༢. དུ་ཏི་ཡ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀཾ

(༦) ༡. ས་ཙི་ཏྟ་ཝ་གྒོ

༡. ས་ཙི་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ

༥༡. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ནོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ‘ས་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’ཏི [བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ་ཏི (སྱཱ.)] – ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི? སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཏྠཱི ཝཱ པུ་རི་སོ ཝཱ ད་ཧ་རོ ཡུ་ཝཱ མ་ཎྜ་ན་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཨཱ་དཱ་སེ ཝཱ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ཙྪེ ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་པ་ཏྟེ ས་ཀཾ མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ས་ཙེ ཏ་ཏྠ པ་སྶ་ཏི ར་ཛཾ ཝཱ ཨ་ངྒ་ཎཾ ཝཱ, ཏ་སྶེ་ཝ ར་ཛ་སྶ ཝཱ ཨ་ངྒ་ཎ་སྶ ཝཱ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མ་ཏི. ནོ ཙེ ཏ་ཏྠ པ་སྶ་ཏི ར་ཛཾ ཝཱ ཨ་ངྒ་ཎཾ ཝཱ, ཏེ་ནེ་ཝ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ – ‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ བ་ཧུ་ཀཱ་རཱ [བྷི་ཀྑུ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ བ་ཧུ་ཀཱ་རོ (ཀ.)] ཧོ་ཏི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ – ‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཐི་ན་མི་དྡྷ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཝི་ག་ཏ་ཐི་ན་མི་དྡྷོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨུ་དྡྷ་ཏོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཀོ་དྷ་ནོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, སཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་སཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཀུ་སཱི་ཏོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ས་མཱ་ཧི་ཏོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི.

‘‘ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཐི་ན་མི་དྡྷ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨུ་དྡྷ་ཏོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཀོ་དྷ་ནོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, སཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཀུ་སཱི་ཏོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི, ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ཚ་ནྡོ ཙ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཙ ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཙ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷཱི ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནཱི ཙ ས་ཏི ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དི་ཏྟ་ཙེ་ལོ ཝཱ ཨཱ་དི་ཏྟ་སཱི་སོ ཝཱ. ཏ་སྶེ་ཝ ཙེ་ལ་སྶ ཝཱ སཱི་ས་སྶ ཝཱ ནི་བྦཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཚ་ནྡ་ཉྩ ཝཱ་ཡཱ་མ་ཉྩ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཉྩ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷི་ཉྩ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནི་ཉྩ ས་ཏི་ཉྩ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ཀ་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ཚ་ནྡོ ཙ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཙ ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཙ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷཱི ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནཱི ཙ ས་ཏི ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ.

‘‘ས་ཙེ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཝི་ག་ཏ་ཐི་ན་མི་དྡྷོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་སཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ས་མཱ་ཧི་ཏོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི, ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཏེ་སུ་ཡེ་ཝ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་རི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ ཡོ་གོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ

༥༢. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ནོ ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ པ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ‘ས་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’ཏི – ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.

ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ བ་ཧུ་ཀཱ་རཱ ཧོ་ཏི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ – ‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཐི་ན་མི་དྡྷ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཝི་ག་ཏ་ཐི་ན་མི་དྡྷོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨུ་དྡྷ་ཏོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཀོ་དྷ་ནོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, སཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་སཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཀུ་སཱི་ཏོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ས་མཱ་ཧི་ཏོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི.

‘‘ས་ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི…པེ… ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི, ཏེ་ནཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ཚ་ནྡོ ཙ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཙ ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཙ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷཱི ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནཱི ཙ ས་ཏི ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་དི་ཏྟ་ཙེ་ལོ ཝཱ ཨཱ་དི་ཏྟ་སཱི་སོ ཝཱ. ཏ་སྶེ་ཝ ཙེ་ལ་སྶ ཝཱ སཱི་ས་སྶ ཝཱ ནི་བྦཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཚ་ནྡ་ཉྩ ཝཱ་ཡཱ་མ་ཉྩ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཉྩ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷི་ཉྩ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནི་ཉྩ ས་ཏི་ཉྩ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ཀ་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ཚ་ནྡོ ཙ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཙ ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཙ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷཱི ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནཱི ཙ ས་ཏི ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ.

‘‘ས་ཙེ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི…པེ… ས་མཱ་ཧི་ཏོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི, ཏེ་ནཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཏེ་སུ་ཡེ་ཝ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་རི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ ཡོ་གོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. ཋི་ཏི་སུ་ཏྟཾ

༥༣. ‘‘ཋི་ཏི་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཝ་ཎྞ་ཡཱ་མི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, པ་གེ་ཝ པ་རི་ཧཱ་ནིཾ. ཝུ་ཌྜྷི་ཉྩ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཎྞ་ཡཱ་མི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ ཋི་ཏིཾ ནོ ཧཱ་ནིཾ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧཱ་ནི ཧོ་ཏི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ ཋི་ཏི ནོ ཝུ་ཌྜྷི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡ་ཏྟ་ཀོ ཧོ་ཏི ས་དྡྷཱ་ཡ སཱི་ལེ་ན སུ་ཏེ་ན ཙཱ་གེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་བྷཱ་ནེ་ན, ཏ་སྶ ཏེ དྷ་མྨཱ ནེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟི ནོ ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ཧཱ་ནི་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་དཱ་མི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ ཋི་ཏིཾ ནོ ཝུ་ཌྜྷིཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧཱ་ནི ཧོ་ཏི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ ཋི་ཏི ནོ ཝུ་ཌྜྷི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ ཋི་ཏི ཧོ་ཏི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ ཧཱ་ནི ནོ ཝུ་ཌྜྷི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡ་ཏྟ་ཀོ ཧོ་ཏི ས་དྡྷཱ་ཡ སཱི་ལེ་ན སུ་ཏེ་ན ཙཱ་གེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་བྷཱ་ནེ་ན, ཏ་སྶ ཏེ དྷ་མྨཱ ནེ་ཝ ཧཱ་ཡ་ནྟི ནོ ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ཋི་ཏི་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་དཱ་མི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ ཧཱ་ནིཾ ནོ ཝུ་ཌྜྷིཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཋི་ཏི ཧོ་ཏི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ ཝུ་ཌྜྷི ནོ ཧཱ་ནི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཌྜྷི ཧོ་ཏི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ ཋི་ཏི ནོ ཧཱ་ནི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡ་ཏྟ་ཀོ ཧོ་ཏི ས་དྡྷཱ་ཡ སཱི་ལེ་ན སུ་ཏེ་ན ཙཱ་གེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་བྷཱ་ནེ་ན, ཏ་སྶ ཏེ དྷ་མྨཱ ནེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟི ནོ ཧཱ་ཡ་ནྟི. ཝུ་ཌྜྷི་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་དཱ་མི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ ཋི་ཏིཾ ནོ ཧཱ་ནིཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཌྜྷི ཧོ་ཏི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ ཋི་ཏི ནོ ཧཱ་ནི.

