ภิกฺขุนีวิภงฺโค

๑๙๖๔. ภิกฺขุนีนํ หิตตฺถาย, วิภงฺคํ ยํ ชิโนพฺรวิ;

ตสฺมึ อปิ สมาเสน, กิญฺจิมตฺตํ ภณามหํ.

ปาราชิกกถา

๑๙๖๕. ฉนฺทโส เมถุนํ ธมฺมํ, ปฏิเสเวยฺย ยา ปน;

โหติ ปาราชิกา นาม, สมณี สา ปวุจฺจติ.

๑๙๖๖. มนุสฺสปุริสาทีนํ, นวนฺนํ ยสฺส กสฺสจิ;

สชีวสฺสาปฺยชีวสฺส, สนฺถตํ วา อสนฺถตํ.

๑๙๖๗. อตฺตโน ติวิเธ มคฺเค, เยภุยฺยกฺขายิตาทิกํ;

องฺคชาตํ ปเวเสนฺตี, อลฺโลกาเส ปราชิตา.

๑๙๖๘. อิโต ปรมวตฺวาว, สาธารณวินิจฺฉยํ;

อสาธารณเมวาหํ, ภณิสฺสามิ สมาสโต.

๑๙๖๙. อธกฺขกํ สรีรกํ, ยทุพฺภชาณุมณฺฑลํ;

สรีรเกน เจ เตน, ผุเสยฺย ภิกฺขุนี ปน.

๑๙๗๐. อวสฺสุตสฺสาวสฺสุตา, มนุสฺสปุคฺคลสฺส ยา;

สรีรมสฺส เตน วา, ผุฏฺฐา ปาราชิกา สิยา.

๑๙๗๑. กปฺปรสฺส ปนุทฺธมฺปิ, คหิตํ อุพฺภชาณุนา;

ยถาวุตฺตปฺปกาเรน, กาเยนาเนน อตฺตโน.

๑๙๗๒. ปุริสสฺส ตถา กาย- ปฏิพทฺธํ ผุสนฺติยา;

ตถา ยถาปริจฺฉินฺน- กายพทฺเธน อตฺตโน.

๑๙๗๓. อวเสเสน วา ตสฺส, กายํ กาเยน อตฺตโน;

โหติ ถุลฺลจฺจยํ ตสฺสา, ปโยเค ปุริสสฺส จ.

๑๙๗๔. ยกฺขเปตติรจฺฉาน- ปณฺฑกานํ อธกฺขกํ;

อุพฺภชาณุํ ตเถวสฺสา, อุภโตวสฺสเว สติ.

๑๙๗๕. เอกโตวสฺสเว จาปิ, ถุลฺลจฺจยมุทีริตํ;

อวเสเส จ สพฺพตฺถ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฏํ.

๑๙๗๖. อุพฺภกฺขกมโธชาณุ-มณฺฑลํ ปน ยํ อิธ;

กปฺปรสฺส จ เหฏฺฐาปิ, คตํ เอตฺเถว สงฺคหํ.

๑๙๗๗. เกลายติ สเจ ภิกฺขุ, สทฺธึ ภิกฺขุนิยา ปน;

อุภินฺนํ กายสํสคฺค-ราเค สติ หิ ภิกฺขุโน.

๑๙๗๘. โหติ สงฺฆาทิเสโสว, นาโส ภิกฺขุนิยา สิยา;

กายสํสคฺคราโค จ, สเจ ภิกฺขุนิยา สิยา.

๑๙๗๙. ภิกฺขุโน เมถุโน ราโค, เคหเปมมฺปิ วา ภเว;

ตสฺสา ถุลฺลจฺจยํ วุตฺตํ, ภิกฺขุโน โหติ ทุกฺกฏํ.

๑๙๘๐. อุภินฺนํ เมถุเน ราเค, เคหเปเมปิ วา สติ;

อวิเสเสน นิทฺทิฏฺฐํ, อุภินฺนํ ทุกฺกฏํ ปน.

๑๙๘๑. ยสฺส ยตฺถ มโนสุทฺธํ, ตสฺส ตตฺถ น โทสตา;

อุภินฺนมฺปิ อนาปตฺติ, อุภินฺนํ จิตฺตสุทฺธิยา.

