๕. ภีตาสุตฺตวณฺณนา

๗๕. กึ สูธ ภีตาติ เอตฺถ สุ-อิธาติ นิปาตมตฺตนฺติ อาห ‘‘กึ ภีตา’’ติ? มคฺโค จ เนกายตนปฺปวุตฺโตติ อเนกการณํ นานาวิธาธิคโมกาสํ กตฺวา ปวุตฺโต กถิโต. เตนาห ‘‘อฏฺฐตึสารมฺมณวเสนา’’ติอาทิ. เอวํ สนฺเตติ เอวํ สพฺพสาธารณาเนกายตเนหิ นิพฺพานคามิมคฺคสฺส ตุเมฺหหิ ปเวทิตตฺตา ลพฺภมาเน เขเม มคฺเค กึ ภีตายํ ชนตา อุปฺปถภูตา วิปรีตทิฏฺฐิโต คณฺหีติ อตฺโถ? เอวํ เทวตา ยถิจฺฉาย ปุริมทฺเธน อตฺตนา ยถาจินฺติตมตฺถํ สตฺถุ ปเวทิตา, ปจฺฉิมทฺเธน อตฺตโน สํสยํ ปุจฺฉติ. พหุปญฺญาติ ปุถุปญฺญ. อุสฺสนฺนปญฺญาติ อธิกปญฺญา. ฐเปตฺวาติ สํยเมตฺวา. สํวิภาคีติ อาหารปริโภเค สมฺมเทว วิภชนสีโล. เตนาห ‘‘อจฺฉรายา’’ติอาทิ. วุตฺตตฺถเมว เหฏฺฐา.

มเนนาติ มโนคหเณน. ปุพฺพสุทฺธิองฺคนฺติ ปุพฺพภาคสุทฺธิภูตํ องฺคํ. จตูสูติ วุตฺตองฺคปริยาปนฺนํ. ยญฺญอุปกฺขโรติ ทานสฺส สาธนํ. เอเตสุ ธมฺเมสูติ เอเตสุ สทฺธาทิคุเณสุ. ยถา หิ สทฺโธ ปจฺจยํ ปจฺจุปฏฺฐเปตฺวา วตฺถุปริจฺจาคสฺส วิเสสปจฺจโย กมฺมผลสฺส ปรโลกสฺส จ ปจฺจกฺขโต วิย ปตฺติยายนโต, เอวํ มุทุหทโย. มุทุหทโย หิ อนุทยํ ปตฺวา ยํ กิญฺจิ อตฺตโน สนฺตกํ ปเรสํ เทติ. โย จ สํวิภาคสีโล, โส อปฺปกสฺมิมฺปิ อตฺตโน สนฺตเก ปเรหิ สาธารณโภคี โหติ. วทญฺญู วทานิยตาย ยาคิโนว ยุตฺตํ ยุตฺตกาลํ ญตฺวา อตฺถิกานํ มโนรถํ ปูเรตีติ วุตฺตํ ‘‘อิติ…เป… จตูสูติ อาหา’’ติ.

วาจนฺติอาทีนิ ตีณิ องฺคานิ ติวิธสีลสมฺปตฺติทีปนโต. สมฺปนฺนสีโล หิ ปรโลกํ น ภาเสยฺย. สทฺโธ เอกํ องฺคํ ปโยคาสยสุทฺธิทีปนโต. สุทฺธาสยสฺส สมฺมาปโยเค ฐิตสฺส กถํ ปรโลกโต ภยนฺติ. ทุกวเสน จตุรงฺคโยชนา ทุกนโย. เอเตสุ จตูสุ ธมฺเมสุ ฐิโตติ เอเตสุ ยถาวุตฺตทุกสงฺคเหสุ จตูสุ คุเณสุ ปติฏฺฐิโต.

ภีตาสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.