(༩) ༤. ཐེ་ར་ཝ་གྒོ

༡. ཝཱ་ཧ་ན་སུ་ཏྟཾ

༨༡. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཙ་མྤཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ག་གྒ་རཱ་ཡ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཏཱི་རེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཝཱ་ཧ་ནོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཝཱ་ཧ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏི་ཧི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨེ་ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ནི་སྶ་ཊོ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ ཝི་མ་རི་ཡཱ་དཱི་ཀ་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ད་ས་ཧི ཁོ, ཝཱ་ཧ་ན, དྷ་མྨེ་ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ནི་སྶ་ཊོ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ ཝི་མ་རི་ཡཱ་དཱི་ཀ་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ད་ས་ཧི? རཱུ་པེ་ན ཁོ, ཝཱ་ཧ་ན, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ནི་སྶ་ཊོ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ ཝི་མ་རི་ཡཱ་དཱི་ཀ་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཁོ, ཝཱ་ཧ་ན…པེ… ས་ཉྙཱ་ཡ ཁོ, ཝཱ་ཧ་ན… ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཁོ, ཝཱ་ཧ་ན… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཁོ, ཝཱ་ཧ་ན… ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཁོ, ཝཱ་ཧ་ན… ཛ་རཱ་ཡ ཁོ, ཝཱ་ཧ་ན… མ་ར་ཎེ་ན ཁོ, ཝཱ་ཧ་ན… དུ་ཀྑེ་ཧི ཁོ, ཝཱ་ཧ་ན… ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཁོ, ཝཱ་ཧ་ན, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ནི་སྶ་ཊོ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ ཝི་མ་རི་ཡཱ་དཱི་ཀ་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཝཱ་ཧ་ན, ཨུ་པྤ་ལཾ ཝཱ པ་དུ་མཾ ཝཱ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཾ ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ ཛཱ་ཏཾ ཨུ་ད་ཀེ སཾ་ཝ་ཌྜྷཾ ཨུ་ད་ཀཱ པ་ཙྩུ་གྒ་མྨ ཋི་ཏཾ ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཝཱ་ཧ་ན, ཨི་མེ་ཧི ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ནི་སྶ་ཊོ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ ཝི་མ་རི་ཡཱ་དཱི་ཀ་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟཾ

༨༢. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨ་སྶ་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘དུ་སྶཱི་ལོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨ་པྤ་སྶུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘དུ་བྦ་ཙོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘པཱ་པ་མི་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘ཀུ་སཱི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི ས་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘པཱ་པི་ཙྪོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨི་མེ་ཧི ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘ས་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘སཱི་ལ་ཝཱ ས་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ སུ་ཏ་དྷ་རོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘སུ་ཝ་ཙོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏི ས་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘ས་ནྟུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨ་པྤི་ཙྪོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨི་མེ་ཧི ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. པུ་ཎྞི་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༨༣. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞི་ཡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞི་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན ཨ་པྤེ་ཀ་དཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ པ་ཊི་བྷཱ་ཏི ཨ་པྤེ་ཀ་དཱ ན་པྤ་ཊི་བྷཱ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ས་དྡྷོ ཙ, པུ་ཎྞི་ཡ, བྷི་ཀྑུ ཧོ་ཏི, ནོ ཙ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏཱ; ནེ་ཝ ཏཱ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ པ་ཊི་བྷཱ་ཏི. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, པུ་ཎྞི་ཡ, བྷི་ཀྑུ ས་དྡྷོ ཙ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏཱ ཙ, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ པ་ཊི་བྷཱ་ཏི.

‘‘ས་དྡྷོ ཙ, པུ་ཎྞི་ཡ, བྷི་ཀྑུ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏཱ ཙ, ནོ ཙ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏཱ…པེ… པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏཱ ཙ, ནོ ཙ པ་རི་པུ་ཙྪི་ཏཱ… པ་རི་པུ་ཙྪི་ཏཱ ཙ, ནོ ཙ ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི… ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏོ ཙ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ནོ ཙ སུ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དྷཱ་རེ་ཏི… སུ་ཏྭཱ ཙ དྷ་མྨཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ནོ ཙ དྷཱ་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏི… དྷཱ་ཏཱ་ན་ཉྩ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏི ནོ ཙ ཨ་ཏྠ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི… ཨ་ཏྠ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི, ནོ ཙ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎོ པོ་རི་ཡཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཝི་སྶ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནེ་ལ་ག་ལཱ༹་ཡ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནི་ཡཱ… ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཙ ཧོ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎོ པོ་རི་ཡཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཝི་སྶ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནེ་ལ་ག་ལཱ༹་ཡ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནི་ཡཱ, ནོ ཙ ས་ནྡ་སྶ་ཀོ ཧོ་ཏི ས་མཱ་ད་པ་ཀོ ས་མུ་ཏྟེ་ཛ་ཀོ ས་མྤ་ཧཾ་ས་ཀོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ, ནེ་ཝ ཏཱ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ པ་ཊི་བྷཱ་ཏི.

