༥. ཀེ་ས་མུ་ཏྟི་སུ་ཏྟཾ

༦༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན ཀེ་ས་མུ་ཏྟཾ [ཀེ་ས་པུ་ཏྟཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ནཱ་མ ཀཱ་ལཱ་མཱ་ནཾ ནི་ག་མོ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ ཀེ་ས་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་ལཱ་མཱ – ‘‘ས་མ་ཎོ ཁ་ལུ, བྷོ, གོ་ཏ་མོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ས་ཀྱ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཀེ་ས་མུ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ཏཾ ཁོ པ་ན བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཨེ་ཝཾ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… སཱ་དྷུ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ད་སྶ་ནཾ ཧོ་ཏཱི’’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཀེ་ས་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་ལཱ་མཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ ཀེ་ས་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་ལཱ་མཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ –

‘‘ས་ནྟི, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཀེ་ས་མུ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཏེ ས་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཝཱ་དཾ དཱི་པེ་ནྟི ཛོ་ཏེ་ནྟི, པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ པ་ན ཁུཾ་སེ་ནྟི ཝ་མྦྷེ་ནྟི པ་རི་བྷ་ཝ་ནྟི ཨོ་མ་ཀྑིཾ [ཨོ་པ་པ་ཀྑིཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.), ཨོ་མ་ཀྑི་ཀཾ (ཀ.)] ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་པ་རེ་པི, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཀེ་ས་མུ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཏེ་པི ས་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཝཱ་དཾ དཱི་པེ་ནྟི ཛོ་ཏེ་ནྟི, པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ པ་ན ཁུཾ་སེ་ནྟི ཝ་མྦྷེ་ནྟི པ་རི་བྷ་ཝ་ནྟི ཨོ་མ་ཀྑིཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཧོ་ཏེ་ཝ ཀ་ངྑཱ ཧོ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ – ‘ཀོ སུ ནཱ་མ ཨི་མེ་སཾ བྷ་ཝ་ཏཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ས་ཙྩཾ ཨཱ་ཧ, ཀོ མུ་སཱ’’’ཏི? ‘‘ཨ་ལ་ཉྷི ཝོ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཀ་ངྑི་ཏུཾ ཨ་ལཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪི་ཏུཾ. ཀ་ངྑ་ནཱི་ཡེ་ཝ པ་ན [ཀ་ངྑ་ནཱི་ཡེ་ཝ ཙ པ་ན (སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ)] ཝོ ཋཱ་ནེ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ’’.

‘‘ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, མཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན, མཱ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ, མཱ ཨི་ཏི་ཀི་རཱ་ཡ, མཱ པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན, མཱ ཏ་ཀྐ་ཧེ་ཏུ, མཱ ན་ཡ་ཧེ་ཏུ, མཱ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན, མཱ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ, མཱ བྷ་བྦ་རཱུ་པ་ཏཱ་ཡ, མཱ ས་མ་ཎོ ནོ ག་རཱུ་ཏི. ཡ་དཱ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ – ‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཱ་ཝ་ཛྫཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ས་མ་ཏྟཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ [ས་མཱ་དི་ཎྞཱ (ཀ.)] ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’’ཏི, ཨ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ་ཐ.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ལོ་བྷོ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཧི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ལུ་དྡྷོ པ་ནཱ་ཡཾ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ལོ་བྷེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ པཱ་ཎ་མྤི ཧ་ན་ཏི, ཨ་དི་ནྣ་མྤི ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, པ་ར་དཱ་ར་མྤི ག་ཙྪ་ཏི, མུ་སཱ་པི བྷ་ཎ་ཏི, པ་ར་མྤི ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ [ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ (ཀ.)] ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ཡཾ ས [ཡཾ ཏ་སྶ (ཀ.) ཨ་ན་ནྟ་ར་སུ་ཏྟེ པ་ན ‘‘ཡཾ’ ས’’ ཨི་ཏྭེ་ཝ ས་བྦ་ཏྠ་པི དི་སྶ་ཏི] ཧོ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡཱ’’ཏི.

‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, དོ་སོ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཧི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘དུ་ཊྛོ པ་ནཱ་ཡཾ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ དོ་སེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ པཱ་ཎ་མྤི ཧ་ན་ཏི [ཧ་ནྟི (སཱི. པཱི.)], ཨ་དི་ནྣ་མྤི ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, པ་ར་དཱ་ར་མྤི ག་ཙྪ་ཏི, མུ་སཱ་པི བྷ་ཎ་ཏི, པ་ར་མྤི ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ཡཾ ས ཧོ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡཱ’’ཏི.

‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, མོ་ཧོ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཧི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘མཱུ་ལ༹ྷོ པ་ནཱ་ཡཾ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ མོ་ཧེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ པཱ་ཎ་མྤི ཧ་ན་ཏི, ཨ་དི་ནྣ་མྤི ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, པ་ར་དཱ་ར་མྤི ག་ཙྪ་ཏི, མུ་སཱ་པི བྷ་ཎ་ཏི, པ་ར་མྤི ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ཡཾ ས ཧོ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡཱ’’ཏི.

‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘སཱ་ཝ་ཛྫཱ ཝཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ ཝཱ’’ཏི?

‘‘སཱ་ཝ་ཛྫཱ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏཱ ཝཱ ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏཱ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ས་མ་ཏྟཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ནོ ཝཱ? ཀ་ཐཾ ཝཱ [ཀ་ཐཾ ཝཱ ཝོ (?)] ཨེ་ཏྠ ཧོ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ས་མ་ཏྟཱ, བྷ་ནྟེ, ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ནོ ཨེ་ཏྠ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ཨི་ཏི ཁོ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཡཾ ཏཾ ཨ་ཝོ་ཙུ་མྷཱ [ཨ་ཝོ་ཙུ་མྷ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.) ཨ. ནི. ༤.༡༩༣] – ‘ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ! མཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན, མཱ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ, མཱ ཨི་ཏི་ཀི་རཱ་ཡ, མཱ པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན, མཱ ཏ་ཀྐ་ཧེ་ཏུ, མཱ ན་ཡ་ཧེ་ཏུ, མཱ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན, མཱ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ, མཱ བྷ་བྦ་རཱུ་པ་ཏཱ་ཡ, མཱ ས་མ་ཎོ ནོ ག་རཱུ་ཏི. ཡ་དཱ ཏུ་མྷེ ཀཱ་ལཱ་མཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ – ‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཱ་ཝ་ཛྫཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ས་མ་ཏྟཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི, ཨ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ་ཐཱ’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.

‘‘ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, མཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན, མཱ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ, མཱ ཨི་ཏི་ཀི་རཱ་ཡ, མཱ པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན, མཱ ཏ་ཀྐ་ཧེ་ཏུ, མཱ ན་ཡ་ཧེ་ཏུ, མཱ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན, མཱ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ, མཱ བྷ་བྦ་རཱུ་པ་ཏཱ་ཡ, མཱ ས་མ་ཎོ ནོ ག་རཱུ་ཏི. ཡ་དཱ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ – ‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ས་མ་ཏྟཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’ཏི, ཨ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་ཐ.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨ་ལོ་བྷོ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཧི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཧི་ཏཱ་ཡ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཨ་ལུ་དྡྷོ པ་ནཱ་ཡཾ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ལོ་བྷེ་ན ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཨ་པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ནེ་ཝ པཱ་ཎཾ ཧ་ན་ཏི, ན ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ན པ་ར་དཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏི, ན པ་ར་མྤི ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ཡཾ ས ཧོ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི.

‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨ་དོ་སོ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི…པེ… ཨ་མོ་ཧོ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི…པེ… ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི.