‘‘ནོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ‘ས་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’ཏི – ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི? སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཏྠཱི ཝཱ པུ་རི་སོ ཝཱ ད་ཧ་རོ ཡུ་ཝཱ མ་ཎྜ་ན་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཨཱ་དཱ་སེ ཝཱ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ཙྪེ ཝཱ ཨུ་ད་པ་ཏྟེ ས་ཀཾ མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ས་ཙེ ཏ་ཏྠ པ་སྶ་ཏི ར་ཛཾ ཝཱ ཨ་ངྒ་ཎཾ ཝཱ, ཏ་སྶེ་ཝ ར་ཛ་སྶ ཝཱ ཨ་ངྒ་ཎ་སྶ ཝཱ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མ་ཏི. ནོ ཙེ ཏ་ཏྠ པ་སྶ་ཏི ར་ཛཾ ཝཱ ཨ་ངྒ་ཎཾ ཝཱ, ཏེ་ནེ་ཝ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ – ‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ བ་ཧུ་ཀཱ་རཱ ཧོ་ཏི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ – ‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཐི་ན་མི་དྡྷ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཝི་ག་ཏ་ཐི་ན་མི་དྡྷོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨུ་དྡྷ་ཏོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཀོ་དྷ་ནོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, སཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་སཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཀུ་སཱི་ཏོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ས་མཱ་ཧི་ཏོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི.

‘‘ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཐི་ན་མི་དྡྷ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨུ་དྡྷ་ཏོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཀོ་དྷ་ནོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, སཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཀུ་སཱི་ཏོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི, ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ཚ་ནྡོ ཙ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཙ ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཙ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷཱི ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནཱི ཙ ས་ཏི ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དི་ཏྟ་ཙེ་ལོ ཝཱ ཨཱ་དི་ཏྟ་སཱི་སོ ཝཱ. ཏ་སྶེ་ཝ ཙེ་ལ་སྶ ཝཱ སཱི་ས་སྶ ཝཱ ནི་བྦཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཚ་ནྡ་ཉྩ ཝཱ་ཡཱ་མ་ཉྩ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཉྩ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷི་ཉྩ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནི་ཉྩ ས་ཏི་ཉྩ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ཀ་རེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ཚ་ནྡོ ཙ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཙ ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཙ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷཱི ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནཱི ཙ ས་ཏི ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ.

༤. ས་མ་ཐ་སུ་ཏྟཾ

༥༤. ‘‘ནོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ‘ས་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’ཏི – ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ལཱ་བྷཱི་མྷི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་སྶ, ན ལཱ་བྷཱི ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱ’ཏི, ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཡོ་གོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ལཱ་བྷཱི ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་སྶ ལཱ་བྷཱི ཙ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ.

‘‘ས་ཙེ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ལཱ་བྷཱི་མྷི ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ, ན ལཱ་བྷཱི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་སྶཱ’ཏི, ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐེ ཡོ་གོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ལཱ་བྷཱི ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ལཱ་བྷཱི ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་སྶ.

‘‘ས་ཙེ, པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ན ལཱ་བྷཱི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་སྶ, ན ལཱ་བྷཱི ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱ’ཏི, ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ཚ་ནྡོ ཙ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཙ ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཙ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷཱི ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནཱི ཙ ས་ཏི ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དི་ཏྟ་ཙེ་ལོ ཝཱ ཨཱ་དི་ཏྟ་སཱི་སོ ཝཱ. ཏ་སྶེ་ཝ ཙེ་ལ་སྶ ཝཱ སཱི་ས་སྶ ཝཱ ནི་བྦཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཚ་ནྡ་ཉྩ ཝཱ་ཡཱ་མ་ཉྩ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཉྩ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷི་ཉྩ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནི་ཉྩ ས་ཏི་ཉྩ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ཀ་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ཚ་ནྡོ ཙ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཙ ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཙ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷཱི ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནཱི ཙ ས་ཏི ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ལཱ་བྷཱི ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་སྶ ལཱ་བྷཱི ཙ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ.

‘‘ས་ཙེ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ལཱ་བྷཱི་མྷི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་སྶ, ལཱ་བྷཱི ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱ’ཏི, ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཏེ་སུ་ཡེ་ཝ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་རི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ ཡོ་གོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ.

‘‘ཙཱི་ཝ་ར་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི. པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི. སེ་ནཱ་ས་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི. གཱ་མ་ནི་ག་མ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི. ཛ་ན་པ་ད་པ་དེ་ས་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི. པུ་གྒ་ལ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི.

‘‘‘ཙཱི་ཝ་ར་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཏ་ཏྠ ཡཾ ཛ་ཉྙཱ ཙཱི་ཝ་རཾ – ‘ཨི་དཾ ཁོ མེ ཙཱི་ཝ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟཱི’ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཛ་ཉྙཱ ཙཱི་ཝ་རཾ – ‘ཨི་དཾ ཁོ མེ ཙཱི་ཝ་རཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱི’ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཙཱི་ཝ་རཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ‘ཙཱི་ཝ་ར་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.

‘‘‘པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཏ་ཏྠ ཡཾ ཛ་ཉྙཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ – ‘ཨི་མཾ ཁོ མེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟཱི’ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཛ་ཉྙཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ – ‘ཨི་མཾ ཁོ མེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱི’ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ‘པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.

‘‘‘སེ་ནཱ་ས་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཏ་ཏྠ ཡཾ ཛ་ཉྙཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ – ‘ཨི་དཾ ཁོ མེ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟཱི’ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཛ་ཉྙཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ – ‘ཨི་དཾ ཁོ མེ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱི’ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ‘སེ་ནཱ་ས་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.

‘‘‘གཱ་མ་ནི་ག་མ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཏ་ཏྠ ཡཾ ཛ་ཉྙཱ གཱ་མ་ནི་ག་མཾ – ‘ཨི་མཾ ཁོ མེ གཱ་མ་ནི་ག་མཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟཱི’ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ གཱ་མ་ནི་ག་མོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཛ་ཉྙཱ གཱ་མ་ནི་ག་མཾ – ‘ཨི་མཾ ཁོ མེ གཱ་མ་ནི་ག་མཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱི’ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ གཱ་མ་ནི་ག་མོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ‘གཱ་མ་ནི་ག་མ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.

‘‘‘ཛ་ན་པ་ད་པ་དེ་ས་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཏ་ཏྠ ཡཾ ཛ་ཉྙཱ ཛ་ན་པ་ད་པ་དེ་སཾ – ‘ཨི་མཾ ཁོ མེ ཛ་ན་པ་ད་པ་དེ་སཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟཱི’ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཛ་ན་པ་ད་པ་དེ་སོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཛ་ཉྙཱ ཛ་ན་པ་ད་པ་དེ་སཾ – ‘ཨི་མཾ ཁོ མེ ཛ་ན་པ་ད་པ་དེ་སཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱི’ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཛ་ན་པ་ད་པ་དེ་སོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ‘ཛ་ན་པ་ད་པ་དེ་ས་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.

