๒. ขรปุตฺตวคฺโค

๓๘๖. ขรปุตฺตชาตกํ (๖-๒-๑)

๗๖. สจฺจํ กิเรวมาหํสุ, วสฺตํ [ภสฺตํ (สี. ปี.), กลกํ (สฺยา.), ครํ (ก.)] พาโลติ ปณฺฑิตา;

ปสฺส พาโล รโหกมฺมํ, อาวิกุพฺพํ น พุชฺฌติ.

๗๗. ตฺวํ โขปิ [ตฺวํ นุ โข (สี. สฺยา.), ตฺวญฺจ โข (ปี.)] สมฺม พาโลสิ, ขรปุตฺต วิชานหิ;

รชฺชุยา หิ [รชฺชุยาสิ (ปี.)] ปริกฺขิตฺโต, วงฺโกฏฺโฐ โอหิโตมุโข.

๗๘. อปรมฺปิ สมฺม เต พาลฺยํ [อยมฺปิ สมฺม เต พาโล (ก.)], โย มุตฺโต น ปลายสิ;

โส จ พาลตโร สมฺม, ยํ ตฺวํ วหสิ เสนกํ.

๗๙. ยํ นุ สมฺม อหํ พาโล, อชราช วิชานหิ;

อถ เกน เสนโก พาโล, ตํ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิโต.

๘๐. อุตฺตมตฺถํ ลภิตฺวาน, ภริยาย โย ปทสฺสติ [ภยิยา โย ปทสฺสติ (ปี.), ภยิยา น ภวิสฺสติ (ก.)];

เตน ชหิสฺสตตฺตานํ, สา เจวสฺส น เหสฺสติ.

๘๑. น เว ปิยมฺเมติ [น ปิยเมติ (ก.), น ปิยเมทนฺติ (กตฺถจิ)] ชนินฺท ตาทิโส, อตฺตํ นิรํกตฺวา ปิยานิ เสวติ [เสวเย (?)];

อตฺตาว เสยฺโย ปรมา จ เสยฺโย, ลพฺภา ปิยา โอจิตตฺเถน ปจฺฉาติ.

ขรปุตฺตชาตกํ ปฐมํ.

๓๘๗. สูจิชาตกํ (๖-๒-๒)

๘๒. อกกฺกสํ อผรุสํ, ขรโธตํ สุปาสิยํ;

สุขุมํ ติขิณคฺคญฺจ, โก สูจึ เกตุมิจฺฉติ.

๘๓. สุมชฺชญฺจ สุปาสญฺจ, อนุปุพฺพํ [อนุปุพฺพ (สี. สฺยา.)] สุวฏฺฏิตํ;

ฆนฆาติมํ ปฏิถทฺธํ, โก สูจึ เกตุมิจฺฉติ.

๘๔. อิโต ทานิ ปตายนฺติ, สูจิโย พฬิสานิ จ;

โกยํ กมฺมารคามสฺมึ, สูจึ วิกฺเกตุมิจฺฉติ.

๘๕. อิโต สตฺถานิ คจฺฉนฺติ, กมฺมนฺตา วิวิธา ปุถู;

โกยํ กมฺมารคามสฺมึ, สูจึ วิกฺเกตุมิจฺฉติ [มรหติ (สี. สฺยา. ปี.)].

๘๖. สูจึ กมฺมารคามสฺมึ, วิกฺเกตพฺพา ปชานตา;

อาจริยาว ชานนฺติ [อาจริยา สญฺชานนฺติ (ก.), อาจริยา ปชานนฺติ (สฺยา.), อาจริยาว สญฺชานนฺติ (ปี.)], กมฺมํ สุกตทุกฺกฏํ [ทุกฺกตํ (สี. ปี.)].

๘๗. อิมํ เจ [อิมญฺจ (สี. สฺยา. ปี.)] เต ปิตา ภทฺเท, สูจึ ชญฺญา มยา กตํ;

ตยา จ มํ นิมนฺเตยฺย, ยญฺจตฺถญฺญํ ฆเร ธนนฺติ.

สูจิชาตกํ ทุติยํ.

๓๘๘. ตุณฺฑิลชาตกํ (๖-๒-๓)

๘๘. นวฉนฺนเก [นวฉนฺทเก (สี. ปี.), นวจฺฉทฺทเก (สฺยา.)] ทานิ [โทณิ (ก.), ทานํ, ทาเน (กตฺถจิ)] ทิยฺยติ, ปุณฺณายํ โทณิ สุวามินี ฐิตา;

พหุเก ชเน ปาสปาณิเก, โน จ โข เม ปฏิภาติ ภุญฺชิตุํ.

