๑๐. จูฬสาโรปมสุตฺตวณฺณนา

๓๑๒. ปิงฺคลธาตุโกติ ปิงฺคลสภาโว ปิงฺคลจฺฉวิโก, ปิงฺคลกฺโขติ วา อตฺโถ. ปพฺพชิตสมูหสงฺขาโต สงฺโฆ, น สีลาทิคุเณหิ สงฺคหิตพฺพภาเวน. สงฺโฆ เอเตสํ อตฺถิ ปริวารภูโตติ สงฺฆิโน. เสฺววาติ โส เอว ปพฺพชิตสมูหสงฺขาโต. อาจารสิกฺขาปนวเสนาติ อตฺตนา ปริกปฺปิตอเจลวตาทิอาจารสิกฺขาปนวเสน. ปญฺญาตาติ ยถาสกํ สมาทินฺนวตวเสน เจว วิญฺญาตลทฺธิวเสน จ ปญฺญาตา. ลทฺธิกราติ ตสฺสา มิจฺฉาทิฏฺฐิยา อุปฺปาทกา. พหุชนสฺสาติ ปุถุชนสฺส. ตสฺส ปน อาคมสมฺปทาปิ นาม นตฺถิ, กุโต อธิคโมติ เอกํสโต อนฺธปุถุชฺชโน เอวาติ อาห ‘‘อสฺสุตวโต อนฺธพาลปุถุชฺชนสฺสา’’ติ. น หิ วิญฺญู อปฺปสาทนีเย ปสีทนฺติ. มงฺคเลสุ กาตพฺพทาสกิจฺจกโร ทาโส มงฺคลทาโส.

ตนฺตาวุตานนฺติ ตนฺเต ปสาเรตฺวา วีตานํ. คณฺฐนกิเลโสติ สํสาเร พนฺธนกิเลโส. เอวํ วาทิตายาติ เอวํ ปฏิญฺญตาย, เอวํ ทิฏฺฐิตาย วา. นิยฺยานิกาติ นิยฺยานคติสปฺปาฏิหีรกา อนุปารมฺภภูตตฺตาติ อธิปฺปาโย. โน เจ นิยฺยานิกาติ อาเนตฺวา โยชนา. เตสํ สพฺพญฺญุปฏิญฺญาย อภูตตฺตา ตสฺสา อภูตภาวกถเนน ตสฺส พฺราหฺมณสฺส น กาจิ อตฺถสิทฺธีติ อาห ‘‘เนสํ อนิยฺยานิกภาวกถเนน อตฺถาภาวโต’’ติ.

๓๑๘. นิหีนโลกามิเส ลีโน อชฺฌาสโย เอตสฺส, น ปน นิพฺพาเนติ. ลีนชฺฌาสโย. สาสนํ สิถิลํ กตฺวา คณฺหาติ สิกฺขาย น ติพฺพคารวตฺตา.

๓๒๓. เหฏฺฐาติ อนนฺตราตีตสุตฺเต มหาสาโรปเม. ปฐมชฺฌานาทิธมฺมา วิปสฺสนาปาทกาติ วิปสฺสนาย ปทฏฺฐานภูตา. อิธาติ อิมสฺมึ จูฬสาโรปเม อาคตา. นิโรธปาทกาติ อนาคามิโน, อรหนฺโต วา นิโรธสมาปตฺตึ สมาปชฺชิตุํ สมตฺถา. ตสฺมาติ นิโรธปาทกตฺตา. ปฐมชฺฌานาทิธมฺมา ญาณทสฺสนโต อุตฺตริตราติ เวทิตพฺพา.

จูฬสาโรปมสุตฺตวณฺณนาย ลีนตฺถปฺปกาสนา สมตฺตา.

นิฏฺฐิตา จ โอปมฺมวคฺควณฺณนา.