๑๙๘๒. กายสํสคฺคราเคน, ภินฺทิตฺวา ปฐมํ ปน;

ปจฺฉา ทูเสติ เจ เนว, โหติ ภิกฺขุนิทูสโก.

๑๙๘๓. อถ ภิกฺขุนิยา ผุฏฺโฐ, สาทิยนฺโตว เจตสา;

นิจฺจโล โหติ เจ ภิกฺขุ, น โหตาปตฺติ ภิกฺขุโน.

๑๙๘๔. ภิกฺขุนี ภิกฺขุนา ผุฏฺฐา, สเจ โหติปิ นิจฺจลา;

อธิวาเสติ สมฺผสฺสํ, ตสฺสา ปาราชิกํ สิยา.

๑๙๘๕. ตถา ถุลฺลจฺจยํ เขตฺเต, ทุกฺกฏญฺจ วินิทฺทิเส;

วุตฺตตฺตา ‘‘กายสํสคฺคํ, สาทิเยยฺยา’’ติ สตฺถุนา.

๑๙๘๖. ตสฺสา กฺริยสมุฏฺฐานํ, เอวํ สติ น ทิสฺสติ;

อิทํ ตพฺพหุเลเนว, นเยน ปริทีปิตํ.

๑๙๘๗. อนาปตฺติ อสญฺจิจฺจ, อชานิตฺวามสนฺติยา;

สติ อามสเน ตสฺสา, ผสฺสํ วาสาทิยนฺติยา.

๑๙๘๘. เวทนฏฺฏาย วา ขิตฺต-จิตฺตายุมฺมตฺติกาย วา;

สมุฏฺฐานาทโย ตุลฺยา, ปฐมนฺติมวตฺถุนา.

อุพฺภชาณุมณฺฑลกถา.

๑๙๘๙. ปาราชิกตฺตํ ชานนฺติ, สลิงฺเค ตุ ฐิตาย หิ;

‘‘น กสฺสจิ ปรสฺสาหํ, อาโรเจสฺสามิ ทานิ’’ติ.

๑๙๙๐. ธุเร นิกฺขิตฺตมตฺตสฺมึ, สา จ ปาราชิกา สิยา;

อยํ วชฺชปฏิจฺฉาทิ- นามิกา ปน นามโต.

๑๙๙๑. เสสํ สปฺปาณวคฺคสฺมึ, ทุฏฺฐุลฺเลน สมํ นเย;

วิเสโส ตตฺร ปาจิตฺติ, อิธ ปาราชิกํ สิยา.

วชฺชปฏิจฺฉาทิกถา.

๑๙๙๒. สงฺเฆนุกฺขิตฺตโก ภิกฺขุ, ฐิโต อุกฺเขปเน ปน;

ยํทิฏฺฐิโก จ โส ตสฺสา, ทิฏฺฐิยา คหเณน ตํ.

๑๙๙๓. อนุวตฺเตยฺย ยา ภิกฺขุํ, ภิกฺขุนี สา วิสุมฺปิ จ;

สงฺฆมชฺเฌปิ อญฺญาหิ, วุจฺจมานา ตเถว จ.

๑๙๙๔. อจชนฺตีว ตํ วตฺถุํ, คเหตฺวา ยทิ ติฏฺฐติ;

ตสฺส กมฺมสฺส โอสาเน, อุกฺขิตฺตสฺสานุวตฺติกา.

๑๙๙๕. โหติ ปาราชิกาปนฺนา, โหตาสากิยธีตรา;

ปุน อปฺปฏิสนฺเธยา, ทฺวิธา ภินฺนา สิลา วิย.

๑๙๙๖. อธมฺเม ปน กมฺมสฺมึ, นิทฺทิฏฺฐํ ติกทุกฺกฏํ;

สมุฏฺฐานาทโย สพฺเพ, วุตฺตา สมนุภาสเน.

อุกฺขิตฺตานุวตฺติกกถา.

๑๙๙๗. อปาราชิกเขตฺตสฺส, คหณํ ยสฺส กสฺสจิ;

องฺคสฺส ปน ตํ หตฺถ-คฺคหณนฺติ ปวุจฺจติ.

๑๙๙๘. ปารุตสฺส นิวตฺถสฺส, คหณํ ยสฺส กสฺสจิ;

เอตํ สงฺฆาฏิยา กณฺณ-คฺคหณนฺติ ปวุจฺจติ.

