༡༠. ས་ངྒཱ་ར་ཝ་སུ་ཏྟཾ
༦༡. ཨ་ཐ ཁོ ས་ངྒཱ་ར་ཝོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ས་ངྒཱ་ར་ཝོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མ་ཡ་མ་སྶུ, བྷོ གོ་ཏ་མ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ནཱ་མ. ཡ་ཉྙཾ ཡ་ཛཱ་མ་པི ཡ་ཛཱ་པེ་མ་པི. ཏ་ཏྲ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཡོ ཙེ་ཝ ཡ་ཛ་ཏི [ཡོ ཙེ་ཝ ཡ་ཉྙཾ ཡ་ཛ་ཏི (སྱཱ. ཀཾ.)] ཡོ ཙ ཡ་ཛཱ་པེ་ཏི ས་བྦེ ཏེ ཨ་ནེ་ཀ་སཱ་རཱི་རི་ཀཾ པུ་ཉྙ་པྤ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, ཡ་དི་དཾ ཡ་ཉྙཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ. ཡོ པ་ནཱ་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཡ་སྶ ཝཱ ཏ་སྶ ཝཱ ཀུ་ལཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཨེ་ཀ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ད་མེ་ཏི, ཨེ་ཀ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མེ་ཏི, ཨེ་ཀ་མ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ནི་བྦཱ་པེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ ཨེ་ཀ་སཱ་རཱི་རི་ཀཾ པུ་ཉྙ་པྤ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཡ་དི་དཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི.
‘‘ཏེ་ན ཧི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏ་ཉྙེ་ཝེ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི. ཡ་ཐཱ ཏེ ཁ་མེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨི་དྷ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨེ་ཐཱ་ཡཾ མ་གྒོ ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་ཧཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡོ་ག་དྷཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་མི; ཨེ་ཐ [ཨེ་ཏཾ (ཀ.)], ཏུ་མྷེ་པི ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཐ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཏུ་མྷེ་པི ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡོ་ག་དྷཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ’ཏི. ཨི་ཏི ཨ་ཡ་ཉྩེ་ཝ [ས་ཡཾ ཙེ་ཝ (ཀ.)] ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, པ་རེ ཙ ཏ་ཐ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི, ཏཱ་ནི ཁོ པ་ན ཧོ་ནྟི ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི་པི ས་ཏཱ་ནི ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི་པི ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི་པི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨི་ཙྩཱ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨེ་ཀ་སཱ་རཱི་རི་ཀཱ ཝཱ པུ་ཉྙ་པྤ་ཊི་པ་དཱ ཧོ་ཏི ཨ་ནེ་ཀ་སཱ་རཱི་རི་ཀཱ ཝཱ, ཡ་དི་དཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི? ‘‘ཨི་ཙྩཱ་ཡ་མྤི [ཨི་ཙྩཱ་ཡ་ནྟེ (ཀ.)], བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨ་ནེ་ཀ་སཱ་རཱི་རི་ཀཱ པུ་ཉྙ་པྤ་ཊི་པ་དཱ ཧོ་ཏི, ཡ་དི་དཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ས་ངྒཱ་ར་ཝཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་མཱ་སཾ ཏེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, དྭི་ནྣཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ནཾ ཀ་ཏ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁ་མ་ཏི ཨ་པྤ་ཏྠ་ཏ་རཱ ཙ ཨ་པྤ་ས་མཱ་ར་མྦྷ་ཏ་རཱ ཙ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་རཱ ཙ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་རཱ ཙཱ’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ས་ངྒཱ་ར་ཝོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ བྷ་ཝཾ ཙཱ་ན་ནྡོ. ཨེ་ཏེ མེ པུ་ཛྫཱ, ཨེ་ཏེ མེ པཱ་སཾ་སཱ’’ཏི.
དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ས་ངྒཱ་ར་ཝཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ ཏྱཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪཱ་མི – ‘ཀེ ཝཱ ཏེ པུ་ཛྫཱ ཀེ ཝཱ ཏེ པཱ་སཾ་སཱ’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཁོ ཏྱཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པུ་ཙྪཱ་མི – ‘ཨི་མཱ་སཾ ཏེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, དྭི་ནྣཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ནཾ ཀ་ཏ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁ་མ་ཏི ཨ་པྤ་ཏྠ་ཏ་རཱ ཙ ཨ་པྤ་ས་མཱ་ར་མྦྷ་ཏ་རཱ ཙ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་རཱ ཙ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་རཱ ཙཱ’’’ཏི? དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ས་ངྒཱ་ར་ཝོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ བྷ་ཝཾ ཙཱ་ན་ནྡོ. ཨེ་ཏེ མེ པུ་ཛྫཱ, ཨེ་ཏེ མེ པཱ་སཾ་སཱ’’ཏི.
ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ས་ངྒཱ་ར་ཝཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ ཏྱཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪཱ་མི – ‘ཀེ ཝཱ ཏེ པུ་ཛྫཱ ཀེ ཝཱ ཏེ པཱ་སཾ་སཱ’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཁོ ཏྱཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པུ་ཙྪཱ་མི – ‘ཨི་མཱ་སཾ ཏེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, དྭི་ནྣཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ནཾ ཀ་ཏ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁ་མ་ཏི ཨ་པྤ་ཏྠ་ཏ་རཱ ཙ ཨ་པྤ་ས་མཱ་ར་མྦྷ་ཏ་རཱ ཙ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་རཱ ཙ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་རཱ ཙཱ’’’ཏི? ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ས་ངྒཱ་ར་ཝོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ བྷ་ཝཾ ཙཱ་ན་ནྡོ. ཨེ་ཏེ མེ པུ་ཛྫཱ, ཨེ་ཏེ མེ པཱ་སཾ་སཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡཱ་ཝ ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ས་ངྒཱ་ར་ཝོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ སཾ་སཱ་དེ་ཏི [མ. ནི. ༡.༣༣༧] ནོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ པ་རི་མོ་ཙེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ངྒཱ་ར་ཝཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀཱ ནྭ་ཛྫ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་རེ རཱ་ཛ་པུ་རི་སཱ་ནཾ [རཱ་ཛ་པ་རི་སཱ་ཡཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ས་ནྣི་སི་ནྣཱ་ནཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཡཾ ཁྭ་ཛྫ, བྷོ གོ་ཏ་མ, རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་རེ རཱ་ཛ་པུ་རི་སཱ་ནཾ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ་ནཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘པུ་བྦེ སུ་དཾ ཨ་པྤ་ཏ་རཱ ཙེ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཧེ་སུཾ བ་ཧུ་ཏ་རཱ ཙ ཨུ་ཏྟ་རི མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ད་སྶེ་སུཾ; ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ན བ་ཧུ་ཏ་རཱ ཙེ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤ་ཏ་རཱ ཙ ཨུ་ཏྟ་རི མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟཱི’ཏི. ཨ་ཡཾ ཁྭ་ཛྫ, བྷོ གོ་ཏ་མ, རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་རེ རཱ་ཛ་པུ་རི་སཱ་ནཾ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ་ནཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དཱི’’ཏི.