‘‘‘པུ་གྒ་ལ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཏ་ཏྠ ཡཾ ཛ་ཉྙཱ པུ་གྒ་ལཾ – ‘ཨི་མཾ ཁོ མེ པུ་གྒ་ལཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟཱི’ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཛ་ཉྙཱ པུ་གྒ་ལཾ – ‘ཨི་མཾ ཁོ མེ པུ་གྒ་ལཾ སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱི’ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ‘པུ་གྒ་ལ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་དཱ་མི – སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤི ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མྤཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. པ་རི་ཧཱ་ན་སུ་ཏྟཾ

༥༥. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི [བྷི་ཀྑ་ཝོ་ཏི (སཱི. སྱཱ.)]. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘‘པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨོ པུ་གྒ་ལོ, པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨོ པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨོ པུ་གྒ་ལོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨོ པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨོ པུ་གྒ་ལོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ པ་ན ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨོ པུ་གྒ་ལོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘དཱུ་ར་ཏོ་པི ཁོ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ག་ཙྪཱ་མ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་མ་ཉྙཱ་ཏུཾ. སཱ་དྷུ ཝ་ཏཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘ཏེ་ན་ཧཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨོ པུ་གྒ་ལོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ? ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨ་སྶུ་ཏ་ཉྩེ་ཝ དྷ་མྨཾ ན སུ་ཎཱ་ཏི, སུ་ཏཱ ཙ་སྶ དྷ་མྨཱ ས་མྨོ་སཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཡེ ཙ་སྶ དྷ་མྨཱ པུ་བྦེ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ས་མྥུ་ཊྛ་པུ་བྦཱ ཏེ ཙ་སྶ ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ཉྩེ་ཝ ན ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨོ པུ་གྒ་ལོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ.

‘‘ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨོ པུ་གྒ་ལོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ? ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨ་སྶུ་ཏ་ཉྩེ་ཝ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི, སུ་ཏཱ ཙ་སྶ དྷ་མྨཱ ན ས་མྨོ་སཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཡེ ཙ་སྶ དྷ་མྨཱ པུ་བྦེ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ས་མྥུ་ཊྛ་པུ་བྦཱ ཏེ ཙ་སྶ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ཉྩེ་ཝ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨོ པུ་གྒ་ལོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི? སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ཏྠཱི ཝཱ པུ་རི་སོ ཝཱ ད་ཧ་རོ ཡུ་ཝཱ མ་ཎྜ་ན་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཨཱ་དཱ་སེ ཝཱ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ཙྪེ ཝཱ ཨུ་ད་པ་ཏྟེ ས་ཀཾ མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ས་ཙེ ཏ་ཏྠ པ་སྶ་ཏི ར་ཛཾ ཝཱ ཨ་ངྒ་ཎཾ ཝཱ, ཏ་སྶེ་ཝ ར་ཛ་སྶ ཝཱ ཨ་ངྒ་ཎ་སྶ ཝཱ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མ་ཏི. ནོ ཙེ ཏ་ཏྠ པ་སྶ་ཏི ར་ཛཾ ཝཱ ཨ་ངྒ་ཎཾ ཝཱ, ཏེ་ནེ་ཝ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ – ‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ བ་ཧུ་ཀཱ་རཱ ཧོ་ཏི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ – ‘ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ནུ ཁོ མེ ཨེ་སོ དྷ་མྨོ ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ, ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ནུ ཁོ མེ ཨེ་སོ དྷ་མྨོ ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ, ཝི་ག་ཏ་ཐི་ན་མི་དྡྷོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ནུ ཁོ མེ ཨེ་སོ དྷ་མྨོ ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ, ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ནུ ཁོ མེ ཨེ་སོ དྷ་མྨོ ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ, ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ནུ ཁོ མེ ཨེ་སོ དྷ་མྨོ ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ, ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ནུ ཁོ མེ ཨེ་སོ དྷ་མྨོ ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ, ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ནུ ཁོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ནུ ཁོ མེ ཨེ་སོ དྷ་མྨོ ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ, ལཱ་བྷཱི ནུ ཁོ་མྷི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨ་པཱ་མོ་ཛྫ་སྶ, སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ནུ ཁོ མེ ཨེ་སོ དྷ་མྨོ ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ, ལཱ་བྷཱི ནུ ཁོ་མྷི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་སྶ, སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ནུ ཁོ མེ ཨེ་སོ དྷ་མྨོ ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ, ལཱ་བྷཱི ནུ ཁོ་མྷི ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ, སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ནུ ཁོ མེ ཨེ་སོ དྷ་མྨོ ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ’ཏི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ས་བྦེ་པི་མེ ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཨ་ཏྟ་ནི ན ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཏེ་ནཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྦེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨི་མེ་སཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ཚ་ནྡོ ཙ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཙ ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཙ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷཱི ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནཱི ཙ ས་ཏི ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་དི་ཏྟ་ཙེ་ལོ ཝཱ ཨཱ་དི་ཏྟ་སཱི་སོ ཝཱ. ཏ་སྶེ་ཝ ཙེ་ལ་སྶ ཝཱ སཱི་ས་སྶ ཝཱ ནི་བྦཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཚ་ནྡ་ཉྩ ཝཱ་ཡཱ་མ་ཉྩ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཉྩ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷི་ཉྩ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནི་ཉྩ ས་ཏི་ཉྩ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ཀ་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྦེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ཚ་ནྡོ ཙ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཙ ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཙ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷཱི ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནཱི ཙ ས་ཏི ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ.

‘‘ས་ཙེ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཨ་ཏྟ་ནི ན ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཏེ་ནཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཡེ ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི ཏེ་སུ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ, ཡེ ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཨ་ཏྟ་ནི ན ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི ཏེ་སཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ཚ་ནྡོ ཙ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཙ ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཙ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷཱི ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནཱི ཙ ས་ཏི ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་དི་ཏྟ་ཙེ་ལོ ཝཱ ཨཱ་དི་ཏྟ་སཱི་སོ ཝཱ. ཏ་སྶེ་ཝ ཙེ་ལ་སྶ ཝཱ སཱི་ས་སྶ ཝཱ ནི་བྦཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཚ་ནྡ་ཉྩ ཝཱ་ཡཱ་མ་ཉྩ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཉྩ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷི་ཉྩ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནི་ཉྩ ས་ཏི་ཉྩ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ཀ་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཡེ ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི ཏེ་སུ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ, ཡེ ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཨ་ཏྟ་ནི ན ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི ཏེ་སཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ཚ་ནྡོ ཙ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཙ ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཙ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷཱི ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནཱི ཙ ས་ཏི ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ.