๑๙๙๙. กายสํสคฺคสงฺขาต-อสทฺธมฺมสฺส การณา;

ภิกฺขุนี หตฺถปาสสฺมึ, ติฏฺเฐยฺย ปุริสสฺส วา.

๒๐๐๐. สลฺลเปยฺย ตถา ตตฺถ, ฐตฺวา ตุ ปุริเสน วา;

สงฺเกตํ วาปิ คจฺเฉยฺย, อิจฺเฉยฺยา คมนสฺส วา.

๒๐๐๑. ตทตฺถาย ปฏิจฺฉนฺน-ฏฺฐานญฺจ ปวิเสยฺย วา;

อุปสํหเรยฺย กายํ วา, หตฺถปาเส ฐิตา ปน.

๒๐๐๒. อยมสฺสมณี โหติ, วินฏฺฐา อฏฺฐวตฺถุกา;

อภพฺพา ปุนรุฬฺหาย, ฉินฺโน ตาโลว มตฺถเก.

๒๐๐๓. อนุโลเมน วา วตฺถุํ, ปฏิโลเมน วา จุตา;

อฏฺฐมํ ปริปูเรนฺตี, ตเถกนฺตริกาย วา.

๒๐๐๔. อถาทิโต ปเนกํ วา, เทฺว วา ตีณิปิ สตฺต วา;

สตกฺขตฺตุมฺปิ ปูเรนฺตี, เนว ปาราชิกา สิยา.

๒๐๐๕. อาปตฺติโย ปนาปนฺนา, เทเสตฺวา ตาหิ มุจฺจติ;

ธุรนิกฺเขปนํ กตฺวา, เทสิตา คณนูปิกา.

๒๐๐๖. น โหตาปตฺติยา องฺคํ, สอุสฺสาหาย เทสิตา;

เทสนาคณนํ เนติ, เทสิตาปิ อเทสิตา.

๒๐๐๗. อนาปตฺติ อสญฺจิจฺจ, อชานิตฺวา กโรนฺติยา;

สมุฏฺฐานาทโย สพฺเพ, อนนฺตรสมา มตา.

๒๐๐๘. ‘‘อสทฺธมฺโม’’ติ นาเมตฺถ, กายสํสคฺคนามโก;

อยมุทฺทิสิโต อตฺโถ, สพฺพอฏฺฐกถาสุปิ.

๒๐๐๙. วิญฺญู ปฏิพโล กาย-สํสคฺคํ ปฏิปชฺชิตุํ;

กายสํสคฺคภาเว ตุ, สาธกํ วจนํ อิทํ.

อฏฺฐวตฺถุกกถา.

๒๐๑๐. อวสฺสุตา ปฏิจฺฉาที, อุกฺขิตฺตา อฏฺฐวตฺถุกา;

อสาธารณปญฺญตฺตา, จตสฺโสว มเหสินา.

ปาราชิกกถา นิฏฺฐิตา.

สงฺฆาทิเสสกถา

๒๐๑๑. ยา ปน ภิกฺขุนี อุสฺสยวาทา;

อฏฺฏกรี มุขรี วิหเรยฺย;

เยน เกนจิ นเรนิธ สทฺธึ;

สา ครุกํ กิร โทสมุเปติ.

๒๐๑๒. สกฺขึ วาปิ สหายํ วา, ปริเยสติ ทุกฺกฏํ;

ปเท ปเท ตถา อฏฺฏํ, กาตุํ คจฺฉนฺติยาปิ จ.

๒๐๑๓. อาโรเจติ สเจ ปุพฺพํ, ภิกฺขุนี อตฺตโน กถํ;

ทิสฺวา โวหาริกํ ตสฺสา, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฏํ.

๒๐๑๔. อาโรเจติ สเจ ปจฺฉา, อิตโร อตฺตโน กถํ;

โหติ ภิกฺขุนิยา ตสฺสา, ถุลฺลจฺจยมนนฺตรํ.

๒๐๑๕. อาโรเจติตโร ปุพฺพํ, สเจ โส อตฺตโน กถํ;

ปจฺฉา ภิกฺขุนี เจ ปุพฺพ-สทิโสว วินิจฺฉโย.