‘‘ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, པུ་ཎྞི་ཡ, བྷི་ཀྑུ ས་དྡྷོ ཙ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏཱ ཙ, པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏཱ ཙ, པ་རི་པུ་ཙྪི་ཏཱ ཙ, ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏོ ཙ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི, སུ་ཏྭཱ ཙ དྷ་མྨཾ དྷཱ་རེ་ཏི, དྷཱ་ཏཱ་ན་ཉྩ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏི, ཨ་ཏྠ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི, ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཙ ཧོ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎོ པོ་རི་ཡཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཝི་སྶ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནེ་ལ་ག་ལཱ༹་ཡ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནི་ཡཱ, ས་ནྡ་སྶ་ཀོ ཙ ཧོ་ཏི ས་མཱ་ད་པ་ཀོ ས་མུ་ཏྟེ་ཛ་ཀོ ས་མྤ་ཧཾ་ས་ཀོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ – ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ པ་ཊི་བྷཱ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, པུ་ཎྞི་ཡ, ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ [ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ (ཀ.)] [ཨེ་ཀ་ནྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ པ་ཊི་བྷཱ་ཏཱི་ཏི (སྱཱ.)] ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཱ [ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ (སཱི.)] ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི [ཨེ་ཀ་ནྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ པ་ཊི་བྷཱ་ཏཱི་ཏི (སྱཱ.)]. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་སུ་ཏྟཾ

༨༤. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝཱ ཛྷཱ་ཡཱི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལོ པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཀུ་ས་ལོ པ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏི ས་མ་ནུ་གྒཱ་ཧ་ཏི ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ཏི. སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀེ་ན ཝཱ ཛྷཱ་ཡི་ནཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལེ་ན པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཀུ་ས་ལེ་ན པ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལེ་ན ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མ་ནུ་གྒཱ་ཧི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཡ་མཱ་ནོ ཨི་རཱི་ཎཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཝི་ཙི་ནཾ [ཝི་སི་ནཾ (སཱི. ཨ་ཊྛ.)] ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཨ་ན་ཡཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.

‘‘ཏ་མེ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝཱ ཛྷཱ་ཡཱི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལོ པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཀུ་ས་ལོ པ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི – ‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི?

‘‘ཏ་མེ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝཱ ཛྷཱ་ཡཱི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལོ པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཀུ་ས་ལོ པ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི –

‘ཀོ་དྷ་ནོ ཁོ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; ཀོ་དྷ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཀོ་དྷ་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; ཨུ་པ་ནཱ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨུ་པ་ནཱ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘མ་ཀྑཱི ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; མ་ཀྑ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. མ་ཀྑ་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘པ་ལཱ༹་སཱི ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; པ་ལཱ༹་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. པ་ལཱ༹་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘ཨི་སྶུ་ཀཱི ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; ཨི་སྶཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་སྶཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘མ་ཙྪ་རཱི ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; མ་ཙྪེ་ར་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. མ་ཙྪེ་ར་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘ས་ཋོ ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; སཱ་ཋེ་ཡྻ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སཱ་ཋེ་ཡྻ་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; མཱ་ཡཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. མཱ་ཡཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘པཱ་པི་ཙྪོ ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; ཨི་ཙྪཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་ཙྪཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘ས་ཏི [མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི (སཱི. སྱཱ.)] ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་ཏྟ་རི ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མེ་ན ཨ་ནྟ་རཱ ཝོ་སཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ནྣོ. ཨ་ནྟ་རཱ ཝོ་སཱ་ན་ག་མ་ནཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ’.

‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨི་མེ ད་ས དྷ་མྨེ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. སོ ཝ་ཏཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨི་མེ ད་ས དྷ་མྨེ པ་ཧཱ་ཡ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. ཀ་ཏྠཱི་སུ་ཏྟཾ

༨༥. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ ཙེ་ཏཱི་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཧ་ཛཱ་ཏི་ཡཾ. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཀ་ཏྠཱི ཧོ་ཏི ཝི་ཀ་ཏྠཱི ཨ་དྷི་ག་མེ་སུ – ‘ཨ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མི་པི, ཨ་ཧཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མི་པི, ཨ་ཧཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མི་པི, ཨ་ཧཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མི་པི, ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མི་པི, ཨ་ཧཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མི་པི, ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མི་པི, ཨ་ཧཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མི་པི, ཨ་ཧཾ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མི་པཱི’ཏི.

