(༧) ༢. མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ
༡. ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་སུ་ཏྟཾ
༦༢. ‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཡཱ་ནི པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི [ས་མ་ནུ་གྒཱ་ཧི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ས་མ་ནུ་གཱ་ཧི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི པ་ར་མྤི ག་ནྟྭཱ ཨ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ས་ཎྛ་ཧ་ནྟི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ས་བྦཾ ཏཾ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏཱུ’ཏི. ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ས་བྦཾ ཏཾ ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏཱུ’ཏི. ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ས་བྦཾ ཏཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ’’’ཏི.
‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ས་བྦཾ ཏཾ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏཱུ’ཏི, ཏྱཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ས་བྦཾ ཏཾ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏཱུ’ཏི? ཏེ ཙ མེ [ཏེ ཙེ མེ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ‘ཨཱ་མཱ’ཏི [ཨཱ་མོ་ཏི (སཱི.)] པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི. ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཏེ་ན་ཧཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ, ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ, མུ་སཱ་ཝཱ་དི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ, པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ, ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ, བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ’’’.
‘‘པུ་བྦེ་ཀ་ཏཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ཏཾ ན ཧོ་ཏི ཚ་ནྡོ ཝཱ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཝཱ ཨི་དཾ ཝཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨི་དཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི. ཨི་ཏི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ཁོ པ་ན ས་ཙྩ་ཏོ ཐེ་ཏ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷི་ཡ་མཱ་ནེ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི་ནཾ ཨ་ནཱ་ར་ཀྑཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ན ཧོ་ཏི པ་ཙྩ་ཏྟཾ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ས་མ་ཎ་ཝཱ་དོ. ཨ་ཡཾ ཁོ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སུ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛཱི་སུ པ་ཋ་མོ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ནི་གྒ་ཧོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ས་བྦཾ ཏཾ ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏཱུ’ཏི, ཏྱཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝ་དི་ཊྛི་ནོ – ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ས་བྦཾ ཏཾ ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏཱུ’ཏི? ཏེ ཙ མེ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ‘ཨཱ་མཱ’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི. ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཏེ་ན་ཧཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ, ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ, མུ་སཱ་ཝཱ་དི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ, པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ, ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ, བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ’’’.
‘‘ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ནཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ཏཾ ན ཧོ་ཏི ཚ་ནྡོ ཝཱ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཝཱ ཨི་དཾ ཝཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨི་དཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི. ཨི་ཏི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ཁོ པ་ན ས་ཙྩ་ཏོ ཐེ་ཏ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷི་ཡ་མཱ་ནེ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི་ནཾ ཨ་ནཱ་ར་ཀྑཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ན ཧོ་ཏི པ་ཙྩ་ཏྟཾ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ས་མ་ཎ་ཝཱ་དོ. ཨ་ཡཾ ཁོ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སུ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛཱི་སུ དུ་ཏི་ཡོ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ནི་གྒ་ཧོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡཾ ཀིཾ ཙཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ས་བྦཾ ཏཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ’ཏི, ཏྱཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ཡཾ ཀིཾ ཙཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ས་བྦཾ ཏཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ’ཏི? ཏེ ཙ མེ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ‘ཨཱ་མཱ’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི. ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཏེ་ན་ཧཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ…པེ… མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ’’’.
‘‘ཨ་ཧེ་ཏུ་ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཾ [ཨ་ཧེ་ཏུཾ (སཱི.), ཨ་ཧེ་ཏུ (སྱཱ. ཀཾ.), ཨ་ཧེ་ཏུ་ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ (པཱི.), ཨ་ཧེ་ཏུཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཾ (ཀ.)] ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ཏཾ ན ཧོ་ཏི ཚ་ནྡོ ཝཱ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཝཱ ཨི་དཾ ཝཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨི་དཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི. ཨི་ཏི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ཁོ པ་ན ས་ཙྩ་ཏོ ཐེ་ཏ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷི་ཡ་མཱ་ནེ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི་ནཾ ཨ་ནཱ་ར་ཀྑཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ན ཧོ་ཏི པ་ཙྩ་ཏྟཾ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ས་མ་ཎ་ཝཱ་དོ. ཨ་ཡཾ ཁོ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སུ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛཱི་སུ ཏ་ཏི་ཡོ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ནི་གྒ་ཧོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཡཱ་ནི པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ས་མ་ནུ་གཱ་ཧི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི པ་ར་མྤི ག་ནྟྭཱ ཨ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ས་ཎྛ་ཧ་ནྟི.
‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི. ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི? ཨི་མཱ ཚ དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི. ཨི་མཱ་ནི ཚ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི. ཨི་མེ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མ་ནོ་པ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི. ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཱི་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི.
‘‘ཨི་མཱ ཚ དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཚ་ཡི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷཱ་ཏུ་ཡོ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ, ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ, ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ, ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ, ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ. ཨི་མཱ ཚ དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཨི་མཱ་ནི ཚ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཚ་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི – ཙ་ཀྑུ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, སོ་ཏཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, གྷཱ་ནཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཛི་ཝ྄ཧཱ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཀཱ་ཡོ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, མ་ནོ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཨི་མཱ་ནི ཚ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཨི་མེ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མ་ནོ་པ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ རཱུ་པཾ ཨུ་པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི དོ་མ་ན་སྶ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ རཱུ་པཾ ཨུ་པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ རཱུ་པཾ ཨུ་པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི, སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ སོ་མ་ན་སྶ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཨུ་པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི དོ་མ་ན་སྶ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཨུ་པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཨུ་པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཨི་མེ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མ་ནོ་པ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཱི་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཚ་ནྣཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ག་བྦྷ་སྶཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི ཧོ་ཏི; ཨོ་ཀྐ་ནྟི་ཡཱ ས་ཏི ནཱ་མ་རཱུ་པཾ, ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ, ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཝེ་དི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ནྟི པ་ཉྙ་པེ་མི, ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི པ་ཉྙ་པེ་མི, ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ་ཏི པ་ཉྙ་པེ་མི, ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི པ་ཉྙ་པེ་མི.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ? ཛཱ་ཏི་པི དུ་ཀྑཱ, ཛ་རཱ་པི དུ་ཀྑཱ, ( ) [(བྱཱ་དྷི་པི དུ་ཀྑོ) (སཱི. པཱི. ཀ.) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ སཾ་ས་ནྡེ་ཏ་བྦཾ ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༥༣༧] མ་ར་ཎ་མྤི དུ་ཀྑཾ, སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ་པི དུ་ཀྑཱ, (ཨ་པྤི་ཡེ་ཧི ས་མྤ་ཡོ་གོ དུ་ཀྑོ, པི་ཡེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡོ་གོ དུ་ཀྑོ,) [(ན་ཏྠི ཀ་ཏྠ་ཙི)] ཡ་མྤི་ཙྪཾ ན ལ་བྷ་ཏི ཏ་མྤི དུ་ཀྑཾ. སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ དུ་ཀྑཱ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡཾ [དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ? ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ, ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ, ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ, ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་ཎྷཱ, ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ, བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏི, ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ [དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ? ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཏྭེ་ཝ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷོ, ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷོ, ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ནི་རོ་དྷོ, ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ནི་རོ་དྷཱ ཕ་སྶ་ནི་རོ་དྷོ, ཕ་སྶ་ནི་རོ་དྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷོ, ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷོ, ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷོ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷཱ བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷོ, བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷཱ ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷོ, ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ? ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ, ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ, ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ, ས་མྨཱ་ས་ཏི, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ. ‘ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཱི’ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. པ་ཋ་མཾ.