๒๐๑๖. ‘‘อาโรเจหี’’ติ วุตฺตา เจ, ‘‘กถํ ตว มมาปิ จ’’;

อาโรเจตุ ยถากามํ, ปฐเม ทุกฺกฏํ สิยา.

๒๐๑๗. ทุติยาโรจเน ตสฺสา, ถุลฺลจฺจยมุทีริตํ;

อุปาสเกน วุตฺเตปิ, อยเมว วินิจฺฉโย.

๒๐๑๘. อาโรจิตกถํ สุตฺวา, อุภินฺนมฺปิ ยถา ตถา;

วินิจฺฉเย กเต เตหิ, อฏฺเฏ ปน จ นิฏฺฐิเต.

๒๐๑๙. อฏฺฏสฺส ปริโยสาเน, ชเย ภิกฺขุนิยา ปน;

ปราชเยปิ วา ตสฺสา, โหติ สงฺฆาทิเสสตา.

๒๐๒๐. ทูตํ วาปิ ปหิณิตฺวา, อาคนฺตฺวาน สยมฺปิ วา;

ปจฺจตฺถิกมนุสฺเสหิ, อากฑฺฒียติ ยา ปน.

๒๐๒๑. อาราเม ปน อญฺเญหิ, อนาจารํ กตํ สเจ;

อโนทิสฺส ปรํ กิญฺจิ, รกฺขํ ยาจติ ตตฺถ ยา.

๒๐๒๒. ยาย กิญฺจิ อวุตฺตาว, ธมฺมฏฺฐา สยเมว ตุ;

สุตฺวา ตํ อญฺญโต อฏฺฏํ, นิฏฺฐาเปนฺติ สเจ ปน.

๒๐๒๓. ตสฺสา, อุมฺมตฺติกาทีน-มนาปตฺติ ปกาสิตา;

กถิเนน สมุฏฺฐานํ, ตุลฺยํ สกิริยํ อิทํ.

อฏฺฏการิกถา.

๒๐๒๔. ชานนฺตี ภิกฺขุนี โจรึ, วชฺฌํ วิทิตเมว ยา;

สงฺฆํ อนปโลเกตฺวา, ราชานํ คณเมว วา.

๒๐๒๕. วุฏฺฐาเปยฺย วินา กปฺปํ, โจริวุฏฺฐาปนํ ปน;

สงฺฆาทิเสสมาปตฺติ-มาปนฺนา นาม โหติ สา.

๒๐๒๖. ปญฺจมาสคฺฆนํ ยาย, หริตํ ปรสนฺตกํ;

อติเรกคฺฆนํ วาปิ, อยํ ‘‘โจรี’’ติ วุจฺจติ.

๒๐๒๗. ภิกฺขุนีสุ ปนญฺญาสุ, ติตฺถิเยสุปิ วา ตถา;

ยา ปพฺพชิตปุพฺพา สา, อยํ ‘‘กปฺปา’’ติ วุจฺจติ.

๒๐๒๘. วุฏฺฐาเปติ จ ยา โจรึ, ฐเปตฺวา กปฺปเมวิทํ;

สเจ อาจรินึ ปตฺตํ, จีวรํ ปริเยสติ.

๒๐๒๙. สมฺมนฺนติ จ สีมํ วา, ตสฺสา อาปตฺติ ทุกฺกฏํ;

ญตฺติยา ทุกฺกฏํ ทฺวีหิ, กมฺมวาจาหิ จ ทฺวยํ.

๒๐๓๐. ถุลฺลจฺจยสฺส, กมฺมนฺเต, ครุกํ นิทฺทิเส พุโธ;

คโณ อาจรินี เจว, น จ มุจฺจติ ทุกฺกฏํ.

๒๐๓๑. อนาปตฺติ อชานนฺตี, วุฏฺฐาเปติ, ตเถว จ;

กปฺปํ วา อปโลเกตฺวา, ตสฺสา อุมฺมตฺติกาย วา.

๒๐๓๒. โจริวุฏฺฐาปนํ นาม, ชายเต วาจจิตฺตโต;

กายวาจาทิโต เจว, สจิตฺตญฺจ กฺริยากฺริยํ.

โจริวุฏฺฐาปนกถา.