๒๘. อตฺถปญฺญตฺติกถา

๑๐๘๔. ตตฺถ จ ปุพฺพาปริย-ปวตฺตกฺขนฺธสมฺมตา;

วิญฺญตฺตินฺทฺริยวิปฺผาร-วิเสโสปนิพนฺธนา.

๑๐๘๕. เทวยกฺขมนุสฺสาทิ-นานาเภทา สลกฺขิกา;

สตฺตปญฺญตฺติ นามายํ, สฺวายํ สตฺโตติ สมฺมโต.

๑๐๘๖. วฏฺฏตฺตยมุปาทาย,

ขนฺธายตนวุตฺติยา;

การโก เวทโก วายํ,

สนฺธาวติ ภเว ภเว.

๑๐๘๗. ตสฺมา สํสารมาปนฺโน, สตฺโต นาม ส ปุคฺคโล;

อหมตฺตาปรา อิตฺถี, ปุริโสติ จ กปฺปิโต.

๑๐๘๘. สฺวายํ ขนฺธาทิโต สตฺโต, อญฺโญติ จ น วุจฺจติ;

ขนฺธาทิวินิมุตฺตสฺส, สตฺตสฺเสว อภาวโต.

๑๐๘๙. ขนฺธา ขนฺธานเมวายํ, สตฺโตติ จ น วุจฺจติ;

ขนฺธโวหารโต ตสฺส, อญฺญโวหารสมฺภวา.

๑๐๙๐. อิจฺเจวํ ขนฺธนานตฺเต-กตฺตมุตฺโตปิ อตฺถโต;

ตพฺพิเสสาวจริต-โวหาโร จ ตุ ทิสฺสติ.

๑๐๙๑. เตนายํ ปุคฺคโล สตฺโต, ชายติชฺชิยฺยตีติ จ;

มียตีติ จ ตสฺสายํ, สํสาโรติ ปวุจฺจติ.

๑๐๙๒. มโต ชาโต จ น เสฺวว, ขนฺธเภโทปจารโต;

นาปโร เสฺวว สนฺตานเภทาภาโวปจารโต.

๑๐๙๓. นานตฺเตกตฺตมิจฺเจวํ, ปุคฺคลสฺโสปจารโต;

อุจฺเฉทสสฺสตตฺตํ วา, ตสฺมา โนเปติ ปุคฺคโล.

๑๐๙๔. อิจฺจายํ ปุคฺคโล นาม, สตฺโต สํสารการโก;

ขนฺธาทิกมุปาทาย, ปญฺญตฺโตติ ปวุจฺจติ.

๑๐๙๕. ตสฺมา ปุคฺคลสงฺขาตา, สํสาโรปนิพนฺธนา;

สตฺตปญฺญตฺติ นามาติ, วิญฺญาตพฺพา วิภาวินา.

๑๐๙๖. อชฺฌตฺติกา จ เกสาทิโกฏฺฐาสา พาหิเรสุ จ;

ภูมิปพฺพตปาสาณติณรุกฺขลตาทิกา.

๑๐๙๗. ภูตสมฺภารนิพฺพตฺติวิภาคปริกปฺปิตา;

ตมุปาทาย สมฺภารปญฺญตฺตีติ ปวุจฺจติ.

๑๐๙๘. ภูตสมฺภารสณฺฐานวิภาคปริกปฺปิตา;

สณฺฐานปญฺญตฺติ นาม, ถมฺภกุมฺภาทิกา มตา.

๑๐๙๙. ภูตสมฺภารสงฺฆาตวิเสสปริกปฺปิตา;

สงฺฆาตปญฺญตฺติ นาม, รถเคหาทิกา มตา.

๑๑๐๐. ภูตสมฺภารวิเสสปริณามปกปฺปิตา;

ปริณามปญฺญตฺตีติ, ทธิภตฺตาทิกา มตา.

๑๑๐๑. อิตฺถมชฺฌตฺตพหิทฺธา, ธมฺมา สมฺภารสมฺภูตา;

สนฺตานวุตฺติ สงฺเกตสิทฺธา ปญฺญตฺติ ปญฺจธา.

๑๑๐๒. ตถา ตถา สมุปฺปนฺนวิกปฺปาโภคสมฺมตา;

วิกปฺปปญฺญตฺติ นาม, กาลากาสทิสาทิกา.

๑๑๐๓. ตํ ตํ นิมิตฺตมาคมฺม, ตโตปฏฺฐานกปฺปิตา;

อุปฏฺฐานปญฺญตฺตีติ, ปฏิภาคาทิกา มตา.

๑๑๐๔. วิเสสาการมตฺตาปิ, อตฺถนฺตรปกปฺปิตา;

อาการปญฺญตฺติ นาม, วิญฺญตฺติลหุตาทิกา.

๑๑๐๕. ตํ ตํ การณมาคมฺม, ตถา โวหารกปฺปิตา;

โวหารปญฺญตฺติ นาม, กถินาปตฺติอาทิกา.

๑๑๐๖. พาโล โย โส จ เม อตฺตา,

โส ภวิสฺสามิ มํ จ ตุ;

นิจฺโจ ธุโว สสฺสโตติ-

อาทิกา ปน สพฺพถา.

๑๑๐๗. ตพฺโพหารนิมิตฺตานํ, อภาเวปิ ปวตฺติโต;

อภินิเวสปญฺญตฺติ, นาม ติตฺถิยกปฺปิตา.

๑๑๐๘. อิจฺเจวํ โลกสาสนติตฺถายตนกปฺปิตา;

สนฺตานมุตฺตสงฺเกตสิทฺธา อตฺถาปิ ปญฺจธา.

๑๑๐๙. สงฺกานวุตฺติสนฺตานมุตฺตเภทวสา ทฺวิธา;

อตฺถปญฺญตฺติ นามายํ, ทสธา ปริทีปิตา.

๑๑๑๐. อิติ วุตฺตปฺปกาเรสุ, ปญฺญตฺตตฺเถสุ ปณฺฑิตา;

ปญฺญตฺติมตฺตํ สนฺธาย, โวหรนฺติ ยถากถํ.

๑๑๑๑. ตทญฺเญ ปน พาลา จ, ติตฺถิยาปิ อโกวิทา;

ปญฺญตฺติมติธาวิตฺวา, คณฺหนฺติ ปรมตฺถโต.

๑๑๑๒. เต ตถา คหิตาการา, อญฺญาณคหิตา ชนา;

มิจฺฉตฺตาภินิวิฏฺฐา จ, วฑฺฒนฺติ ภวพนฺธนํ.

๑๑๑๓. ทุวิเธสุปิ อตฺเถสุ, ตสฺมา ปณฺฑิตชาติโก;

ปรมตฺถปญฺญตฺตีสุ, วิภาคมิติ ลกฺขเยติ.

อิติ ปญฺญตฺติวิภาเค อตฺถปญฺญตฺติกถา นิฏฺฐิตา.

อฏฺฐวีสติโม ปริจฺเฉโท.