༦༣. ‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནི བྷ་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཧོ་ཏི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡོ ཡཾ མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཌཱ་ཧོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཌཱ་ཧེ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཊྛི་ཏེ ཏེ་ན གཱ་མཱ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟི ནི་ག་མཱ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟི ན་ག་རཱ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟི. གཱ་མེ་སུ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ནི་ག་མེ་སུ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ན་ག་རེ་སུ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ཏ་ཏྠ མཱ་ཏཱ་པི པུ་ཏྟཾ ན་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི མཱ་ཏ་རཾ ན་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མཾ ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཾ བྷ་ཡ་ནྟི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧོ་ཏི སོ ས་མ་ཡོ ཡཾ མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. མ་ཧཱ་མེ་གྷེ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཊྛི་ཏེ མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ཧ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ཡ་ཏི. མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ཧ་ཀེ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྫཱ་ཡ་ནྟེ ཏེ་ན གཱ་མཱ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་ནྟི ནི་ག་མཱ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་ནྟི ན་ག་རཱ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་ནྟི. གཱ་མེ་སུ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ནི་ག་མེ་སུ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ན་ག་རེ་སུ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ཏ་ཏྠ མཱ་ཏཱ་པི པུ་ཏྟཾ ན་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི མཱ་ཏ་རཾ ན་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཾ བྷ་ཡ་ནྟི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧོ་ཏི སོ ས་མ་ཡོ ཡཾ བྷ་ཡཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཊ་ཝི་ས་ངྐོ་པོ, ཙ་ཀྐ་ས་མཱ་རུ་ལ༹ྷཱ ཛཱ་ན་པ་དཱ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟི. བྷ་ཡེ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི ཨ་ཊ་ཝི་ས་ངྐོ་པེ ཙ་ཀྐ་ས་མཱ་རུ་ལ༹ྷེ་སུ ཛཱ་ན་པ་དེ་སུ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟེ་སུ ཏ་ཏྠ མཱ་ཏཱ་པི པུ་ཏྟཾ ན་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི མཱ་ཏ་རཾ ན་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཾ བྷ་ཡ་ནྟི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནི བྷ་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི.
‘‘ཏཱ་ནི ཁོ པ་ནི་མཱ་ནི [ཨི་མཱ་ནི ཁོ (སཱི.), ཨི་མཱ་ནི ཁོ པ་ན (ཀ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ས་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནི་ཡེ་ཝ བྷ་ཡཱ་ནི ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནི བྷ་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཧོ་ཏི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡོ ཡཾ མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཌཱ་ཧོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཌཱ་ཧེ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཊྛི་ཏེ ཏེ་ན གཱ་མཱ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟི ནི་ག་མཱ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟི ན་ག་རཱ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟི. གཱ་མེ་སུ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ནི་ག་མེ་སུ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ན་ག་རེ་སུ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ཧོ་ཏི སོ ས་མ་ཡོ ཡཾ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི མཱ་ཏཱ་པི པུ་ཏྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི མཱ་ཏ་རཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མཾ ས་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ཡཾ ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཾ བྷ་ཡ་ནྟི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧོ་ཏི སོ ས་མ་ཡོ ཡཾ མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. མ་ཧཱ་མེ་གྷེ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཊྛི་ཏེ མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ཧ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ཡ་ཏི. མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ཧ་ཀེ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྫཱ་ཏེ ཏེ་ན གཱ་མཱ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་ནྟི ནི་ག་མཱ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་ནྟི ན་ག་རཱ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་ནྟི. གཱ་མེ་སུ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ནི་ག་མེ་སུ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ན་ག་རེ་སུ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ཧོ་ཏི སོ ས་མ་ཡོ ཡཾ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི མཱ་ཏཱ་པི པུ་ཏྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི མཱ་ཏ་རཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡཾ ས་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ཡཾ ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཾ བྷ་ཡ་ནྟི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧོ་ཏི སོ ས་མ་ཡོ ཡཾ བྷ་ཡཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཊ་ཝི་ས་ངྐོ་པོ, ཙ་ཀྐ་ས་མཱ་རུ་ལ༹ྷཱ ཛཱ་ན་པ་དཱ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟི. བྷ་ཡེ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི ཨ་ཊ་ཝི་ས་ངྐོ་པེ ཙ་ཀྐ་ས་མཱ་རུ་ལ༹ྷེ་སུ ཛཱ་ན་པ་དེ་སུ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟེ་སུ ཧོ་ཏི སོ ས་མ་ཡོ ཡཾ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི མཱ་ཏཱ་པི པུ་ཏྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི མཱ་ཏ་རཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡཾ ས་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ཡཾ ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཾ བྷ་ཡ་ནྟི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི. ‘‘ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ས་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནི་ཡེ་ཝ བྷ་ཡཱ་ནི ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནི བྷ་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི’’.
‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནི བྷ་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཛ་རཱ་བྷ་ཡཾ, བྱཱ་དྷི་བྷ་ཡཾ, མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་ནྟི. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏཱ པུ་ཏྟཾ ཛཱི་ར་མཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ལ་བྷ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཛཱི་རཱ་མི, མཱ མེ པུ་ཏྟོ ཛཱི་རཱི’ཏི; པུ་ཏྟོ ཝཱ པ་ན མཱ་ཏ་རཾ ཛཱི་ར་མཱ་ནཾ ན ཨེ་ཝཾ ལ་བྷ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཛཱི་རཱ་མི, མཱ མེ མཱ་ཏཱ ཛཱི་རཱི’’’ཏི.
‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏཱ པུ་ཏྟཾ བྱཱ་དྷི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ལ་བྷ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ བྱཱ་དྷི་ཡཱ་མི, མཱ མེ པུ་ཏྟོ བྱཱ་དྷི་ཡཱི’ཏི; པུ་ཏྟོ ཝཱ པ་ན མཱ་ཏ་རཾ བྱཱ་དྷི་ཡ་མཱ་ནཾ ན ཨེ་ཝཾ ལ་བྷ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ བྱཱ་དྷི་ཡཱ་མི, མཱ མེ མཱ་ཏཱ བྱཱ་དྷི་ཡཱི’’’ཏི.
‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏཱ པུ་ཏྟཾ མཱི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ལ་བྷ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ མཱི་ཡཱ་མི, མཱ མེ པུ་ཏྟོ མཱི་ཡཱི’ཏི; པུ་ཏྟོ ཝཱ པ་ན མཱ་ཏ་རཾ མཱི་ཡ་མཱ་ནཾ ན ཨེ་ཝཾ ལ་བྷ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ མཱི་ཡཱ་མི, མཱ མེ མཱ་ཏཱ མཱི་ཡཱི’ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནི བྷ་ཡཱ་ནཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་གྒོ ཨ་ཏྠི པ་ཊི་པ་དཱ ཨི་མེ་ས་ཉྩ ཏི་ཎྞཾ ས་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཡཱ་ནཾ ཨི་མེ་ས་ཉྩ ཏི་ཎྞཾ ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཡཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་གྒོ ཀ་ཏ་མཱ ཙ པ་ཊི་པ་དཱ ཨི་མེ་ས་ཉྩ ཏི་ཎྞཾ ས་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཡཱ་ནཾ ཨི་མེ་ས་ཉྩ ཏི་ཎྞཾ ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཡཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི? ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ, ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ, ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ, ས་མྨཱ་ས་ཏི, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་གྒོ ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ ཨི་མེ་ས་ཉྩ ཏི་ཎྞཾ ས་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཡཱ་ནཾ ཨི་མེ་ས་ཉྩ ཏི་ཎྞཾ ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཡཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ཝེ་ནཱ་ག་པུ་ར་སུ་ཏྟཾ
༦༤. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན ཝེ་ནཱ་ག་པུ་རཾ ནཱ་མ ཀོ་ས་ལཱ་ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མོ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ ཝེ་ནཱ་ག་པུ་རི་ཀཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ – ‘‘ས་མ་ཎོ ཁ་ལུ, བྷོ, གོ་ཏ་མོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ས་ཀྱ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཝེ་ནཱ་ག་པུ་རཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ཏཾ ཁོ པ་ན བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཨེ་ཝཾ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི [བྷ་ག་ཝཱ (སཱི. སྱཱ ཀཾ. པཱི.) ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ སཾ་ས་ནྡེ་ཏ་བྦཾ པཱ་རཱ. ༡; དཱི. ནི. ༡.༢༥༥ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ]. སོ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ས་དེ་ཝ་ཀཾ ས་མཱ་ར་ཀཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཀཾ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ པ་ཛཾ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ཏི. སོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི. སཱ་དྷུ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ད་སྶ་ནཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་ནཱ་ག་པུ་རི་ཀཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཝེ་ནཱ་ག་པུ་རི་ཀོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ! ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, པ་རི་སུ་དྡྷོ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ གོ་ཏ་མ, སཱ་ར་དཾ བ་ད་ར་པ་ཎྜུཾ [མ་ཎྜཾ (ཀ.)] པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་རི་སུ་དྡྷོ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཏཱ་ལ་པ་ཀྐཾ ས་མྤ་ཏི བ་ནྡྷ་ནཱ པ་མུ་ཏྟཾ [མུ་ཏྟཾ (སཱི. པཱི. ཀ.)] པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་རི་སུ་དྡྷོ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནེ་ཀྑཾ [ནི་ཀྑཾ-ཨི་ཏི་པི (མ. ནི. ༣.༡༦༨)] ཛ་མྦོ་ན་དཾ ད་ཀྑ་ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟ་སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཾ ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁེ སུ་ཀུ་ས་ལ་ས་མྤ་ཧ་ཊྛཾ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ བྷཱ་ས་ཏེ ཙ ཏ་པ་ཏེ ཙ ཝི་རོ་ཙ་ཏི ཙ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་རི་སུ་དྡྷོ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏོ. ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨཱ་ས་ནྡི པ་ལླ་ངྐོ གོ་ན་ཀོ ཙི་ཏྟ་ཀོ པ་ཊི་ཀཱ པ་ཊ་ལི་ཀཱ ཏཱུ་ལི་ཀཱ ཝི་ཀ་ཏི་ཀཱ ཨུ་དྡ་ལོ་མཱི ཨེ་ཀ་ནྟ་ལོ་མཱི ཀ་ཊྚི་སྶཾ ཀོ་སེ་ཡྻཾ ཀུ་ཏྟ་ཀཾ ཧ་ཏྠ་ཏྠ་རཾ ཨ་སྶ་ཏྠ་རཾ ར་ཐ་ཏྠ་རཾ ཨ་ཛི་ན་པྤ་ཝེ་ཎཱི ཀ་ད་ལི་མི་ག་པ་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ [ཀཱ་ད་ལི་མི་ག་པ་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ (སཱི.)] ས་ཨུ་ཏྟ་ར་ཙྪ་དཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱུ་པ་དྷཱ་ནཾ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ ནཱུ་ན བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི’’ཏི.
‘‘ཡཱ་ནི ཁོ པ་ན ཏཱ་ནི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨཱ་ས་ནྡི པ་ལླ་ངྐོ གོ་ན་ཀོ ཙི་ཏྟ་ཀོ པ་ཊི་ཀཱ པ་ཊ་ལི་ཀཱ ཏཱུ་ལི་ཀཱ ཝི་ཀ་ཏི་ཀཱ ཨུ་དྡ་ལོ་མཱི ཨེ་ཀ་ནྟ་ལོ་མཱི ཀ་ཊྚི་སྶཾ ཀོ་སེ་ཡྻཾ ཀུ་ཏྟ་ཀཾ ཧ་ཏྠ་ཏྠ་རཾ ཨ་སྶ་ཏྠ་རཾ ར་ཐ་ཏྠ་རཾ ཨ་ཛི་ན་པྤ་ཝེ་ཎཱི ཀ་ད་ལི་མི་ག་པ་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ས་ཨུ་ཏྟ་ར་ཙྪ་དཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱུ་པ་དྷཱ་ནཾ. དུ་ལླ་བྷཱ་ནི ཏཱ་ནི པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ལ་དྡྷཱ ཙ པ་ན [ལ་དྡྷཱ་ནི ཙ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.), ལ་དྡྷཱ ཙ (པཱི.)] ན ཀ་པྤ་ནྟི.
