๑๐. อกปฺปิยมํสนิทฺเทสวณฺณนา

๑๑๓-๔. มนุสฺสหตฺถิอสฺสานญฺจ …เป… อุรคสฺส จ ยํ มํสญฺจ, ยํ อุทฺทิสฺสกตมํสญฺจ, อปฺปฏิเวกฺขิตํ ยญฺจ มํสํ, เตสุ มํเสสูติ เอวํ โยเชตฺวา อตฺโถ เวทิตพฺโพ. ตตฺถ สีสคีวาตรงฺเคน จรนฺตา อจฺฉวิเสสาว ตรจฺฉา. อุรคสฺสาติ อิมินา สพฺพาปิ ทีฆชาติ สงฺคหิตา. อุทฺทิสฺสกตมํสนฺติ ภิกฺขุํ อุทฺทิสิตฺวา กตํ อุทฺทิสฺสกตํ, ตญฺจ ตํ มํสญฺจ. เอตฺถ จ มํส-คฺคหเณน มจฺฉานมฺปิ คหณํ เวทิตพฺพํ อุปลกฺขณวเสน, จ-สทฺเทน วา. ปญฺจสุปิ สหธมฺมิเกสุ ยํ กิญฺจิ อุทฺทิสฺสกตํ สพฺเพสมฺปิ น กปฺปติ, ตมฺปิ อทิฏฺฐอสุตอปริสงฺกิตตาย ติโกฏิปริสุทฺธํ วฏฺฏติ. อปฺปฏิเวกฺขิตนฺติ อนุปปริกฺขิตํ, อนาปุจฺฉิตนฺติ อตฺโถ. อาปตฺติภีรุเกน หิ รูปํ สลฺลกฺเขนฺเตนาปิ ปุจฺฉิตฺวา ปฏิคฺคเหตพฺพํ ปริภุญฺชิตพฺพญฺจ. มนุสฺสานํ มํเสสุ ถุลฺลจฺจยนฺติ โยชนา. ถูโล อจฺจโย เอตฺถาติ รสฺเส, ทฺวิตฺเต จ ถุลฺลจฺจยํ. ปาราชิกสงฺฆาทิเสเสหิ ฐเปตฺวา อิโต อธิกํ วชฺชํ นตฺถิ. เสเสสูติ อวเสเสสุ เอกาทสสุ.

๑๑๕. อิทานิ มนุสฺสาทีนํ อฏฺฐิอาทีนิปิ อกปฺปิยานีติ ทสฺเสตุํ ‘‘อฏฺฐิปี’’ติอาทิมาห. ปิ-สทฺโท ‘‘โลหิต’’นฺติอาทีสุปิ อนุวตฺเตตพฺโพ. เอสนฺติ มนุสฺสาทีนํ ทสนฺนํ. วสาสุ ปน เอกา มนุสฺสวสา น วฏฺฏติ. ขีราทีสุ อกปฺปิยํ นาม นตฺถิ. อุทฺทิสฺสกตํเยว สจิตฺตกนฺติ โยชนา. สจิตฺตกนฺติ อุทฺทิสฺสกตภาวชานนจิตฺเตน สห วตฺตตีติ สจิตฺตกํ. วตฺถุวีติกฺกมวิชานนจิตฺเตน หิ สจิตฺตกตฺตํ. เอตฺถ จ สจิตฺตกตฺตํ อาปตฺติยา เอว, น จ มํสสฺส, ตถาปิ มํสสีเสน อาปตฺติ เอว วุตฺตาติ วิญฺญาตพฺพนฺติ.

อกปฺปิยมํสนิทฺเทสวณฺณนา นิฏฺฐิตา.