༡. ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་སུ་ཏྟཾ
༦༢. ‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཡཱ་ནི པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི [ས་མ་ནུ་གྒཱ་ཧི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ས་མ་ནུ་གཱ་ཧི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི པ་ར་མྤི ག་ནྟྭཱ ཨ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ས་ཎྛ་ཧ་ནྟི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ས་བྦཾ ཏཾ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏཱུ’ཏི. ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ས་བྦཾ ཏཾ ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏཱུ’ཏི. ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ས་བྦཾ ཏཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ’’’ཏི.
‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ས་བྦཾ ཏཾ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏཱུ’ཏི, ཏྱཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ས་བྦཾ ཏཾ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏཱུ’ཏི? ཏེ ཙ མེ [ཏེ ཙེ མེ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ‘ཨཱ་མཱ’ཏི [ཨཱ་མོ་ཏི (སཱི.)] པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི. ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཏེ་ན་ཧཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ, ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ, མུ་སཱ་ཝཱ་དི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ, པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ, ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ, བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ’’’.
‘‘པུ་བྦེ་ཀ་ཏཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ཏཾ ན ཧོ་ཏི ཚ་ནྡོ ཝཱ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཝཱ ཨི་དཾ ཝཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨི་དཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི. ཨི་ཏི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ཁོ པ་ན ས་ཙྩ་ཏོ ཐེ་ཏ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷི་ཡ་མཱ་ནེ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི་ནཾ ཨ་ནཱ་ར་ཀྑཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ན ཧོ་ཏི པ་ཙྩ་ཏྟཾ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ས་མ་ཎ་ཝཱ་དོ. ཨ་ཡཾ ཁོ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སུ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛཱི་སུ པ་ཋ་མོ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ནི་གྒ་ཧོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ས་བྦཾ ཏཾ ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏཱུ’ཏི, ཏྱཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝ་དི་ཊྛི་ནོ – ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ས་བྦཾ ཏཾ ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏཱུ’ཏི? ཏེ ཙ མེ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ‘ཨཱ་མཱ’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི. ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཏེ་ན་ཧཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ, ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ, མུ་སཱ་ཝཱ་དི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ, པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ, ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ, བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏུ’’’.
‘‘ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ནཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ཏཾ ན ཧོ་ཏི ཚ་ནྡོ ཝཱ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཝཱ ཨི་དཾ ཝཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨི་དཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི. ཨི་ཏི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ཁོ པ་ན ས་ཙྩ་ཏོ ཐེ་ཏ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷི་ཡ་མཱ་ནེ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི་ནཾ ཨ་ནཱ་ར་ཀྑཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ན ཧོ་ཏི པ་ཙྩ་ཏྟཾ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ས་མ་ཎ་ཝཱ་དོ. ཨ་ཡཾ ཁོ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སུ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛཱི་སུ དུ་ཏི་ཡོ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ནི་གྒ་ཧོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡཾ ཀིཾ ཙཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ས་བྦཾ ཏཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ’ཏི, ཏྱཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ཡཾ ཀིཾ ཙཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ས་བྦཾ ཏཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ’ཏི? ཏེ ཙ མེ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ‘ཨཱ་མཱ’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི. ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཏེ་ན་ཧཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ…པེ… མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ’’’.
‘‘ཨ་ཧེ་ཏུ་ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཾ [ཨ་ཧེ་ཏུཾ (སཱི.), ཨ་ཧེ་ཏུ (སྱཱ. ཀཾ.), ཨ་ཧེ་ཏུ་ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ (པཱི.), ཨ་ཧེ་ཏུཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཾ (ཀ.)] ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ཏཾ ན ཧོ་ཏི ཚ་ནྡོ ཝཱ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཝཱ ཨི་དཾ ཝཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨི་དཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི. ཨི་ཏི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ཁོ པ་ན ས་ཙྩ་ཏོ ཐེ་ཏ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷི་ཡ་མཱ་ནེ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི་ནཾ ཨ་ནཱ་ར་ཀྑཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ན ཧོ་ཏི པ་ཙྩ་ཏྟཾ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ས་མ་ཎ་ཝཱ་དོ. ཨ་ཡཾ ཁོ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སུ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛཱི་སུ ཏ་ཏི་ཡོ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ནི་གྒ་ཧོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཡཱ་ནི པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ས་མ་ནུ་གཱ་ཧི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི པ་ར་མྤི ག་ནྟྭཱ ཨ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ས་ཎྛ་ཧ་ནྟི.
‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི. ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི? ཨི་མཱ ཚ དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི. ཨི་མཱ་ནི ཚ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི. ཨི་མེ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མ་ནོ་པ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི. ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཱི་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི.
