๒. ติฐานสุตฺตวณฺณนา

๔๒. ทุติเย มจฺฉริยเมว มลํ มจฺฉริยมลํ, จิตฺตสฺส มลีนสภาวาปาทนโต วิคตํ มจฺฉริยมลํ เอตฺถาติ วิคตมจฺฉริยมลํ. เคธาภาเวน โกจิ กิญฺจิ เทนฺโตปิ ตตฺถ อาสตฺตึ น วิสฺสชฺเชติ, อยํ ปน น ตาทิโสติ อาห ‘‘วิสฺสฏฺฐจาโค’’ติ. มลีนหตฺโถว จิตฺตวิสุทฺธิยา อภาวโต. โธตหตฺโถว โธตหตฺเถน กาตพฺพกิจฺจสาธนโต. เตน วุตฺตํ – ‘‘จิตฺเต สุทฺเธ วิสุชฺฌนฺติ, อิติ วุตฺตํ มเหสินา’’ติ. ยาจิตุํ ยุตฺโต ยาจกานํ มโนรถปูรณโต. ยาจโยโค ปโยคาสเหหิ ยาจเกหิ สุฏฺฐุ ยุตฺตภาวโต. ตํสมงฺคี เอว ตตฺถ รโต นาม, น จิตฺตมตฺเตเนวาติ อาห ‘‘ทานํ…เป… รโต นาม โหตี’’ติ.

‘‘อุจฺจา, ภนฺเต’’ติ วตฺวา อยํ มํ อุจฺจโต วทตีติ จินฺเตยฺยาติ ปุน ‘‘นาติอุจฺจา ตุเมฺห’’ติ อาห, สรีเรนาติ อธิปฺปาโย. เมจกวณฺณสฺสาติ นีโลภาสสฺส. ปุจฺฉีติ ภิกฺขู ปุจฺฉิ. ภูมิยํ เลขํ ลิขนฺโต อจฺฉีติ ปฐมํ มญฺเจ นิปชฺชิตฺวา อุฏฺฐาย ภูมิยํ เลขํ ลิขนฺโต อจฺฉิ ‘‘อขีณาสโวติ มญฺญนา โหตู’’ติ. ตถา หิ ราชา ขีณาสวสฺส นาม…เป… นิวตฺติ. ธชปคฺคหิตาวาติ ปคฺคหิตธชาว. สิลาเจติยฏฺฐานนฺติ ถูปารามสฺส จ มหาเจติยสฺส จ อนฺตเร สิลาย กตเจติยฏฺฐานํ. เจติยํ…เป… อฏฺฐาสิ สาวกสฺส ตํ กูฏาคารนฺติ กตฺวา.

ปจฺฉาภาเคนาติ ธมฺมกถิกสฺส เถรสฺส ปิฏฺฐิปสฺเสน. โคนโสติ มณฺฑลสปฺโป. ธมฺมสฺสวนนฺตราย พหูนํ สคฺคมคฺคปฺปฏิลาภนฺตราโย ภเวยฺยาติ อธิปฺปาเยน ‘‘ธมฺมสฺสวนนฺตรายํ น กริสฺสามี’’ติ จินฺเตสิ. วิสํ วิกฺขมฺเภตฺวาติ วิปสฺสนาเตเชน วิสเวคํ วิกฺขมฺเภตฺวา. คาถาสหสฺสนฺติ คาถาสหสฺสวนฺตํ. ปฏฺฐานคาถายาติ ปฏฺฐาปนคาถาย, อาทิคาถายาติ อตฺโถ. ปฏฺฐาน…เป… อวสานคาถํ เอว ววตฺถเปสิ, น ทฺวินฺนํ อนฺตเร วุตฺตํ กิลนฺตกายตฺตา. สรภาณํ สายนฺหธมฺมกถา. ปคฺคณฺหาตีติ ปจฺจกฺขํ กโรนฺตี คณฺหาติ, สกฺกจฺจํ สุณาตีติ อตฺโถ. ธมฺมกถนทิวเส ธมฺมกถิกานํ อกิลมนตฺถํ สทฺธา อุปาสกา สินิทฺธโภชนํ มธุปานกญฺจ เทนฺติ สรสฺส มธุรภาวาย สปฺปิมธุกเตลาทิญฺจ เภสชฺชํ. เตนาห ‘‘อริยวํสํ กเถสฺสามี’’ติอาทิ. จตูหิ ทาฐาหิ ฑํสิตฺวาติ ทฬฺหทฏฺฐภาวทสฺสนํ. จริสฺสามีติ สมฺมาเนสฺสามิ, สกฺกจฺจํ สุณิสฺสามีติ อตฺโถ. นิมฺมเถตฺวาติ นิมฺมทฺทิตฺวา, อปเนตฺวาติ อตฺโถ.

ติฐานสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.