[པ་ཊི. མ. ༣.༣༠; དཱི. ནི. ༡.༤༨༣] ‘‘ཏཱི་ཎི ཁོ ཨི་མཱ་ནི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ, ཨཱ་དེ་ས་ནཱ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ. ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ? ཨི་དྷ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི – ‘ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏི, བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏི; ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝཾ, ཏི་རོ་བྷཱ་ཝཾ; ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཾ ཏི་རོ་པཱ་ཀཱ་རཾ ཏི་རོ་པ་བྦ་ཏཾ ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནོ ག་ཙྪ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨཱ་ཀཱ་སེ; པ་ཐ་ཝི་ཡཱ་པི ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནི་མུ་ཛྫཾ ཀ་རོ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨུ་ད་ཀེ; ཨུ་ད་ཀེ་པི ཨ་བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ ག་ཙྪ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ; ཨཱ་ཀཱ་སེ་པི པ་ལླ་ངྐེ་ན ཀ་མ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཀྑཱི ས་ཀུ་ཎོ; ཨི་མེ་པི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀེ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ པཱ་ཎི་ནཱ པ་རི་མ་ས་ཏི [པ་རཱ་མ་ས་ཏི (དཱི. ནི. ༡.༤༨༤; པ་ཊི. མ. ༡.༡༠༢] པ་རི་མ་ཛྫ་ཏི, ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི’. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་དེ་ས་ནཱ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ? ཨི་དྷ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ནི་མི་ཏྟེ་ན ཨཱ་དི་ས་ཏི – ‘ཨེ་ཝ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏྠ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏི་པི ཏེ ཙི་ཏྟ’ནྟི. སོ བ་ཧུཾ ཙེ་པི ཨཱ་དི་ས་ཏི ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ན ཧེ་ཝ ཁོ ནི་མི་ཏྟེ་ན ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁོ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ས་ཏི – ‘ཨེ་ཝ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏྠ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏི་པི ཏེ ཙི་ཏྟ’ནྟི. སོ བ་ཧུཾ ཙེ་པི ཨཱ་དི་ས་ཏི ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ན ཧེ་ཝ ཁོ ནི་མི་ཏྟེ་ན ཨཱ་དི་ས་ཏི ན་པི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁོ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡ་ཏོ ཝི་ཙཱ་ར་ཡ་ཏོ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་པྥཱ་ར་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ས་ཏི – ‘ཨེ་ཝ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏྠ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏི་པི ཏེ ཙི་ཏྟ’ནྟི. སོ བ་ཧུཾ ཙེ་པི ཨཱ་དི་ས་ཏི ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ན ཧེ་ཝ ཁོ ནི་མི་ཏྟེ་ན ཨཱ་དི་ས་ཏི, ན་པི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ས་ཏི, ན་པི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡ་ཏོ ཝི་ཙཱ་ར་ཡ་ཏོ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་པྥཱ་ར་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷིཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡ་ཐཱ ཨི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ མ་ནོ་ས་ངྑཱ་རཱ པ་ཎི་ཧི་ཏཱ ཨི་མ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨ་མུཾ ནཱ་མ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་སྶ་ཏཱི’ཏི. སོ བ་ཧུཾ ཙེ་པི ཨཱ་དི་ས་ཏི ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་དེ་ས་ནཱ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ? ཨི་དྷ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨེ་ཝ་མ་ནུ་སཱ་ས་ཏི – ‘ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཐ, མཱ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡི་ཏྠ; ཨེ་ཝཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ, མཱ ཨེ་ཝཾ མ་ན་སཱ་ཀ་ཏྠ; ཨི་དཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ, ཨི་དཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏཱི་ཎི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནི. ཨི་མེ་སཾ ཏེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏི་ཎྞཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནཾ ཀ་ཏ་མཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཁ་མ་ཏི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩཱ’’ཏི?
‘‘ཏ་ཏྲ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཡ་དི་དཾ [ཡ་མི་དཾ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི…པེ… ཡཱ་ཝ བྲཱ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཨི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཡོ་ཝ [ཡོ ཙ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] ནཾ ཀ་རོ་ཏི སོ་ཝ [སོ་ཙ ཙ (སྱཱ. ཀཾ པཱི. ཀ.)] ནཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, ཡོ་ཝ [ཡོ ཙ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] ནཾ ཀ་རོ་ཏི ཏ་སྶེ་ཝ [ཏ་སྶ་མེ་ཝ (སཱི. ཀ.), ཏ་སྶ ཙེ་ཝ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ མེ, བྷོ གོ་ཏ་མ, པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ མཱ་ཡཱ་ས་ཧ་དྷ་མྨ་རཱུ་པཾ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི.
