สตฺตรสโม ปริจฺเฉโท

๑๗. ทิฏฺฐิสงฺคหกถา

๕๙๓. เยวาปนกนาเมน, ธมฺมา ฉนฺทาทโย ตถา;

ขนฺธาทโย จ โกฏฺฐาสา, อุทฺทิฏฺฐา หิ ยถารหํ.

๕๙๔. ตตฺถ ฉนฺทาทโย ธมฺมา, วิภตฺตาว ยถารหํ;

ขนฺธาทิราสโย วาปิ, วิญฺเญยฺยา ทานิ สมฺภวา.

๕๙๕. เวทนา เวทนากฺขนฺโธ, จกฺขุสมฺผสฺสชาทิกา;

สญฺญา จ สญฺญากฺขนฺโธติ, ฉพฺพิธาปิ ปกาสิตา.

๕๙๖. สงฺขารกฺขนฺธนาเมน, เสสา เจตสิกา มตา;

วุตฺตา วิญฺญาณกายา ฉ, วิญฺญาณกฺขนฺธนามโต.

๕๙๗. รูปกฺขนฺโธ ปุเนโกว, สมฺปยุตฺตาวิโยคิโน;

อรูปิโน จ จตฺตาโร, ปญฺจกฺขนฺธา ปวุจฺจเร.

๕๙๘. มนายตนนามํ ตุ, จิตฺตเมว ตถาปรา;

จกฺขุวิญฺญาณธาตาทิสตฺตวิญฺญาณธาตุโย.

๕๙๙. สพฺเพ เจตสิกา ธมฺมา, ธมฺมายตนสงฺคหา;

ธมฺมธาตูติ จ วุตฺตา, ทฺวิปญฺญาสาปิ สพฺพถา.

๖๐๐. สุขุมานิ จ รูปานิ, นิพฺพานญฺเจตฺถ คยฺหเร;

โอฬาริกานิ รูปานิ, ทสายตนธาตุโย.

๖๐๑. จกฺขุโสตฆานชิวฺหา-กายายตนนามกา;

รูปสทฺทคนฺธรส-โผฏฺฐพฺพายตนานิ จ.

๖๐๒. ทฺวาทสายตนา สพฺเพ, โหนฺตฏฺฐารสธาตุโย;

ขนฺธา ฐเปตฺวา นิพฺพานํ, นตฺถิ ปณฺณตฺติ ตีสุปิ.

๖๐๓. อาหาราทิ จ โกฏฺฐาสา, ปุพฺเพ วุตฺตนยาว เต;

อิติ มิสฺสกสงฺเขโป, วิญฺญาตพฺโพ วิภาวินา.

๖๐๔. ทฺวาทสากุสเลเสฺวว, จุทฺทสาปิ ววตฺถิตา;

เย สาวชฺชาว เตสมฺปิ, สงฺคโห ทานิ นิยฺยเต.

๖๐๕. กามาสโว ภวาสโว, ทิฏฺฐาวิชฺชาสวาติ จ;

จตฺตาโร อาสวา วุตฺตา, ตโย ธมฺมา สรูปโต.

๖๐๖. อาสวา อาสวฏฺเฐน,

โอฆา วุยฺหนโต ตถา;

โยเชนฺตีติ จ โยคาติ,

เต จตฺตาโร จ เทสิตา.

๖๐๗. กามพฺภโว จ ปฏิโฆ, มาโน ทิฏฺฐิ จ สํสโย;

สีลพฺพตปรามาโส, ภวราโค ตถาปโร.

๖๐๘. อิสฺสา มจฺฉริยาวิชฺชา, อิติ สํโยชนา ทส;

อฏฺฐ ธมฺมา สรูเปน, อภิธมฺเม ปกาสิตา.

๖๐๙. อิสฺสามจฺฉริยํ หิตฺวา, กตฺวา มานุทฺธวํ ตหึ;

ภินฺทิตฺวา ภวราคญฺจ, รูปารูปวสา ทฺวิธา.

๖๑๐. ปญฺโจรมฺภาคิยา เจว, ปญฺจุทฺธมฺภาคิยาติ จ;

ทส สํโยชนา วุตฺตา, สุตฺเต สตฺต สรูปโต.

๖๑๑. คนฺถา ธมฺมา จ จตฺตาโร, ตโย ธมฺมา สรูปโต;

อภิชฺฌากายคนฺโถ จ, พฺยาปาโท จ ปวุจฺจติ.

๖๑๒. สีลพฺพตปรามาโส, กายคนฺโถ ตถาปโร;

อิทํสจฺจาภินิเวโส, อิติ ทิฏฺฐิ วิเภทิโต.