‘‘ས་ཙེ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ས་བྦེ་པི་མེ ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཏེ་ནཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྦེ་སྭེ་ཝ ཨི་མེ་སུ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་རི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ ཡོ་གོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. པ་ཋ་མ་ས་ཉྙཱ་སུ་ཏྟཾ

༥༦. ‘‘ད་ས་ཡི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྙཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ནྟི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ. ཀ་ཏ་མཱ ད་ས? ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ, མ་ར་ཎ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ, ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ནི་ཙྩེ དུ་ཀྑ་ས་ཉྙཱ, དུ་ཀྑེ ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ, པ་ཧཱ་ན་ས་ཉྙཱ, ཝི་རཱ་ག་ས་ཉྙཱ, ནི་རོ་དྷ་ས་ཉྙཱ – ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས ས་ཉྙཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ནྟི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. དུ་ཏི་ཡ་ས་ཉྙཱ་སུ་ཏྟཾ

༥༧. ‘‘ད་ས་ཡི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྙཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ནྟི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ. ཀ་ཏ་མཱ ད་ས? ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ, མ་ར་ཎ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ, ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ཉྙཱ, པུ་ལ༹་ཝ་ཀ་ས་ཉྙཱ [པུ་ལ་ཝ་ཀ་ས་ཉྙཱ (སཱི. པཱི.), པུ་ལུ༹་ཝ་ཀ་ས་ཉྙཱ (ཀ.), ཨ. ནི. ༡.༤༦༣-༤༧༢], ཝི་ནཱི་ལ་ཀ་ས་ཉྙཱ, ཝི་ཙྪི་དྡ་ཀ་ས་ཉྙཱ, ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་ས་ཉྙཱ – ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས ས་ཉྙཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ནྟི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. མཱུ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༥༨. [ཨ. ནི. ༨.༨༣] ‘‘ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཀིཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ཀིཾ་ས་མྦྷ་ཝཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ཀིཾ་ས་མོ་ས་ར་ཎཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ཀིཾ་པ་མུ་ཁཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ཀིཾ་ཨ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ཀིཾ་ཨུ་ཏྟ་རཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ཀིཾ་སཱ་རཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ཀིཾ་ཨོ་ག་དྷཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ཀིཾ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ’ཏི, ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཀི་ནྟི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ བྷ་ག་ཝཾ་ནེ་ཏྟི་ཀཱ བྷ་ག་ཝཾ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཱ. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཀིཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ཀིཾ་ས་མྦྷ་ཝཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ཀིཾ་ས་མོ་ས་ར་ཎཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ཀིཾ་པ་མུ་ཁཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ཀིཾ ཨ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ཀིཾ་ཨུ་ཏྟ་རཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ཀིཾ་སཱ་རཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ཀིཾ་ཨོ་ག་དྷཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ཀིཾ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ’ཏི, ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐ – ‘ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ཝེ་ད་ནཱ་ས་མོ་ས་ར་ཎཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ས་མཱ་དྷི་པྤ་མུ་ཁཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ས་ཏཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, པ་ཉྙུ་ཏྟ་རཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ཝི་མུ་ཏྟི་སཱ་རཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ, ནི་བྦཱ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. པ་བྦ་ཛྫཱ་སུ་ཏྟཾ

༥༩. ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཡ་ཐཱ་པ་བྦ་ཛྫཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ནོ ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙུ་པྤ་ནྣཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཋ་སྶ་ནྟི; ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ནོ ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ནོ ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ནོ ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ནོ ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ལོ་ཀ་སྶ ས་མ་ཉྩ ཝི་ས་མ་ཉྩ ཉ་ཏྭཱ ཏཾ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ནོ ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ལོ་ཀ་སྶ བྷ་ཝ་ཉྩ [ས་མྦྷ་ཝ་ཉྩ (སཱི. སྱཱ.)] ཝི་བྷ་ཝ་ཉྩ ཉ་ཏྭཱ ཏཾ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ནོ ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ལོ་ཀ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཉ་ཏྭཱ ཏཾ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ནོ ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པ་ཧཱ་ན་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ནོ ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཝི་རཱ་ག་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ནོ ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ནི་རོ་དྷ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ནོ ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི – ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཡ་ཐཱ་པ་བྦ་ཛྫཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ན ཙུ་པྤ་ནྣཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ལོ་ཀ་སྶ ས་མ་ཉྩ ཝི་ས་མ་ཉྩ ཉ་ཏྭཱ ཏཾ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ལོ་ཀ་སྶ བྷ་ཝ་ཉྩ ཝི་བྷ་ཝ་ཉྩ ཉ་ཏྭཱ ཏཾ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ལོ་ཀ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཉ་ཏྭཱ ཏཾ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, པ་ཧཱ་ན་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཝི་རཱ་ག་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ནི་རོ་དྷ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ དྭི་ནྣཾ ཕ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཕ་ལཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཉྙཱ, ས་ཏི ཝཱ ཨུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཏཱ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. གི་རི་མཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟཾ

༦༠. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ གི་རི་མཱ་ན་ནྡོ ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ ཧོ་ཏི དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, གི་རི་མཱ་ན་ནྡོ ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ ཧོ་ཏི དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ གི་རི་མཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ ཁོ ཏྭཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, གི་རི་མཱ་ན་ནྡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ས ས་ཉྙཱ བྷཱ་སེ་ཡྻཱ་སི, ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ གི་རི་མཱ་ན་ནྡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ས ས་ཉྙཱ སུ་ཏྭཱ སོ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཋཱ་ན་སོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻ.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ད་ས? ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ, ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ས་ཉྙཱ, པ་ཧཱ་ན་ས་ཉྙཱ, ཝི་རཱ་ག་ས་ཉྙཱ, ནི་རོ་དྷ་ས་ཉྙཱ, ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་ས་ཉྙཱ [ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ས་ཉྙཱ (ཀ.)], ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་ནི་ཙྪཱ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ན་ནྡ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ས་ཉྙཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩ’ནྟི. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ན་ནྡ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ན་ནྡ, ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཙ་ཀྑུ ཨ་ན་ཏྟཱ, རཱུ་པཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, སོ་ཏཾ ཨ་ན་ཏྟཱ, ས་དྡཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, གྷཱ་ནཾ ཨ་ན་ཏྟཱ, ག་ནྡྷཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཛི་ཝ྄ཧཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ར་སཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཀཱ་ཡཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, མ་ནོ ཨ་ན་ཏྟཱ, དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ’ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སུ ཚ་སུ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རེ་སུ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ན་ནྡ, ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ན་ནྡ, ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་དྡྷཾ པཱ་ད་ཏ་ལཱ ཨ་དྷོ ཀེ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ ཏ་ཙ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ པཱུ་རཾ ནཱ་ནཱ་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་སུ་ཙི་ནོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཏྠི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཀེ་སཱ ལོ་མཱ ན་ཁཱ ད་ནྟཱ ཏ་ཙོ མཾ་སཾ ནྷཱ་རུ ཨ་ཊྛི ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཾ ཝ་ཀྐཾ ཧ་ད་ཡཾ ཡ་ཀ་ནཾ ཀི་ལོ་མ་ཀཾ པི་ཧ་ཀཾ པ་པྥཱ་སཾ ཨ་ནྟཾ ཨ་ནྟ་གུ་ཎཾ ཨུ་ད་རི་ཡཾ ཀ་རཱི་སཾ པི་ཏྟཾ སེ་མྷཾ པུ་བྦོ ལོ་ཧི་ཏཾ སེ་དོ མེ་དོ ཨ་སྶུ ཝ་སཱ ཁེ་ལོ༹ སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀཱ ལ་སི་ཀཱ མུ་ཏྟ’ནྟི. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཨ་སུ་བྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ན་ནྡ, ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ས་ཉྙཱ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘བ་ཧུ་དུ་ཀྑོ ཁོ ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ བ་ཧུ་ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ? ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཝི་ཝི་དྷཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙ་ཀྑུ་རོ་གོ སོ་ཏ་རོ་གོ གྷཱ་ན་རོ་གོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་རོ་གོ ཀཱ་ཡ་རོ་གོ སཱི་ས་རོ་གོ ཀ་ཎྞ་རོ་གོ མུ་ཁ་རོ་གོ ད་ནྟ་རོ་གོ ཨོ་ཊྛ་རོ་གོ ཀཱ་སོ སཱ་སོ པི་ནཱ་སོ ཌཱ་ཧོ [ཌ་ཧོ (སཱི. སྱཱ.)] ཛ་རོ ཀུ་ཙྪི་རོ་གོ མུ་ཙྪཱ པ་ཀྑ་ནྡི་ཀཱ སཱུ་ལཱ ཝི་སཱུ་ཙི་ཀཱ ཀུ་ཊྛཾ ག་ཎྜོ ཀི་ལཱ་སོ སོ་སོ ཨ་པ་མཱ་རོ ད་དྡུ ཀ་ཎྜུ ཀ་ཙྪུ ན་ཁ་སཱ ཝི་ཏ་ཙྪི་ཀཱ ལོ་ཧི་ཏཾ པི་ཏྟཾ [ལོ་ཧི་ཏ་པི་ཏྟཾ (སཱི.)] མ་དྷུ་མེ་ཧོ ཨཾ་སཱ པི་ལ༹་ཀཱ བྷ་ག་ནྡ་ལཱ པི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱ སེ་མྷ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱ ཝཱ་ཏ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱ ས་ནྣི་པཱ་ཏི་ཀཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱ ཨུ་ཏུ་པ་རི་ཎཱ་མ་ཛཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱ ཝི་ས་མ་པ་རི་ཧཱ་ར་ཛཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱ སཱི་ཏཾ ཨུ་ཎྷཾ ཛི་གྷ་ཙྪཱ པི་པཱ་སཱ ཨུ་ཙྩཱ་རོ པ་སྶཱ་ཝོ’ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ས་ཉྙཱ.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ན་ནྡ, པ་ཧཱ་ན་ས་ཉྙཱ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཝི་ནོ་དེ་ཏི, བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི. ཨུ་པྤ་ནྣཾ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཝི་ནོ་དེ་ཏི, བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི. ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཝི་ནོ་དེ་ཏི, བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི. ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣེ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཝི་ནོ་དེ་ཏི, བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ན་ནྡ, པ་ཧཱ་ན་ས་ཉྙཱ.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ན་ནྡ, ཝི་རཱ་ག་ས་ཉྙཱ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་བྦཱ་ན’ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ན་ནྡ, ཝི་རཱ་ག་ས་ཉྙཱ.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ན་ནྡ, ནི་རོ་དྷ་ས་ཉྙཱ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ན’ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ན་ནྡ, ནི་རོ་དྷ་ས་ཉྙཱ.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ན་ནྡ, ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་ས་ཉྙཱ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཡེ ལོ་ཀེ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་ནུ་ས་ཡཱ, ཏེ པ་ཛ་ཧ་ནྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཡ་ནྟོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ན་ནྡ, ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་ས་ཉྙཱ.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ན་ནྡ, ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་ནི་ཙྪཱ་ས་ཉྙཱ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་ཊྚཱི་ཡ་ཏི ཧ་རཱ་ཡ་ཏི ཛི་གུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ན་ནྡ, ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་ནི་ཙྪཱ་ས་ཉྙཱ.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. སོ ས་ཏོ་ཝ ཨ་སྶ་ས་ཏི ས་ཏོ་ཝ པ་སྶ་ས་ཏི. དཱི་གྷཾ ཝཱ ཨ་སྶ་ས་ནྟོ ‘དཱི་གྷཾ ཨ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. དཱི་གྷཾ ཝཱ པ་སྶ་ས་ནྟོ ‘དཱི་གྷཾ པ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ར་སྶཾ ཝཱ ཨ་སྶ་ས་ནྟོ ‘ར་སྶཾ ཨ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ར་སྶཾ ཝཱ པ་སྶ་ས་ནྟོ ‘ར་སྶཾ པ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ས་བྦ་ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ‘ས་བྦ་ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ‘པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ‘པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ‘པཱི་ཏི་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ‘པཱི་ཏི་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ‘སུ་ཁ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ‘སུ་ཁ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ‘ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ‘ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ‘པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ‘པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཾ པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ‘ཙི་ཏྟ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ‘ཙི་ཏྟ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ཨ་བྷི་པྤ་མོ་ད་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ…པེ… ས་མཱ་ད་ཧཾ ཙི་ཏྟཾ…པེ… ཝི་མོ་ཙ་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ…པེ… ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི…པེ… ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶཱི…པེ… ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི…པེ… ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི.

‘‘ས་ཙེ ཁོ ཏྭཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, གི་རི་མཱ་ན་ནྡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་མཱ ད་ས ས་ཉྙཱ བྷཱ་སེ་ཡྻཱ་སི, ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ གི་རི་མཱ་ན་ནྡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་མཱ ད་ས ས་ཉྙཱ སུ་ཏྭཱ སོ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཋཱ་ན་སོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻཱ’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨི་མཱ ད་ས ས་ཉྙཱ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ གི་རི་མཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ གི་རི་མཱ་ན་ནྡ་སྶ ཨི་མཱ ད་ས ས་ཉྙཱ ཨ་བྷཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ གི་རི་མཱ་ན་ནྡ་སྶ ད་ས ས་ཉྙཱ སུ་ཏྭཱ སོ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཋཱ་ན་སོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷི. ཝུ་ཊྛ་ཧི ཙཱ་ཡ་སྨཱ གི་རི་མཱ་ན་ནྡོ ཏ་མྷཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱ. ཏ་ཐཱ པ་ཧཱི་ནོ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ཏོ གི་རི་མཱ་ན་ནྡ་སྶ སོ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.

ས་ཙི་ཏྟ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

ས་ཙི་ཏྟ་ཉྩ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཋི་ཏི ཙ ས་མ་ཐེ་ན ཙ;

པ་རི་ཧཱ་ནོ ཙ དྭེ ས་ཉྙཱ, མཱུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཾ གི་རཱི་ཏི.

(༧) ༢. ཡ་མ་ཀ་ཝ་གྒོ

༡. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་སུ་ཏྟཾ

༦༡. ‘‘པུ་རི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ – ‘ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ནཱ་ཧོ་སི, ཨ་ཐ པ་ཙྪཱ ས་མ་བྷ་ཝཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཐ ཙ པ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི – ‘ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ’ཏི.

‘‘ཨ་ཝི་ཛྫ་མྤཱ་ཧཾ [ཨ་ཝི་ཛྫ་མྤ་ཧཾ (སཱི. སྱཱ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ? ‘པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. པ་ཉྩ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནཱི་ཝ་ར་ཎེ སཱ་ཧཱ་རེ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རེ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ? ‘ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནཱི’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཏཱི་ཎི་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི སཱ་ཧཱ་རཱ་ནི ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ་ནི. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཏི་ཎྞཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནཾ? ‘ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་སྶ? ‘ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ’ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་སྶ? ‘ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྶ? ‘ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ’ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ་སྶ? ‘ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན’ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་སྶ? ‘ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ.

