๔๘. ติตฺถิยปกฺกนฺตกกถา

๑๑๐. ปกฺกมตีติ ปกฺกนฺโต, ‘‘ปวิฏฺโฐ’’ติ อิมินา กมุธาตุยา ปทวิกฺเขปตฺถํ ทสฺเสติ, อิจฺฉากนฺติอตฺเถ นิวตฺเตติ. โสติ ติตฺถิยปกฺกนฺตโก. ตตฺราติ ติตฺถิยปกฺกนฺตเก. อุปสมฺปนฺโน ภิกฺขุ คจฺฉตีติ สมฺพนฺโธ. เตสนฺติ ติตฺถิยานํ. ‘‘ติตฺถิโย ภวิสฺสามี’’ติ ปุพฺเพว ลทฺธิคหิตตฺตา วุตฺตํ ‘‘ลิงฺเค อาทินฺนมตฺเต’’ติ. กุสจีราทีนีติ เอตฺถ กุโส วุจฺจติ สลากา. จีโรติ ปนฺติ, อาวลีติ อตฺโถ. กุเส รชฺชุนา อาวุนิตฺวา กโต จีโร กุสจีโร, โส อาทิ เยสํ ตานีติ กุสจีราทีนิ. อาทิสทฺเทน ผลกจีราทโย สงฺคณฺหาติ. กุสติเณหิ กโต จีโร กุสจีโรติปิ วทนฺติ. นคฺโคติ อเจลโก. อาชีวโกติ อเจลกวตมาทาย ชีวตีติ อาชีวโก. เตสนฺติ อาชีวกานํ. โอวทิโต หุตฺวาติ สมฺพนฺโธ.

กินฺติ กึ วตํ. ลุญฺจาเปตีติ อปนยาเปติ. โมรปิญฺฉาทีนีติ เอตฺถ ปิญฺฉํ วุจฺจติ ปกฺโข. โส หิ ปิญฺฉติ อากาเส คจฺฉติ อเนนาติ ปิญฺฉนฺติ วุจฺจติ. ปิฉิ คติยนฺติ ธาตุปาโฐ. โมรสฺส ปิญฺฉํ โมรปิญฺฉํ, ตํ อาทิ เยสํ ตานีติ โมรปิญฺฉาทีนิ. อาทิสทฺเทน อุลูกปิญฺฉาทโย สงฺคณฺหาติ. ยาว น สมฺปฏิจฺฉตีติ ยาว ลทฺธึ น สมฺปฏิจฺฉติ. นนฺติ วีมํสมานํ ภิกฺขุํ. ลทฺธีติ ติตฺถิยลทฺธิ. รกฺขตีติ ติตฺถิยปกฺกนฺตกโต รกฺขติ. ลทฺธิยา อภาเวน ติตฺถิยปกฺกนฺตโก น โหตีติ อธิปฺปาโย. อจฺฉิทฺทจีวโรติ เอตฺถ อากาโร โกธตฺโถ, อฑฺฑตฺโถ วา โหติ, ฉิทฺทสทฺโท ทูสนตฺโถ โหติ. ตสฺมา อาโกเธน อฑฺเฑน วา ฉิทฺโท ทูสิโตติ อจฺฉิทฺโทติ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ. ‘‘อจฺฉินฺโน’’ติปิ ปาโฐ. อจฺฉิทฺทํ จีวรเมตสฺสาติ อจฺฉิทฺทจีวโร. ติตฺถายตนนฺติ ติตฺถีนํ นิวาสฏฺฐานํ, ติตฺถิยานํ อุปสฺสยนฺติ อตฺโถ.