๑. ปตฺตวคฺโค

๑. ปตฺตสนฺนิจยสิกฺขาปทวณฺณนา

ปฐมํ อุตฺตานตฺถเมว.

ปตฺตสนฺนิจยสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

๒. อกาลจีวรสิกฺขาปทวณฺณนา

ยํ อตฺตนา ลทฺธํ, ตํ นิสฺสคฺคิยํ โหตีติ ยํ จีวรํ ภาชาปิตาย อตฺตนา ลทฺธํ, ตเมว นิสฺสคฺคิยํ โหติ, ตํ วินยกมฺมํ กตฺวาปิ อตฺตนา น ลพฺภติ. เตนาห ‘‘นิสฺสฏฺฐ’’นฺติอาทิ. ตตฺถ นิสฺสฏฺฐํ ปฏิลภิตฺวาปีติ ‘‘อยฺยาย, ทมฺมี’’ติ เอวํ นิสฺสฏฺฐํ ปฏิลภิตฺวาปิ. ยถาทาเนเยว อุปเนตพฺพนฺติ ยถา ทายเกหิ ทินฺนํ, ตเถว อุปเนตพฺพํ, อกาลจีวรปกฺเขเยว ฐเปตพฺพนฺติ วุตฺตํ โหติ.

อกาลจีวรสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

๓. จีวรปริวตฺตนสิกฺขาปทวณฺณนา

เมตนฺติ เม เอตํ. สกสญฺญาย คหิตตฺตา ปาจิตฺติยญฺเจว ทุกฺกฏญฺจ วุตฺตํ, อิตรถา ภณฺฑคฺเฆน กาเรตพฺพํ.

จีวรปริวตฺตนสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

๔. อญฺญวิญฺญาปนสิกฺขาปทวณฺณนา

ปฏิลาเภนาติ ปฐมวิญฺญตฺติโต อูนตรสฺสาปิ อญฺญสฺส ปฏิลาเภน.

ตสฺมึ อปฺปโหนฺเต ปุน ตญฺเญวาติ ยํ ปฐมํ วิญฺญตฺตํ, โถกตฺตา ตสฺมึ อปฺปโหนฺเต ปุน ตญฺเญว วิญฺญาเปนฺติยาติ อตฺโถ. อญฺเญนปิ อตฺเถ สตี ติ ปฐมํ วิญฺญตฺติโต อญฺเญนปิ อตฺเถ สติ. เตน สทฺธึ อญฺญญฺจาติ ยํ ปฐมํ วิญฺญตฺตํ, เตน สทฺธึ อญฺญญฺจ. กึ วุตฺตํ โหติ? สเจ ปฐมํ สปฺปิ วิญฺญตฺตํ, ‘‘ยมกํ ปจิตพฺพ’’นฺติ จ เวชฺเชน วุตฺตตฺตา เตเลนาปิ อตฺโถ โหติ. ตโต ‘‘เตเลนาปิ เม อตฺโถ’’ติ เอวมาทินา อญฺญญฺจ วิญฺญาเปนฺติยาติ วุตฺตํ โหติ. อานิสํสํ ทสฺเสตฺวาติ ‘‘สเจ กหาปณสฺส สปฺปิ อาภตํ โหติ, อิมินา มูเลน ทฺวิคุณํ เตลํ ลพฺภติ, เตเลนาปิ จ อิทํ กิจฺจํ นิปฺปชฺชติ, ตสฺมา เตลํ อาหรา’’ติ เอวํ อานิสํสํ ทสฺเสตฺวา.

อญฺญวิญฺญาปนสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

๕. อญฺญเจตาปนสิกฺขาปทวณฺณนา

ตโต อญฺญํ เจตาเปยฺยาติ ปฐมํ เจตาปิตโต ยํ กิญฺจิ อญฺญํ เจตาเปยฺย.

อญฺญเจตาปนสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

๖. ปฐมสงฺฆิกเจตาปนสิกฺขาปทวณฺณนา

อญฺญสฺสตฺถาย ทินฺเนนาติ ยํ เจตาเปติ, ตโต อญฺญสฺสตฺถาย ทินฺเนน. อญฺญุทฺทิสิเกนาติ ปุริมสฺเสวตฺถทีปนํ.

เสสกํ อุปเนนฺติยาติ ยทตฺถาย ทินฺโน, ตํ เจตาเปตฺวา อวเสสํ อญฺญสฺสตฺถาย อุปเนนฺติยา. สามิเก อปโลเกตฺวาติ ทายเก อาปุจฺฉิตฺวา. เอวรูปาสู อาปทาสุ อุปเนนฺตีนนฺติ เอวรูเปสุ อุปทฺทเวสุ อญฺญสฺส ยสฺส กสฺสจิ อตฺถาย อุปเนนฺตีนํ.

ปฐมสงฺฆิกเจตาปนสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

๗. ทุติยสงฺฆิกเจตาปนสิกฺขาปทวณฺณนา

น เกวลํ เตเนว ปริกฺขาเรนาติ อาห ‘‘สยํ ยาจิตเกนาปี’’ติ. วุตฺตเญฺหตํ ปาฬิยํ ‘‘ภิกฺขุนิโย เตน จ ปริกฺขาเรน สยมฺปิ ยาจิตฺวา เภสชฺชํ เจตาเปตฺวา ปริภุญฺชึสู’’ติ (ปาจิ. ๗๖๓). มาติกายํ ปน คมฺยมานตฺตา ปิ-สทฺโท นปฺปยุตฺโต. คมฺยมานตฺถสฺส หิ สทฺทสฺส ปโยคํ ปติ กามจาโรติ ยุตฺติ.

ทุติยสงฺฆิกเจตาปนสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

๘-๙-๑๐. ปฐมคณิกเจตาปนาทิสิกฺขาปทวณฺณนา

อฏฺฐมนวมทสมานิ อุตฺตานตฺถาเนว.

ปฐมคณิกเจตาปนาทิสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

ปตฺตวคฺโค ปฐโม.