ปาฏิเทสนียกถา
๑๘๓๐. โย จนฺตรฆรํ ภิกฺขุ, ปวิฏฺฐาย ตุ หตฺถโต;
อญฺญาติกาย ยํ กิญฺจิ, ตสฺส ภิกฺขุนิยา ปน.
๑๘๓๑. สหตฺถา ปฏิคฺคเณฺหยฺย, ขาทนํ โภชนมฺปิ วา;
คหเณ ทุกฺกฏํ โภเค, ปาฏิเทสนิยํ สิยา.
๑๘๓๒. รถิกายปิ วา พฺยูเห, สนฺธิสิงฺฆาฏเกสุ วา;
หตฺถิสาลาทิเก ฐตฺวา, คณฺหโตปิ อยํ นโย.
๑๘๓๓. รถิกาย สเจ ฐตฺวา, เทติ ภิกฺขุนิ โภชนํ;
อาปตฺติ อนฺตราราเม, ฐตฺวา คณฺหาติ ภิกฺขุ เจ.
๑๘๓๔. เอตฺถนฺตรฆรํ ตสฺสา, ปวิฏฺฐาย หิ วากฺยโต;
ภิกฺขุสฺส จ ฐิตฏฺฐานํ, นปฺปมาณนฺติ วณฺณิตํ.
๑๘๓๕. ตสฺมา ภิกฺขุนิยา ฐตฺวา, อารามาทีสุ เทนฺติยา;
วีถิยาทีสุ เจ ฐตฺวา, น โทโส ปฏิคณฺหโต.
๑๘๓๖. ยามกาลิกสตฺตาห-กาลิกํ ยาวชีวิกํ;
อาหารตฺถาย คหเณ, อชฺโฌหาเร จ ทุกฺกฏํ.
๑๘๓๗. อามิเสน อสมฺภินฺน-รสํ สนฺธาย ภาสิตํ;
ปาฏิเทสนิยาปตฺติ, สมฺภินฺเนกรเส สิยา.
๑๘๓๘. เอกโตอุปสมฺปนฺน-หตฺถโต ปฏิคณฺหโต;
กาลิกานํ จตุนฺนมฺปิ, อาหารตฺถาย ทุกฺกฏํ.
๑๘๓๙. ญาติกายปิ อญฺญาติ-สญฺญิโน วิมติสฺส วา;
ทุกฺกฏํ ญาติสญฺญิสฺส, ตถา อญฺญาติกาย วา.
๑๘๔๐. ทาเปนฺติยา อนาปตฺติ, ททมานาย วา ปน;
นิกฺขิปิตฺวานฺตรารามา-ทีสุ ฐตฺวาปิ เทนฺติยา.
๑๘๔๑. คามโต นีหริตฺวา วา, เทติ เจ พหิ วฏฺฏติ;
‘‘ปจฺจเย สติ ภุญฺชา’’ติ, เทติ เจ กาลิกตฺตยํ.
๑๘๔๒. หตฺถโต สามเณรีนํ, สิกฺขมานาย วา ตถา;
อิทํ เอฬกโลเมน, สมุฏฺฐานํ สมํ มตํ.
ปฐมปาฏิเทสนียกถา.
๑๘๔๓. อวุตฺเต ‘‘อปสกฺกา’’ติ, เอเกนาปิ จ ภิกฺขุนา;
สเจชฺโฌหรณตฺถาย, อามิสํ ปฏิคณฺหติ.
๑๘๔๔. คหเณ ทุกฺกฏํ โภเค, ปาฏิเทสนิยํ สิยา;
เอกโตอุปสมฺปนฺนํ, น วาเรนฺตสฺส ทุกฺกฏํ.
๑๘๔๕. ตเถวานุปสมฺปนฺนา-ยุปสมฺปนฺนสญฺญิโน;
ตตฺถ เวมติกสฺสาปิ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฏํ.
๑๘๔๖. อนาปตฺติตฺตโน ภตฺตํ, ปทาเปติ น เทติ เจ;
ตถา อญฺญสฺส ภตฺตํ วา, น ทาเปติ ปเทติ เจ.
๑๘๔๗. ยํ น ทินฺนํ ตํ ทาเปติ, น ทินฺนํ ยตฺถ วาปิ จ;
ตตฺถ ตมฺปิ จ สพฺเพสํ, สมํ ทาเปติ ภิกฺขุนี.
๑๘๔๘. โวสาสนฺตี ฐิตา สิกฺข-มานา วา สามเณริกา;
โภชนานิ จ ปญฺเจว, วินา, อุมฺมตฺตกาทิโน.
๑๘๔๙. กถิเนน สมุฏฺฐานํ, สมานนฺติ ปกาสิตํ;
กฺริยากฺริยมิทํ วุตฺตํ, ติจิตฺตญฺจ ติเวทนํ.
