༥. ཧ་ཏྠ་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༣༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི གོ་མ་གྒེ སིཾ་ས་པཱ་ཝ་ནེ པ་ཎྞ་ས་ནྠ་རེ. ཨ་ཐ ཁོ ཧ་ཏྠ་ཀོ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀོ ཛ་ངྒྷཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་མཱ་ནོ ཨ་དྡ་ས བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གོ་མ་གྒེ སིཾ་ས་པཱ་ཝ་ནེ པ་ཎྞ་ས་ནྠ་རེ ནི་སི་ནྣཾ. དི་སྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཧ་ཏྠ་ཀོ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སུ་ཁ་མ་ས་ཡི་ཏྠཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, ཀུ་མཱ་ར, སུ་ཁ་མ་ས་ཡི་ཏྠཾ. ཡེ ཙ པ་ན ལོ་ཀེ སུ་ཁཾ སེ་ནྟི, ཨ་ཧཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ’’ཏི.
‘‘སཱི་ཏཱ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་མ་ནྟི་ཀཱ ར་ཏྟི, ཨ་ནྟ་ར་ཊྛ་ཀོ ཧི་མ་པཱ་ཏ་ས་མ་ཡོ, ཁ་རཱ གོ་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཧ་ཏཱ བྷཱུ་མི, ཏ་ནུ་ཀོ པ་ཎྞ་ས་ནྠ་རོ, ཝི་ར་ལཱ༹་ནི རུ་ཀྑ་སྶ པ་ཏྟཱ་ནི, སཱི་ཏཱ་ནི ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི, སཱི་ཏོ ཙ ཝེ་ར་མྦྷོ ཝཱ་ཏོ ཝཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཐ ཙ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨེ་ཝཾ, ཀུ་མཱ་ར, སུ་ཁ་མ་ས་ཡི་ཏྠཾ. ཡེ ཙ པ་ན ལོ་ཀེ སུ་ཁཾ སེ་ནྟི, ཨ་ཧཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ’’’ཏི.
‘‘ཏེ་ན ཧི, ཀུ་མཱ་ར, ཏ་ཉྙེ་ཝེ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི. ཡ་ཐཱ ཏེ ཁ་མེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཀུ་མཱ་ར, ཨི་དྷ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་ཝ་ལི་ཏྟཾ ནི་ཝཱ་ཏཾ ཕུ་སི་ཏ་གྒ་ལ༹ཾ པི་ཧི་ཏ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ. ཏ་ཏྲ་སྶ པ་ལླ་ངྐོ གོ་ན་ཀ་ཏྠ་ཏོ པ་ཊི་ཀ་ཏྠ་ཏོ པ་ཊ་ལི་ཀ་ཏྠ་ཏོ ཀ་ད་ལི་མི་ག་པ་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎོ [ཀཱ་ད་ལི་མི་ག་པ་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎོ (སཱི.)] ས་ཨུ་ཏྟ་ར་ཙྪ་དོ ཨུ་བྷ་ཏོ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱུ་པ་དྷཱ་ནོ; ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པོ ཙེ་ཏྠ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ [ཛཱ་ལེ་ཡྻ (ཀ.)]; ཙ་ཏ་སྶོ ཙ [ཏ་སྶེ་ཝ (ཀ.)] པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཡོ མ་ནཱ་པཱ་མ་ནཱ་པེ་ན པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཨ་སྶུ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཀུ་མཱ་ར, སུ་ཁཾ ཝཱ སོ ས་ཡེ་ཡྻ ནོ ཝཱ? ཀ་ཐཾ ཝཱ ཏེ ཨེ་ཏྠ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘སུ་ཁཾ སོ, བྷ་ནྟེ, ས་ཡེ་ཡྻ. ཡེ ཙ པ་ན ལོ་ཀེ སུ་ཁཾ སེ་ནྟི, སོ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ’’ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཀུ་མཱ་ར, ཨ་པི ནུ ཏ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ རཱ་ག་ཛཱ པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ ཀཱ་ཡི་ཀཱ ཝཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ ཝཱ ཡེ་ཧི སོ རཱ་ག་ཛེ་ཧི པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ཧི པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ དུ་ཀྑཾ ས་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི.
‘‘ཡེ་ཧི ཁོ སོ, ཀུ་མཱ་ར, ག་ཧ་པ་ཏི ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ ཝཱ རཱ་ག་ཛེ་ཧི པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ཧི པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ དུ་ཀྑཾ ས་ཡེ་ཡྻ, སོ རཱ་གོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནོ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལོ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏོ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨོ. ཏ་སྨཱ་ཧཾ སུ་ཁ་མ་ས་ཡི་ཏྠཾ.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཀུ་མཱ་ར, ཨ་པི ནུ ཏ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ དོ་ས་ཛཱ པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ…པེ… མོ་ཧ་ཛཱ པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ ཀཱ་ཡི་ཀཱ ཝཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ ཝཱ ཡེ་ཧི སོ མོ་ཧ་ཛེ་ཧི པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ཧི པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ དུ་ཀྑཾ ས་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི.
‘‘ཡེ ཧི ཁོ སོ, ཀུ་མཱ་ར, ག་ཧ་པ་ཏི ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ ཝཱ མོ་ཧ་ཛེ་ཧི པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ཧི པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ དུ་ཀྑཾ ས་ཡེ་ཡྻ, སོ མོ་ཧོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནོ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལོ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏོ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨོ. ཏ་སྨཱ་ཧཾ སུ་ཁ་མ་ས་ཡི་ཏྠ’’ནྟི.
[ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༠༥; སཾ. ནི. ༡.༢༤༢] ‘‘ས་བྦ་དཱ ཝེ སུ་ཁཾ སེ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ;
ཡོ ན ལི་མྤ་ཏི [ལི་པྤ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཀཱ་མེ་སུ, སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏོ ནི་རཱུ་པ་དྷི.
‘‘ས་བྦཱ ཨཱ་ས་ཏྟི་ཡོ ཚེ་ཏྭཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ཧ་ད་ཡེ ད་རཾ;
ཨུ་པ་ས་ནྟོ སུ་ཁཾ སེ་ཏི, ས་ནྟིཾ པ་པྤུ་ཡྻ ཙེ་ཏ་སོ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ;