ภิกฺขุนีวิภงฺโค

๑๗๐. ภิกฺขูนํ ปาฏวตฺถาย, วินยสฺส วินิจฺฉเย;

ภิกฺขุนีนํ วิภงฺโคปิ, กิญฺจิมตฺตํ ภณามหํ.

๑๗๑. อวสฺสุตสฺส โปสสฺส, ภิกฺขุนีปิ อวสฺสุตา;

นนฺทนฺตี กายสํสคฺคํ, กติ อาปตฺติโย ผุเส;

๑๗๒. ติสฺโส อาปตฺติโย อุพฺภ-ชาณุสฺสาธกฺขกสฺส จ;

โหติ ปาราชิกํ ตสฺสา, คหณํ สาทิยนฺติยา.

๑๗๓. อุพฺภกฺขกํ อโธชาณุ-คหณํ สาทิยนฺติยา;

ถุลฺลจฺจยํ สิยา, กาย-ปฏิพทฺเธ ตุ ทุกฺกฏํ.

๑๗๔. ฉาเทนฺตี ภิกฺขุนี วชฺชํ, ติสฺโส อาปตฺติโย ผุเส;

ชานํ ปาราชิกํ ธมฺมํ, ฉาเทนฺตี สา ปราชิกา.

๑๗๕. ถุลฺลจฺจยํ เวมติกา, ปฏิจฺฉาเทติ เจ ปน;

อถาจารวิปตฺตึ เจ, ปฏิจฺฉาเทติ ทุกฺกฏํ.

๑๗๖. นิสฺสชฺชนฺตี น ตํ ลทฺธึ, อุกฺขิตฺตสฺสานุวตฺติกา;

สมนุภาสนาเยว, ติสฺโส อาปตฺติโย ผุเส.

๑๗๗. ญตฺติยา ทุกฺกฏํ, ทฺวีหิ, กมฺมวาจาหิ ถุลฺลตา;

กมฺมวาจาย โอสาเน, ปาราชิกมุทีริตํ.

๑๗๘. ปูเรนฺตี อฏฺฐมํ วตฺถุํ, ติสฺโส อาปตฺติโย ผุเส;

ปุริเสนิธาคจฺฉาติ, วุตฺตาคจฺฉติ ทุกฺกฏํ.

๑๗๙. ถุลฺลจฺจยํ ตุ โปสสฺส, หตฺถปาสปฺปเวสเน;

ปูเรนฺตี อฏฺฐมํ วตฺถุํ, สมณี สา ปราชิตา.

ปาราชิกกถา.

๑๘๐. อุสฺสยวาทิกา อฏฺฏํ, กโรนฺตี ติวิธํ ผุเส;

เอกสฺสาโรจเน ตสฺสา, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฏํ.

๑๘๑. ทุติยาโรจเน ตสฺสา, ถุลฺลจฺจยมุทีริตํ;

อฏฺฏสฺส ปริโยสาเน, โหติ สงฺฆาทิเสสตา.

๑๘๒. โจริวุฏฺฐาปิกา วาปิ, ญตฺติยา ทุกฺกฏํ ผุเส;

ทฺวีหิ ถุลฺลจฺจยํ กมฺม-วาโจสาเน ครุํ สิยา.

๑๘๓. เอกา คามนฺตรํ คจฺเฉ, คมเน ทุกฺกฏํ สิยา;

ปริกฺเขเป อติกฺกนฺเต, ปาเทน ปฐเมน ตุ.

๑๘๔. โหติ ถุลฺลจฺจยาปตฺติ, ตสฺสา สมณิยา ปน;

ทุติเยน อติกฺกนฺเต, ครุเก ปน ติฏฺฐติ.

๑๘๕. จตุตฺเถ ทุติเย วุตฺต-สทิโสว วินิจฺฉโย;

อาปตฺตีนํ ปเภเท ตุ, กาจิ นตฺถิ วิเสสตา.

๑๘๖. อวสฺสุตา สยํ หุตฺวา, ตาทิสสฺเสว หตฺถโต;

คเหตฺวา ปน ภุญฺชนฺตี, โภชนาทีสุ กิญฺจิปิ.

๑๘๗. ผุเส อาปตฺติโย ติสฺโส, โภชนาทีสุ กิญฺจิปิ;

ปฏิคฺคณฺหนฺติยา ตสฺสา, โหติ ถุลฺลจฺจยํ ปน.

๑๘๘. อชฺโฌหาเรสุ สพฺเพสุ, โหติ สงฺฆาทิเสสตา;

อุทกํ ทนฺตโปนํ วา, ปฏิคฺคณฺหาติ ทุกฺกฏํ.

๑๘๙. ‘‘สหตฺเถน คเหตฺวา ตฺวํ, ขาท วา ภุญฺช วา’’ติปิ;

อุยฺโยเชนฺตี ปเนวํ ตุ, ติสฺโส อาปตฺติโย ผุเส.

๑๙๐. ทุกฺกฏํ วจเน ตสฺสา, ‘‘ภุญฺชิสฺสามี’’ติ คณฺหติ;

อชฺโฌหาเรสุ สพฺเพสุ, ตสฺสา ถุลฺลจฺจยํ สิยา.

๑๙๑. โภชนสฺส ปโนสาเน, โหติ สงฺฆาทิเสสตา;

อุยฺโยเชติ จ ยา ตสฺสา, อิมา ติสฺโสติ ทีปเย.

๑๙๒. สตฺตเม อฏฺฐเม จาปิ, นวเม ทสเมปิ จ;

โจริวุฏฺฐาปเนเนว, สมาโนว วินิจฺฉโย.

สงฺฆาทิเสสกถา.

๑๙๓. ปตฺตสนฺนิจยํ ยิห, กโรนฺตี ภิกฺขุนี ปน;

เอกํ นิสฺสคฺคิยํเยว, ผุเส ปาจิตฺติยํ ตุ สา.

๑๙๔. อกาลจีวรํ กาล-จีวรํ ภาชาเปนฺติยา;

ปโยเค ทุกฺกฏํ วุตฺตํ, ลาเภ นิสฺสคฺคิยํ สิยา.

๑๙๕. จีวรํ ปริวตฺเตตฺวา, อจฺฉินฺทติ สเจ ปน;

ปโยเค ทุกฺกฏํ, ฉินฺเน, ตสฺสา นิสฺสคฺคิยํ สิยา.

๑๙๖. วิญฺญาเปตฺวาว อญฺญํ เจ, วิญฺญาเปติ ตโต ปรํ;

ปโยเค ทุกฺกฏํ, วิญฺญา-ปิเต นิสฺสคฺคิยํ สิยา.

๑๙๗. เจตาเปตฺวา หิ อญฺญํ เจ, เจตาเปติ ตโต ปรํ;

ปโยเค ทุกฺกฏํ, เจตา-ปิเต นิสฺสคฺคิยํ สิยา.

๑๙๘. เอวเมว จ เสเสสุ, ฉฏฺฐาทีสุ จ สตฺตสุ;

อนนฺตรสมาโนว, อาปตฺตีนํ วินิจฺฉโย.

นิสฺสคฺคิยกถา.

๑๙๙. ลสุณํ ขาทติ เทฺว เจ, ทุกฺกฏํ คหเณ สิยา;

อชฺโฌหารปโยเคสุ, ปาจิตฺติ ปริยาปุตา.

๒๐๐. สํหราเปนฺติยา โลมํ, สมฺพาเธ เทฺวว โหนฺติ หิ;

ปโยเค ทุกฺกฏํ วุตฺตํ, โหติ ปาจิตฺติ สํหเฏ.

๒๐๑. กโรนฺตี ตลฆาตํ ตุ, เทฺว ปนาปตฺติโย ผุเส;

ปโยเค ทุกฺกฏํ โหติ, กเต ปาจิตฺติยํ สิยา.

๒๐๒. ชตุนา มฏฺฐกํ กิญฺจิ, สาทิยนฺตี ทุเว ผุเส;

ปโยเค ทุกฺกฏาทินฺเน, ตสฺสา ปาจิตฺติยํ สิยา.

๒๐๓. ปญฺจมํ ตุ จตุตฺเถน, สมานมิติ ทีปเย;

อาปตฺตีนํ วิภาคสฺมึ, วิเสโส นตฺถิ โกจิปิ.

๒๐๔. ภิกฺขุสฺส ภุญฺชมานสฺส, ปานีเยนุปติฏฺฐติ;

หตฺถปาเส ตุ ปาจิตฺติ, หิตฺวา ติฏฺฐติ ทุกฺกฏํ.

๒๐๕. วิญฺญาเปตฺวามกํ ธญฺญํ, ‘‘ภุญฺชิสฺสามี’’ติ คณฺหติ;

ทุกฺกฏํ โหติ ปาจิตฺติ, อชฺโฌหาเรสุ ทีปเย.

๒๐๖. อุจฺจาราทึ ติโรกุฏฺเฏ, ฉฑฺเฑนฺตี เทฺว ผุเส หเว;

ปโยเค ทุกฺกฏํ วุตฺตํ, ปาจิตฺติ ฉฑฺฑิเต สิยา.

๒๐๗. อุจฺจาราทิจตุกฺกํ ตุ, ฉฑฺเฑติ หริเต สเจ;

ปโยเค ทุกฺกฏํ ตสฺสา, ปาจิตฺติ ฉฑฺฑิเต สิยา.

๒๐๘. นจฺจาทึ ทสฺสนตฺถาย, สเจ คจฺฉติ ทุกฺกฏํ;

ปสฺสนฺติยาปิ ปาจิตฺติ, ตเถว จ สุณนฺติยา.

ลสุณวคฺโค ปฐโม.

๒๐๙. ปฐเม ทุติเย เจว, ตติเย จ จตุตฺถเก;

ตุโลฺย ลสุณวคฺคสฺส, ฉฏฺเฐนิธ วินิจฺฉโย.

๒๑๐. กุลานิ อุปสงฺกมฺม, นิสีทิตฺวา ปนาสเน;

สามิเก ตุ อนาปุจฺฉา, ปกฺกมนฺตี ทุเว ผุเส.

๒๑๑. ปฐเมน จ ปาเทน, อโนวสฺสมติกฺกเม;

ทุกฺกฏํ โหติ, ปาจิตฺติ, ทุติยาติกฺกเม สิยา.

๒๑๒. สามิเก ตุ อนาปุจฺฉา, อาสเน เจ นิสีทติ;

ปโยเค ทุกฺกฏํ โหติ, ปาจิตฺติ จ นิสีทิเต.

๒๑๓. ฉฏฺเฐน สตฺตมํ สพฺพํ, สมานํ อฏฺฐเม ปน;

ปโยเค ทุกฺกฏํ, อุชฺฌา-ปิเต ปาจิตฺติยํ สิยา.

๒๑๔. อตฺตานํ จาภิสปฺเปนฺตี, เทฺว ผุเส นิรยาทินา;

ปโยเค ทุกฺกฏํ วุตฺตํ, ปาจิตฺติ อภิสปฺปิเต.

๒๑๕. วธิตฺวา ปน อตฺตานํ, โรทนฺตี ตุ ทุเว ผุเส;

วธติ โรทติ ปาจิตฺติ, กโรเตกํ ตุ ทุกฺกฏํ.

รตฺตนฺธการวคฺโค ทุติโย.

๒๑๖. นคฺคา นฺหายติ เทฺว เจว, ปโยเค ทุกฺกฏํ สิยา;

นฺหานสฺส ปริโยสาเน, ตสฺสา ปาจิตฺติยํ สิยา.

๒๑๗. การาเปติ ปมาณาติ-กฺกนฺตํ อุทกสาฏิกํ;

ปโยเค ทุกฺกฏํ, การา-ปิเต ปาจิตฺติยํ สิยา.

๒๑๘. จีวรํ ตุ วิสิพฺเพตฺวา, วิสิพฺพาเปตฺว วา ปน;

เนว สิพฺพนฺติยา วุตฺต-เมกํ ปาจิตฺติยํ ปน.

๒๑๙. ปญฺจาหิกํ ตุ สงฺฆาฏิ-จารํ ปน อติกฺกเม;

เอกาวสฺสา ปนาปตฺติ, ปาจิตฺติ ปริทีปิตา.

๒๒๐. สเจ สงฺกมนียํ ตุ, ธาเรติ ปน จีวรํ;

ปโยเค ทุกฺกฏํ วุตฺตํ, ปาจิตฺติ ปน ธาริเต.

๒๒๑. คณจีวรลาภสฺส, อนฺตรายํ กโรติ เจ;

ปโยเค ทุกฺกฏํ โหติ, กเต ปาจิตฺติยํ สิยา.

๒๒๒. วิภงฺคํ ปฏิพาหนฺตี, จีวรานํ ตุ ธมฺมิกํ;

ปโยเค ทุกฺกฏํ วุตฺตํ, ปาจิตฺติ ปฏิพาหิเต.

