๑๐. ทสโม ปริจฺเฉโท

เสสกมฺมฏฺฐานวิภาโค

๑๒๙๘. พฺยาปาทาทีนวํ ทิสฺวา, เขมภาวญฺจ ขนฺติยํ;

อปฺปมญฺญา ตุ ภาเวนฺโต, วิเนยฺย ปฏิฆํ กถํ.

๑๒๙๙. เจโตสนฺตาปโน โกโธ,

สมฺปสาทวิโกปโน;

วิรูปพีภจฺฉกโร,

มุขวณฺณปฺปธํสโน.

๑๓๐๐. สีลกาลุสฺสิยุปฺปาโท, จิตฺตวิกฺเขปสมฺภโว;

ปญฺญาปชฺโชตวิทฺธํสี, ปฏิปตฺติวิพนฺธโก.

๑๓๐๑. อปาเยกายโน มคฺโค, ปาปกณฺฏกพนฺธโก;

ธมฺมมคฺคสมุจฺเฉที, มคฺคทฺวารปิธานโก.

๑๓๐๒. ยโสวณฺณวิสงฺขาโร, คุณมูลปฺปภญฺชโก;

ทุกฺขธมฺมสโมธาโน, พฺยสโนปทฺทวากโร.

๑๓๐๓. ทุนฺนิมิตฺตมิทํ ชาตํ, สพฺพสมฺปตฺติธํสนํ;

ธูมเกตุสมุปฺปาโท, สพฺพโลกวินาสโก.

๑๓๐๔. สพฺพกลฺยาณธมฺมานํ, อวมงฺคลมุฏฺฐิตํ;

หิตารมฺภสมุคฺฆาตี, อนฺตรายสมาคโม.

๑๓๐๕. สพฺพาการปฏิกฺกูลํ, สพฺพวิทฺเทสการณํ;

วิปตฺติมุขมุปฺปนฺนํ, อมิตฺตชนปตฺถิตํ.

๑๓๐๖. สปตฺตกรณํ โฆรํ, สพฺพานตฺถวิธายกํ;

ภยมนฺตรโต ชาตํ, ตํ ชโน นาวพุชฺฌติ.

๑๓๐๗. ขุรธารํ ลิหนฺตาว, คิลนฺตาว หุตาสนํ;

ติตฺตลาพุํว ขาทนฺตา, คณฺหนฺตาทิตฺตมายุธํ.

๑๓๐๘. พฺยาปาทมตฺตสมฺภว-มตฺตฆญฺญาย เกวลํ;

อุปลาเฬนฺติ ทุมฺเมธา, โฆรมาสีวิสํ ยถา.

๑๓๐๙. โทสเตเชน รุกฺโขว, สุสิรารุฬฺหปาวโก;

อนฺโตนุทยฺหมานาปิ, วิปฺผนฺทนฺติ วิฆาติโน.

๑๓๑๐. นาวพุชฺฌนฺติ ทุมฺเมธา, เจโตสงฺกปฺปวายุนา;

อุกฺกามุขามิวาทิตฺต-มุชฺชลนฺตา ปุนปฺปุนํ.

๑๓๑๑. ภยมคฺคสมารุฬฺหา, เขมมคฺควิโรธิโน;

พฺยาปนฺนา กิพฺพิสากิณฺณา, อตฺถทฺวยวิโรธิโน.

๑๓๑๒. อนาถา สลฺลกาวิทฺธา, วิสฏฺฏา อนุโสจิโน;

อนฺธา วิย มิคารญฺเญ, ภมนฺติ หตจกฺขุกา.

๑๓๑๓. อสํวิหิตกมฺมนฺตา, พาลา โกธวสานุคา;

ขิปฺปํ ลกฺขึ ปริจฺจตฺตา, ยโสโภเคหิ ธํสเร.

๑๓๑๔. ทุปฺปฏิปฺปาทิตารมฺภา, โกธสงฺโขภโมหิตา;

ธมฺมามตรสสฺสาทํ, น วินฺทนฺติ อวิทฺทสุ.