‘‘ཏཱི་ཎི ཁོ, ཨི་མཱ་ནི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཱ་ནི, ཡེ་སཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? དི་བྦཾ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ, བྲ་ཧྨཾ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ, ཨ་རི་ཡཾ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏཱི་ཎི ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཱ་ནི, ཡེ་སཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི’’ཏི.
‘‘ཀ་ཏ་མཾ པ་ན ཏཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, དི་བྦཾ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ, ཡ་སྶ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཡཾ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རཱ་མི, སོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཏ་མེ་ཝ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སཱ་མི. སོ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཝ་ན་ནྟ་ཉྙེ་ཝ པ་ཝི་སཱ་མི [པ་ཙཱ་ར་ཡཱ་མི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)]. སོ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཧོ་ནྟི ཏི་ཎཱ་ནི ཝཱ པ་ཎྞཱ་ནི ཝཱ ཏཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དཱ་མི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. སོ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི; ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི; པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་རཱ་མི ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་མི, ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི; སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. སོ ཙེ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ཙ་ངྐ་མཱ་མི, དི་བྦོ མེ ཨེ་སོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙ་ངྐ་མོ ཧོ་ཏི. སོ ཙེ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ཏི་ཊྛཱ་མི, དི་བྦཾ མེ ཨེ་ཏཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཋཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. སོ ཙེ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ནི་སཱི་དཱ་མི, དི་བྦཾ མེ ཨེ་ཏཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨཱ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི. སོ ཙེ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་མི, དི་བྦཾ མེ ཨེ་ཏཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, དི་བྦཾ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ, ཡ་སྶཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ! ཀོ ཙ་ཉྙོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ དི་བྦ་སྶ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ན་སྶ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན!
‘‘ཀ་ཏ་མཾ པ་ན ཏཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, བྲ་ཧྨཾ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ, ཡ་སྶ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཡཾ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རཱ་མི, སོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཏ་མེ་ཝ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སཱ་མི. སོ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཝ་ན་ནྟ་ཉྙེ་ཝ པ་ཝི་སཱ་མི. སོ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཧོ་ནྟི ཏི་ཎཱ་ནི ཝཱ པ་ཎྞཱ་ནི ཝཱ ཏཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དཱ་མི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. སོ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ, ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷེ་ན [ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷེ་ན (ས་བྦ་ཏྠ)] ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཀ་རུ་ཎཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ…པེ… མུ་དི་ཏཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ [ཙ་ཏུ་ཏྠིཾ (སཱི.)], ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རཱ་མི. སོ ཙེ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ཙ་ངྐ་མཱ་མི, བྲ་ཧྨཱ མེ ཨེ་སོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙ་ངྐ་མོ ཧོ་ཏི. སོ ཙེ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ཏི་ཊྛཱ་མི…པེ… ནི་སཱི་དཱ་མི…པེ… སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་མི, བྲ་ཧྨཾ མེ ཨེ་ཏཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྲ་ཧྨཾ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ, ཡ་སྶཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ! ཀོ ཙ་ཉྙོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ བྲ་ཧྨ་སྶ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ན་སྶ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན!
‘‘ཀ་ཏ་མཾ པ་ན ཏཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་རི་ཡཾ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ, ཡ་སྶ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཡཾ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རཱ་མི, སོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཏ་མེ་ཝ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སཱ་མི. སོ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཝ་ན་ནྟ་ཉྙེ་ཝ པ་ཝི་སཱ་མི. སོ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཧོ་ནྟི ཏི་ཎཱ་ནི ཝཱ པ་ཎྞཱ་ནི ཝཱ ཏཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དཱ་མི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. སོ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་མི – ‘རཱ་གོ མེ པ་ཧཱི་ནོ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལོ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏོ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨོ; དོ་སོ མེ པ་ཧཱི་ནོ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལོ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏོ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨོ; མོ་ཧོ མེ པ་ཧཱི་ནོ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལོ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏོ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨོ’. སོ ཙེ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ཙ་ངྐ་མཱ་མི, ཨ་རི་ཡོ མེ ཨེ་སོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙ་ངྐ་མོ ཧོ་ཏི. སོ ཙེ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ཏི་ཊྛཱ་མི…པེ… ནི་སཱི་དཱ་མི…པེ… སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་མི, ཨ་རི་ཡཾ མེ ཨེ་ཏཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་རི་ཡཾ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ, ཡ་སྶཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ! ཀོ ཙ་ཉྙོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་རི་ཡ་སྶ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ན་སྶ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་མཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན!
‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ! སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ – ‘ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི’ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་ཏེ མ་ཡཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མ དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ནོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏེ ས་ར་ཎཾ ག་ཏེ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ས་ར་བྷ་སུ་ཏྟཾ
༦༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ར་བྷོ ནཱ་མ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟོ ཧོ་ཏི ཨི་མ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ. སོ རཱ་ཛ་ག་ཧེ པ་རི་ས་ཏི [པ་རི་ས་ཏིཾ (སཱི. པཱི.)] ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི – ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཏོ མ་ཡཱ ས་མ་ཎཱ་ནཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨོ. ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཙ པ་ནཱ་ཧཾ ས་མ་ཎཱ་ནཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ ཨེ་ཝཱ་ཧཾ ཏ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ ཨ་པ་ཀྐ་ནྟོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སིཾ་སུ. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ས་ར་བྷ་སྶ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ རཱ་ཛ་ག་ཧེ པ་རི་ས་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་མཱ་ན་སྶ – ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཏོ མ་ཡཱ ས་མ་ཎཱ་ནཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨོ. ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཙ པ་ནཱ་ཧཾ ས་མ་ཎཱ་ནཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ ཨེ་ཝཱ་ཧཾ ཏ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ ཨ་པ་ཀྐ་ནྟོ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ རཱ་ཛ་ག་ཧེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ས་ར་བྷོ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟོ ཨི་མ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ. སོ རཱ་ཛ་ག་ཧེ པ་རི་ས་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི – ‘ཨ་ཉྙཱ་ཏོ མ་ཡཱ ས་མ་ཎཱ་ནཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨོ. ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཙ པ་ནཱ་ཧཾ ས་མ་ཎཱ་ནཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ ཨེ་ཝཱ་ཧཾ ཏ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ ཨ་པ་ཀྐ་ནྟོ’ཏི. སཱ་དྷུ བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན སི་པྤི་ནི་ཀཱ་ཏཱི་རཾ [ས་པྤི་ནི་ཀཱ་ཏཱི་རཾ (སཱི. པཱི.), ས་པྤི་ནི་ཡཱ ཏཱི་རཾ (སྱཱ. ཀཾ.)] པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མོ ཡེ་ན ས་ར་བྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ན སི་པྤི་ནི་ཀཱ་ཏཱི་རཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མོ ཡེ་ན ས་ར་བྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ར་བྷཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, ས་ར་བྷ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་སི – ‘ཨ་ཉྙཱ་ཏོ མ་ཡཱ ས་མ་ཎཱ་ནཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨོ. ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཙ པ་ནཱ་ཧཾ ས་མ་ཎཱ་ནཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ ཨེ་ཝཱ་ཧཾ ཏ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ ཨ་པ་ཀྐ་ནྟོ’’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ས་ར་བྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི.
དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, བྷ་ག་ཝཱ ས་ར་བྷཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཝ་དེ་ཧི, ས་ར་བྷ, ཀི་ནྟི ཏེ ཨ་ཉྙཱ་ཏོ ས་མ་ཎཱ་ནཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨོ? ས་ཙེ ཏེ ཨ་པ་རི་པཱུ་རཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧཾ པ་རི་པཱུ་རེ་སྶཱ་མི. ས་ཙེ པ་ན ཏེ པ་རི་པཱུ་རཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧཾ ཨ་ནུ་མོ་དི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ས་ར་བྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི.
ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ར་བྷཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – (‘‘ཡོ [མ་ཡཱ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཁོ ས་ར་བྷ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ས་མ་ཎཱ་ནཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨོ) [( ) སཱི. པོ་ཏྠ་ཀེ ན་ཏྠི] ‘‘ཝ་དེ་ཧི, ས་ར་བྷ, ཀི་ནྟི ཏེ ཨ་ཉྙཱ་ཏོ ས་མ་ཎཱ་ནཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨོ? ས་ཙེ ཏེ ཨ་པ་རི་པཱུ་རཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧཾ པ་རི་པཱུ་རེ་སྶཱ་མི. ས་ཙེ པ་ན ཏེ པ་རི་པཱུ་རཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧཾ ཨ་ནུ་མོ་དི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ས་ར་བྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ས་ར་བྷཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཡ་དེ་ཝ ཁོ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ས་ར་བྷ, ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཡཱ་ཙེ་ཡྻཱ་སི ཏ་དེ་ཝ ཏེ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཝ་དེ་ཧཱ་ཝུ་སོ ས་ར་བྷ, ཀི་ནྟི ཏེ ཨ་ཉྙཱ་ཏོ ས་མ་ཎཱ་ནཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨོ? ས་ཙེ ཏེ ཨ་པ་རི་པཱུ་རཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ པ་རི་པཱུ་རེ་སྶ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཏེ པ་རི་པཱུ་རཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨ་ནུ་མོ་དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ས་ར་བྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་དྷོ་མུ་ཁོ པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནོ ནི་སཱི་དི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ར་བྷཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཾ མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨ་དྷོ་མུ་ཁཾ པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཾ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཡོ ཁོ མཾ, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ [པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ (པཱི. ཀ.)], ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཏེ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ཏོ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ’ཏི, ཏ་མ་ཧཾ ཏ་ཏྠ སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻཾ ས་མ་ནུ་གཱ་ཧེ་ཡྻཾ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སེ་ཡྻཾ. སོ ཝ་ཏ མ་ཡཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མ་ནུ་གཱ་ཧི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ སོ ཏི་ཎྞཾ ཋཱ་ནཱ་ནཾ ནཱ་ཉྙ་ཏ་རཾ [ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ (ཀ.)] ཋཱ་ནཾ ནི་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙ་རི་སྶ་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཀ་ཐཾ ཨ་པ་ནཱ་མེ་སྶ་ཏི, ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རི་སྶ་ཏི, ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ [ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ ཝཱ མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.), ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ ཝཱ མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ ཝཱ (པཱི.)] པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་དྷོ་མུ་ཁོ པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནོ ནི་སཱི་དི་སྶ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ས་ར་བྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ.
‘‘ཡོ ཁོ མཾ, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཏེ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ཏོ ཨི་མེ ཨཱ་ས་ཝཱ ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ’ཏི, ཏ་མ་ཧཾ ཏ་ཏྠ སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻཾ ས་མ་ནུ་གཱ་ཧེ་ཡྻཾ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སེ་ཡྻཾ. སོ ཝ་ཏ མ་ཡཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མ་ནུ་གཱ་ཧི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ སོ ཏི་ཎྞཾ ཋཱ་ནཱ་ནཾ ནཱ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཋཱ་ནཾ ནི་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙ་རི་སྶ་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཀ་ཐཾ ཨ་པ་ནཱ་མེ་སྶ་ཏི, ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རི་སྶ་ཏི, ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་དྷོ་མུ་ཁོ པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནོ ནི་སཱི་དི་སྶ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ས་ར་བྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ.
‘‘ཡོ ཁོ མཾ, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཡ་སྶ ཁོ པ་ན ཏེ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ, སོ ན ནི་ཡྻཱ་ཏི ཏ་ཀྐ་ར་སྶ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡཱ’ཏི, ཏ་མ་ཧཾ ཏ་ཏྠ སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻཾ ས་མ་ནུ་གཱ་ཧེ་ཡྻཾ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སེ་ཡྻཾ. སོ ཝ་ཏ མ་ཡཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མ་ནུ་གཱ་ཧི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ སོ ཏི་ཎྞཾ ཋཱ་ནཱ་ནཾ ནཱ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཋཱ་ནཾ ནི་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙ་རི་སྶ་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཀ་ཐཾ ཨ་པ་ནཱ་མེ་སྶ་ཏི, ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རི་སྶ་ཏི, ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་དྷོ་མུ་ཁོ པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནོ ནི་སཱི་དི་སྶ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ས་ར་བྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སི་པྤི་ནི་ཀཱ་ཏཱི་རེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མེ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་ཏྭཱ ཝེ་ཧཱ་སཾ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ར་བྷཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ་ས་ནྣི་ཏོ་ད་ཀེ་ན [ཝཱ་ཙཱ་ས་ཏྟི་ཏོ་ད་ཀེ་ན (སཱི.)] ས་ཉྫ་མྦྷ་རི་མ་ཀཾ་སུ [ས་ཉྩུ་མྦྷ་རི་མ་ཀཾ་སུ (པཱི., དཱི. ནི. ༡.༤༢༡) སཾ. ནི. ༢.