๔๓. ฉนฺททานนิทฺเทโส

ฉนฺททานาทีติ –

๓๙๙. เภรึ ฆณฺฏึ ปตาเฬตฺวา, กมฺมปฺปตฺเต สมาคเต;

สงฺเฆ หเรยฺย ฉนฺทํ วา, ปาริสุทฺธึ ปวารณํ.

๔๐๐. เอกํ ภิกฺขุํ อุปคฺคมฺม, นิสีทิตฺวา อุกฺกุฏิกํ;

อญฺชลึ ปคฺคณฺหิตฺวาน, ทเท ฉนฺทํ วิจกฺขโณ.

๔๐๑. (ก) ‘‘ฉนฺทํ ทมฺมิ, ฉนฺทํ เม หร, ฉนฺทํ เม อาโรเจหี’’ติ วตฺตพฺพํ.

(ข) ปาริสุทฺธึ เทนฺเตน ‘‘ปาริสุทฺธึ ทมฺมิ, ปาริสุทฺธึ เม หร, ปาริสุทฺธึ เม อาโรเจหี’’ติ วตฺตพฺพํ.

๔๐๒. ปาริสุทฺธิปฺปทาเนน, สมฺปาเทติ อุโปสถํ;

สงฺฆสฺส อตฺตโน จาปิ, เสสกมฺมํ วิพาธติ.

๔๐๓. ฉนฺททาเนน สงฺฆสฺส, ทฺวยํ สาเธติ นตฺตโน;

ตสฺมา ฉนฺทํ ททนฺเตน, ทาตพฺพา ปาริสุทฺธิปิ.

๔๐๔. หเรยฺเยโก พหูนมฺปิ, ปรมฺปรา น หารเย;

ปรมฺปราหฏา ฉนฺท-ปาริสุทฺธิ น คจฺฉติ.

๔๐๕. สพฺพูปจารํ กตฺวาน, เอวํ เทยฺยา ปวารณา. ‘‘ปวารณํ ทมฺมิ, ปวารณํ เม หร, ปวารณํ เม อาโรเจหิ, มมตฺถาย ปวาเรหี’’ติ.

๔๐๖. อาโรเจตฺวาถ โส สงฺฆํ, ปวาเรยฺเยวมาคโต. ‘‘อิตฺถนฺนาโม, ภนฺเต, สงฺฆํ ปวาเรติ ทิฏฺเฐน วา สุเตน วา ปริสงฺกาย วา, วทตุ ตํ สงฺโฆ อนุกมฺปํ อุปาทาย, ปสฺสนฺโต ปฏิกริสฺสตี’’ติ.

๔๐๗. คเหตฺวา ปาริสุทฺธึ วา, ฉนฺทํ วาปิ ปวารณํ;

หารโก สงฺฆมปฺปตฺวา, วิพฺภเมยฺย มเรยฺย วา.

๔๐๘. สามเณราทิภาวํ วา,

ปฏิชาเนยฺย นาหฏา;

ปตฺวา สงฺฆํ ตถา เหยฺย,

อาหฏา โหติ หารโก.

๔๐๙. สงฺฆปฺปตฺโต ปมตฺโต วา, สุตฺโต นาโรจเยยฺย วา;

อนาปตฺติว สญฺจิจฺจ, นาโรเจนฺตสฺส ทุกฺกฏนฺติ.