๑๓๑๕. พหฺวาทีนวมิจฺเจว-มนฺโต พฺยาธิมิวุฏฺฐิตํ;

ชาตานลมิวุจฺฉงฺเค, อชฺฌุเปกฺขนฺติ ทุชฺชนา.

๑๓๑๖. โจทยมานา ทุกฺเขหิ, เกฺลสาจิณฺณมลีมหา;

ปาปกมฺเมหิ ปูเรนฺตา, เสนฺติ มจฺจุปเถ จิรํ.

๑๓๑๗. ตเมวํ ปฏิสงฺขาย, ปฏิฆํ ปน โยนิโส;

วาฬมิคํว ธาวนฺตํ, อาวิสนฺตํว รกฺขสํ.

๑๓๑๘. ปาวกํว ปริพฺยุฬฺหํ, ภายมานสฺส โยคิโน;

โสตฺถิภาวาย เขมนฺต-มุปญฺญตฺตํ มเหสินา.

๑๓๑๙. มาตา กลฺยาณธมฺมานํ, ขมา นาม มหิทฺธิกา;

สมปฺปวตฺติ สตฺเตสุ, สพฺพสมฺปตฺติสาธิกา.

๑๓๒๐. โกธานลชลาเสโก,

โสโกปายาสนาสนํ;

อาฆาตสลฺลนิทฺธารี,

อุปนาหวิโมจนํ.

๑๓๒๑. วณฺณกิตฺติสมุฏฺฐานํ, คุณมูลาภิเสวนํ;

อปารุตมุขํเวต-มตฺถทฺวยสมิทฺธิยา.

๑๓๒๒. วิฆาตปริยาทาน-มาสวานมเสสโต;

ปฏิปสฺสมฺภนํ เจโต-ปีติกรณจนฺทนํ.

๑๓๒๓. สพฺพทุกฺขสมุคฺฆาติ, สุขุปฏฺฐานมุตฺตมํ;

พฺยสโนทยวิจฺเฉโท, ภยเภรวนิคฺคโม.

๑๓๒๔. เจโตปสาทสนฺธาโน, ปาสาทิกผลาวโห;

ปวโร โพธิสมฺภาโร, นรานรนิเสวิโต.

๑๓๒๕. ปาปกนฺตารนิตฺถาโร, จตุราปายโรธโก;

ทฺวาราวาปุรณญฺเจตํ, เทวโลกูปปตฺติยา.

๑๓๒๖. ปญฺญาสีลสมาธานํ, ปฏิปตฺติวิโสธโน;

ปิยงฺกโร โสมฺมภาโว, ทุลฺลโภ พหุปตฺถิโต.

๑๓๒๗. เกฺลสสงฺโขภวิกฺเขป-วิปฺผนฺทปฏิพนฺธนํ;

ติติกฺขาคุณมกฺขาต-มารกฺขวิธิมตฺตโน.

๑๓๒๘. วิหึสารติสารมฺภ-ปฏิโรธวิโมจนํ;

เวริกิพฺพิสวิทฺธํสี, โลกานุคฺคหการณํ.

๑๓๒๙. ธมฺมปชฺโชตกรณํ, สํโยคมลโสธนํ;

สมฺโมหติมิรุทฺธาริ, สมฺปตฺติปฏิปาทนํ.

๑๓๓๐. อิจฺจตฺตตฺถํ ปรตฺถญฺจ, สมฺปาเทตฺวา ขมาปโร;

สาเธติ สพฺพสมฺปตฺติ-มิธ เจว ปรตฺถ จ.

๑๓๓๑. ติติกฺขาคุณสมฺปนฺโน, ปาณภูตานุกมฺปโก;

อนากุลิตกมฺมนฺโต, โสรโต สขิโล สุจิ.

๑๓๓๒. นิวาโต สมิตาจาโร, สุภโค ปิยทสฺสโน;

ปฏิสงฺขาพลปฺปตฺโต, ธิติมา มติปาฏโว.

