཱ་མི་ནོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི)],
པ་རི་སཱ་ཀ་ས་ཊོ [པ་རི་ས་ཀྐ་སཱ་ཝོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཙ པ་ནེ་ས ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝུ་ཏྟཾ ས་མ་ཎེ་ན ཛཱ་ན་ཏཱ,
ཏ་སྨཱ ཧི ཏེ ས་པྤུ་རི་སཱ པ་སཾ་སི་ཡཱ;
དྷ་མྨེ ཋི་ཏཱ ཡེ ན ཀ་རོ་ནྟི པཱ་པ་ཀཾ,
ན ཚ་ནྡཱ ན དོ་སཱ ན མོ་ཧཱ ན བྷ་ཡཱ ཙ གཱ་མི་ནོ [ན ཚ་ནྡ་དོ་སཱ ན བྷ་ཡཱ ཙ གཱ་མི་ནོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)];
‘‘པ་རི་སཱ་ཡ མ་ཎྜོ ཙ པ་ནེ་ས ཝུ་ཙྩ་ཏི,
ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝུ་ཏྟཾ ས་མ་ཎེ་ན ཛཱ་ན་ཏཱ’’ཏི. ད་ས་མཾ;
ཙ་ར་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.