๒. เอกูโปสถิกวคฺโค

๑. เอกูโปสถิกาเถรีอปทานํ

๑. ‘‘นคเร พนฺธุมติยา, พนฺธุมา นาม ขตฺติโย;

ทิวเส ปุณฺณมาย โส, อุปวสิ อุโปสถํ.

๒. ‘‘อหํ เตน สมเยน, กุมฺภทาสี อหํ ตหึ;

ทิสฺวา สราชกํ เสนํ, เอวาหํ จินฺตยึ ตทา.

๓. ‘ราชาปิ รชฺชํ ฉฑฺเฑตฺวา, อุปวสิ อุโปสถํ;

สผลํ นูน ตํ กมฺมํ, ชนกาโย ปโมทิโต’.

๔. ‘‘โยนิโส ปจฺจเวกฺขิตฺวา, ทุคฺคจฺจญฺจ [ทุคฺคติญฺจ (สฺยา.)] ทลิทฺทตํ [ทฬิทฺทตํ (สี.)];

มานสํ สมฺปหํสิตฺวา, อุปวสึ อุโปสถํ.

๕. ‘‘อหํ อุโปสถํ กตฺวา, สมฺมาสมฺพุทฺธสาสเน;

เตน กมฺเมน สุกเตน, ตาวตึสมคจฺฉหํ.

๖. ‘‘ตตฺถ เม สุกตํ พฺยมฺหํ, อุพฺภโยชนมุคฺคตํ [อุทฺธํ โยชนมุคฺคตํ (สี. สฺยา. ปี.)];

กูฏาคารวรูเปตํ, มหาสนสุภูสิตํ.

๗. ‘‘อจฺฉรา สตสหสฺสา, อุปติฏฺฐนฺติ มํ สทา;

อญฺเญ เทเว อติกฺกมฺม, อติโรจามิ สพฺพทา.

๘. ‘‘จตุสฏฺฐิ เทวราชูนํ, มเหสิตฺตมการยึ;

เตสฏฺฐิ จกฺกวตฺตีนํ, มเหสิตฺตมการยึ.

๙. ‘‘สุวณฺณวณฺณา หุตฺวาน, ภเวสุ สํสรามหํ;

สพฺพตฺถ ปวรา โหมิ, อุโปสถสฺสิทํ ผลํ.

๑๐. ‘‘หตฺถิยานํ อสฺสยานํ, รถยานญฺจ สีวิกํ [เกวลํ (สี. สฺยา. ปี.)];

ลภามิ สพฺพเมเวตํ, อุโปสถสฺสิทํ ผลํ.

๑๑. ‘‘โสณฺณมยํ รูปิมยํ, อโถปิ ผลิกามยํ;

โลหิตงฺคมยญฺเจว, สพฺพํ ปฏิลภามหํ.

๑๒. ‘‘โกเสยฺยกมฺพลิยานิ, โขมกปฺปาสิกานิ จ;

มหคฺฆานิ จ วตฺถานิ, สพฺพํ ปฏิลภามหํ.

๑๓. ‘‘อนฺนํ ปานํ ขาทนียํ, วตฺถเสนาสนานิ จ;

สพฺพเมตํ ปฏิลเภ, อุโปสถสฺสิทํ ผลํ.

๑๔. ‘‘วรคนฺธญฺจ มาลญฺจ, จุณฺณกญฺจ วิเลปนํ;

สพฺพเมตํ ปฏิลเภ, อุโปสถสฺสิทํ ผลํ.

๑๕. ‘‘กูฏาคารญฺจ ปาสาทํ, มณฺฑปํ หมฺมิยํ คุหํ;

สพฺพเมตํ ปฏิลเภ, อุโปสถสฺสิทํ ผลํ.

๑๖. ‘‘ชาติยา สตฺตวสฺสาหํ, ปพฺพชึ อนคาริยํ;

อฑฺฒมาเส อสมฺปตฺเต, อรหตฺตมปาปุณึ.

๑๗. ‘‘กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ, ภวา สพฺเพ สมูหตา;

สพฺพาสวปริกฺขีณา, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว.

๑๘. ‘‘เอกนวุติโต กปฺเป, ยํ กมฺมมกรึ ตทา;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, อุโปสถสฺสิทํ ผลํ.