๑๓๓๓. อกฺโขโภ อธิวาเสนฺโต,

สพฺพานตฺเถ ปริสฺสเย;

ภีมสงฺคามาวจโร,

หตฺถินาโคว โสภติ.

๑๓๓๔. อิตฺถํ สมนฺตโต ภทฺทํ, ติติกฺขํ ปจฺจเวกฺขโต;

ปสฺสมฺเภติ สมุฏฺฐาย, ขมา พฺยาปาทสมฺภมํ.

๑๓๓๕. ทิพฺโพสธมิวาตงฺกํ, เมฆชฺชวํ หุตาสนํ;

ขิปฺปมนฺตรธาเปติ, ติติกฺขา โกธมตฺตโน.

๑๓๓๖. ตโตเนกคุโณเปตํ, เนกโทสปฺปภญฺชนํ;

ขนฺติธมฺมมธิฏฺฐาย, ปสนฺนธีรมานโส.

๑๓๓๗. ภาเวยฺย ปฐมํ ตาว, เมตฺตาภาวนมุตฺตมํ;

อตฺตานมุปมํ กตฺวา, สตฺเตสุ หิตวุฑฺฒิยา.

๑๓๓๘. สพฺเพ สตฺตา จ ปาณา จ, ภูตา ชีวา จ ปุคฺคลา;

อพฺยาปชฺชา ตถาเวรา, อนีฆา จ สุเขธิโน.

๑๓๓๙. วิชฺชาสมฺปตฺติโภเคหิ, ปวฑฺฒนฺตุ ยสสฺสิโน;

ปริวารพลปฺปตฺตา, ภโยปทฺทววชฺชิตา.

๑๓๔๐. สขิลา สุขสมฺภาสา, อญฺญมญฺญาวิโรธิโน;

โมทนฺตุ สุหิตา สพฺเพ, มา กิญฺจิ ปาปมาคมา.

๑๓๔๑. สทฺธาปาโมชฺชพหุลา, ทานสีลมหุสฺสวา;

คุณภูสิตสนฺตานา, อายุํ ปาเลนฺตนามยํ.

๑๓๔๒. สมฺมาทิฏฺฐึ ปุโรธาย, สทฺธมฺมปฏิปตฺติยา;

อาราเธนฺตุ หิโตปาย-มจฺจนฺตํ สุขสาธนํ.

๑๓๔๓. อิติ นานปฺปกาเรน, สตฺเตสุ หิตมานสํ;

มาตาว ปิยปุตฺตมฺหิ, ปวตฺเตยฺย นิรนฺตรํ.

๑๓๔๔. สิเนหํ ปริวชฺเชนฺโต, พฺยาปาทญฺจ วินาสยํ;

ปริสุทฺเธน จิตฺเตน, หิตกาโมว เกวลํ.

๑๓๔๕. เมตฺตาย มิตฺเต มชฺฌตฺเต, เวริเก จ ยถากฺกมํ;

กโรนฺโต สีมสมฺเภทํ, อตฺตนิ จ สมํ ผเร.

๑๓๔๖. อาเสวนฺตสฺส ตสฺเสวํ, หิตาโภคสมาหิตํ;

สตฺตปญฺญตฺติมารพฺภ, สมาธิยติ มานสํ.

๑๓๔๗. ตโต อนีโฆ เอกคฺโค, อุปสนฺตมโนรโถ;

ฌานตฺติกํ จตุกฺกํ วา, เมตฺตาเจโตวิมุตฺติยา.

๑๓๔๘. ภูมิเทสทิสาสตฺต-เภทภินฺเนสุ โอธิโส;

ยถาสมฺภวมปฺเปติ, สพฺพสตฺเตสฺวโนธิโส.

๑๓๔๙. ตเทวเมกสตฺตมฺหิ, ปริจฺเฉทนิยามโต;

พหุเกสุ จ สตฺเตสุ, สพฺเพสุ จ ปวตฺตติ.

๑๓๕๐. ตถาเสวิตสนฺตาโน,

เมตฺตาเจโตวิมุตฺติยา;

กรุณาภาวนาโยค-

มารเภยฺย ตโต ปรํ.

