มหาสงฺคามํ

โวหรนฺเตน ชานิตพฺพาทิวณฺณนา

๓๖๘-๗๔. มหาสงฺคาเม เอเตเนว นเยน เวทิตพฺพนฺติ สมฺพนฺโธ. วตฺถุสงฺกมนาการํ ทสฺเสตฺวา อวชานนปฏิชานนาการํ ทสฺเสนฺโต อาห ‘‘โย ปนา’’ติอาทิ. โย ปน วทตีติ สมฺพนฺโธ. เอเสวาติ เอโส เอว, อวชานนปฏิชานนภิกฺขูติ อตฺโถ.

๓๗๕. นีลาทิวณฺณาวณฺณวเสนาติ นีลาทิวณฺณวเสน จ อาโรคฺยตฺถาทิอวณฺณวเสน จ. สญฺจริตฺตํ ยสฺมา อเนน สิกฺขาปเทน ธนํ อนุปทียติ, ตสฺมา ธนมนุปฺปทานนฺติ วุจฺจติ. ปุพฺพปโยโคติ ปุพฺเพ ปยุชฺชิตพฺโพ.

อคติอคนฺตพฺพวณฺณนา

๓๗๙. พหุชนอหิตาย ปฏิปนฺโน โหตีติ ปาฬึ วิตฺถาเรนฺโต อาห ‘‘วินยธเรน หี’’ติอาทิ. ตตฺถ วินยธเรนาติ อนุวิชฺชเกน, วินิจฺฉิเตติ สมฺพนฺโธ. โอวาทูปชีวินิโยติ ภิกฺขูนํ โอวาทํ อุปนิสฺสาย ชีวินิโย. อุปาสกาปีติ รตนตฺตยํ ปฏิสฺสรณนฺติ อุปาสกาปิ. ทายกาปีติ ภิกฺขูนํ ปจฺจยทายกาปิ. เตสนฺติ อุปาสกาทีนํ. ตเถวาติ ยถา อุปาสกาทโย ทฺวิธา ภิชฺชนฺติ, ตเถว. ตโตติ อารกฺขเทวตาหิ ปรนฺติ สมฺพนฺโธ. เตนาติ ทฺวิธาการเณน.

๓๘๒. คหนนิสฺสิโตติ เอตฺถ คหนสทฺโท ทิฏฺฐิปริยาโยติ อาห ‘‘มิจฺฉาทิฏฺฐิอนฺตคฺคาหิกทิฏฺฐิสงฺขาตํ คหน’’นฺติ.

๓๙๓. ตสฺส อวชานนฺโตติ เอตฺถ ‘‘ตสฺสา’’ติ ปทํ ‘‘วจน’’นฺติ ปาฐเสเสน สมฺพนฺธิตพฺพนฺติ อาห ‘‘ตสฺส วจน’’นฺติ. ตสฺสาติ นวกสฺส. ตนฺติ นวกํ.

๓๙๔. ‘‘ยํอตฺถายา’’ติ เอโส สทฺโท สมาโสติ อาห ‘‘ยทตฺถายา’’ติ. ‘‘ตํ อตฺถ’’นฺติ เอโส สทฺโท ลิงฺควิปลฺลาโสติ อาห ‘‘โส อตฺโถ’’ติ. อตฺถสทฺโท หิ ปุลฺลิงฺโค, ปาฬิยํ น ปริหาเปตพฺพนฺติ เอตฺถาปิ ลิงฺควิปลฺลาโส เวทิตพฺโพ. สพฺพตฺถาติ สพฺพสฺมึ มหาสงฺคาเม.

อิติ มหาสงฺคามวณฺณนาย โยชนา สมตฺตา.