༢༤༣ ཨུ་པ་རི་པཱ་ཋོ ཝི་ཡ] – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ ས་ར་བྷ, བྲ་ཧཱ་ར་ཉྙེ ཛ་ར་སི་ངྒཱ་ལོ ‘སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ངྒཱ་ལ་ཀཾ་ཡེ་ཝ [སེ་གཱ་ལ་ཀཾ་ཡེ་ཝ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ན་ད་ཏི, བྷེ་ར་ཎྜ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ན་ད་ཏི [བྷེ་ད་ཎྜ་ཀཾ (ཀ.)]; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ས་ར་བྷ, ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན ‘སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ངྒཱ་ལ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ན་ད་སི བྷེ་ར་ཎྜ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ན་ད་སི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ ས་ར་བྷ, ཨ་མྦུ་ཀ་ས་ཉྩ་རཱི [ཨ་མྦ་ཀ་མ་དྡ་རཱི (སཱི.)] ‘པུ་རི་ས་ཀ་ར་ཝི་ཏཾ [ཕུ་སྶ་ཀ་ར་ཝི་ཏཾ (སཱི.), པུ་སྶ་ཀ་ར་ཝི་ཏཾ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ར་ཝི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨ་མྦུ་ཀ་ས་ཉྩ་རི་ར་ཝི་ཏཾ་ཡེ་ཝ ར་ཝ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ས་ར་བྷ, ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན ‘པུ་རི་ས་ཀ་ར་ཝི་ཏཾ ར་ཝི་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨ་མྦུ་ཀ་ས་ཉྩ་རི་ར་ཝི་ཏཾ་ཡེ་ཝ ར་ཝ་སི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ ས་ར་བྷ, ཨུ་ས་བྷོ སུ་ཉྙཱ་ཡ གོ་སཱ་ལཱ་ཡ ག་མྦྷཱི་རཾ ན་དི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ས་ར་བྷ, ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན ག་མྦྷཱི་རཾ ན་དི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ས་ར་བྷཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ་ས་ནྣི་ཏོ་ད་ཀེ་ན ས་ཉྫ་མྦྷ་རི་མ་ཀཾ་སཱུ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཀེ་ས་མུ་ཏྟི་སུ་ཏྟཾ
༦༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན ཀེ་ས་མུ་ཏྟཾ [ཀེ་ས་པུ་ཏྟཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ནཱ་མ ཀཱ་ལཱ་མཱ་ནཾ ནི་ག་མོ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ ཀེ་ས་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་ལཱ་མཱ – ‘‘ས་མ་ཎོ ཁ་ལུ, བྷོ, གོ་ཏ་མོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ས་ཀྱ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཀེ་ས་མུ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ཏཾ ཁོ པ་ན བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཨེ་ཝཾ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… སཱ་དྷུ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ད་སྶ་ནཾ ཧོ་ཏཱི’’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཀེ་ས་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་ལཱ་མཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ ཀེ་ས་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་ལཱ་མཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ –
‘‘ས་ནྟི, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཀེ་ས་མུ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཏེ ས་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཝཱ་དཾ དཱི་པེ་ནྟི ཛོ་ཏེ་ནྟི, པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ པ་ན ཁུཾ་སེ་ནྟི ཝ་མྦྷེ་ནྟི པ་རི་བྷ་ཝ་ནྟི ཨོ་མ་ཀྑིཾ [ཨོ་པ་པ་ཀྑིཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.), ཨོ་མ་ཀྑི་ཀཾ (ཀ.)] ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་པ་རེ་པི, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཀེ་ས་མུ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཏེ་པི ས་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཝཱ་དཾ དཱི་པེ་ནྟི ཛོ་ཏེ་ནྟི, པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ པ་ན ཁུཾ་སེ་ནྟི ཝ་མྦྷེ་ནྟི པ་རི་བྷ་ཝ་ནྟི ཨོ་མ་ཀྑིཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཧོ་ཏེ་ཝ ཀ་ངྑཱ ཧོ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ – ‘ཀོ སུ ནཱ་མ ཨི་མེ་སཾ བྷ་ཝ་ཏཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ས་ཙྩཾ ཨཱ་ཧ, ཀོ མུ་སཱ’’’ཏི? ‘‘ཨ་ལ་ཉྷི ཝོ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཀ་ངྑི་ཏུཾ ཨ་ལཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪི་ཏུཾ. ཀ་ངྑ་ནཱི་ཡེ་ཝ པ་ན [ཀ་ངྑ་ནཱི་ཡེ་ཝ ཙ པ་ན (སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ)] ཝོ ཋཱ་ནེ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ’’.
‘‘ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, མཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན, མཱ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ, མཱ ཨི་ཏི་ཀི་རཱ་ཡ, མཱ པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན, མཱ ཏ་ཀྐ་ཧེ་ཏུ, མཱ ན་ཡ་ཧེ་ཏུ, མཱ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན, མཱ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ, མཱ བྷ་བྦ་རཱུ་པ་ཏཱ་ཡ, མཱ ས་མ་ཎོ ནོ ག་རཱུ་ཏི. ཡ་དཱ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ – ‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཱ་ཝ་ཛྫཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ས་མ་ཏྟཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ [ས་མཱ་དི་ཎྞཱ (ཀ.)] ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’’ཏི, ཨ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ་ཐ.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ལོ་བྷོ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཧི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཝཱ’’ཏི?
‘‘ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ལུ་དྡྷོ པ་ནཱ་ཡཾ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ལོ་བྷེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ པཱ་ཎ་མྤི ཧ་ན་ཏི, ཨ་དི་ནྣ་མྤི ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, པ་ར་དཱ་ར་མྤི ག་ཙྪ་ཏི, མུ་སཱ་པི བྷ་ཎ་ཏི, པ་ར་མྤི ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ [ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ (ཀ.)] ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ཡཾ ས [ཡཾ ཏ་སྶ (ཀ.) ཨ་ན་ནྟ་ར་སུ་ཏྟེ པ་ན ‘‘ཡཾ’ ས’’ ཨི་ཏྭེ་ཝ ས་བྦ་ཏྠ་པི དི་སྶ་ཏི] ཧོ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, དོ་སོ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཧི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཝཱ’’ཏི?
‘‘ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘དུ་ཊྛོ པ་ནཱ་ཡཾ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ དོ་སེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ པཱ་ཎ་མྤི ཧ་ན་ཏི [ཧ་ནྟི (སཱི. པཱི.)], ཨ་དི་ནྣ་མྤི ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, པ་ར་དཱ་ར་མྤི ག་ཙྪ་ཏི, མུ་སཱ་པི བྷ་ཎ་ཏི, པ་ར་མྤི ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ཡཾ ས ཧོ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, མོ་ཧོ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཧི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཝཱ’’ཏི?
‘‘ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘མཱུ་ལ༹ྷོ པ་ནཱ་ཡཾ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ མོ་ཧེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ པཱ་ཎ་མྤི ཧ་ན་ཏི, ཨ་དི་ནྣ་མྤི ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, པ་ར་དཱ་ར་མྤི ག་ཙྪ་ཏི, མུ་སཱ་པི བྷ་ཎ་ཏི, པ་ར་མྤི ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ཡཾ ས ཧོ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ’’ཏི?
‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘སཱ་ཝ་ཛྫཱ ཝཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ ཝཱ’’ཏི?