๑๓๕๑. สตฺตานํ ทุกฺขิตาการ-มาวชฺชิตฺวาน โยนิโส;

‘‘อโห ทุกฺขา วิมุจฺจนฺตุ, สพฺเพ สตฺตา’’ติ จินฺตยํ.

๑๓๕๒. กถํ มาณวโกยญฺจ, ภยเภรวกมฺปิโต;

พฺยสโนปทฺทวาวิทฺโธ, วิปฺผนฺทติ วิฆาตวา.

๑๓๕๓. ตถา เหเต วิโมสาย, ปฏิปนฺนา วิโรธิโน;

สพฺยาปชฺชา วิหญฺญนฺติ, เจโตทุกฺขสมปฺปิตา.

๑๓๕๔. อถญฺเญ ปริเทวนฺติ, วิปตฺติวินิปาติกา;

ปธุปายิกสงฺกปฺปา, โสโกปายาสภาคิโน.

๑๓๕๕. อถาปเร ปราภูตา, กามเกฺลสวสีกตา;

โมหนฺธการปกฺขนฺตา, สตฺตา คจฺฉนฺติ ทุคฺคตึ.

๑๓๕๖. เต ตตฺถ กฏุกํ โฆรมนุโภนฺตา สกํ ผลํ;

ทุกฺขสูลสมาวิทฺธา, พาหา ปคฺคยฺห กนฺทเร.

๑๓๕๗. ทีฆรตฺตาธิมุตฺตาย, เทวโลกสมิทฺธิยา;

เทวกายา วิหายนฺติ, อกามา ปริวตฺติโน.

๑๓๕๘. จิรกาลํ ชลิตฺวาน, สูริโยว นภนฺตเร;

พฺรหฺมาโนปิ ปตนฺเตว, พฺรหฺมโลกาปรายณา.

๑๓๕๙. ขนฺธปญฺจกมิจฺเจวํ, ทุกฺขาคารํ สมุพฺพหํ;

นานาคตีสุ วิกฺขิตฺตํ, ปาณชาตํ วิหญฺญติ.

๑๓๖๐. อนาถมนยาปนฺนํ, ปริหานิภยากุลํ;

วาตมณฺฑลิกกฺขิตฺตปกฺขีว ปริวตฺตติ.

๑๓๖๑. อิติ ทิสฺวาน สุตฺวา วา, สมฺภาเวตฺวาน วา ปุน;

ทุกฺขาปคมมิจฺฉนฺโต, ทุกฺขาปคม ปตฺถยํ.

๑๓๖๒. สุขิเตสุ จ เมธาวี, ทุกฺขาการมนุสฺสรํ;

ปวตฺเตยฺย ทยาปนฺโน, กรุณาภาวนปฺปนํ.

๑๓๖๓. ‘‘อโห สตฺตา วิมุจฺจนฺตุ, ทุกฺขธมฺเมหิ สพฺพถา;

สาธุ สเมนฺตุปายาสา, โสกา จ ปริเทวนา.

๑๓๖๔. ‘‘ขียนฺตุ ปาปธมฺมา จ, ปสฺสมฺเภนฺตามยา ตถา;

สํเกฺลสา ปลิโพธา จ, สมุจฺฉิชฺชนฺตุ ปาณินํ.

๑๓๖๕. ‘‘พฺยาปาทา จ วิหายนฺตุ, วินิวตฺตนฺตุปทฺทวา;

พฺยสนานิ วินสฺสนฺตุ, วิคจฺฉนฺตุ วิปตฺติโย.

๑๓๖๖. ‘‘วิเหสา จ วิฆาตา จ, ขียนฺตุ ภยเภรวา;

ปฏิกฺกมนฺตุ วิสฺสฏฺฐา, โสตฺถึ ปสฺสนฺตุ ปาณิโน’’.

๑๓๖๗. อิจฺเจวมนุกมฺปนฺโต, สพฺพสตฺเตปิ สพฺพถา;

สพฺพทุกฺขสมุคฺฆาตํ, ปตฺเถนฺโต กรุณายติ.