‘‘ཨི་མཱ ཚ དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཚ་ཡི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷཱ་ཏུ་ཡོ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ, ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ, ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ, ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ, ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ. ཨི་མཱ ཚ དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཨི་མཱ་ནི ཚ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཚ་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི – ཙ་ཀྑུ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, སོ་ཏཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, གྷཱ་ནཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཛི་ཝ྄ཧཱ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཀཱ་ཡོ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, མ་ནོ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཨི་མཱ་ནི ཚ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཨི་མེ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མ་ནོ་པ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ རཱུ་པཾ ཨུ་པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི དོ་མ་ན་སྶ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ རཱུ་པཾ ཨུ་པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ རཱུ་པཾ ཨུ་པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི, སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ སོ་མ་ན་སྶ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཨུ་པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི དོ་མ་ན་སྶ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཨུ་པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཨུ་པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཨི་མེ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མ་ནོ་པ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཱི་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཚ་ནྣཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ག་བྦྷ་སྶཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི ཧོ་ཏི; ཨོ་ཀྐ་ནྟི་ཡཱ ས་ཏི ནཱ་མ་རཱུ་པཾ, ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ, ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཝེ་དི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ནྟི པ་ཉྙ་པེ་མི, ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི པ་ཉྙ་པེ་མི, ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ་ཏི པ་ཉྙ་པེ་མི, ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི པ་ཉྙ་པེ་མི.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ? ཛཱ་ཏི་པི དུ་ཀྑཱ, ཛ་རཱ་པི དུ་ཀྑཱ, ( ) [(བྱཱ་དྷི་པི དུ་ཀྑོ) (སཱི. པཱི. ཀ.) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ སཾ་ས་ནྡེ་ཏ་བྦཾ ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༥༣༧] མ་ར་ཎ་མྤི དུ་ཀྑཾ, སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ་པི དུ་ཀྑཱ, (ཨ་པྤི་ཡེ་ཧི ས་མྤ་ཡོ་གོ དུ་ཀྑོ, པི་ཡེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡོ་གོ དུ་ཀྑོ,) [(ན་ཏྠི ཀ་ཏྠ་ཙི)] ཡ་མྤི་ཙྪཾ ན ལ་བྷ་ཏི ཏ་མྤི དུ་ཀྑཾ. སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ དུ་ཀྑཱ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡཾ [དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ? ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ, ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ, ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ, ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་ཎྷཱ, ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ, བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏི, ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ [དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ? ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཏྭེ་ཝ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷོ, ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷོ, ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ནི་རོ་དྷོ, ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ནི་རོ་དྷཱ ཕ་སྶ་ནི་རོ་དྷོ, ཕ་སྶ་ནི་རོ་དྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷོ, ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷོ, ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷོ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷཱ བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷོ, བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷཱ ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷོ, ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ? ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ, ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ, ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ, ས་མྨཱ་ས་ཏི, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ. ‘ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཱི’ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. པ་ཋ་མཾ.
༦༣. ‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནི བྷ་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཧོ་ཏི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡོ ཡཾ མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཌཱ་ཧོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཌཱ་ཧེ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཊྛི་ཏེ ཏེ་ན གཱ་མཱ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟི ནི་ག་མཱ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟི ན་ག་རཱ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟི. གཱ་མེ་སུ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ནི་ག་མེ་སུ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ན་ག་རེ་སུ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ཏ་ཏྠ མཱ་ཏཱ་པི པུ་ཏྟཾ ན་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི མཱ་ཏ་རཾ ན་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མཾ ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཾ བྷ་ཡ་ནྟི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧོ་ཏི སོ ས་མ་ཡོ ཡཾ མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. མ་ཧཱ་མེ་གྷེ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཊྛི་ཏེ མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ཧ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ཡ་ཏི. མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ཧ་ཀེ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྫཱ་ཡ་ནྟེ ཏེ་ན གཱ་མཱ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་ནྟི ནི་ག་མཱ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་ནྟི ན་ག་རཱ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་ནྟི. གཱ་མེ་སུ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ནི་ག་མེ་སུ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ན་ག་རེ་སུ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ཏ་ཏྠ མཱ་ཏཱ་པི པུ་ཏྟཾ ན་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི མཱ་ཏ་རཾ ན་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཾ བྷ་ཡ་ནྟི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧོ་ཏི སོ ས་མ་ཡོ ཡཾ བྷ་ཡཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཊ་ཝི་ས་ངྐོ་པོ, ཙ་ཀྐ་ས་མཱ་རུ་ལ༹ྷཱ ཛཱ་ན་པ་དཱ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟི. བྷ་ཡེ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི ཨ་ཊ་ཝི་ས་ངྐོ་པེ ཙ་ཀྐ་ས་མཱ་རུ་ལ༹ྷེ་སུ ཛཱ་ན་པ་དེ་སུ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟེ་སུ ཏ་ཏྠ མཱ་ཏཱ་པི པུ་ཏྟཾ ན་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི མཱ་ཏ་རཾ ན་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཾ བྷ་ཡ་ནྟི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནི བྷ་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི.