๖๑๓. กามจฺฉนฺโท จ พฺยาปาโท, ถินมิทฺธมถาปรํ;

ตถา อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจํ, กงฺขาวิชฺชาติ อฏฺฐิเม.

๖๑๔. ธมฺมา นิวรณา นาม, ฉธา จ ปน เทสิตา;

มิจฺฉาทิฏฺฐิ ปเนกาว, ปรามาโสติ วุจฺจติ.

๖๑๕. อุปาทานานิ จตฺตาริ, กามุปาทาทินามกา;

ทิฏฺฐิสีลพฺพตํ อตฺต-วาทุปาทานเมว จ.

๖๑๖. โลภทิฏฺฐิวสา เทฺวว, ติวิธา ทิฏฺฐิ เทสิตา;

ทิฏฺฐิ สีลพฺพตมตฺต-วาโท เจติ มเหสินา.

๖๑๗. โลโภ โทโส จ โมโห จ,

มาโน ทิฏฺฐิ จ สํสโย;

ถินมุทฺธจฺจเมวาถ,

โลกนาสยุคํ ตถา.

๖๑๘. อิตฺถํ กิเลสวตฺถูนิ, กิเลสาติ ปกาสิตา;

ทเสเต ตุ สมานาว, ปรโต จ สรูปโต.

๖๑๙. กามราโค จ ปฏิโฆ, มาโน ทิฏฺฐิ จ สํสโย;

ภวราโค อวิชฺชาติ, ฉ สตฺตานุสยา มตา.

๖๒๐. คาหา จ ปลิโพธา จ, ปปญฺจา เจว มญฺญนา.

ตณฺหา มาโน จ ทิฏฺฐิ จ, ทิฏฺฐิ ตณฺหา จ นิสฺสยา.

๖๒๑. ปรามาเสกโก เทฺวว, นิสฺสยา มญฺญนา ตโย;

อาสโวฆโยคคนฺถา, อุปาทานา จ ทุพฺพิธา.

๖๒๒. อฏฺฐ นีวรณา วุตฺตา, สตฺตธานุสยา กถา;

สํโยชนา กิเลสา จ, ทเสว ปรโต ฐิตา.

๖๒๓. เอกทฺวิติฉสตฺตฏฺฐทสกา ตุ ยถารหํ;

ธมฺมา สรูปโต โหนฺติ, ยถาวุตฺเตสุ ราสิสุ.

๖๒๔. กามราคภวราคา, กามาสวภวาสวา;

รูปราคารูปราค, อิติ โลโภ วิเภทิโต.

๖๒๕. อิทํสจฺจาภินิเวโส, ทิฏฺฐิ สีลพฺพตํ ตถา;

อตฺตวาโท ปรามาโส, อิติ ทิฏฺฐิ ปวุจฺจติ.

๖๒๖. ทิฏฺฐิ ปญฺจทสวิธา, โลภฏฺฐารสธา ตหึ;

เสสา สปรราสีหิ, สมานา ทฺวาทสฏฺฐิตา.

๖๒๗. เอกาทสสมุฏฺฐาเน, ทิฏฺฐิโลภา ววตฺถิตา;

อวิชฺชา สตฺตสุ วุตฺตา, ปฏิโฆ ปน ปญฺจสุ.

๖๒๘. มาโน จ วิจิกิจฺฉา จ, จตุฏฺฐาเนสุ อุทฺธโฏ;

ตีสุ ทฺวีสุ จ ถีนนฺติ, อฏฺเฐเต สวิภตฺติกา.

๖๒๙. อิสฺสามจฺเฉรกุกฺกุจฺจมิทฺธโลกวินาสกา;

ฉาวิภตฺติกธมฺมาติ, อสมฺภินฺนา จตุทฺทส.

๖๓๐. รูปราคารูปราค-กามาสวภวาสวา;

โหนฺติ ทิฏฺฐิวิยุตฺเตสุ, ปุพฺเพ วุตฺตนยา ปน.

๖๓๑. อิติ สาวชฺชสงฺเขปํ, ญตฺวา ปุน วิจกฺขโณ;

โพธิปกฺขิยธมฺมานํ, สงฺคหมฺปิ วิภาวเย.

๖๓๒. เยสุ สญฺญาจิตฺตทิฏฺฐิ-วิปลฺลาสา ยถากฺกมํ;

สุภํ สุขํ นิจฺจมตฺตา, อิติ ทฺวาทสธา ฐิตา.

๖๓๓. ตตฺถ กาเย เวทนาสุ, จิตฺเต ธมฺเมสุ จกฺกมา;

อสุภํ ทุกฺขมนิจฺจมนตฺตาติ อุปฏฺฐิตา.