๑๙. ‘‘กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ…เป… วิหรามิ อนาสวา.

๒๐. ‘‘สฺวาคตํ วต เม อาสิ…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

๒๑. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ เอกูโปสถิกา ภิกฺขุนี อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

เอกูโปสถิกาเถริยาปทานํ ปฐมํ.

๒. สฬลปุปฺผิกาเถรีอปทานํ

๒๒. ‘‘จนฺทภาคานทีตีเร, อโหสึ กินฺนรี ตทา;

อทฺทสาหํ เทวเทวํ, จงฺกมนฺตํ นราสภํ.

๒๓. ‘‘โอจินิตฺวาน สฬลํ, พุทฺธเสฏฺฐสฺสทาสหํ;

อุปสิงฺฆิ มหาวีโร, สฬลํ เทวคนฺธิกํ.

๒๔. ‘‘ปฏิคฺคเหตฺวา สมฺพุทฺโธ, วิปสฺสี โลกนายโก;

อุปสิงฺฆิ มหาวีโร, เปกฺขมานาย เม ตทา.

๒๕. ‘‘อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวาน, วนฺทิตฺวา ทฺวิปทุตฺตมํ [ทิปทุตฺตมํ (สี. สฺยา. ปี.)];

สกํ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา, ตโต ปพฺพตมารุหึ.

๒๖. ‘‘เอกนวุติโต กปฺเป, ยํ ปุปฺผมททึ ตทา;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.

๒๗. ‘‘กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ…เป… วิหรามิ อนาสวา.

๒๘. ‘‘สฺวาคตํ วต เม อาสิ…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

๒๙. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ สฬลปุปฺผิกา ภิกฺขุนี อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

สฬลปุปฺผิกาเถริยาปทานํ ทุติยํ.

๓. โมทกทายิกาเถรีอปทานํ

๓๐. ‘‘นคเร พนฺธุมติยา, กุมฺภทาสี อโหสหํ;

มม ภาคํ คเหตฺวาน, คจฺฉํ อุทกหาริกา [อุทกหาริกํ (สี.), อุทกหาริเก (สฺยา.)].

๓๑. ‘‘ปนฺถมฺหิ สมณํ ทิสฺวา, สนฺตจิตฺตํ สมาหตํ;

ปสนฺนจิตฺตา สุมนา, โมทเก ตีณิทาสหํ.

๓๒. ‘‘เตน กมฺเมน สุกเตน, เจตนาปณิธีหิ จ;

เอกนวุติกปฺปานิ [เอกูนตึสกปฺปานิ (สฺยา.)], วินิปาตํ นคจฺฉหํ.

๓๓. ‘‘สมฺปตฺติ ตํ [สมฺปตฺติญฺจ (สฺยา.), สมฺปตฺติกํ (ก.)] กริตฺวาน, สพฺพํ อนุภวึ อหํ;

โมทเก ตีณิ ทตฺวาน, ปตฺตาหํ อจลํ ปทํ.

๓๔. ‘‘กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ…เป… วิหรามิ อนาสวา.

๓๕. ‘‘สฺวาคตํ วต เม อาสิ…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

๓๖. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ โมทกทายิกา ภิกฺขุนี อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

โมทกทายิกาเถริยาปทานํ ตติยํ.

๔. เอกาสนทายิกาเถรีอปทานํ

๓๗. ‘‘นคเร หํสวติยา, อโหสึ พาลิกา [มาลิกา (สฺยา. ปี.)] ตทา;

มาตา จ เม ปิตา เจว, กมฺมนฺตํ อคมํสุ เต.

๓๘. ‘‘มชฺฌนฺหิกมฺหิ สูริเย, อทฺทสํ สมณํ อหํ;

วีถิยา อนุคจฺฉนฺตํ, อาสนํ ปญฺญเปสหํ.

๓๙. ‘‘โคนกาวิกติกาหิ [โคนกจิตฺตกาทีหิ (สี.)], ปญฺญเปตฺวา มมาสนํ;

ปสนฺนจิตฺตา สุมนา, อิทํ วจนมพฺรวึ.