‘‘ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ པ་རི་པཱུ་རོ ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རཱ་ནི པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏི་སྶཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པ་རི་པ་བྦ་ཏེ ཐུ་ལླ་ཕུ་སི་ཏ་ཀེ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ( ) [(ག་ལ་ག་ལཱ་ཡ་ནྟེ) (སཱི.), (ག་ལ༹་ག་ལཱ༹་ཡ་ནྟེ) (སྱཱ.)] ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཡ་ཐཱ་ནི་ནྣཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ པ་བྦ་ཏ་ཀ་ནྡ་ར་པ་ད་ར་སཱ་ཁཱ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, པ་བྦ་ཏ་ཀ་ནྡ་ར་པ་ད་ར་སཱ་ཁཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཀུ་སོ་བྦྷེ [ཀུ་སྶུ་བྦྷེ (སཱི.), ཀུ་སུ་བྦྷེ (སྱཱ.), ཀུ་སོ་མྦྷེ (ཀ.) ཨ. ནི. ༣.༩༦] པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི. ཀུ་སོ་བྦྷཱ པ་རི་པཱུ་རཱ མ་ཧཱ་སོ་བྦྷེ [མ་ཧཱ་སོ་མྦྷེ (ཀ.)] པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, མ་ཧཱ་སོ་བྦྷཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཀུ་ནྣ་དི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ཀུ་ནྣ་དི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རཱ མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ སཱ་ག་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ སཱ་ག་ར་སྶ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ པ་རི་པཱུ་རོ ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རཱ་ནི པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏི་སྶཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རི.

‘‘ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ? ‘ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ས་ཏྟ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ སཱ་ཧཱ་རེ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རེ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ས་ཏྟ་ནྣཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ? ‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཙ་ཏྟཱ་རོ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ སཱ་ཧཱ་རེ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རེ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ? ‘ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཱི’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཏཱི་ཎི་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི སཱ་ཧཱ་རཱ་ནི ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ་ནི. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཏི་ཎྞཾ སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ? ‘ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སྶ? ‘ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ’ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་སྶ? ‘ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྶ? ‘ས་དྡྷཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ས་དྡྷ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ས་དྡྷཱ་ཡ? ‘ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན’ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་སྶ? ‘ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ.

‘‘ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ པ་རི་པཱུ་རོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ས་དྡྷཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ས་དྡྷཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏི་སྶཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པ་རི་པ་བྦ་ཏེ ཐུ་ལླ་ཕུ་སི་ཏ་ཀེ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཡ་ཐཱ་ནི་ནྣཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ པ་བྦ་ཏ་ཀ་ནྡ་ར་པ་ད་ར་སཱ་ཁཱ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, པ་བྦ་ཏ་ཀ་ནྡ་ར་པ་ད་ར་སཱ་ཁཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཀུ་སོ་བྦྷེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ཀུ་སོ་བྦྷཱ པ་རི་པཱུ་རཱ མ་ཧཱ་སོ་བྦྷེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, མ་ཧཱ་སོ་བྦྷཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཀུ་ནྣ་དི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ཀུ་ནྣ་དི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རཱ མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ སཱ་ག་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ སཱ་ག་ར་སྶ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ པ་རི་པཱུ་རོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ས་དྡྷཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ས་དྡྷཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏི་སྶཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. ཏ་ཎྷཱ་སུ་ཏྟཾ

༦༢. ‘‘པུ་རི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ – ‘ཨི་ཏོ པུ་བྦེ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ ནཱ་ཧོ་སི, ཨ་ཐ པ་ཙྪཱ ས་མ་བྷ་ཝཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཐ ཙ པ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི – ‘ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ’ཏི.

‘‘བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ? ‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་ཝི་ཛྫ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ? ‘པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རེ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རེ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ? ‘ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནཱི’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཏཱི་ཎི་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི སཱ་ཧཱ་རཱ་ནི ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ་ནི. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཏི་ཎྞ་ནྣཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནཾ? ‘ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་སྶ? ‘ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ’ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ས་ཏཱ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་སྶ? ‘ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྶ? ‘ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ’ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ་སྶ? ‘ཨ་སྶ་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན’ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་སྶ་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨ་སྶ་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་སྶ? ‘ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ.

‘‘ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ པ་རི་པཱུ་རོ ཨ་སྶ་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་སྶ་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རཱ་ནི པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་རི་པཱུ་རཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏི་སྶཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ པ་རི་པཱུ་རོ ཨ་སྶ་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་སྶ་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རཱ་ནི པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་རི་པཱུ་རཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏི་སྶཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རི.

‘‘ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ? ‘ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ས་ཏྟ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ སཱ་ཧཱ་རེ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རེ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ས་ཏྟ་ནྣཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ? ‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཙ་ཏྟཱ་རོ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ སཱ་ཧཱ་རེ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རེ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ? ‘ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཱི’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཏཱི་ཎི་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི སཱ་ཧཱ་རཱ་ནི ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ་ནི. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཏི་ཎྞ་ནྣཾ སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ? ‘ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སྶ? ‘ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ’ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་སྶ? ‘ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྶ? ‘ས་དྡྷཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ས་དྡྷ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ས་དྡྷཱ་ཡ? ‘ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན’ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་སྶ? ‘ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པ་རི་པ་བྦ་ཏེ ཐུ་ལླ་ཕུ་སི་ཏ་ཀེ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཡ་ཐཱ་ནི་ནྣཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ སཱ་ག་ར་སྶ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ པ་རི་པཱུ་རོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏི་སྶཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. ནི་ཊྛ་ངྒ་ཏ་སུ་ཏྟཾ

༦༣. ‘‘ཡེ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡི ནི་ཊྛཾ ག་ཏཱ ས་བྦེ ཏེ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣཱ. ཏེ་སཾ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་ཡ ནི་ཊྛཱ. ཀ་ཏ་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱ? ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མ་སྶ, ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལ་སྶ, ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི་སྶ, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ, ཡོ ཙ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ར་ཧཱ – ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱ. ཀ་ཏ་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་ཡ ནི་ཊྛཱ? ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ, ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ, ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ, ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ, ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏ་སྶ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མི་ནོ – ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་ཡ ནི་ཊྛཱ. ཡེ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡི ནི་ཊྛཾ ག་ཏཱ, ས་བྦེ ཏེ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣཱ. ཏེ་སཾ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱ, ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་ཡ ནི་ཊྛཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་ས་ནྣ་སུ་ཏྟཾ

༦༤. ‘‘ཡེ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡི ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་ས་ནྣཱ, ས་བྦེ ཏེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ. ཏེ་སཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་ཡ ནི་ཊྛཱ. ཀ་ཏ་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱ? ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མ་སྶ, ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལ་སྶ, ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི་སྶ, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ, ཡོ ཙ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ར་ཧཱ – ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱ. ཀ་ཏ་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་ཡ ནི་ཊྛཱ? ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ, ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ, ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ, ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ, ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏ་སྶ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མི་ནོ – ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་ཡ ནི་ཊྛཱ. ཡེ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡི ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་ས་ནྣཱ ས་བྦེ ཏེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ. ཏེ་སཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱ, ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་ཡ ནི་ཊྛཱ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. པ་ཋ་མ་སུ་ཁ་སུ་ཏྟཾ