‘‘ཏ་མེ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝཱ ཛྷཱ་ཡཱི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལོ པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཀུ་ས་ལོ པ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏི ས་མ་ནུ་གྒཱ་ཧ་ཏི ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ཏི. སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀེ་ན ཝཱ ཛྷཱ་ཡི་ནཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལེ་ན པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཀུ་ས་ལེ་ན པ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལེ་ན ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མ་ནུ་གྒཱ་ཧི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཡ་མཱ་ནོ ཨི་རཱི་ཎཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཝི་ཙི་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཨ་ན་ཡཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.

‘‘ཏ་མེ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝཱ ཛྷཱ་ཡཱི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལོ པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཀུ་ས་ལོ པ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི – ‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཀ་ཏྠཱི ཧོ་ཏི ཝི་ཀ་ཏྠཱི ཨ་དྷི་ག་མེ་སུ – ཨ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མི་པི…པེ… ཨ་ཧཾ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མི་པཱི’ཏི.

‘དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཁོ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཁ་ཎྜ་ཀཱ་རཱི ཚི་དྡ་ཀཱ་རཱི ས་བ་ལ་ཀཱ་རཱི ཀ་མྨཱ་ས་ཀཱ་རཱི ན ས་ནྟ་ཏ་ཀཱ་རཱི ན ས་ནྟ་ཏ་ཝུ་ཏྟི སཱི་ལེ་སུ. དུ་སྶཱི་ལོ ཁོ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ. དུ་སྶི་ལྱཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘ཨ་སྶ་དྡྷོ ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘ཨ་པྤ་སྶུ་ཏོ ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རོ; ཨ་པྤ་ས་ཙྩཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘དུ་བྦ་ཙོ ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཏཱ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘པཱ་པ་མི་ཏྟོ ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཱ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘ཀུ་སཱི་ཏོ ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; ཀོ་ས་ཛྫཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; མུ་ཊྛ་སྶ་ཙྩཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘ཀུ་ཧ་ཀོ ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; ཀོ་ཧ་ཉྙཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘དུ་བྦྷ་རོ ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; དུ་བྦྷ་ར་ཏཱ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘དུ་པྤ་ཉྙོ ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; དུ་པྤ་ཉྙ་ཏཱ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ’.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཧཱ་ཡ་ཀོ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཡ་དཱ ཏེ, ས་མྨ, དྷ་ནེ་ན [བ་ནྡྷོ (ཀ.)] དྷ་ན་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨ་སྶ, ཡཱ་ཙེ་ཡྻཱ་སི མཾ [ཡཱ་ཙི་སྶ་སི མཾ (སཱི.), པ་ཝེ་དེ་ཡྻཱ་སི མཾ (སྱཱ.), པ་རཱ་ཛེ་ཡྻཱ་པི མཾ (ཀ.)] དྷ་ནཾ. ད་སྶཱ་མི ཏེ དྷ་ན’ནྟི. སོ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ དྷ་ན་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ས་མུ་པྤ་ནྣེ ས་ཧཱ་ཡ་ཀོ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཏྠོ མེ, ས་མྨ, དྷ་ནེ་ན. དེ་ཧི མེ དྷ་ན’ནྟི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཏེ་ན ཧི, ས་མྨ, ཨི་དྷ ཁ་ནཱ་ཧཱི’ཏི. སོ ཏ་ཏྲ ཁ་ན་ནྟོ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ལི་ཀཾ མཾ, ས་མྨ, ཨ་ཝ་ཙ; ཏུ་ཙྪ་ཀཾ མཾ, ས་མྨ, ཨ་ཝ་ཙ – ཨི་དྷ ཁ་ནཱ་ཧཱི’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ནཱ་ཧཾ ཏཾ, ས་མྨ, ཨ་ལི་ཀཾ ཨ་ཝ་ཙཾ, ཏུ་ཙྪ་ཀཾ ཨ་ཝ་ཙཾ. ཏེ་ན ཧི, ས་མྨ, ཨི་དྷ ཁ་ནཱ་ཧཱི’ཏི. སོ ཏ་ཏྲ་པི ཁ་ན་ནྟོ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ལི་ཀཾ མཾ, ས་མྨ, ཨ་ཝ་ཙ, ཏུ་ཙྪ་ཀཾ མཾ, ས་མྨ, ཨ་ཝ་ཙ – ཨི་དྷ ཁ་ནཱ་ཧཱི’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ནཱ་ཧཾ ཏཾ, ས་མྨ, ཨ་ལི་ཀཾ ཨ་ཝ་ཙཾ, ཏུ་ཙྪ་ཀཾ ཨ་ཝ་ཙཾ. ཏེ་ན ཧི, ས་མྨ, ཨི་དྷ ཁ་ནཱ་ཧཱི’ཏི. སོ ཏ་ཏྲ་པི ཁ་ན་ནྟོ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ལི་ཀཾ མཾ, ས་མྨ, ཨ་ཝ་ཙ, ཏུ་ཙྪ་ཀཾ མཾ, ས་མྨ, ཨ་ཝ་ཙ – ཨི་དྷ ཁ་ནཱ་ཧཱི’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ནཱ་ཧཾ ཏཾ, ས་མྨ, ཨ་ལི་ཀཾ ཨ་ཝ་ཙཾ, ཏུ་ཙྪ་ཀཾ ཨ་ཝ་ཙཾ. ཨ་པི ཙ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨུ་མྨཱ་དཾ པཱ་པུ་ཎིཾ ཙེ་ཏ་སོ ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡ’ནྟི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཀ་ཏྠཱི ཧོ་ཏི ཝི་ཀ་ཏྠཱི ཨ་དྷི་ག་མེ་སུ – ‘ཨ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མི་པི, ཨ་ཧཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མི་པི, ཨ་ཧཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མི་པི, ཨ་ཧཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མི་པི, ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མི་པི, ཨ་ཧཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མི་པི, ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མི་པི, ཨ་ཧཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མི་པི, ཨ་ཧཾ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མི་པཱི’ཏི.

