๖. อารามวคฺควณฺณนา

๑๐๒๑. ปฐมสิกฺขาปทํ อุตฺตานตฺถเมว.

๒. ทุติยสิกฺขาปทวณฺณนา

๑๐๓๐. ภิกฺขุนี เจ ภิกฺขุํ อกฺโกสติ, อิมินา สิกฺขาปเทน ปาจิตฺติยํ. ภิกฺขุนึ เจ อกฺโกสติ, โอมสวาเทน อาปชฺชติ. โอมสวาเท สมฺมุขาว รุหติ, อิธ ปน ปรมฺมุขาปิ.

ตตฺรายํ วิจารณา – ภิกฺขุวิภงฺเค โอสมวาทสิกฺขาปเท ภิกฺขุนี อนุปสมฺปนฺนฏฺฐาเน ติฏฺฐตีติ กตฺวา ภิกฺขุนิวิภงฺเคปิ โอมสวาทสิกฺขาปเท ภิกฺขุ ภิกฺขุนิยา อนุปสมฺปนฺนฏฺฐาเน ติฏฺฐตีติ สิทฺธํ. อิธ จ อนุปสมฺปนฺนสฺส อกฺโกสเน ทุกฺกฏํ วุตฺตํ, ภิกฺขุสฺส อุปสมฺปนฺนสฺส อกฺโกสเน ปาจิตฺติยํ วุตฺตํ, ตสฺมา อิมานิ เทฺว สิกฺขาปทานิ ภิกฺขุมฺหิ สํสนฺทิยมานานิ อญฺญมญฺญํ น สเมนฺติ. ยถา สเมนฺติ, ตถา ชานิตพฺพํ. ตตฺถ โปราณคณฺฐิปเท วุตฺตนเยน ภิกฺขุนีนํ โอมสวาทสิกฺขาปเท อนุปสมฺปนฺโนติ น คเหตพฺโพ, อิทเมตฺถ ยุตฺตํ. ปริภาเสยฺยาติ อญฺญตฺร อกฺโกสวตฺถูหิ. เตสุ หิ อญฺญตรสฺมึ สติ โอมสวาทปาจิตฺติยเมวาติ เอเก, ตํ น ยุตฺตํ. โอมสวาเท ปาฬิมุตฺตกอกฺโกเส หิ ทุกฺกฏํ โหตีติ. ทุกฺกโฏกาเส อิทํ ปาจิตฺติยํ เตหิ นิทฺทิฏฺฐํ โหติ, ตสฺมา ‘‘พาลา เอตา’’ติ ปาฬิยํ อิธ อาคตปทานํเยว วเสน ปริภาสนํ เวทิตพฺพํ.

ทุติยสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

๑๐๓๓. ตติยสิกฺขาปทํ อุตฺตานตฺถเมว.

๔. จตุตฺถสิกฺขาปทวณฺณนา

๑๐๓๘. นิมนฺติตา วา ปวาริตา วาติ เอตฺถ โปราณคณฺฐิปเท ตาว เอวํ วุตฺตํ ‘‘ปวาริตาปิ ยาคุํ ปาตุํ ลภติ, โภชฺชยาคุํ น ลภติ. ยาคุ ปเนตฺถ ขาทนียโภชนียสงฺขฺยํ น คจฺฉติ. นิมนฺติตา ภิกฺขุนี ปิณฺฑาย จริตฺวา ภุญฺชิตุกามา สามิเก อปโลเกตฺวาว ภุญฺชิตุํ ลภติ. ปรมฺปรโภชนาปตฺติ ภิกฺขุนีนํ นตฺถิ. นิมนฺติตา ตํ ภตฺตํ ภุญฺชิตฺวา วา อภุญฺชิตฺวา วา ปวาริตา กปฺปิยํ การาเปตฺวา ภุญฺชิตุํ น ลภติ, อกปฺปิยนิมนฺตเนน นิมนฺติยมานา เทฺว นิมนฺตนานิ สมฺปฏิจฺฉิตุญฺจ น ลภตี’’ติ. ตตฺถ ‘‘ปวาริตาปิ ยาคุํ ปาตุํ ลภตี’’ติ วุตฺตํ ปาฬิยํ, อฏฺฐกถายญฺจ อนุญฺญาตตฺตา. ‘‘นิมนฺติตา อปฺปวาริตา ยาคุํ ปิวตี’’ติ หิ ปาฬิยํ วุตฺตํ. ตตฺริทํ สิกฺขาปทวณฺณนาปุพฺพงฺคมสนฺนิฏฺฐานํ – นิมนฺติตา วา ปวาริตา วาติ เอตฺถ วาสทฺเทน อกปฺปิยนิมนฺตเนน นิมนฺติตา อปฺปวาริตา ฐเปตฺวา ยาคุํ อญฺญํ ขาทนียํ วา โภชนียํ วา ขาเทยฺย วา ภุญฺเชยฺย วา, ปาจิตฺติยํ อญฺญตฺร สามิกานํ อปโลกนา. ปรมฺปรโภชนาภาเวน ภิกฺขุนีนํ โก คุโณ ชาโตติ? น เอตาสํ คุณลาโภ, เกวลํ ปากฏตรํ ชาตํ. ภิกฺขูปิ วิกปฺเปตฺวา มิสฺเสตฺวาว ภุญฺชิตุํ ลภนฺติ. สมเย ยถาสุขํ ลภนฺติ. อิมินา อปโลกเนน กินฺติ? ปวาริตา วา อนิมนฺติตา วา น กิญฺจิ กปฺปิยํ การาเปตฺวา คิลานาติริตฺตมฺปิ ลภนฺติ, นิมนฺติตา จ ปวาริตา จ ยาคุมฺปิ น ลภนฺติ, อปโลเกตฺวาปิ น ลภนฺตีติ.

จตุตฺถสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

อารามวคฺควณฺณนา นิฏฺฐิตา.