๒๐. กลาปกถา

๗๕๔. อิติ วุตฺตปฺปกาเรน, สพฺพํ รูปมฺปิ ปิณฺฑิตํ;

สหวุตฺตินิยาเมน, เอกวีสวิธํ กถํ.

๗๕๕. กมฺมํ จิตฺโตตุกาหารสมุฏฺฐานา ยถากฺกมํ;

นว ฉ จตุโร เทฺว จ, กลาปา เอกวีสติ.

๗๕๖. ชีวิตญฺจาวินิพฺโภค-รูปานิ จ ยถากฺกมํ;

จกฺขาทิเกหิ โยเชตฺวา, ทสกา อฏฺฐ ทีปิตา.

๗๕๗. จกฺขุโสตฆานชิวฺหาทสกา จ จตุพฺพิธา;

กายิตฺถิปุมฺภาววตฺถุทสกา จ ตถาปเร.

๗๕๘. ชีวิเตนาวินิพฺโภครูปานิ นวกนฺติ จ;

นเวเต กมฺมชา นาม, กลาปา สมุทีริตา.

๗๕๙. อวินิพฺโภครูปานิ, สุทฺธฏฺฐกมถาปรํ;

กายวิญฺญตฺตินวกํ, กายวิญฺญตฺติยา สห.

๗๖๐. วจีวิญฺญตฺติทสกํ, สทฺเทน สหวุตฺติโต;

ลหุตาเทกาทสกํ, ติณฺณนฺนํ สห สมฺภวา.

๗๖๑. กายวิญฺญตฺติลหุตาทีหิ ทฺวาทสกํ ภเว;

วจีวิญฺญตฺติลหุตาทีหิ เตรสกํ ตถา.

๗๖๒. อิติ จิตฺตสมุฏฺฐานา, กลาปา ฉ ปกาสิตา;

รูปาการวิการมฺปิ, สงฺคเหตฺวา ยถารหํ.

๗๖๓. สุทฺธฏฺฐกํ ตุ ปฐมํ, สทฺเทน นวกํ ภเว;

ลหุตาเทกาทสกํ, ลหุตาทีหิ ตีหิปิ.

๗๖๔. สทฺเทน ลหุตาทีหิ, ตถา ทฺวาทสกนฺติ จ;

กลาปา อุตุสมฺภูตา, จตุธาว ปกิตฺติตา.

๗๖๕. สุทฺธฏฺฐกญฺจ ปฐมํ, อาหารชมถาปรํ;

ลหุตาเทกาทสกํ, อิติ เทฺว โอชชา มตา.

๗๖๖. กลาปานํ ปริจฺเฉทลกฺขณตฺตา วิจกฺขณา;

น กลาปงฺคมิจฺจาหุ, อากาสํ ลกฺขณานิ จ.

๗๖๗. ตตฺถ เจกูนนวุติ, เตสฏฺฐิ จ ยถากฺกมํ;

ตาลีเสกูนวีสา จ, กลาปงฺคานิ ตานิ จ.

๗๖๘. ลกฺขณากาสรูปานิ, กลาเปสุ ตหึ ตหึ;

ปญฺจ ปญฺเจติ รูปานิ, ติสตํ โสฬสาธิกํ.

๗๖๙. อคหีตคฺคหเณน, อฏฺฐวีสวิธานิปิ;

รูปโกฏฺฐาสนาเมน, ปญฺจวีสติ ภาวเย.

๗๗๐. ภูตตฺตยํ ตุ โผฏฺฐพฺพํ, กตฺวาปจยสนฺตตึ;

ชาติเมกญฺจ กตฺวา วา, วินาถ หทยํ ตหึ.

๗๗๑. ธมฺมสงฺคณิยํ เหตํ, รูปกณฺเฑ สรูปโต;

วตฺถุรูปํ น นิทฺทิฏฺฐํ, ปฏฺฐาเน เทสิตํ ตุ ตํ.

๗๗๒. เทฺว สทฺทนวกา เจว,

ตโย สุทฺธฏฺฐกาปิ จ;

เทฺว เทฺว จิตฺโตตุสมฺภูตา,

เอโก อาหารโชติ จ.

๗๗๓. เตสมุฏฺฐานิกา ปญฺจ, กมฺมชานิ นเวติ จ;

รูปรูปวเสเนเต, กลาปา จุทฺทเสริตา.

๗๗๔. ทสเกเสฺวว สงฺคยฺห, ชีวิตนวกํ ตหึ;

ภาวทฺทสกเมกํ วา, กตฺวา วตฺถุํ วินา ตถา.

๗๗๕. สทฺทา จิตฺโตตุชา เทฺวว, เตสมุฏฺฐานิกา ตโย;

สุทฺธฏฺฐกา จ สตฺเตว, กมฺมชา ทสกานิ จ.

