๒๓๙. เทฺวนิสฺสารณาทิกถา

๓๙๕. วตฺถุโตติ วตฺถุการณา. ตตฺถาติ ‘‘เทฺวมา ภิกฺขเว’’ติอาทิปาเฐ. ‘‘สนฺธาย วุตฺต’’นฺติ อิมินา ‘‘อปฺปตฺโต’’ติอาทิสุตฺตสฺส เนยฺยตฺถภาวํ ทสฺเสติ. หีติ สจฺจํ, ยสฺมา วา. ตนฺติ ปพฺพาชนียกมฺมํ. ปุน ตนฺติ ปพฺพาชนียกมฺมเมว. เอส ภิกฺขุ อปฺปตฺโตติ สมฺพนฺโธ. กสฺมา อปฺปตฺโตติ อาห ‘‘ยสฺมา’’ติอาทิ. อาเวณิกลกฺขเณนาติ อวินา หุตฺวา ปวตฺเตน ลกฺขเณน. อตฺตนา อวินา หุตฺวา อตฺตโน สนฺตเกน วิสุํ ภูเตน ลกฺขเณนาติ วุตฺตํ โหติ. ยทิ อปฺปตฺโต, กสฺมา สุนิสฺสาริโตติ อาห ‘‘ยสฺมา ปนสฺสา’’ติอาทิ. อสฺสาติ ภิกฺขุสฺส, กเรยฺยาติ สมฺพนฺโธ. ตํ เจ สงฺโฆ ตชฺชนียกมฺมาทิวเสน นิสฺสาเรติ, สุนิสฺสาริโตติ สมฺพนฺโธ. โสติ ภิกฺขุ. ยสฺมา อนุญฺญาตา, ตสฺมา สุนิสฺสาริโตติ โยชนา. กิตฺตเกน องฺเคน อนุญฺญาตาติ อาห ‘‘เอเกนปิ องฺเคนา’’ติ.

๓๙๖. โอสารณาติ เอตฺถ โอตฺยูปสคฺควเสน สรธาตุ ปเวสนตฺโถติ อาห ‘‘ปเวสนา’’ติ. ตตฺถาติ ‘‘โอสารณา’’ติอาทิปาเฐ. โอสาเรตีติ เอตฺถ อพฺภานาทิวเสน ปเวสนํ ปฏิกฺขิปนฺโต อาห ‘‘อุปสมฺปทกมฺมวเสนา’’ติ. สหสฺสกฺขตฺตุมฺปีติ ปิสทฺโท ครหตฺโถ. เอกวาราทิเก ปน กา นาม กถาติ ทสฺเสติ. สาติสาราติ สโทสา. ตถาติ ยถา อาจริยุปชฺฌายา สาติสารา, ตถา. เสโส การกสงฺโฆ สาติสาโรติ สมฺพนฺโธ. ‘‘หตฺถจฺฉินฺนาทโย ปน ทฺวตฺตึส สุโอสาริตา’’ติ วุตฺตตฺตา อนฺธมูคพธิรานํ อปพฺพชิตานมฺปิ อุปสมฺปทา รุหตีติ ทฏฺฐพฺพํ. เตติ หตฺถจฺฉินฺนาทโย ทฺวตฺตึส.

๓๙๗. อภูตวตฺถุวเสนาติ อสจฺจวตฺถุวเสน, อสํวิชฺชมานวตฺถุวเสน วา. ตตฺถาติ ‘‘อิธ ปน ภิกฺขเว’’ติอาทิปาเฐ. ปฏินิสฺสชฺชิตาติ เอตฺถ ตปจฺจยสฺส กมฺมตฺเถ ปวตฺตภาวํ ทสฺเสนฺโต อาห ‘‘ปฏินิสฺสชฺชิตพฺพา’’ติ.