ทุติยปาฏิเทสนียกถา.
๑๘๕๐. เสกฺขนฺติ สมฺมเต ภิกฺขุ, ลทฺธสมฺมุติเก กุเล;
ฆรูปจาโรกฺกมนา, ปุพฺเพว อนิมนฺติโต.
๑๘๕๑. อคิลาโน คเหตฺวา เจ, ปริภุญฺเชยฺย อามิสํ;
คหเณ ทุกฺกฏํ โภเค, ปาฏิเทสนิยํ สิยา.
๑๘๕๒. ยามกาลิกสตฺตาห-กาลิเก ยาวชีวิเก;
คหเณ ปริโภเค จ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฏํ.
๑๘๕๓. อเสกฺขสมฺมเต เสกฺข-สมฺมตนฺติ จ สญฺญิโน;
ตตฺถ เวมติกสฺสาปิ, ตเถว ปริทีปิตํ.
๑๘๕๔. อนาปตฺติ คิลานสฺส, คิลานสฺสาวเสสเก;
นิมนฺติตสฺส วา ภิกฺขา, อญฺเญสํ ตตฺถ ทียติ.
๑๘๕๕. ฆรโต นีหริตฺวา วา, เทนฺติ เจ ยตฺถ กตฺถจิ;
นิจฺจภตฺตาทิเก วาปิ, ตถา อุมฺมตฺตกาทิโน.
๑๘๕๖. อนาคเต หิ ภิกฺขุมฺหิ, ฆรโต ปฐมํ ปน;
นีหริตฺวา สเจ ทฺวาเร, สมฺปตฺเต เทนฺติ วฏฺฏติ.
๑๘๕๗. ภิกฺขุํ ปน จ ทิสฺวาว, นีหริตฺวาน เคหโต;
น วฏฺฏติ สเจ เทนฺติ, สมุฏฺฐาเนฬกูปมํ.
ตติยปาฏิเทสนียกถา.
๑๘๕๘. คหฏฺเฐนาคหฏฺเฐน, อิตฺถิยา ปุริเสน วา;
อารามํ อุปจารํ วา, ปวิสิตฺวา สเจ ปน.
๑๘๕๙. ‘‘อิตฺถนฺนามสฺส เต ภตฺตํ, ยาคุ วา อาหรียติ’’;
เอวมาโรจิตํ วุตฺตํ, ปฏิสํวิทิตนฺติ หิ.
๑๘๖๐. อาหรียตุ ตํ ปจฺฉา, ยถาโรจิตเมว วา;
ตสฺส วา ปริวารมฺปิ, อญฺญํ กตฺวา พหุํ ปน.
๑๘๖๑. ยาคุยา วิทิตํ กตฺวา, ปูวํ ภตฺตํ หรนฺติ เจ;
อิทมฺปิ วิทิตํ วุตฺตํ, วฏฺฏตีติ กุรุนฺทิยํ.
๑๘๖๒. กุลานิ ปน อญฺญานิ, เทยฺยธมฺมํ ปนตฺตโน;
หรนฺติ เตน สทฺธึ เจ, สพฺพํ วฏฺฏติ ตมฺปิ จ.
๑๘๖๓. อนาโรจิตเมวํ ยํ, ยํ อารามมนาภตํ;
ตํ อสํวิทิตํ นาม, สหธมฺมิกญาปิตํ.
๑๘๖๔. ยํ อสํวิทิตํ กตฺวา, อาภตํ ปน ตํ พหิ;
อารามํ ปน เปเสตฺวา, การาเปตฺวา ตมาหเร.
๑๘๖๕. คนฺตฺวา วา อนฺตรามคฺเค, คเหตพฺพํ ตุ ภิกฺขุนา;
สเจ เอวมกตฺวา ตํ, อาราเม อุปจารโต.
๑๘๖๖. คเหตฺวาชฺโฌหรนฺตสฺส, คหเณ ทุกฺกฏํ สิยา;
อชฺโฌหารปโยเคสุ, ปาฏิเทสนิยํ มตํ.
๑๘๖๗. ปฏิสํวิทิเตเยว, อสํวิทิตสญฺญิโน;
ตตฺถ เวมติกสฺสาปิ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฏํ.
๑๘๖๘. ปฏิสํวิทิเต ตสฺส, คิลานสฺสาวเสสเก;
พหาราเม คเหตฺวา วา, อนฺโตเยวสฺส ภุญฺชโต.
๑๘๖๙. ตตฺถชาตผลาทีนิ, อนาปตฺเตว ขาทโต;
สมุฏฺฐานาทโย สพฺเพ, กถิเนน สมา มตา.
จตุตฺถปาฏิเทสนียกถา.
อิติ วินยวินิจฺฉเย ปาฏิเทสนียกถา นิฏฺฐิตา.