๖๓๔. ยถาวุตฺตวิปลฺลาสปหานาย ยถารหํ;

ภินฺนา วิสยกิจฺจานํ, วเสน ปน สมฺภวา.

๖๓๕. จตฺตาโร สติปฏฺฐานา, กายานุปสฺสนาทโย;

อิติ วุตฺตา ปเนกาว, สมฺมาสติ มเหสินา.

๖๓๖. อุปฺปนฺนานุปฺปนฺนปาปปหานานุปฺปนฺนาย จ;

อนุปฺปนฺนุปฺปนฺเนหิ วา, นิพฺพตฺติ อภิวุทฺธิยา.

๖๓๗. ปทหนฺตสฺส วายาโม, กิจฺจาโภควิภาคโต;

สมฺมปฺปธานา จตฺตาโร, อิติ วุตฺตา มเหสินา.

๖๓๘. ฉนฺโท จ วีริยํ จิตฺตํ, วีมํสาติ จ ตาทินา;

จตฺตาโร อิทฺธิปาทาติ, วิภตฺตา จตุราธิปา.

๖๓๙. สทฺธินฺทฺริยญฺจ วีริยํ, สติ เจว สมาธิ จ;

ปญฺญินฺทฺริยญฺจ ปญฺเจว, โพธิปกฺขิยสงฺคเห.

๖๔๐. อินฺทฺริยานินฺทฺริยฏฺเฐน, พลฏฺเฐน พลานิ จ;

อิติ ภินฺนา วิภตฺตา จ, ทุวิธาปิ มเหสินา.

๖๔๑. สตี จ ธมฺมวิจโย, ตถา วีริยปีติโย;

ปสฺสทฺธิ จ สมาธิ จ, อุเปกฺขาติ จ ตาทินา.

๖๔๒. เทสิตา สตฺต โพชฺฌงฺคา, พุชฺฌนฺตสฺส สภาวโต;

กายจิตฺตวสา ภินฺนํ, กตฺวา ปสฺสทฺธิเมกกํ.

๖๔๓. สมฺมาทิฏฺฐิ จ สงฺกปฺโป, วายาโม วิรติตฺตยํ;

สมฺมาสติ สมาธี จ, มคฺโค อฏฺฐงฺคิโก มโต.

๖๔๔. อิติ สตฺเตว สงฺเขปา, สตฺตตึส ปเภทโต;

เอกํ กตฺวาน ปสฺสทฺธึ, อสมฺภินฺนา จตุทฺทส.

๖๔๕. นวธา วีริยํ วุตฺตํ, ฉสุ ราสีสุ ปญฺจสุ;

อฏฺฐธา สติ เสสา ตุ, สมานปทราสิกา.

๖๔๖. ปญฺจเสฺวว ตุ ปญฺญา จ, สมาธิ จตุราสิโก;

สทฺธา ทฺวีสุ วิภตฺตาติ, ปญฺเจเต สวิภตฺติกา.

๖๔๗. นวา วิภตฺติกา เสสา, ฉนฺโท จิตฺตมถาปรํ;

ปีติ ปสฺสทฺธิเปกฺขา จ, สงฺกปฺโป วิรติตฺตยํ.

๖๔๘. อิติ วุตฺตนยา สพฺเพ, โพธิปกฺขิยสงฺคหา;

โลกุตฺตเรสุ สมฺโภนฺติ, สพฺพถาปิ ยถารหํ.

๖๔๙. ปุพฺพภาเค ยถาโยคํ, โลกิเยสุ จ ลพฺภเร;

นิพฺเพทภาวนากาเล, ฉพฺพิสุทฺธิปวตฺติยํ.

๖๕๐. อิติ มิสฺสกสาวชฺชา, โพธิปกฺขิยสงฺคหา;

เยวาปนกราสิมฺหิ, ยถาสมฺภวโต ฐิตา.

๖๕๑. กมฺมปถา ตุ สมฺโภนฺติ, ปุญฺญาปุญฺเญสุ สพฺพถา;

อปถา จ สุจริตา, ตถา ทุจฺจริตาปิ จ.

๖๕๒. ตตฺถ กมฺมปถฏฺฐาเน, อนภิชฺฌาทโย ปน;

อุปจาเรน วุจฺจนฺติ, วิปาเกสุ กฺริเยสุ วาติ.

อิติ เจตสิกวิภาเค ทิฏฺฐิสงฺคหกถา นิฏฺฐิตา.

สตฺตรสโม ปริจฺเฉโท.

นิฏฺฐิโต จ สพฺพถาปิ เจตสิกวิภาโค.