๘. ภูตาโรจนสิกฺขาปทํ

๖๗. อฏฺฐเม ตตฺถาติ จตุตฺถปาราชิกสิกฺขาปเท. อิธาติ ภูตาโรจนสิกฺขาปเท. หีติ สจฺจํ, ยสฺมา วา. ปยุตฺตวาจาติ ปจฺจเยหิ ยุตฺตา วาจา. ตถาติ ตโต คุณาโรจนการณา, อริยา สาทิยึสูติ โยชนา.

ยตสทฺทานํ นิจฺจสมฺพนฺธตฺตา วุตฺตํ ‘‘เย’’ติอาทิ. สพฺเพปีติ ปุถุชฺชนาริยาปิ. ภูตนฺติ วิชฺชมานํ. กสฺมา สพฺเพปิ ปฏิชานึสุ, นนุ อริเยหิ อตฺตโน คุณานํ อนาโรจิตตฺตา น ปฏิชานิตพฺพนฺติ อาห ‘‘อริยานมฺปี’’ติอาทิ. หีติ สจฺจํ, ยสฺมา วา. อริยานมฺปิ อพฺภนฺตเร อุตฺตริมนุสฺสธมฺโม ยสฺมา ภูโต โหติ, ตสฺมา สพฺเพปิ ‘‘ภูตํ ภควา’’ติ ปฏิชานึสูติ โยชนา. ยสฺมา ภาสิโต วิย โหติ, ตสฺมาติ โยชนา. อริยา ปฏิชานึสูติ สมฺพนฺโธ. อนาทีนวทสฺสิโนติ โทสสฺส อทสฺสนธมฺมา. เตหีติ อริเยหิ, ภาสิโตติ สมฺพนฺโธ. ยํ ปิณฺฑปาตํ อุปฺปาเทสุนฺติ โยชนา. อญฺเญติ ปุถุชฺชนา. สพฺพสงฺคาหิเกเนวาติ สพฺเพสํ ปุถุชฺชนาริยานํ สงฺคหเณ ปวตฺเตเนว. สิกฺขาปทวิภงฺเคปีติ สิกฺขาปทสฺส ปทภาชนิเยปิ. ตตฺถาติ จตุตฺถปาราชิเก. อิธาติ อิมสฺมึ สิกฺขาปเท.

๗๗. อุตฺตริมนุสฺสธมฺมเมว สนฺธาย วุตฺตํ, น สุตาทิคุณนฺติ อตฺโถ. อนฺตรา วาติ ปรินิพฺพานกาลโต อญฺญสฺมึ กาเล วา. อติกฑฺฒิยมาเนนาติ อตินิปฺปีฬิยมาเนน. อุมฺมตฺตกสฺสาติ อิทํ ปนาติ เอตฺถ อิติ-สทฺโท อาทฺยตฺโถ. เตน ‘‘ขิตฺตจิตฺตสฺสา’’ติอาทึ สงฺคณฺหาติ. ทิฏฺฐิสมฺปนฺนานนฺติ มคฺคปญฺญาย, ผลปญฺญาย จ สมฺปนฺนานํ. อนาปตฺตีติ ปาจิตฺติยาปตฺติยา อนาปตฺติ น วตฺตพฺพา, อาปตฺติเยว โหติ, ตสฺมา ‘‘อุมฺมตฺตกสฺส อนาปตฺตี’’ติ น วตฺตพฺพนฺติ อธิปฺปาโยติ. อฏฺฐมํ.