๔๐. ‘‘‘สนฺตตฺตา กุถิตา ภูมิ, สูโร มชฺฌนฺหิเก ฐิโต;

มาลุตา จ น วายนฺติ, กาโล เจเวตฺถ เมหิติ [เจตฺถ อุปฏฺฐิโต (สี.), เจวตฺถํ เอติ ตํ (ปี.)].

๔๑. ‘‘‘ปญฺญตฺตมาสนมิทํ, ตวตฺถาย มหามุนิ;

อนุกมฺปํ อุปาทาย, นิสีท มม อาสเน’.

๔๒. ‘‘นิสีทิ ตตฺถ สมโณ, สุทนฺโต สุทฺธมานโส;

ตสฺส ปตฺตํ คเหตฺวาน, ยถารนฺธํ อทาสหํ.

๔๓. ‘‘เตน กมฺเมน สุกเตน, เจตนาปณิธีหิ จ;

ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ, ตาวตึสมคจฺฉหํ.

๔๔. ‘‘ตตฺถ เม สุกตํ พฺยมฺหํ, อาสเนน สุนิมฺมิตํ;

สฏฺฐิโยชนมุพฺเพธํ, ตึสโยชนวิตฺถตํ.

๔๕. ‘‘โสณฺณมยา มณิมยา, อโถปิ ผลิกามยา;

โลหิตงฺคมยา เจว, ปลฺลงฺกา วิวิธา มม.

๔๖. ‘‘ตูลิกา วิกติกาหิ, กฏฺฏิสฺสจิตฺตกาหิ จ;

อุทฺทเอกนฺตโลมี จ, ปลฺลงฺกา เม สุสณฺฐิตา [สุสนฺถตา (สี.)].

๔๗. ‘‘ยทา อิจฺฉามิ คมนํ, หาสขิฑฺฑสมปฺปิตา;

สห ปลฺลงฺกเสฏฺเฐน, คจฺฉามิ มม ปตฺถิตํ.

๔๘. ‘‘อสีติ เทวราชูนํ, มเหสิตฺตมการยึ;

สตฺตติ จกฺกวตฺตีนํ, มเหสิตฺตมการยึ.

๔๙. ‘‘ภวาภเว สํสรนฺตี, มหาโภคํ ลภามหํ;

โภเค เม อูนตา นตฺถิ, เอกาสนสฺสิทํ ผลํ [เอกาสนผลํ อิทํ (สพฺพตฺถ) เอวมุปริปิ].

๕๐. ‘‘ทุเว ภเว สํสรามิ, เทวตฺเต อถ มานุเส;

อญฺเญ ภเว น ชานามิ, เอกาสนสฺสิทํ ผลํ.

๕๑. ‘‘ทุเว กุเล ปชายามิ, ขตฺติเย จาปิ พฺราหฺมเณ;

อุจฺจากุลีนา [อุจฺจากุลิกา (สฺยา. ปี. ก.)] สพฺพตฺถ, เอกาสนสฺสิทํ ผลํ.

๕๒. ‘‘โทมนสฺสํ น ชานามิ, จิตฺตสนฺตาปนํ มม;

เววณฺณิยํ น ชานามิ, เอกาสนสฺสิทํ ผลํ.

๕๓. ‘‘ธาติโย มํ อุปฏฺฐนฺติ, ขุชฺชา เจลาปิกา [เขลาปิกา (สี.), เจลาวิกา (ปี.)] พหู;

องฺเกน องฺกํ คจฺฉามิ, เอกาสนสฺสิทํ ผลํ.

๕๔. ‘‘อญฺญา นฺหาเปนฺติ โภเชนฺติ, อญฺญา รเมนฺติ มํ สทา;

อญฺญา คนฺธํ วิลิมฺปนฺติ, เอกาสนสฺสิทํ ผลํ [อญฺญา มเมว นฺหาเปนฺติ, อญฺญา โภเชนฺติ โภชนํ; อญฺญา มํ อลงฺกโรนฺติ, อญฺญา รเมนฺติ มํ สทฺธา; (สฺยา.)].

๕๕. ‘‘มณฺฑเป รุกฺขมูเล วา, สุญฺญาคาเร วสนฺติยา;

มม สงฺกปฺปมญฺญาย, ปลฺลงฺโก อุปติฏฺฐติ.