༦༥. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ མ་ག་དྷེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་ལ་ཀ་གཱ་མ་ཀེ. ཨ་ཐ ཁོ སཱ་མ་ཎྜ་ཀཱ་ནི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སཱ་མ་ཎྜ་ཀཱ་ནི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སུ་ཁཾ, ཀིཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི? ‘‘ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དུ་ཀྑཱ, ཨ་ན་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི སུ་ཁཱ. ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – སཱི་ཏཾ ཨུ་ཎྷཾ ཛི་གྷ་ཙྪཱ པི་པཱ་སཱ ཨུ་ཙྩཱ་རོ པ་སྶཱ་ཝོ ཨ་གྒི་ས་མྥ་སྶོ ད་ཎྜ་ས་མྥ་སྶོ ས་ཏྠ་ས་མྥ་སྶོ ཉཱ་ཏཱི་པི མི་ཏྟཱ་པི ས་ངྒ་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ རོ་སེ་ནྟི. ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ. ཨ་ན་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི ཨི་དཾ སུ་ཁཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ན སཱི་ཏཾ ན ཨུ་ཎྷཾ ན ཛི་གྷ་ཙྪཱ ན པི་པཱ་སཱ ན ཨུ་ཙྩཱ་རོ ན པ་སྶཱ་ཝོ ན ཨ་གྒི་ས་མྥ་སྶོ ན ད་ཎྜ་ས་མྥ་སྶོ ན ས་ཏྠ་ས་མྥ་སྶོ ཉཱ་ཏཱི་པི མི་ཏྟཱ་པི ས་ངྒ་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ ན རོ་སེ་ནྟི. ཨ་ན་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི ཨི་དཾ སུ་ཁཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑ’’ནྟི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. དུ་ཏི་ཡ་སུ་ཁ་སུ་ཏྟཾ

༦༦. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ མ་ག་དྷེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་ལ་ཀ་གཱ་མ་ཀེ. ཨ་ཐ ཁོ སཱ་མ་ཎྜ་ཀཱ་ནི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སཱ་མ་ཎྜ་ཀཱ་ནི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ སུ་ཁཾ, ཀིཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི? ‘‘ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ དུ་ཀྑཱ, ཨ་བྷི་ར་ཏི སུ་ཁཱ. ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ག་ཙྪ་ནྟོ་པི སུ་ཁཾ སཱ་ཏཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཋི་ཏོ་པི… ནི་སི་ནྣོ་པི… ས་ཡཱ་ནོ་པི… གཱ་མ་ག་ཏོ་པི… ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ་པི… རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ་པི… སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ་པི… ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་ས་ག་ཏོ་པི… བྷི་ཀྑུ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ་པི སུ་ཁཾ སཱ་ཏཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ.

‘‘ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི ཨི་དཾ སུ་ཁཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ག་ཙྪ་ནྟོ་པི སུ་ཁཾ སཱ་ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཋི་ཏོ་པི… ནི་སི་ནྣོ་པི… ས་ཡཱ་ནོ་པི… གཱ་མ་ག་ཏོ་པི… ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ་པི… རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ་པི… སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ་པི… ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་ས་ག་ཏོ་པི… བྷི་ཀྑུ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ་པི སུ་ཁཾ སཱ་ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི ཨི་དཾ སུ་ཁཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑ’’ནྟི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. པ་ཋ་མ་ན་ལ༹་ཀ་པཱ་ན་སུ་ཏྟཾ

༦༧. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན ན་ལ༹་ཀ་པཱ་ནཾ ནཱ་མ ཀོ་ས་ལཱ་ནཾ ནི་ག་མོ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ན་ལ༹་ཀ་པཱ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏི པ་ལཱ་ས་ཝ་ནེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཾ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –

‘‘ཝི་ག་ཏ་ཐི་ན་མི་དྡྷོ [ཝི་ག་ཏ་ཐཱི་ན་མི་དྡྷོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ. པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨཱི ཀ་ཐཱ. པི་ཊྛི མེ ཨཱ་གི་ལཱ་ཡ་ཏི; ཏ་མ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཙ་ཏུ་གྒུ་ཎཾ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སི པཱ་དེ པཱ་དཾ ཨ་ཙྩཱ་དྷཱ་ཡ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ས་ཉྙཾ མ་ན་སི ཀ་རི་ཏྭཱ. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་དྡྷཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི [ཧི་རི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ན་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ན་ཏྠི … ཝཱི་རི་ཡཾ [ཝི་རི་ཡཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ན་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ ཝུ་དྡྷི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ཡ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན ཧཱ་ཡ་ཏི མ་ཎྜ་ལེ་ན ཧཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཧཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡྷཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི ན་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ན་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ན་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ ཝུ་དྡྷི.

‘‘ཨ་སྶ་དྡྷོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨ་ཧི་རི་ཀོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཱི པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཀུ་སཱི་ཏོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘དུ་པྤ་ཉྙོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཀོ་དྷ་ནོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘པཱ་པི་ཙྪོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘པཱ་པ་མི་ཏྟོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི ཨ་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝ་ཌྜྷ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི མ་ཎྜ་ལེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི ཨ་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.

‘‘‘ས་དྡྷོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཧི་རཱི་མཱ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨོ་ཏྟ་པྤཱི པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘པ་ཉྙ་ཝཱ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨ་ནུ་པ་ནཱ་ཧཱི པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨ་པྤི་ཙྪོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏ’’ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ! ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ས་དྡྷཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི ན་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ན་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ན་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ ཝུ་དྡྷི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ཡ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན ཧཱ་ཡ་ཏི མ་ཎྜ་ལེ་ན ཧཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཧཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡྷཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ…པེ… པ་ཉྙཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ …པེ… ནོ ཝུ་དྡྷི.

‘‘‘ཨ་སྶ་དྡྷོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ཨ་ཧི་རི་ཀོ… ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཱི… ཀུ་སཱི་ཏོ… དུ་པྤ་ཉྙོ… ཀོ་དྷ་ནོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི… པཱ་པི་ཙྪོ… པཱ་པ་མི་ཏྟོ… ‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.

‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི ཨ་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝ་ཌྜྷ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི མ་ཎྜ་ལེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི ཨ་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.

‘‘‘ས་དྡྷོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ཧི་རཱི་མཱ… ཨོ་ཏྟ་པྤཱི… ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ… པ་ཉྙ་ཝཱ… ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ… ཨ་ནུ་པ་ནཱ་ཧཱི… ཨ་པྤི་ཙྪོ… ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ… ‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏ’’ནྟི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. དུ་ཏི་ཡ་ན་ལ༹་ཀ་པཱ་ན་སུ་ཏྟཾ

༦༨. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ན་ལ༹་ཀ་པཱ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏི པ་ལཱ་ས་ཝ་ནེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཾ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –

‘‘ཝི་ག་ཏ་ཐི་ན་མི་དྡྷོ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ. པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨཱི ཀ་ཐཱ. པི་ཊྛི མེ ཨཱ་གི་ལཱ་ཡ་ཏི; ཏ་མ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཙ་ཏུ་གྒུ་ཎཾ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སི པཱ་དེ པཱ་དཾ ཨ་ཙྩཱ་དྷཱ་ཡ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ས་ཉྙཾ མ་ན་སི ཀ་རི་ཏྭཱ. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི! ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་དྡྷཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི ན་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ན་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ན་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ན་ཏྠི… སོ་ཏཱ་ཝ་དྷཱ་ནཾ ན་ཏྠི… དྷ་མྨ་དྷཱ་ར་ཎཱ ན་ཏྠི… ཨ་ཏྠཱུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ ན་ཏྠི… དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི ན་ཏྠི… ཨ་པྤ་མཱ་དོ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ ཝུ་དྡྷི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ཡ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན ཧཱ་ཡ་ཏི མ་ཎྜ་ལེ་ན ཧཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཧཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡྷཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི ན་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ན་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ན་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ན་ཏྠི… སོ་ཏཱ་ཝ་དྷཱ་ནཾ ན་ཏྠི… དྷ་མྨ་དྷཱ་ར་ཎཱ ན་ཏྠི… ཨ་ཏྠཱུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ ན་ཏྠི… དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི ན་ཏྠི… ཨ་པྤ་མཱ་དོ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ ཝུ་དྡྷི.

‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི ཨ་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྠི… སོ་ཏཱ་ཝ་དྷཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི… དྷ་མྨ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཨ་ཏྠི… ཨ་ཏྠཱུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ ཨ་ཏྠི… དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི ཨ་ཏྠི… ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝ་ཌྜྷ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི མ་ཎྜ་ལེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ…པེ… ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ པ་རི་ཧཱ་ནཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ! ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ས་དྡྷཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཧི་རཱི ན་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ན་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ན་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ན་ཏྠི… སོ་ཏཱ་ཝ་དྷཱ་ནཾ ན་ཏྠི… དྷ་མྨ་དྷཱ་ར་ཎཱ ན་ཏྠི… ཨ་ཏྠཱུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ ན་ཏྠི… དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི ན་ཏྠི… ཨ་པྤ་མཱ་དོ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ ཝུ་དྡྷི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ཡ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན ཧཱ་ཡ་ཏི མ་ཎྜ་ལེ་ན ཧཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཧཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡྷཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ…པེ… ཨ་པྤ་མཱ་དོ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ ཝུ་དྡྷི.

‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཧི་རཱི ཨ་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྠི… སོ་ཏཱ་ཝ་དྷཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི… དྷ་མྨ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཨ་ཏྠི… ཨ་ཏྠཱུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ ཨ་ཏྠི… དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི ཨ་ཏྠི… ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝ་ཌྜྷ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི མ་ཎྜ་ལེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ…པེ… ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ པ་རི་ཧཱ་ནཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. པ་ཋ་མ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་སུ་ཏྟཾ

༦༩. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – [དཱི. ནི. ༡.༡༧; མ. ནི. ༢.༢༢༣; སཾ. ནི. ༥.༡༠༨༠; པཱ་ཙི. ༥༠༨] རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་ཀ་ཐཾ སེ་ནཱ་ཀ་ཐཾ བྷ་ཡ་ཀ་ཐཾ ཡུ་དྡྷ་ཀ་ཐཾ ཨ་ནྣ་ཀ་ཐཾ པཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཝ་ཏྠ་ཀ་ཐཾ ས་ཡ་ན་ཀ་ཐཾ མཱ་ལཱ་ཀ་ཐཾ ག་ནྡྷ་ཀ་ཐཾ ཉཱ་ཏི་ཀ་ཐཾ ཡཱ་ན་ཀ་ཐཾ གཱ་མ་ཀ་ཐཾ ནི་ག་མ་ཀ་ཐཾ ན་ག་ར་ཀ་ཐཾ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏྠི་ཀ་ཐཾ [ཨི་ཏྠི་ཀ་ཐཾ པུ་རི་ས་ཀ་ཐཾ (ཀ.) མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༢༢༣ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] སཱུ་ར་ཀ་ཐཾ ཝི་སི་ཁཱ་ཀ་ཐཾ ཀུ་མྦྷ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཾ པུ་བྦ་པེ་ཏ་ཀ་ཐཾ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀ་ཐཾ ལོ་ཀ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ ས་མུ་དྡ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ་ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ, ཀཱ ཙ པ་ན ཝོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱ’’ཏི?

‘‘ཨི་དྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་རཱ་མ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ…པེ… ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ’’ཏི. ‘‘ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ, ཡཾ ཏུ་མྷེ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་ཐ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་ཀ་ཐཾ སེ་ནཱ་ཀ་ཐཾ བྷ་ཡ་ཀ་ཐཾ ཡུ་དྡྷ་ཀ་ཐཾ ཨ་ནྣ་ཀ་ཐཾ པཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཝ་ཏྠ་ཀ་ཐཾ ས་ཡ་ན་ཀ་ཐཾ མཱ་ལཱ་ཀ་ཐཾ ག་ནྡྷ་ཀ་ཐཾ ཉཱ་ཏི་ཀ་ཐཾ ཡཱ་ན་ཀ་ཐཾ གཱ་མ་ཀ་ཐཾ ནི་ག་མ་ཀ་ཐཾ ན་ག་ར་ཀ་ཐཾ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏྠི་ཀ་ཐཾ སཱུ་ར་ཀ་ཐཾ ཝི་སི་ཁཱ་ཀ་ཐཾ ཀུ་མྦྷ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཾ པུ་བྦ་པེ་ཏ་ཀ་ཐཾ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀ་ཐཾ ལོ་ཀ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ ས་མུ་དྡ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ་ཏི.

‘‘ད་ས་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ད་ས? ཨ་པྤི་ཙྪ་ཀ་ཐཱ, ས་ནྟུ་ཊྛི་ཀ་ཐཱ, པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཀ་ཐཱ, ཨ་སཾ་ས་གྒ་ཀ་ཐཱ, ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ, སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ, ས་མཱ་དྷི་ཀ་ཐཱ, པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ, ཝི་མུ་ཏྟི་ཀ་ཐཱ, ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཀ་ཐཱ་ཏི – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི.

‘‘ཨི་མེ་སཾ ཙེ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས་ནྣཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཡྻཱ་ཐ, ཨི་མེ་ས་མྤི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ ཏེ་ཛ་སཱ ཏེ་ཛཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡེ་ཡྻཱ་ཐ, ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ན’’ནྟི! ན་ཝ་མཾ.

༡༠. དུ་ཏི་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་སུ་ཏྟཾ

༧༠. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་ཀ་ཐཾ…པེ… ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ་ཏི.

‘‘ད་ས་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་སཾ་སཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ད་ས? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨ་པྤི་ཙྪོ ཧོ་ཏི, ཨ་པྤི་ཙྪ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ‘ཨ་པྤི་ཙྪོ བྷི་ཀྑུ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ’ཏི པཱ་སཾ་ས་མེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ.

‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི, ས་ནྟུ་ཊྛི་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ‘ས་ནྟུ་ཊྛོ བྷི་ཀྑུ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ’ཏི པཱ་སཾ་ས་མེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ.

‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ ཧོ་ཏི, པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ‘པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ’ཏི པཱ་སཾ་ས་མེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ.

‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ ཧོ་ཏི, ཨ་སཾ་ས་ཊྛ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ‘ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ བྷི་ཀྑུ ཨ་སཾ་ས་ཊྛ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ’ཏི པཱ་སཾ་ས་མེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ.

‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཧོ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ‘ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ’ཏི པཱ་སཾ་ས་མེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ.

‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ‘སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ’ཏི པཱ་སཾ་ས་མེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ.

‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ‘ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ’ཏི པཱ་སཾ་ས་མེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ.

‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ‘པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ’ཏི པཱ་སཾ་ས་མེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ.

‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཝི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ‘ཝི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ ཝི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ’ཏི པཱ་སཾ་ས་མེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ.

‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ‘ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ’ཏི པཱ་སཾ་ས་མེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས པཱ་སཾ་སཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.

ཡ་མ་ཀ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.