‘‘སཱ་ཝ་ཛྫཱ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏཱ ཝཱ ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ ཝཱ’’ཏི?
‘‘ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏཱ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ས་མ་ཏྟཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ནོ ཝཱ? ཀ་ཐཾ ཝཱ [ཀ་ཐཾ ཝཱ ཝོ (?)] ཨེ་ཏྠ ཧོ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ས་མ་ཏྟཱ, བྷ་ནྟེ, ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ནོ ཨེ་ཏྠ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨི་ཏི ཁོ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཡཾ ཏཾ ཨ་ཝོ་ཙུ་མྷཱ [ཨ་ཝོ་ཙུ་མྷ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.) ཨ. ནི. ༤.༡༩༣] – ‘ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ! མཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན, མཱ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ, མཱ ཨི་ཏི་ཀི་རཱ་ཡ, མཱ པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན, མཱ ཏ་ཀྐ་ཧེ་ཏུ, མཱ ན་ཡ་ཧེ་ཏུ, མཱ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན, མཱ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ, མཱ བྷ་བྦ་རཱུ་པ་ཏཱ་ཡ, མཱ ས་མ་ཎོ ནོ ག་རཱུ་ཏི. ཡ་དཱ ཏུ་མྷེ ཀཱ་ལཱ་མཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ – ‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཱ་ཝ་ཛྫཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ས་མ་ཏྟཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི, ཨ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ་ཐཱ’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, མཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན, མཱ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ, མཱ ཨི་ཏི་ཀི་རཱ་ཡ, མཱ པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན, མཱ ཏ་ཀྐ་ཧེ་ཏུ, མཱ ན་ཡ་ཧེ་ཏུ, མཱ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན, མཱ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ, མཱ བྷ་བྦ་རཱུ་པ་ཏཱ་ཡ, མཱ ས་མ་ཎོ ནོ ག་རཱུ་ཏི. ཡ་དཱ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ – ‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ས་མ་ཏྟཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’ཏི, ཨ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་ཐ.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨ་ལོ་བྷོ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཧི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཝཱ’’ཏི?
‘‘ཧི་ཏཱ་ཡ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཨ་ལུ་དྡྷོ པ་ནཱ་ཡཾ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ལོ་བྷེ་ན ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཨ་པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ནེ་ཝ པཱ་ཎཾ ཧ་ན་ཏི, ན ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ན པ་ར་དཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏི, ན པ་ར་མྤི ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ཡཾ ས ཧོ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨ་དོ་སོ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི…པེ… ཨ་མོ་ཧོ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི…པེ… ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ’’ཏི?
‘‘ཀུ་ས་ལཱ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘སཱ་ཝ་ཛྫཱ ཝཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ ཝཱ’’ཏི?
‘‘ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏཱ ཝཱ ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ ཝཱ’’ཏི?
‘‘ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ས་མ་ཏྟཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཝཱ? ཀ་ཐཾ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ཧོ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ས་མ་ཏྟཱ, བྷ་ནྟེ, ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ནོ ཨེ་ཏྠ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨི་ཏི ཁོ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཡཾ ཏཾ ཨ་ཝོ་ཙུ་མྷཱ – ‘ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ! མཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན, མཱ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ, མཱ ཨི་ཏི་ཀི་རཱ་ཡ, མཱ པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན, མཱ ཏ་ཀྐ་ཧེ་ཏུ, མཱ ན་ཡ་ཧེ་ཏུ, མཱ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན, མཱ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ, མཱ བྷ་བྦ་རཱུ་པ་ཏཱ་ཡ, མཱ ས་མ་ཎོ ནོ ག་རཱུ་ཏི. ཡ་དཱ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ – ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ས་མ་ཏྟཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི, ཨ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ས ཁོ སོ [ཡོ ཁོ (ཀ.)], ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷོ ཝི་ག་ཏ་བྱཱ་པཱ་དོ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཏི་སྶ་ཏོ [ས་ཏོ (ཀ.)] མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ, ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཀ་རུ་ཎཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ…པེ… མུ་དི་ཏཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ, ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
‘‘ས [ས་ཙེ (ཀ.)] ཁོ སོ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝེ་ར་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཝི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ. ཏ་སྶ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་སྶཱ་སཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ‘ས་ཙེ ཁོ པ་ན ཨ་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ཨ་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ [སུ་ཀ་ཊ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ [ཋཱ་ན་མ་ཧཾ (སཱི. པཱི.), ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཡེ་ནཱ་ཧཾ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ པ་ཋ་མོ ཨ་སྶཱ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ས་ཙེ ཁོ པ་ན ན་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ [ཨི་དྷཱ་ཧཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཝེ་རཾ ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་ནཱི་གྷཾ སུ་ཁིཾ [སུ་ཁཾ (སཱི.), སུ་ཁཱི (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ དུ་ཏི་ཡོ ཨ་སྶཱ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ས་ཙེ ཁོ པ་ན ཀ་རོ་ཏོ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པཾ, ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ ཀ་སྶ་ཙི པཱ་པཾ ཙེ་ཏེ་མི. ཨ་ཀ་རོ་ནྟཾ ཁོ པ་ན མཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀུ་ཏོ དུ་ཀྑཾ ཕུ་སི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་སྶཱ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ས་ཙེ ཁོ པ་ན ཀ་རོ་ཏོ ན ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པཾ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ ཨུ་བྷ་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་སུ་དྡྷཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨ་སྶཱ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘ས ཁོ སོ, ཀཱ་ལཱ་མཱ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝེ་ར་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཝི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ. ཏ་སྶ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་སྶཱ་སཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, བྷ་ག་ཝཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, སུ་ག་ཏ! ས ཁོ སོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝེ་ར་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཝི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ. ཏ་སྶ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་སྶཱ་སཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ‘ས་ཙེ ཁོ པ་ན ཨ་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ཨ་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ པ་ཋ་མོ ཨ་སྶཱ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ས་ཙེ ཁོ པ་ན ན་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཝེ་རཾ ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་ནཱི་གྷཾ སུ་ཁིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ དུ་ཏི་ཡོ ཨ་སྶཱ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘ས་ཙེ ཁོ པ་ན ཀ་རོ་ཏོ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པཾ, ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ – ཀ་སྶ་ཙི པཱ་པཾ ཙེ་ཏེ་མི, ཨ་ཀ་རོ་ནྟཾ ཁོ པ་ན མཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀུ་ཏོ དུ་ཀྑཾ ཕུ་སི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་སྶཱ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ས་ཙེ ཁོ པ་ན ཀ་རོ་ཏོ ན ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པཾ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ ཨུ་བྷ་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་སུ་དྡྷཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨ་སྶཱ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘ས ཁོ སོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝེ་ར་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཝི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ. ཏ་སྶ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་སྶཱ་སཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི.
‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… ཨེ་ཏེ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མ དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ནོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏེ ས་ར་ཎཾ ག་ཏེ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. སཱ་ལ༹ྷ་སུ་ཏྟཾ
༦༧. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི པུ་བྦཱ་རཱ་མེ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་པཱ་སཱ་དེ. ཨ་ཐ ཁོ སཱ་ལ༹ྷོ ཙ མི་གཱ་ར་ན་ཏྟཱ སཱ་ཎོ ཙ སེ་ཁུ་ནི་ཡ་ན་ཏྟཱ [རོ་ཧ་ཎོ ཙ པེ་ཁུ་ཎི་ཡ་ན་ཏྟཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡ་ཀཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ སཱ་ལ༹ྷཾ མི་གཱ་ར་ན་ཏྟཱ་རཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, སཱ་ལ༹ྷཱ, མཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན, མཱ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ, མཱ ཨི་ཏི་ཀི་རཱ་ཡ, མཱ པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན, མཱ ཏ་ཀྐ་ཧེ་ཏུ, མཱ ན་ཡ་ཧེ་ཏུ, མཱ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན, མཱ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ, མཱ བྷ་བྦ་རཱུ་པ་ཏཱ་ཡ, མཱ ས་མ་ཎོ ནོ ག་རཱུ་ཏི. ཡ་དཱ ཏུ་མྷེ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ ‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཱ་ཝ་ཛྫཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ས་མ་ཏྟཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’ཏི, ཨ་ཐ ཏུ་མྷེ སཱ་ལ༹ྷཱ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ་ཐ.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨ་ཏྠི ལོ་བྷོ’’ཏི?
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཏི ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དཱ་མི. ལུ་དྡྷོ ཁོ ཨ་ཡཾ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ པཱ་ཎ་མྤི ཧ་ན་ཏི, ཨ་དི་ནྣ་མྤི ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, པ་ར་དཱ་ར་མྤི ག་ཙྪ་ཏི, མུ་སཱ་པི བྷ་ཎ་ཏི, པ་ར་མྤི ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ཡཾ ས ཧོ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨ་ཏྠི དོ་སོ’’ཏི?
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘བྱཱ་པཱ་དོ་ཏི ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དཱ་མི. དུ་ཊྛོ ཁོ ཨ་ཡཾ, སཱ་ལ༹ྷཱ, བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ པཱ་ཎ་མྤི ཧ་ན་ཏི, ཨ་དི་ནྣ་མྤི ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, པ་ར་དཱ་ར་མྤི ག་ཙྪ་ཏི, མུ་སཱ་པི བྷ་ཎ་ཏི, པ་ར་མྤི ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ཡཾ ས ཧོ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨ་ཏྠི མོ་ཧོ’’ཏི?
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏི ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དཱ་མི. མཱུ་ལ༹ྷོ ཁོ ཨ་ཡཾ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ག་ཏོ པཱ་ཎ་མྤི ཧ་ན་ཏི, ཨ་དི་ནྣ་མྤི ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, པ་ར་དཱ་ར་མྤི ག་ཙྪ་ཏི, མུ་སཱ་པི བྷ་ཎ་ཏི, པ་ར་མྤི ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ཡཾ ས ཧོ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ’’ཏི?
‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘སཱ་ཝ་ཛྫཱ ཝཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ ཝཱ’’ཏི?
‘‘སཱ་ཝ་ཛྫཱ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏཱ ཝཱ ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ ཝཱ’’ཏི?
‘‘ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏཱ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ས་མ་ཏྟཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ནོ ཝཱ? ཀ་ཐཾ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ཧོ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ས་མ་ཏྟཱ, བྷ་ནྟེ, ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ནོ ཨེ་ཏྠ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨི་ཏི ཁོ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཡཾ ཏཾ ཨ་ཝོ་ཙུ་མྷཱ – ‘ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, སཱ་ལ༹ྷཱ, མཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན, མཱ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ, མཱ ཨི་ཏི་ཀི་རཱ་ཡ, མཱ པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན, མཱ ཏ་ཀྐ་ཧེ་ཏུ, མཱ ན་ཡ་ཧེ་ཏུ, མཱ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན, མཱ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ, མཱ བྷ་བྦ་རཱུ་པ་ཏཱ་ཡ, མཱ ས་མ་ཎོ ནོ ག་རཱུ་ཏི. ཡ་དཱ ཏུ་མྷེ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ – ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཱ་ཝ་ཛྫཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ས་མ་ཏྟཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི, ཨ་ཐ ཏུ་མྷེ, སཱ་ལ༹ྷཱ, པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ་ཐཱ’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, སཱ་ལ༹ྷཱ, མཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན, མཱ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ, མཱ ཨི་ཏི་ཀི་རཱ་ཡ, མཱ པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན, མཱ ཏ་ཀྐ་ཧེ་ཏུ, མཱ ན་ཡ་ཧེ་ཏུ, མཱ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན, མཱ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ, མཱ བྷ་བྦ་རཱུ་པ་ཏཱ་ཡ, མཱ ས་མ་ཎོ ནོ ག་རཱུ་ཏི. ཡ་དཱ ཏུ་མྷེ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ – ‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ས་མ་ཏྟཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’ཏི, ཨ་ཐ ཏུ་མྷེ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་ཐ.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨ་ཏྠི ཨ་ལོ་བྷོ’’ཏི?
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཏི ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་ལུ་དྡྷོ ཁོ ཨ་ཡཾ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ནེ་ཝ པཱ་ཎཾ ཧ་ན་ཏི, ན ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ན པ་ར་དཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏི, པ་ར་མྤི ན ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ཡཾ ས ཧོ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨ་ཏྠི ཨ་དོ་སོ’’ཏི?
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ་ཏི ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་དུ་ཊྛོ ཁོ ཨ་ཡཾ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ནེ་ཝ པཱ་ཎཾ ཧ་ན་ཏི, ན ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ན པ་ར་དཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏི, པ་ར་མྤི ན ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ཡཾ ས ཧོ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨ་ཏྠི ཨ་མོ་ཧོ’’ཏི?
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཝི་ཛྫཱ་ཏི ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་མཱུ་ལ༹ྷོ ཁོ ཨ་ཡཾ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཝི་ཛྫཱ་ག་ཏོ ནེ་ཝ པཱ་ཎཾ ཧ་ན་ཏི, ན ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ན པ་ར་དཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏི, པ་ར་མྤི ན ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ཡཾ ས ཧོ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, སཱ་ལ༹ྷཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ’’ཏི?
‘‘ཀུ་ས་ལཱ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘སཱ་ཝ་ཛྫཱ ཝཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ ཝཱ’’ཏི?
‘‘ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏཱ ཝཱ ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ ཝཱ’’ཏི?