‘‘ཡ་མྤི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ནི་མི་ཏྟེ་ན ཨཱ་དི་ས་ཏི – ‘ཨེ་ཝ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏྠ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏི་པི ཏེ ཙི་ཏྟ’ནྟི, སོ བ་ཧུཾ ཙེ་པི ཨཱ་དི་ས་ཏི ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ. ཨི་དྷ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ན ཧེ་ཝ ཁོ ནི་མི་ཏྟེ་ན ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁོ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ས་ཏི…པེ… ན་པི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁོ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡ་ཏོ ཝི་ཙཱ་ར་ཡ་ཏོ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་པྥཱ་ར་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ས་ཏི…པེ… ན་པི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡ་ཏོ ཝི་ཙཱ་ར་ཡ་ཏོ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་པྥཱ་ར་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷིཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡ་ཐཱ ཨི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ མ་ནོ་ས་ངྑཱ་རཱ པ་ཎི་ཧི་ཏཱ ཨི་མ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨ་མྷཾ ནཱ་མ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་སྶ་ཏཱི’ཏི, སོ བ་ཧུཾ ཙེ་པི ཨཱ་དི་ས་ཏི ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ. ཨི་ད་མྤི, བྷོ གོ་ཏ་མ, པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཡོ་ཝ ནཾ ཀ་རོ་ཏི སོ་ཝ ནཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, ཡོ་ཝ ནཾ ཀ་རོ་ཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ད་མྤི མེ, བྷོ གོ་ཏ་མ, པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ མཱ་ཡཱ་ས་ཧ་དྷ་མྨ་རཱུ་པཾ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི.
‘‘ཡ་ཉྩ ཁོ ཨི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏི – ‘ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཐ, མཱ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡི་ཏྠ; ཨེ་ཝཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ, མཱ ཨེ་ཝཾ མ་ན་སཱ་ཀ་ཏྠ; ཨི་དཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ, ཨི་དཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’ཏི. ཨི་ད་མེ་ཝ, བྷོ གོ་ཏ་མ, པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཁ་མ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ.
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ! ཡཱ་ཝ་སུ་བྷཱ་སི་ཏ་མི་དཾ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ཨི་མེ་ཧི ཙ མ་ཡཾ ཏཱི་ཧི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ དྷཱ་རེ་མ. བྷ་ཝ་ཉྷི གོ་ཏ་མོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི…པེ… ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི, བྷ་ཝ་ཉྷི གོ་ཏ་མོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷིཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡ་ཐཱ ཨི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ མ་ནོ་ས་ངྑཱ་རཱ པ་ཎི་ཧི་ཏཱ ཨི་མ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨ་མུཾ ནཱ་མ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་སྶ་ཏཱི’ཏི. བྷ་ཝ་ཉྷི གོ་ཏ་མོ ཨེ་ཝ་མ་ནུ་སཱ་ས་ཏི – ‘ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཐ, མཱ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡི་ཏྠ; ཨེ་ཝཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ, མཱ ཨེ་ཝཾ མ་ན་སཱ་ཀ་ཏྠ; ཨི་དཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ, ཨི་དཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’’ཏི.
‘‘ཨ་དྡྷཱ ཁོ ཏྱཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་ས་ཛྫ ཨུ་པ་ནཱི་ཡ ཝཱ་ཙཱ བྷཱ་སི་ཏཱ; ཨ་པི ཙ ཏྱཱ་ཧཾ བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མི. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་མི…པེ… ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་མི. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷིཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ‘ཡ་ཐཱ ཨི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ མ་ནོ་ས་ངྑཱ་རཱ པ་ཎི་ཧི་ཏཱ, ཨི་མ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨ་མུཾ ནཱ་མ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཝ་མ་ནུ་སཱ་སཱ་མི – ‘ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཐ, མཱ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡི་ཏྠ; ཨེ་ཝཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ, མཱ ཨེ་ཝཾ མ་ན་སཱ་ཀ་ཏྠ; ཨི་དཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ, ཨི་དཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’’ཏི.
‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ཉྙོ ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ཡོ ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏཾ ན དྭེ ས་ཏཱ་ནི ན ཏཱི་ཎི ས་ཏཱ་ནི ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཏཱ་ནི ན པ་ཉྩ ས་ཏཱ་ནི, ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཡྻོ་ཝ, ཡེ [ཏེ (ཀ.) པ་སྶ མ. ནི. ༢.༡༩༥] བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཧཾ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ’’ཏི.
‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ! སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྷོ གོ་ཏ་མ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ – ‘ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི’ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་སཱ་ཧཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི, དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི. ད་ས་མཾ.
བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.