๗๗๖. ฉนฺนวูติวิธํ ตตฺถ, รูปํ ภาสนฺติ ปณฺฑิตา;

อคหีตคฺคหเณน, อฏฺฐารสวิธํ ภเว.

๗๗๗. เตสเมว กลาปานํ, สตฺตกจฺฉกฺกปญฺจกา;

จตุกฺกา จ ติกทฺวิกา, เอกกา จ ยถารหํ.

๗๗๘. เทฺว สตฺต นว ฉ ตโย, ตโยปิ จ ยถากฺกมํ;

จตฺตาโรติ จตุตฺตึส, สหวุตฺติกราสโย.

๗๗๙. จกฺขุโสตฆานชิวฺหา-กายวตฺถุวสา สิยุํ;

อิตฺถิปุมฺภาวทสกสหิตา สตฺตกา ทฺวิธา.

๗๘๐. จกฺขุโสตฆานหีนา, ปจฺเจกํ เทฺว สภาวกา;

อภาวโต ภาวหีโน, อิตฺถํ ฉกฺกาปิ สตฺตธา.

๗๘๑. จกฺขุโสตวิหีนา จ,

จกฺขุฆานวิหีนกา;

โสตฆานวิหีนา จ,

สภาวา เทฺว ตโย ตโย.

๗๘๒. จกฺขาเทเกกโต หีนา,

ติวิธาปิ อภาวโต;

อิจฺเจวํ ปญฺจกา นาม,

นวกา ราสโย สิยุํ.

๗๘๓. จกฺขาทิตฺตยหีนาว, เอกโต เทฺว สภาวกา;

จกฺขาทิตฺตยโต ทฺวีหิ, ตโย หีนา อภาวกา.

๗๘๔. รูปโลเก จกฺขุโสต-วตฺถุชีวิตนวกา;

จตฺตาโรว กลาปาติ, จตุกฺกา ฉ ยถารหํ.

๗๘๕. ชิวฺหากายวตฺถุวสา,

อภาโว เทฺว สภาวกา;

กายภาววตฺถุวสา,

อิติ โหนฺติ ตโย ติกา.

๗๘๖. กายวตฺถุวเสเนโก, เทฺว จ จิตฺโตตุสมฺภวา;

สทฺทนวกฏฺฐกาติ, ทุกา จ ติวิธา สิยุํ.

๗๘๗. ชีวิตนวกญฺเจกํ, เตสมุฏฺฐานิกานิ จ;

สุทฺธฏฺฐกานิ ตีณีติ, จตฺตาโร เอกกา สิยุํ.

๗๘๘. จตุตฺตึส ปนิจฺเจเต, สนฺธิยญฺจ ปวตฺติยํ;

รูปรูปกลาปานํ, ราสโย โหนฺติ สมฺภวา.

๗๘๙. สตฺตติ สฏฺฐิมิจฺเจวมาทินา จ ยถารหํ;

กลาปราสิรูปานิ, ตตฺถ ตตฺถ วิภาวเย.

๗๙๐. โสฬส ปญฺจทเสติอาทิเภทวสาปิ จ;

อคหีตคฺคหเณน, ตตฺถ ตตฺถ วินิทฺทิเส.

๗๙๑. จตุจตฺตาลีสสตํ, กลาปา โหนฺติ ปิณฺฑิตา;

ฉพฺพีส ตตฺถ รูปานิ, สหสฺสญฺจ จตุสฺสตํ.

๗๙๒. อิจฺจาปายจตุกฺเก จ, กาเม สุคติสตฺตเก;

รูเป จ ปญฺจทสเก, อสญฺญาปายภูมิยํ.

๗๙๓. จตุโกฏฺฐาสิเกเสฺวว, สตฺตวีสวิเธสุปิ;

ชาติฏฺฐาเนสุ สตฺตานํ, สนฺธิยญฺจ ปวตฺติยํ.

๗๙๔. อินฺทฺริยพทฺธสนฺตาเน, ตถานินฺทฺริยกมฺหิ จ;

พหิสงฺขารสนฺตาเน, มตกาเย จ สมฺภวา.

๗๙๕. ลพฺภมานกลาปา จ, กลาปานญฺจ ราสโย;

ตตฺถ วิตฺถารสงฺเขปา, รูปานํ คณนาปิ จ.

๗๙๖. เอตฺถ รูปา อวุตฺตา หิ, ยถาวุตฺตานุสารโต;

วิตฺถาเรตฺวาน วิญฺเญยฺยา, สพฺพถาปิ จ วิญฺญุนาติ.

อิติ รูปวิภาเค กลาปกถา นิฏฺฐิตา.

วีสติโม ปริจฺเฉโท.