๓. มิจฺฉาทิฏฺฐินิทฺเทโส

๑๓๖. มิจฺฉาทิฏฺฐิยา กตเมหิ ทสหากาเรหิ อภินิเวโส โหติ? ‘‘นตฺถิ ทินฺน’’นฺติ – วตฺถุ [วตฺถุํ (สฺยา.) เอวมุปริปิ]. เอวํวาโท มิจฺฉาภินิเวสปรามาโส [มิจฺฉาทิฏฺฐาภินิเวสปรามาโส (สฺยา.)] ทิฏฺฐิ. ทิฏฺฐิ น วตฺถุ, วตฺถุ น ทิฏฺฐิ. อญฺญา ทิฏฺฐิ, อญฺญํ วตฺถุ. ยา จ ทิฏฺฐิ ยญฺจ วตฺถุ – อยํ ปฐมา มิจฺฉาวตฺถุกา มิจฺฉาทิฏฺฐิ. มิจฺฉาทิฏฺฐิ ทิฏฺฐิวิปตฺติ…เป… อิมานิ สญฺโญชนานิ, น จ ทิฏฺฐิโย. ‘‘นตฺถิ ยิฏฺฐ’’นฺติ – วตฺถุ…เป… ‘‘นตฺถิ หุต’’นฺติ – วตฺถุ… ‘‘นตฺถิ สุกตทุกฺกฏานํ กมฺมานํ ผลํ วิปาโก’’ติ – วตฺถุ… ‘‘นตฺถิ อยํ โลโก’’ติ – วตฺถุ… ‘‘นตฺถิ ปโร โลโก’’ติ – วตฺถุ… ‘‘นตฺถิ มาตา’’ติ – วตฺถุ… ‘‘นตฺถิ ปิตา’’ติ – วตฺถุ… ‘‘นตฺถิ สตฺตา โอปปาติกา’’ติ – วตฺถุ… ‘‘นตฺถิ โลเก สมณพฺราหฺมณา สมฺมคฺคตา [สมคฺคตา (ก.)] สมฺมาปฏิปนฺนา, เย อิมญฺจ โลกํ, ปรญฺจ โลกํ สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวเทนฺตี’’ติ – วตฺถุ. เอวํวาโท มิจฺฉาภินิเวสปรามาโส ทิฏฺฐิ. ทิฏฺฐิ น วตฺถุ, วตฺถุ น ทิฏฺฐิ. อญฺญา ทิฏฺฐิ, อญฺญํ วตฺถุ. ยา จ ทิฏฺฐิ ยญฺจ วตฺถุ – อยํ ทสมา มิจฺฉาวตฺถุกา มิจฺฉาทิฏฺฐิ. มิจฺฉาทิฏฺฐิ ทิฏฺฐิวิปตฺติ…เป… มิจฺฉาทิฏฺฐิกสฺส ปุริสปุคฺคลสฺส เทฺวว คติโย…เป… อิมานิ สญฺโญชนานิ, น จ ทิฏฺฐิโย. มิจฺฉาทิฏฺฐิยา อิเมหิ ทสหากาเรหิ อภินิเวโส โหติ.

มิจฺฉาทิฏฺฐินิทฺเทโส ตติโย.