๒๒๓. อคาริกาทิโน เทติ, สเจ สมณจีวรํ;

ปโยเค ทุกฺกฏํ, ทินฺเน, ปาจิตฺติ ปริยาปุตา.

๒๒๔. จีวเร ทุพฺพลาสาย, กาลํ เจ สมติกฺกเม;

ปโยเค ทุกฺกฏํ วุตฺตํ, ปาจิตฺติ สมติกฺกเม.

๒๒๕. ธมฺมิกํ กถินุทฺธารํ, ปฏิพาหนฺติยา ทุเว;

ปโยเค ทุกฺกฏํ โหติ, ปาจิตฺติ ปฏิพาหิเต.

นฺหานวคฺโค ตติโย.

๒๒๖. ทุเว ภิกฺขุนิโย เอก-มญฺจสฺมึ เจ ตุวฏฺเฏยฺยุํ;

ปโยเค ทุกฺกฏํ ตาสํ, นิปนฺเน อิตรํ สิยา.

๒๒๗. ทุติยํ ปฐเมเนว, สทิสํ ตติเย ปน;

ปโยเค ทุกฺกฏํ โหติ, กเต ปาจิตฺติยํ สิยา.

๒๒๘. นุปฏฺฐาเปนฺติยา วาปิ, ทุกฺขิตํ สหชีวินึ;

เอกาเยว ปนาปตฺติ, ปาจิตฺติ ปริทีปิตา.

๒๒๙. สเจ อุปสฺสยํ ทตฺวา, นิกฺกฑฺฒติ จ ภิกฺขุนึ;

ปโยเค ทุกฺกฏํ ตสฺสา, โหติ ปาจิตฺติ กฑฺฒิเต.

๒๓๐. ฉฏฺเฐ ปน จ สํสฏฺฐา, ญตฺติยา ทุกฺกฏํ ผุเส;

กมฺมวาจาย โอสาเน, ปาจิตฺติ ปริทีปิตา.

๒๓๑. อนฺโตรฏฺเฐ ตุ สาสงฺเก, จาริกํ ตุ จรนฺติยา;

ปโยเค ทุกฺกฏํ วุตฺตํ, ปฏิปนฺนาย เสสกํ.

๒๓๒. อฏฺฐมํ นวมญฺเจว, สตฺตเมน สมํ มตํ;

ทสเม ปน เอกาว, ปาจิตฺติ ปริทีปิตา.

ตุวฏฺฏวคฺโค จตุตฺโถ.

๒๓๓. ราชาคาราทิกํ สพฺพํ, ทสฺสนตฺถาย คจฺฉติ;

ปโยเค ทุกฺกฏํ ตสฺสา, ปาจิตฺติ ยทิ ปสฺสติ.

๒๓๔. อาสนฺทึ วาปิ ปลฺลงฺกํ, ปริภุญฺชนฺติยา ทุเว;

ปโยเค ทุกฺกฏํ วุตฺตํ, ภุตฺเต ปาจิตฺติยํ สิยา.

๒๓๕. สุตฺตํ กนฺตนฺติยา เทฺวว, ปโยเค ทุกฺกฏํ มตํ;

อุชฺชวุชฺชวเน ตสฺสา, ปาจิตฺติ สมุทาหเร.

๒๓๖. เวยฺยาวจฺจํ คิหีนํ ตุ, เทฺวว โหนฺติ กโรนฺติยา;

ปโยเค ทุกฺกฏํ วุตฺตํ, กเต ปาจิตฺติยํ สิยา.

๒๓๗. ปญฺจเม ปน เอกาว, ปาจิตฺติ ปริทีปิตา;

ปโยเค ทุกฺกฏํ ฉฏฺเฐ, ทินฺเน ปาจิตฺติยํ สิยา.

๒๓๘. สตฺตมํ ทุติเยเนว, สมาปตฺติปเภทโต;

อฏฺฐมํ ทุติเย วคฺเค, ปญฺจเมน สมํ มตํ.

๒๓๙. ติรจฺฉานคตํ วิชฺชํ, เทฺวว โหนฺติ ปฐนฺติยา;

ปโยเค ทุกฺกฏํ โหติ, ปาจิตฺติ หิ ปเท ปเท.

๒๔๐. ทสมํ นวเมเนว, สมานํ สพฺพถา ปน;

‘‘ปริยาปุณาติ, วาเจติ’’, ปทมตฺตํ วิเสสกํ.