๓. ทุพฺพณฺณิยสุตฺตวณฺณนา

๒๖๘. ทุพฺพณฺโณ ทุทฺทสิโก วิรูปวณฺโณ. โอโกฏิมโกติ รสฺสภาเวน อวรโกฏิมโก. สกฺเกน คหิตนามเมเวตํ, น ปน โส ตถารูโป โกจิ ยกฺโข. เตนาห ‘‘เอโก รูปาวจรพฺรหฺมา’’ติ. ยทิ เอวํ กสฺมา โส ตถารูโป หุตฺวา อาคโตติ อาห ‘‘สกฺโก กิรา’’ติ. กถํ ปเนตฺถ ญายติ ‘‘โส เอโก รูปาวจรพฺรหฺมา, น ปเนโส อวรุทฺธกยกฺโข’’ติ ยุตฺตึ ทสฺเสนฺโต ‘‘อวรุทฺธกยกฺขา ปนา’’ติอาทิมาห. เทวานํ วจนํ สุตฺวา. ผรุเสนาติ ผรุสสมาจาเรน. ‘‘โก นาม มยฺหํ อาสเน สนฺนิสินฺโน’’ติ อกฺขนฺตึ อนุปฺปาเทนฺโต ขนฺติยํ ฐตฺวา. พลวจิตฺตีการนฺติ ครุตรํ สกฺการพหุมานํ. นีจวุตฺติยาติ ปรมนิปจฺจกาเร สุวูปสมเน จ ทสฺสิยมาเน. สกฺกสฺส ตาย เอว อาจารสมฺปตฺติยา สกฺกาสเน ฐาตุํ, อตฺตโน จ อาวิกาตุํ อสกฺโกนฺโต อนฺตรธายิ. อุปหตจิตฺโตมฺหีติ ขนฺติเมตฺตานุทฺทยาสพฺภาวโต ปรสฺมึ อุปหตจิตฺโตมฺหีติ สกฺโก อตฺตโน สภาวํ วทติ. โกธวเส วตฺเตตุนฺติ โกเธน อตฺตโน วเส นิพฺพตฺเตตุํ น สุกโรมฺหิ, อถ โข โกธํ มยฺหํ วเส น วตฺเตมีติ อธิปฺปาโย. จิรํ น กุชฺฌามีติ ยทิ เม กทาจิ โกโธ อุปฺปชฺเชยฺย, ตํ โกธํ อนุวตฺเตนฺโต จิรกาลํ น กุชฺฌามิ. น อุปนยฺหามีติ อนฺโต สเจ เม โกโธ อุปฺปชฺเชยฺย, ขิปฺปเมว จ นํ ปฏิวิเนยฺยนฺติ ตํ เม ปุพฺเพว วตํ ปริปูริตํ.

ทุพฺพณฺณิยสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.