นนฺทิยาวฏฺฏนยวณฺณนา

อาฆาตาทีนํ อกรณวจเนน ตณฺหาวิชฺชาสงฺโกโจ ทสฺสิโต โหติ. สติ หิ อตฺตตฺตนิยวตฺถูสุ สิเนเห สมฺโมเส จ ‘‘อนตฺถํ เม อจรี’’ติอาทินา (ธ. ส. ๑๒๓๗, วิภ. ๙๐๙) อาฆาโต ชายตีติ, ตถา ‘‘ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต’’ติอาทิวจเนหิ, ‘‘ปจฺจตฺตญฺเญว นิพฺพุติ วิทิตา, อนุปาทาวิมุตฺโต, ฉนฺนํ ผสฺสายตนานํ…เป… ยถาภูตํ ปชานาตี’’ติอาทีหิ วจเนหิ จ ตณฺหาวิชฺชานํ อจฺจนฺตปฺปหานํ ทสฺสิตํ โหติ. ตาสํ ปน ปุพฺพนฺตกปฺปิกาทิปเทหิ ‘‘อชานตํ อปสฺสต’’นฺติอาทิปเทหิ จ สรูปโต ทสฺสิตานํ ตณฺหาวิชฺชานํ รูปธมฺมา อรูปธมฺมา จ อธิฏฺฐานํ. ยถากฺกมํ สมโถ จ วิปสฺสนา จ ปฏิปกฺโข. เตสํ เจโตวิมุตฺติ ปญฺญาวิมุตฺติ จ ผลํ. ตตฺถ ตณฺหา, ตณฺหาวิชฺชา วา สมุทยสจฺจํ, ตทธิฏฺฐานภูตา รูปารูปธมฺมา ทุกฺขสจฺจํ, เตสํ อปฺปวตฺติ นิโรธสจฺจํ, นิโรธปชานนา สมถวิปสฺสนา มคฺคสจฺจนฺติ เอวํ จตุสจฺจโยชนา เวทิตพฺพา. ตณฺหาคฺคหเณน เจตฺถ มายาสาเฐยฺยมานาติมานมทปฺปมาทปาปิจฺฉตาปาปมิตฺตตาอหิริกาโนตฺตปฺปาทิวเสน สพฺโพ อกุสลปกฺโข เนตพฺโพ. ตถา อวิชฺชาคฺคหเณน วิปรีตมนสิการโกธุปนาหมกฺขปลาสอิสฺสามจฺฉริยสารมฺภโทวจสฺสตา- ภวทิฏฺฐิวิภวทิฏฺฐาทิวเสน อกุสลปกฺโข เนตพฺโพ. วุตฺตวิปริยาเยน อมายาอสาเฐยฺยาทิอวิปรีตมนสิการาทิวเสน, ตถา สมถปกฺขิยานํ สทฺธินฺทฺริยาทีนํ, วิปสฺสนาปกฺขิยานญฺจ อนิจฺจสญฺญาทีนํ วเสน กุสลปกฺโข เนตพฺโพติ. อยํ นนฺทิยาวฏฺฏสฺส นยสฺส ภูมิ.