๑. อินฺทฺริยวาโร

๒๓. สพฺเพสํ สตฺตานํ ปีฬนํ วชฺเชตฺวา อปีฬนาย, อุปฆาตํ วชฺเชตฺวา อนุปฆาเตน, สนฺตาปํ วชฺเชตฺวา อสนฺตาเปน, ปริยาทานํ วชฺเชตฺวา อปริยาทาเนน, วิเหสํ วชฺเชตฺวา อวิเหสาย, สพฺเพ สตฺตา อเวริโน โหนฺตุ มา เวริโน, สุขิโน โหนฺตุ มา ทุกฺขิโน, สุขิตตฺตา โหนฺตุ มา ทุกฺขิตตฺตาติ – อิเมหิ อฏฺฐหากาเรหิ สพฺเพ สตฺเต เมตฺตายตีติ – เมตฺตา. ตํ ธมฺมํ เจตยตีติ – เจโต. สพฺพพฺยาปาทปริยุฏฺฐาเนหิ วิมุจฺจตีติ – วิมุตฺติ. เมตฺตา จ เจโต จ วิมุตฺติ จาติ – เมตฺตาเจโตวิมุตฺติ.

สพฺเพ สตฺตา อเวริโน โหนฺตุ, เขมิโน โหนฺตุ, สุขิโน โหนฺตูติ – สทฺธาย อธิมุจฺจติ. สทฺธินฺทฺริยปริภาวิตา โหติ เมตฺตาเจโตวิมุตฺติ.

สพฺเพ สตฺตา อเวริโน โหนฺตุ, เขมิโน โหนฺตุ, สุขิโน โหนฺตูติ – วีริยํ ปคฺคณฺหาติ. วีริยินฺทฺริยปริภาวิตา โหติ เมตฺตาเจโตวิมุตฺติ.

สพฺเพ สตฺตา อเวริโน โหนฺตุ, เขมิโน โหนฺตุ, สุขิโน โหนฺตูติ – สตึ อุปฏฺฐาเปติ. สตินฺทฺริยปริภาวิตา โหติ เมตฺตาเจโตวิมุตฺติ.

สพฺเพ สตฺตา อเวริโน โหนฺตุ, เขมิโน โหนฺตุ, สุขิโน โหนฺตูติ – จิตฺตํ สมาทหติ. สมาธินฺทฺริยปริภาวิตา โหติ เมตฺตาเจโตวิมุตฺติ.

สพฺเพ สตฺตา อเวริโน โหนฺตุ, เขมิโน โหนฺตุ, สุขิโน โหนฺตูติ – ปญฺญาย ปชานาติ. ปญฺญินฺทฺริยปริภาวิตา โหติ เมตฺตาเจโตวิมุตฺติ.

อิมานิ ปญฺจินฺทฺริยานิ เมตฺตาย เจโตวิมุตฺติยา อาเสวนา โหนฺติ. อิเมหิ ปญฺจหิ อินฺทฺริเยหิ เมตฺตาเจโตวิมุตฺติ อาเสวียติ. อิมานิ ปญฺจินฺทฺริยานิ เมตฺตาย เจโตวิมุตฺติยา ภาวนา โหนฺติ. อิเมหิ ปญฺจหิ อินฺทฺริเยหิ เมตฺตาเจโตวิมุตฺติ ภาวียติ. อิมานิ ปญฺจินฺทฺริยานิ เมตฺตาย เจโตวิมุตฺติยา พหุลีกตา โหนฺติ. อิเมหิ ปญฺจหิ อินฺทฺริเยหิ เมตฺตาเจโตวิมุตฺติ พหุลีกรียติ. อิมานิ ปญฺจินฺทฺริยานิ เมตฺตาย เจโตวิมุตฺติยา อลงฺการา โหนฺติ. อิเมหิ ปญฺจหิ อินฺทฺริเยหิ เมตฺตาเจโตวิมุตฺติ สฺวาลงฺกตา โหติ. อิมานิ ปญฺจินฺทฺริยานิ เมตฺตาย เจโตวิมุตฺติยา ปริกฺขารา โหนฺติ. อิเมหิ ปญฺจหิ อินฺทฺริเยหิ เมตฺตาเจโตวิมุตฺติ สุปริกฺขตา โหติ. อิมานิ ปญฺจินฺทฺริยานิ เมตฺตาย เจโตวิมุตฺติยา ปริวารา โหนฺติ. อิเมหิ ปญฺจหิ อินฺทฺริเยหิ เมตฺตาเจโตวิมุตฺติ สุปริวุตา โหติ. อิมานิ ปญฺจินฺทฺริยานิ เมตฺตาย เจโตวิมุตฺติยา อาเสวนา โหนฺติ, ภาวนา โหนฺติ, พหุลีกตา โหนฺติ, อลงฺการา โหนฺติ, ปริกฺขารา โหนฺติ, ปริวารา โหนฺติ, ปาริปูรี โหนฺติ, สหคตา โหนฺติ, สหชาตา โหนฺติ, สํสฏฺฐา โหนฺติ, สมฺปยุตฺตา โหนฺติ, ปกฺขนฺทนา โหนฺติ, ปสีทนา [สํสีทนา (ก. สี. อฏฺฐ.)] โหนฺติ, สนฺติฏฺฐนา โหนฺติ, วิมุจฺจนา โหนฺติ, ‘‘เอตํ สนฺต’’นฺติ ผสฺสนา โหนฺติ, ยานีกตา โหนฺติ, วตฺถุกตา โหนฺติ, อนุฏฺฐิตา โหนฺติ, ปริจิตา โหนฺติ, สุสมารทฺธา โหนฺติ, สุภาวิตา โหนฺติ, สฺวาธิฏฺฐิตา โหนฺติ, สุสมุคฺคตา โหนฺติ, สุวิมุตฺตา โหนฺติ, นิพฺพตฺเตนฺติ โชเตนฺติ ปตาเปนฺติ.