๕๖. ‘‘อยํ ปจฺฉิมโก มยฺหํ, จริโม วตฺตเต ภโว;

อชฺชาปิ รชฺชํ ฉฑฺเฑตฺวา, ปพฺพชึ อนคาริยํ.

๕๗. ‘‘สตสหสฺสิโต กปฺเป, ยํ ทานมททึ ตทา;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, เอกาสนสฺสิทํ ผลํ.

๕๘. ‘‘กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ…เป… วิหรามิ อนาสวา.

๕๙. ‘‘สฺวาคตํ วต เม อาสิ…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

๖๐. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ เอกาสนทายิกา ภิกฺขุนี อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

เอกาสนทายิกาเถริยาปทานํ จตุตฺถํ.

๕. ปญฺจทีปทายิกาเถรีอปทานํ

๖๑. ‘‘นคเร หํสวติยา, จาริกี [จาริกา (สี. สฺยา.)] อาสหํ ตทา;

อาราเมน จ อารามํ [อาราเมน วิหาเรน (สฺยา. ปี.)], จรามิ กุสลตฺถิกา.

๖๒. ‘‘กาฬปกฺขมฺหิ ทิวเส, อทฺทสํ โพธิมุตฺตมํ;

ตตฺถ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา, โพธิมูเล นิสีทหํ.

๖๓. ‘‘ครุจิตฺตํ อุปฏฺเฐตฺวา, สิเร กตฺวาน อญฺชลึ;

โสมนสฺสํ ปเวเทตฺวา, เอวํ จินฺเตสิ ตาวเท.

๖๔. ‘‘‘ยทิ พุทฺโธ อมิตคุโณ, อสมปฺปฏิปุคฺคโล;

ทสฺเสตุ ปาฏิหีรํ เม, โพธิ โอภาสตุ อยํ’.

๖๕. ‘‘สห อาวชฺชิเต มยฺหํ, โพธิ ปชฺชลิ ตาวเท;

สพฺพโสณฺณมยา อาสิ, ทิสา สพฺพา วิโรจติ.

๖๖. ‘‘สตฺตรตฺตินฺทิวํ ตตฺถ, โพธิมูเล นิสีทหํ;

สตฺตเม ทิวเส ปตฺเต, ทีปปูชํ อกาสหํ.

๖๗. ‘‘อาสนํ ปริวาเรตฺวา, ปญฺจ ทีปานิ ปชฺชลุํ;

ยาว อุเทติ สูริโย, ทีปา เม ปชฺชลุํ ตทา.

๖๘. ‘‘เตน กมฺเมน สุกเตน, เจตนาปณิธีหิ จ;

ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ, ตาวตึสมคจฺฉหํ.

๖๙. ‘‘ตตฺถ เม สุกตํ พฺยมฺหํ, ปญฺจทีปาติ วุจฺจติ;

สฏฺฐิโยชนมุพฺเพธํ, ตึสโยชนวิตฺถตํ.

๗๐. ‘‘อสงฺขิยานิ ทีปานิ, ปริวาเร ชลึสุ เม;

ยาวตา เทวภวนํ, ทีปาโลเกน โชตติ.

๗๑. ‘‘ปรมฺมุขา [ปุพฺพมุขา (สฺยา.)] นิสีทิตฺวา, ยทิ อิจฺฉามิ ปสฺสิตุํ;

อุทฺธํ อโธ จ ติริยํ, สพฺพํ ปสฺสามิ จกฺขุนา.

๗๒. ‘‘ยาวตา อภิกงฺขามิ, ทฏฺฐุํ สุคตทุคฺคเต [สุกตทุกฺกเฏ (ปี.)];

ตตฺถ อาวรณํ นตฺถิ, รุกฺเขสุ ปพฺพเตสุ วา.

๗๓. ‘‘อสีติ เทวราชูนํ, มเหสิตฺตมการยึ;

สตานํ จกฺกวตฺตีนํ, มเหสิตฺตมการยึ.

๗๔. ‘‘ยํ ยํ โยนุปปชฺชามิ, เทวตฺตํ อถ มานุสํ;

ทีปสตสหสฺสานิ, ปริวาเร ชลนฺติ เม.