‘‘ཏཱ་ནི ཁོ པ་ནི་མཱ་ནི [ཨི་མཱ་ནི ཁོ (སཱི.), ཨི་མཱ་ནི ཁོ པ་ན (ཀ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ས་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནི་ཡེ་ཝ བྷ་ཡཱ་ནི ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནི བྷ་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཧོ་ཏི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡོ ཡཾ མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཌཱ་ཧོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཌཱ་ཧེ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཊྛི་ཏེ ཏེ་ན གཱ་མཱ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟི ནི་ག་མཱ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟི ན་ག་རཱ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟི. གཱ་མེ་སུ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ནི་ག་མེ་སུ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ན་ག་རེ་སུ་པི ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ཧོ་ཏི སོ ས་མ་ཡོ ཡཾ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི མཱ་ཏཱ་པི པུ་ཏྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི མཱ་ཏ་རཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མཾ ས་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ཡཾ ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཾ བྷ་ཡ་ནྟི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧོ་ཏི སོ ས་མ་ཡོ ཡཾ མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. མ་ཧཱ་མེ་གྷེ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཊྛི་ཏེ མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ཧ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ཡ་ཏི. མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ཧ་ཀེ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྫཱ་ཏེ ཏེ་ན གཱ་མཱ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་ནྟི ནི་ག་མཱ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་ནྟི ན་ག་རཱ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་ནྟི. གཱ་མེ་སུ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ནི་ག་མེ་སུ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ན་ག་རེ་སུ་པི ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ཧོ་ཏི སོ ས་མ་ཡོ ཡཾ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི མཱ་ཏཱ་པི པུ་ཏྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི མཱ་ཏ་རཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡཾ ས་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ཡཾ ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཾ བྷ་ཡ་ནྟི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧོ་ཏི སོ ས་མ་ཡོ ཡཾ བྷ་ཡཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཊ་ཝི་ས་ངྐོ་པོ, ཙ་ཀྐ་ས་མཱ་རུ་ལ༹ྷཱ ཛཱ་ན་པ་དཱ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟི. བྷ་ཡེ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི ཨ་ཊ་ཝི་ས་ངྐོ་པེ ཙ་ཀྐ་ས་མཱ་རུ་ལ༹ྷེ་སུ ཛཱ་ན་པ་དེ་སུ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟེ་སུ ཧོ་ཏི སོ ས་མ་ཡོ ཡཾ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི མཱ་ཏཱ་པི པུ་ཏྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི མཱ་ཏ་རཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡཾ ས་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ཡཾ ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཾ བྷ་ཡ་ནྟི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི. ‘‘ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ས་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནི་ཡེ་ཝ བྷ་ཡཱ་ནི ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནི བྷ་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷཱ་ས་ཏི’’.
‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནི བྷ་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཛ་རཱ་བྷ་ཡཾ, བྱཱ་དྷི་བྷ་ཡཾ, མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་ནྟི. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏཱ པུ་ཏྟཾ ཛཱི་ར་མཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ལ་བྷ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཛཱི་རཱ་མི, མཱ མེ པུ་ཏྟོ ཛཱི་རཱི’ཏི; པུ་ཏྟོ ཝཱ པ་ན མཱ་ཏ་རཾ ཛཱི་ར་མཱ་ནཾ ན ཨེ་ཝཾ ལ་བྷ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཛཱི་རཱ་མི, མཱ མེ མཱ་ཏཱ ཛཱི་རཱི’’’ཏི.
‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏཱ པུ་ཏྟཾ བྱཱ་དྷི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ལ་བྷ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ བྱཱ་དྷི་ཡཱ་མི, མཱ མེ པུ་ཏྟོ བྱཱ་དྷི་ཡཱི’ཏི; པུ་ཏྟོ ཝཱ པ་ན མཱ་ཏ་རཾ བྱཱ་དྷི་ཡ་མཱ་ནཾ ན ཨེ་ཝཾ ལ་བྷ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ བྱཱ་དྷི་ཡཱ་མི, མཱ མེ མཱ་ཏཱ བྱཱ་དྷི་ཡཱི’’’ཏི.
‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏཱ པུ་ཏྟཾ མཱི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ལ་བྷ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ མཱི་ཡཱ་མི, མཱ མེ པུ་ཏྟོ མཱི་ཡཱི’ཏི; པུ་ཏྟོ ཝཱ པ་ན མཱ་ཏ་རཾ མཱི་ཡ་མཱ་ནཾ ན ཨེ་ཝཾ ལ་བྷ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ མཱི་ཡཱ་མི, མཱ མེ མཱ་ཏཱ མཱི་ཡཱི’ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནི བྷ་ཡཱ་ནཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་གྒོ ཨ་ཏྠི པ་ཊི་པ་དཱ ཨི་མེ་ས་ཉྩ ཏི་ཎྞཾ ས་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཡཱ་ནཾ ཨི་མེ་ས་ཉྩ ཏི་ཎྞཾ ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཡཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་གྒོ ཀ་ཏ་མཱ ཙ པ་ཊི་པ་དཱ ཨི་མེ་ས་ཉྩ ཏི་ཎྞཾ ས་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཡཱ་ནཾ ཨི་མེ་ས་ཉྩ ཏི་ཎྞཾ ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཡཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི? ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ, ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ, ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ, ས་མྨཱ་ས་ཏི, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་གྒོ ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ ཨི་མེ་ས་ཉྩ ཏི་ཎྞཾ ས་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཡཱ་ནཾ ཨི་མེ་ས་ཉྩ ཏི་ཎྞཾ ཨ་མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཡཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.