‘‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཀུ་ས་ལཱ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘སཱ་ཝ་ཛྫཱ ཝཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏཱ ཝཱ ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ས་མ་ཏྟཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཝཱ? ཀ་ཐཾ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ཧོ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ས་མ་ཏྟཱ, བྷ་ནྟེ, ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ནོ ཨེ་ཏྠ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ཨི་ཏི ཁོ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཡཾ ཏཾ ཨ་ཝོ་ཙུ་མྷཱ – ‘ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ! མཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན, མཱ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ, མཱ ཨི་ཏི་ཀི་རཱ་ཡ, མཱ པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན, མཱ ཏ་ཀྐ་ཧེ་ཏུ, མཱ ན་ཡ་ཧེ་ཏུ, མཱ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན, མཱ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ, མཱ བྷ་བྦ་རཱུ་པ་ཏཱ་ཡ, མཱ ས་མ་ཎོ ནོ ག་རཱུ་ཏི. ཡ་དཱ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ – ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ས་མ་ཏྟཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི, ཨ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.

‘‘ས ཁོ སོ [ཡོ ཁོ (ཀ.)], ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷོ ཝི་ག་ཏ་བྱཱ་པཱ་དོ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཏི་སྶ་ཏོ [ས་ཏོ (ཀ.)] མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ, ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཀ་རུ་ཎཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ…པེ… མུ་དི་ཏཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ, ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི.

‘‘ས [ས་ཙེ (ཀ.)] ཁོ སོ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝེ་ར་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཝི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ. ཏ་སྶ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་སྶཱ་སཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ‘ས་ཙེ ཁོ པ་ན ཨ་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ཨ་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ [སུ་ཀ་ཊ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ [ཋཱ་ན་མ་ཧཾ (སཱི. པཱི.), ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཡེ་ནཱ་ཧཾ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ པ་ཋ་མོ ཨ་སྶཱ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.

‘‘‘ས་ཙེ ཁོ པ་ན ན་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ [ཨི་དྷཱ་ཧཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཝེ་རཾ ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་ནཱི་གྷཾ སུ་ཁིཾ [སུ་ཁཾ (སཱི.), སུ་ཁཱི (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ དུ་ཏི་ཡོ ཨ་སྶཱ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.

‘‘‘ས་ཙེ ཁོ པ་ན ཀ་རོ་ཏོ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པཾ, ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ ཀ་སྶ་ཙི པཱ་པཾ ཙེ་ཏེ་མི. ཨ་ཀ་རོ་ནྟཾ ཁོ པ་ན མཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀུ་ཏོ དུ་ཀྑཾ ཕུ་སི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་སྶཱ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.

‘‘‘ས་ཙེ ཁོ པ་ན ཀ་རོ་ཏོ ན ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པཾ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ ཨུ་བྷ་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་སུ་དྡྷཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨ་སྶཱ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.

‘‘ས ཁོ སོ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝེ་ར་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཝི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ. ཏ་སྶ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་སྶཱ་སཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, བྷ་ག་ཝཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, སུ་ག་ཏ! ས ཁོ སོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝེ་ར་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཝི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ. ཏ་སྶ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་སྶཱ་སཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ‘ས་ཙེ ཁོ པ་ན ཨ་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ཨ་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ པ་ཋ་མོ ཨ་སྶཱ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.

‘‘‘ས་ཙེ ཁོ པ་ན ན་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཝེ་རཾ ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་ནཱི་གྷཾ སུ་ཁིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ དུ་ཏི་ཡོ ཨ་སྶཱ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.

‘‘ས་ཙེ ཁོ པ་ན ཀ་རོ་ཏོ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པཾ, ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ – ཀ་སྶ་ཙི པཱ་པཾ ཙེ་ཏེ་མི, ཨ་ཀ་རོ་ནྟཾ ཁོ པ་ན མཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀུ་ཏོ དུ་ཀྑཾ ཕུ་སི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་སྶཱ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.

‘‘‘ས་ཙེ ཁོ པ་ན ཀ་རོ་ཏོ ན ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པཾ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ ཨུ་བྷ་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་སུ་དྡྷཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨ་སྶཱ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.

‘‘ས ཁོ སོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝེ་ར་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཝི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ. ཏ་སྶ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་སྶཱ་སཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི.

‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… ཨེ་ཏེ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མ དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ནོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏེ ས་ར་ཎཾ ག་ཏེ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.