‘‘ཏ་མེ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝཱ ཛྷཱ་ཡཱི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལོ པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཀུ་ས་ལོ པ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི – ‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཀ་ཏྠཱི ཧོ་ཏི ཝི་ཀ་ཏྠཱི ཨ་དྷི་ག་མེ་སུ – ཨ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི…པེ… ཨ་ཧཾ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མི་པཱི’ཏི.

‘‘ཏ་མེ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝཱ ཛྷཱ་ཡཱི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལོ པ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི –

‘དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཁོ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཁ་ཎྜ་ཀཱ་རཱི ཚི་དྡ་ཀཱ་རཱི ས་བ་ལ་ཀཱ་རཱི ཀ་མྨཱ་ས་ཀཱ་རཱི, ན ས་ནྟ་ཏ་ཀཱ་རཱི ན ས་ནྟ་ཏ་ཝུ་ཏྟི སཱི་ལེ་སུ. དུ་སྶཱི་ལོ ཁོ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; དུ་སྶི་ལྱཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

༦. ཨ་དྷི་མཱ་ན་སུ་ཏྟཾ

༨༦. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝཱ ཛྷཱ་ཡཱི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལོ པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཀུ་ས་ལོ པ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏི ས་མ་ནུ་གྒཱ་ཧ་ཏི ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ཏི. སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀེ་ན ཝཱ ཛྷཱ་ཡི་ནཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལེ་ན པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཀུ་ས་ལེ་ན པ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལེ་ན ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མ་ནུ་གྒཱ་ཧི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཡ་མཱ་ནོ ཨི་རཱི་ཎཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཝི་ཙི་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཨ་ན་ཡཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.

‘ཨ་དྷི་མཱ་ནི་ཀོ ཁོ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་དྷི་མཱ་ན་ས་ཙྩོ, ཨ་པྤ་ཏྟེ པ་ཏྟ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ཀ་ཏེ ཀ་ཏ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ན་དྷི་ག་ཏེ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ས་ཉྙཱི. ཨ་དྷི་མཱ་ནེ་ན ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི.

‘‘ཏ་མེ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝཱ ཛྷཱ་ཡཱི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལོ པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཀུ་ས་ལོ པ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི – ‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་དྷི་མཱ་ནི་ཀོ ཨ་དྷི་མཱ་ན་ས་ཙྩོ, ཨ་པྤ་ཏྟེ པ་ཏྟ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ཀ་ཏེ ཀ་ཏ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ན་དྷི་ག་ཏེ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ས་ཉྙཱི. ཨ་དྷི་མཱ་ནེ་ན ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི.

‘བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ སུ་ཏ་དྷ་རོ སུ་ཏ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ, ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སྶ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི དྷཱ་ཏཱ ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་དྷི་མཱ་ནི་ཀོ ཨ་དྷི་མཱ་ན་ས་ཙྩོ, ཨ་པྤ་ཏྟེ པ་ཏྟ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ཀ་ཏེ ཀ་ཏ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ན་དྷི་ག་ཏེ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ས་ཉྙཱི. ཨ་དྷི་མཱ་ནེ་ན ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི.

‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘བྱཱ་པ་ནྣོ ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; བྱཱ་པཱ་ད་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. བྱཱ་པཱ་ད་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘ཐི་ན་མི་དྡྷོ ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; ཐི་ན་མི་དྡྷ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཐི་ན་མི་དྡྷ་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘ཨུ་དྡྷ་ཏོ ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ; ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘ཀ་མྨཱ་རཱ་མོ ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཀ་མྨ་ར་ཏོ ཀ་མྨཱ་རཱ་མ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ. ཀ་མྨཱ་རཱ་མ་ཏཱ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘བྷ་སྶཱ་རཱ་མོ ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ བྷ་སྶ་ར་ཏོ བྷ་སྶཱ་རཱ་མ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ. བྷ་སྶཱ་རཱ་མ་ཏཱ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘ནི་དྡཱ་རཱ་མོ ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ནི་དྡཱ་ར་ཏོ ནི་དྡཱ་རཱ་མ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ. ནི་དྡཱ་རཱ་མ་ཏཱ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མོ ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ས་ངྒ་ཎི་ཀ་ར་ཏོ ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ. ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མ་ཏཱ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘ས་ཏི ཁོ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་ཏྟ་རི ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མེ་ན ཨ་ནྟ་རཱ ཝོ་སཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ནྣོ. ཨ་ནྟ་རཱ ཝོ་སཱ་ན་ག་མ་ནཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ’.

