๑. ปฐมอภิสนฺทสุตฺตํ

๑๐๓๗. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ปุญฺญาภิสนฺทา, กุสลาภิสนฺทา, สุขสฺสาหารา. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาเทน สมนฺนาคโต โหติ – อิติปิ โส ภควา…เป… สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ ภควาติ. อยํ ปฐโม ปุญฺญาภิสนฺโท, กุสลาภิสนฺโท, สุขสฺสาหาโร.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ธมฺเม…เป… สงฺเฆ…เป….

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อริยกนฺเตหิ สีเลหิ สมนฺนาคโต โหติ อขณฺเฑหิ…เป… สมาธิสํวตฺตนิเกหิ. อยํ จตุตฺโถ ปุญฺญาภิสนฺโท, กุสลาภิสนฺโท, สุขสฺสาหาโร. อิเม โข, ภิกฺขเว, จตฺตาโร ปุญฺญาภิสนฺทา, กุสลาภิสนฺทา, สุขสฺสาหารา.

‘‘อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, จตูหิ ปุญฺญาภิสนฺเทหิ กุสลาภิสนฺเทหิ สมนฺนาคตสฺส อริยสาวกสฺส น สุกรํ ปุญฺญสฺส ปมาณํ คเณตุํ – ‘เอตฺตโก ปุญฺญาภิสนฺโท, กุสลาภิสนฺโท, สุขสฺสาหาโร’ติ. อถ โข อสงฺเขฺยยฺโย อปฺปเมยฺโย มหาปุญฺญกฺขนฺโธ เตฺวว สงฺขฺยํ คจฺฉติ.

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, มหาสมุทฺเท น สุกรํ อุทกสฺส ปมาณํ คเณตุํ – ‘เอตฺตกานิ อุทกาฬฺหกานี’ติ วา ‘เอตฺตกานิ อุทกาฬฺหกสตานี’ติ วา ‘เอตฺตกานิ อุทกาฬฺหกสหสฺสานี’ติ วา ‘เอตฺตกานิ อุทกาฬฺหกสตสหสฺสานี’ติ วาติ. อถ โข อสงฺเขฺยยฺโย อปฺปเมยฺโย มหาอุทกกฺขนฺโธ เตฺวว สงฺขฺยํ คจฺฉติ. เอวเมว โข, ภิกฺขเว, อิเมหิ จตูหิ ปุญฺญาภิสนฺเทหิ กุสลาภิสนฺเทหิ สมนฺนาคตสฺส อริยสาวกสฺส น สุกรํ ปุญฺญสฺส ปมาณํ คเณตุํ – ‘เอตฺตโก ปุญฺญาภิสนฺโท, กุสลาภิสนฺโท, สุขสฺสาหาโร’ติ. อถ โข อสงฺเขฺยยฺโย อปฺปเมยฺโย มหาปุญฺญกฺขนฺโธ เตฺวว สงฺขฺยํ คจฺฉตี’’ติ.

อิทมโวจ ภควา. อิทํ วตฺวาน สุคโต อถาปรํ เอตทโวจ สตฺถา –

‘‘มโหทธึ อปริมิตํ มหาสรํ,

พหุเภรวํ รตนคณานมาลยํ;

นชฺโช ยถา นรคณสงฺฆเสวิตา,

ปุถู สวนฺตี อุปยนฺติ สาครํ.

‘‘เอวํ นรํ อนฺนปานวตฺถททํ,

เสยฺยานิ ปจฺจตฺถรณสฺส [สชฺชตฺถรณสฺส (สี. สฺยา. กํ. ปี.)] ทายกํ;

ปุญฺญสฺส ธารา อุปยนฺติ ปณฺฑิตํ,

นชฺโช ยถา วาริวหาว สาคร’’นฺติ. ปฐมํ;