༧. ན་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༨༧. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ [ཀ་ལ་ནྡ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ (སཱི.), ཀཱ་ལ༹་ཀ་བྷི་ཀྑུཾ (སྱཱ.)] ཨཱ་ར་བྦྷ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐ་སྶ ན ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐ་སྶ ན ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ན པི་ཡ་ཏཱ་ཡ ན ག་རུ་ཏཱ་ཡ ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ན སཱ་མ་ཉྙཱ་ཡ ན ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, སི་ཀྑཱ་ས་མཱ་དཱ་ན་སྶ [སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མ་སྶ (ཀ.)] ན ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི སི་ཀྑཱ་ས་མཱ་དཱ་ན་སྶ ན ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ན པི་ཡ་ཏཱ་ཡ ན ག་རུ་ཏཱ་ཡ ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ན སཱ་མ་ཉྙཱ་ཡ ན ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པཱ་པི་ཙྪོ ཧོ་ཏི, ཨི་ཙྪཱ་ཝི་ན་ཡ་སྶ ན ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པཱ་པི་ཙྪོ ཧོ་ཏི ཨི་ཙྪཱ་ཝི་ན་ཡ་སྶ ན ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ན པི་ཡ་ཏཱ་ཡ ན ག་རུ་ཏཱ་ཡ ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ན སཱ་མ་ཉྙཱ་ཡ ན ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀོ་དྷ་ནོ ཧོ་ཏི, ཀོ་དྷ་ཝི་ན་ཡ་སྶ ན ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀོ་དྷ་ནོ ཧོ་ཏི ཀོ་དྷ་ཝི་ན་ཡ་སྶ ན ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ན པི་ཡ་ཏཱ་ཡ ན ག་རུ་ཏཱ་ཡ ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ན སཱ་མ་ཉྙཱ་ཡ ན ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ མ་ཀྑཱི ཧོ་ཏི, མ་ཀྑ་ཝི་ན་ཡ་སྶ ན ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ མ་ཀྑཱི ཧོ་ཏི མ་ཀྑ་ཝི་ན་ཡ་སྶ ན ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ན པི་ཡ་ཏཱ་ཡ ན ག་རུ་ཏཱ་ཡ ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ན སཱ་མ་ཉྙཱ་ཡ ན ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཋོ ཧོ་ཏི, སཱ་ཋེ་ཡྻ་ཝི་ན་ཡ་སྶ ན ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཋོ ཧོ་ཏི སཱ་ཋེ་ཡྻ་ཝི་ན་ཡ་སྶ ན ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ན པི་ཡ་ཏཱ་ཡ ན ག་རུ་ཏཱ་ཡ ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ན སཱ་མ་ཉྙཱ་ཡ ན ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཧོ་ཏི, མཱ་ཡཱ་ཝི་ན་ཡ་སྶ ན ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཧོ་ཏི མཱ་ཡཱ་ཝི་ན་ཡ་སྶ ན ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ན པི་ཡ་ཏཱ་ཡ ན ག་རུ་ཏཱ་ཡ ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ན སཱ་མ་ཉྙཱ་ཡ ན ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨཱ་ནཾ ན ནི་སཱ་མ་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨ་ནི་ས་ནྟི་ཡཱ ན ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨཱ་ནཾ ན ནི་སཱ་མ་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི དྷ་མྨ་ནི་ས་ནྟི་ཡཱ ན ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ན པི་ཡ་ཏཱ་ཡ ན ག་རུ་ཏཱ་ཡ ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ན སཱ་མ་ཉྙཱ་ཡ ན ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནོ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སྶ ན ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནོ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སྶ ན ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ན པི་ཡ་ཏཱ་ཡ ན ག་རུ་ཏཱ་ཡ ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ན སཱ་མ་ཉྙཱ་ཡ ན ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ན པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་ཀོ [པ་ཊི་ས་ནྡྷཱ་ར་ཀོ (ཀ.)] ཧོ་ཏི, པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་ཀ་སྶ ན ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ན པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་ཀོ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་ཀ་སྶ ན ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ན པི་ཡ་ཏཱ་ཡ ན ག་རུ་ཏཱ་ཡ ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ན སཱ་མ་ཉྙཱ་ཡ ན ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ས་ཀྐ་རེ་ཡྻུཾ ག་རུཾ ཀ་རེ་ཡྻུཾ [ག་རུ་ཀ་རེ་ཡྻུཾ (སཱི. སྱཱ.)] མཱ་ནེ་ཡྻུཾ པཱུ་ཛེ་ཡྻུ’ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ན ཙེ་ཝ ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ན ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི [ག་རུ་ཀ་རོ་ནྟི (སཱི. སྱཱ.)] ན མཱ་ནེ་ནྟི ན པཱུ་ཛེ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ་ཧི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཏེ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནེ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐ་སྶ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མཾ མ་ནུ་སྶཱ ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཡྻུཾ, ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ན་ཉྩ བྷོ་ཛེ་ཡྻུཾ, ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་པ་རི་མ་ཛྫ་ན་ཉྩ པ་རི་མ་ཛྫེ་ཡྻུ’ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ནཾ མ་ནུ་སྶཱ ན ཙེ་ཝ ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟི ན ཙ ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷོ་ཛེ་ནྟི ན ཙ ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་པ་རི་མ་ཛྫ་ནཾ པ་རི་མ་ཛྫ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ་ཧི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱུ མ་ནུ་སྶཱ ཏཱ་ནི སཱ་ཋེ་ཡྻཱ་ནི ཀཱུ་ཊེ་ཡྻཱ་ནི ཛི་མྷེ་ཡྻཱ་ནི ཝ་ངྐེ་ཡྻཱ་ནི ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ས་ཀྐ་རེ་ཡྻུཾ ག་རུཾ ཀ་རེ་ཡྻུཾ མཱ་ནེ་ཡྻུཾ པཱུ་ཛེ་ཡྻུ’ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ན ཙེ་ཝ ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ན ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི ན མཱ་ནེ་ནྟི ན པཱུ་ཛེ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ་ཧི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཏེ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནེ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟི.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ པི་ཡ་ཏཱ་ཡ ག་རུ་ཏཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ སཱ་མ་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, སི་ཀྑཱ་ས་མཱ་དཱ་ན་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི སི་ཀྑཱ་ས་མཱ་དཱ་ན་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ པི་ཡ་ཏཱ་ཡ ག་རུ་ཏཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ སཱ་མ་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་པྤི་ཙྪོ ཧོ་ཏི, ཨི་ཙྪཱ་ཝི་ན་ཡ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་པྤི་ཙྪོ ཧོ་ཏི ཨི་ཙྪཱ་ཝི་ན་ཡ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ…པེ… ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ ཧོ་ཏི, ཀོ་དྷ་ཝི་ན་ཡ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ ཧོ་ཏི ཀོ་དྷ་ཝི་ན་ཡ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ…པེ… ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་མ་ཀྑཱི ཧོ་ཏི, མ་ཀྑ་ཝི་ན་ཡ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་མ་ཀྑཱི ཧོ་ཏི མ་ཀྑ་ཝི་ན་ཡ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ…པེ… ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ས་ཋོ ཧོ་ཏི, སཱ་ཋེ་ཡྻ་ཝི་ན་ཡ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ས་ཋོ ཧོ་ཏི སཱ་ཋེ་ཡྻ་ཝི་ན་ཡ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ…པེ… ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཧོ་ཏི, མཱ་ཡཱ་ཝི་ན་ཡ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཧོ་ཏི མཱ་ཡཱ་ཝི་ན་ཡ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ…པེ… ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨཱ་ནཾ ནི་སཱ་མ་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨ་ནི་ས་ནྟི་ཡཱ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨཱ་ནཾ ནི་སཱ་མ་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི དྷ་མྨ་ནི་ས་ནྟི་ཡཱ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ…པེ… ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནོ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནོ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ…པེ… ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་ཀོ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་ཀ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་ཀོ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་ཀ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ པི་ཡ་ཏཱ་ཡ ག་རུ་ཏཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ སཱ་མ་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀི་ཉྩཱ་པི ན ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ས་ཀྐ་རེ་ཡྻུཾ ག་རུཾ ཀ་རེ་ཡྻུཾ མཱ་ནེ་ཡྻུཾ པཱུ་ཛེ་ཡྻུ’ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི མཱ་ནེ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ་ཧི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཏེ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ པ་ཧཱི་ནེ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་དྡ་སྶ ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་སྶ ཀི་ཉྩཱ་པི ན ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མཾ མ་ནུ་སྶཱ ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཡྻུཾ, ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ན་ཉྩ བྷོ་ཛེ་ཡྻུཾ, ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་པ་རི་མ་ཛྫ་ན་ཉྩ པ་རི་མ་ཛྫེ་ཡྻུ’ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ནཾ མ་ནུ་སྶཱ ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཙ ཋ་པེ་ནྟི ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ན་ཉྩ བྷོ་ཛེ་ནྟི ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་པ་རི་མ་ཛྫ་ན་ཉྩ པ་རི་མ་ཛྫ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ་ཧི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱུ མ་ནུ་སྶཱ ཏཱ་ནི སཱ་ཋེ་ཡྻཱ་ནི ཀཱུ་ཊེ་ཡྻཱ་ནི ཛི་མྷེ་ཡྻཱ་ནི ཝ་ངྐེ་ཡྻཱ་ནི པ་ཧཱི་ནཱ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀི་ཉྩཱ་པི ན ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ས་ཀྐ་རེ་ཡྻུཾ ག་རུཾ ཀ་རེ་ཡྻུཾ མཱ་ནེ་ཡྻུཾ པཱུ་ཛེ་ཡྻུ’ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི མཱ་ནེ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ་ཧི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཏེ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ པ་ཧཱི་ནེ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. ཨ་ཀྐོ་ས་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༨༨. ‘‘ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྐོ་ས་ཀ་པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ ཨ་རི་ཡཱུ་པ་ཝཱ་དཱི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་ཝ་ཀཱ་སོ [ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཡཾ སོ ད་ས་ནྣཾ བྱ་ས་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྱ་ས་ནཾ ནི་ག་ཙྪེ་ཡྻ [ན ནི་ག་ཙྪེ་ཡྻ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)]. ཀ་ཏ་མེ་སཾ ད་ས་ནྣཾ? ཨ་ན་དྷི་ག་ཏཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་དྷི་ག་ཏཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ན ཝོ་དཱ་ཡ་ནྟི, ས་དྡྷ་མྨེ་སུ ཝཱ ཨ་དྷི་མཱ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་བྷི་ར་ཏོ ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝཱ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, གཱ་ལ༹ྷཾ ཝཱ རོ་གཱ་ཏ་ངྐཾ ཕུ་ས་ཏི, ཨུ་མྨཱ་དཾ ཝཱ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཙི་ཏྟ་ཀྑེ་པཾ, ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྐོ་ས་ཀ་པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ ཨ་རི་ཡཱུ་པ་ཝཱ་དཱི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ, ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ སོ ཨི་མེ་སཾ ད་ས་ནྣཾ བྱ་ས་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྱ་ས་ནཾ ནི་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༨༩. [སཾ. ནི. ༡.༡༨༡; སུ. ནི. ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་སུ་ཏྟ] ཨ་ཐ ཁོ ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པཱ་པི་ཙྪཱ, བྷ་ནྟེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ, པཱ་པི་ཀཱ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་ནཾ ཝ་སཾ ག་ཏཱ’’ཏི. ‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ, མཱ ཧེ་ཝཾ, ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ! པ་སཱ་དེ་ཧི, ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་སུ ཙི་ཏྟཾ. པེ་ས་ལཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ’’ཏི.

དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ས་དྡྷཱ་ཡི་ཀོ པ་ཙྩ་ཡི་ཀོ, ཨ་ཐ ཁོ པཱ་པི་ཙྪཱ་ཝ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ, པཱ་པི་ཀཱ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་ནཾ ཝ་སཾ ག་ཏཱ’’ཏི. ‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ, མཱ ཧེ་ཝཾ, ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ! པ་སཱ་དེ་ཧི, ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་སུ ཙི་ཏྟཾ. པེ་ས་ལཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ’’ཏི.

ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ས་དྡྷཱ་ཡི་ཀོ པ་ཙྩ་ཡི་ཀོ, ཨ་ཐ ཁོ པཱ་པི་ཙྪཱ་ཝ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ, པཱ་པི་ཀཱ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་ནཾ ཝ་སཾ ག་ཏཱ’’ཏི. ‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ, མཱ ཧེ་ཝཾ, ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ! པ་སཱ་དེ་ཧི, ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་སུ ཙི་ཏྟཾ. པེ་ས་ལཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ ཙ ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ སཱ་ས་པ་མ་ཏྟཱི་ཧི པཱི་ལ༹་ཀཱ་ཧི ས་བྦོ ཀཱ་ཡོ ཕུ་ཊོ ཨ་ཧོ་སི. སཱ་ས་པ་མ་ཏྟི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ མུ་གྒ་མ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ, མུ་གྒ་མ་ཏྟི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ལཱ་ཡ་མ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཀ་ལཱ་ཡ་མ་ཏྟི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཀོ་ལ་ཊྛི་མ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཀོ་ལ་ཊྛི་མ་ཏྟི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཀོ་ལ་མ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཀོ་ལ་མ་ཏྟི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་མ་ལ་ཀ་མ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཨཱ་མ་ལ་ཀ་མ་ཏྟི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ (ཏི་ཎྜུ་ཀ་མ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏི་ཎྜུ་ཀ་མ་ཏྟི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ,) [སཾ. ནི. ༡.༡༨༡; སུ. ནི. ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་སུ་ཏྟ ན་ཏྠི] བེ་ལུ༹་ཝ་ས་ལཱ་ཊུ་ཀ་མ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ, བེ་ལུ༹་ཝ་ས་ལཱ་ཊུ་ཀ་མ་ཏྟི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ བི་ལླ་མ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ, བི་ལླ་མ་ཏྟི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ པ་བྷི་ཛྫིཾ་སུ, པུ་བྦ་ཉྩ ལོ་ཧི་ཏ་ཉྩ པ་གྒྷ་རིཾ་སུ. སོ སུ་དཾ ཀ་ད་ལི་པ་ཏྟེ་སུ སེ་ཏི མ་ཙྪོ་ཝ ཝི་ས་གི་ལི་ཏོ.

ཨ་ཐ ཁོ ཏུ་རཱུ པ་ཙྩེ་ཀ་བྲ་ཧྨཱ [ཏུ་དུ་པྤ་ཙྩེ་ཀ་བྲ་ཧྨཱ (སཱི. པཱི.), ཏུ་དི པ་ཙྩེ་ཀ་བྲ་ཧྨཱ (སྱཱ.), ཏུ་རི པ་ཙྩེ་ཀ་བྲ་ཧྨཱ (ཀ.) སཾ. ནི. ༡.༡༨༠] ཡེ་ན ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝེ་ཧཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་སཱ་དེ་ཧི, ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་སུ ཙི་ཏྟཾ. པེ་ས་ལཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཀོ་སི ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧཾ ཏུ་རཱུ པ་ཙྩེ་ཀ་བྲ་ཧྨཱ’’ཏི. ‘‘ན་ནུ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི བྱཱ་ཀ་ཏོ, ཨ་ཐ ཀི་ཉྩ་ར་ཧི ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ? པ་སྶ ཡཱ་ཝ་ཉྩ ཏེ ཨི་དཾ ཨ་པ་ར་དྡྷ’’ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ ཏུ་རཱུ པ་ཙྩེ་ཀ་བྲ་ཧྨཱ ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –

‘‘པུ་རི་ས་སྶ ཧི ཛཱ་ཏ་སྶ, ཀུ་ཋཱ་རཱི ཛཱ་ཡ་ཏེ མུ་ཁེ;

ཡཱ་ཡ ཚི་ནྡ་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, བཱ་ལོ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ བྷ་ཎཾ.

‘‘ཡོ ནི་ནྡི་ཡཾ པ་སཾ་ས་ཏི, ཏཾ ཝཱ ནི་ནྡ་ཏི ཡོ པ་སཾ་སི་ཡོ;

ཝི་ཙི་ནཱ་ཏི མུ་ཁེ་ན སོ ཀ་ལིཾ, ཀ་ལི་ནཱ ཏེ་ན སུ་ཁཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི.

‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཡཾ ཀ་ལི, ཡོ ཨ་ཀྑེ་སུ དྷ་ན་པ་རཱ་ཛ་ཡོ;

ས་བྦ་སྶཱ་པི ས་ཧཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནཱ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ མ་ཧ་ཏྟ་རོ ཀ་ལི;

ཡོ སུ་ག་ཏེ་སུ མ་ནཾ པ་དཱུ་ས་ཡེ.

‘‘ས་ཏཾ ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ནི་ར་བྦུ་དཱ་ནཾ, ཚ་ཏྟིཾ་ས་ཏི པ་ཉྩ ཙ ཨ་བྦུ་དཱ་ནི;

ཡ་མ་རི་ཡ་ག་ར་ཧཱི ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པེ་ཏི, ཝཱ་ཙཾ མ་ན་ཉྩ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པཱ་པ་ཀ’’ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཏེ་ནེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷེ་ན ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཙ ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀོ བྷི་ཀྑུ པ་དུ་མཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་སུ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ.

ཨ་ཐ ཁོ བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞོ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ. ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཙ, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀོ བྷི་ཀྑུ པ་དུ་མཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་སུ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ’’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཏྟིཾ བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞོ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ; ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཙ, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀོ བྷི་ཀྑུ པ་དུ་མཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་སུ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ མཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡཱི’’ཏི.