๘๙. ตสสิ ภมสิ เลณมิจฺฉสิ, อตฺตาโณสิ กุหึ คมิสฺสสิ;

อปฺโปสฺสุกฺโก ภุญฺช ตุณฺฑิล, มํสตฺถาย หิ โปสิตามฺหเส [โปสิยามเส (สี. สฺยา. ปี.)].

๙๐. โอคห รหทํ อกทฺทมํ, สพฺพํ เสทมลํ ปวาหย;

คณฺหาหิ นวํ วิเลปนํ, ยสฺส คนฺโธ น กทาจิ ฉิชฺชติ.

๙๑. กตโม รหโท อกทฺทโม, กึสุ เสทมลนฺติ วุจฺจติ;

กตมญฺจ นวํ วิเลปนํ, ยสฺส คนฺโธ น กทาจิ ฉิชฺชติ.

๙๒. ธมฺโม รหโท อกทฺทโม, ปาปํ เสทมลนฺติ วุจฺจติ;

สีลญฺจ นวํ วิเลปนํ, ตสฺส คนฺโธ น กทาจิ ฉิชฺชติ.

๙๓. นนฺทนฺติ สรีรฆาติโน, น จ นนฺทนฺติ สรีรธาริโน;

ปุณฺณาย จ ปุณฺณมาสิยา, รมมานาว ชหนฺติ ชีวิตนฺติ.

ตุณฺฑิลชาตกํ ตติยํ.

๓๘๙. สุวณฺณกกฺกฏชาตกํ (๖-๒-๔)

๙๔. สิงฺคีมิโค อายตจกฺขุเนตฺโต, อฏฺฐิตฺตโจ วาริสโย อโลโม;

เตนาภิภูโต กปณํ รุทามิ, หเร สขา กิสฺส นุ มํ ชหาสิ.

๙๕. โส ปสฺสสนฺโต มหตา ผเณน, ภุชงฺคโม กกฺกฏมชฺฌปตฺโต;

สขา สขารํ ปริตายมาโน, ภุชงฺคมํ กกฺกฏโก คเหสิ.

๙๖. น วายสํ โน ปน กณฺหสปฺปํ, ฆาสตฺถิโก กกฺกฏโก อเทยฺย;

ปุจฺฉามิ ตํ อายตจกฺขุเนตฺต, อถ กิสฺส เหตุมฺห อุโภ คหีตา.

๙๗. อยํ ปุริโส มม อตฺถกาโม, โย มํ คเหตฺวาน ทกาย เนติ;

ตสฺมึ มเต ทุกฺขมนปฺปกํ เม, อหญฺจ เอโส จ อุโภ น โหม.

๙๘. มมญฺจ ทิสฺวาน ปวทฺธกายํ, สพฺโพ ชโน หึสิตุเมว มิจฺเฉ;

สาทุญฺจ ถูลญฺจ มุทุญฺจ มํสํ, กากาปิ มํ ทิสฺวาน [ทิสฺว (สี. ปี.)] วิเหฐเยยฺยุํ.

๙๙. สเจตสฺส เหตุมฺห อุโภ คหีตา, อุฏฺฐาตุ โปโส วิสมาวมามิ [วิสมาจมามิ (สี. ปี. ก.)];

มมญฺจ กากญฺจ ปมุญฺจ ขิปฺปํ, ปุเร วิสํ คาฬฺหมุเปติ มจฺจํ.

๑๐๐. สปฺปํ ปโมกฺขามิ น ตาว กากํ, ปฏิพนฺธโก [ปฏิพทฺธโก (สี. ปี.)] โหหิติ [โหติ หิ (สฺยา.)] ตาว กาโก;

ปุริสญฺจ ทิสฺวาน สุขึ อโรคํ, กากํ ปโมกฺขามิ ยเถว สปฺปํ.

๑๐๑. กาโก ตทา เทวทตฺโต อโหสิ, มาโร ปน กณฺหสปฺโป อโหสิ;

อานนฺทภทฺโท กกฺกฏโก อโหสิ, อหํ ตทา พฺราหฺมโณ โหมิ สตฺถาติ [ตตฺถาติ (สี. ปี.)].

สุวณฺณกกฺกฏชาตกํ จตุตฺถํ.

๓๙๐. มยฺหกชาตกํ (๖-๒-๕)

๑๐๒. สกุโณ มยฺหโก นาม, คิริสานุทรีจโร;

ปกฺกํ ปิปฺผลิมารุยฺห, มยฺหํ มยฺหนฺติ กนฺทติ.

๑๐๓. ตสฺเสวํ วิลปนฺตสฺส, ทิชสงฺฆา สมาคตา;

ภุตฺวาน ปิปฺผลึ ยนฺติ, วิลปเตฺวว โส ทิโช.

๑๐๔. เอวเมว อิเธกจฺโจ, สงฺฆริตฺวา พหุํ ธนํ;

เนวตฺตโน น ญาตีนํ, ยโถธึ ปฏิปชฺชติ.

๑๐๕. น โส อจฺฉาทนํ ภตฺตํ, น มาลํ น วิเลปนํ;

อนุโภติ [นานุโภติ (สฺยา. ก.)] สกึ กิญฺจิ, น สงฺคณฺหาติ ญาตเก.

๑๐๖. ตสฺเสวํ วิลปนฺตสฺส, มยฺหํ มยฺหนฺติ รกฺขโต;

ราชาโน อถ วา โจรา, ทายทา เย ว [เย จ (สฺยา. ก.)] อปฺปิยา;

ธนมาทาย คจฺฉนฺติ, วิลปเตฺวว โส นโร.

๑๐๗. ธีโร [ธีโร จ (สี.)] โภเค อธิคมฺม, สงฺคณฺหาติ จ ญาตเก;

เตน โส กิตฺตึ ปปฺโปติ, เปจฺจ สคฺเค ปโมทตีติ [สคฺเค จ โมทตีติ (สี. ปี.)].

มยฺหกชาตกํ ปญฺจมํ.

๓๙๑. วิชฺชาธรชาตกํ (๖-๒-๖)

๑๐๘. ทุพฺพณฺณรูปํ ตุวมริยวณฺณี, ปุรกฺขตฺวา [ปุรกฺขิตฺวา (สฺยา. ก.)] ปญฺชลิโก นมสฺสสิ;

เสยฺโย นุ เต โส อุทวา [อุทาหุ (สฺยา. ก.)] สริกฺโข, นามํ ปรสฺสตฺตโน จาปิ พฺรูหิ.

๑๐๙. น นามโคตฺตํ คณฺหนฺติ ราช, สมฺมคฺคตานุชฺชุคตาน [สมคฺคตานุชฺชุคตาน (สฺยา.), สมุคฺคตานุชฺชุคตาน (ก.)] เทวา;

อหญฺจ เต นามเธยฺยํ วทามิ, สกฺโกหมสฺมี ติทสานมินฺโท.

๑๑๐. โย ทิสฺวา ภิกฺขุํ จรณูปปนฺนํ, ปุรกฺขตฺวา ปญฺชลิโก นมสฺสติ;

ปุจฺฉามิ ตํ เทวราเชตมตฺถํ, อิโต จุโต กึ ลภเต สุขํ โส.

๑๑๑. โย ทิสฺวา ภิกฺขุํ จรณูปปนฺนํ, ปุรกฺขตฺวา ปญฺชลิโก นมสฺสติ;

ทิฏฺเฐว ธมฺเม ลภเต ปสํสํ, สคฺคญฺจ โส ยาติ สรีรเภทา.

๑๑๒. ลกฺขี วต เม อุทปาทิ อชฺช, ยํ วาสวํ ภูตปติทฺทสาม;

ภิกฺขุญฺจ ทิสฺวาน ตุวญฺจ สกฺก, กาหามิ ปุญฺญานิ อนปฺปกานิ.

๑๑๓. อทฺธา หเว เสวิตพฺพา สปญฺญา, พหุสฺสุตา เย พหุฐานจินฺติโน;

ภิกฺขุญฺจ ทิสฺวาน มมญฺจ ราช, กโรหิ ปุญฺญานิ อนปฺปกานิ.

๑๑๔. อกฺโกธโน นิจฺจปสนฺนจิตฺโต, สพฺพาติถียาจโยโค ภวิตฺวา;

นิหจฺจ มานํ อภิวาทยิสฺสํ, สุตฺวาน เทวินฺท สุภาสิตานีติ.

วิชฺชาธร [ธชวิเหฐก (สี. ปี.), ปพฺพชิตวิเหฐก (สฺยา.)] ชาตกํ ฉฏฺฐํ.

๓๙๒. สิงฺฆปุปฺผชาตกํ (๖-๒-๗)

๑๑๕. ยเมตํ [ยเมกํ (ปี.)] วาริชํ ปุปฺผํ, อทินฺนํ อุปสิงฺฆสิ;

เอกงฺคเมตํ เถยฺยานํ, คนฺธเถโนสิ มาริส.

๑๑๖. น หรามิ น ภญฺชามิ, อารา สิงฺฆามิ วาริชํ;

อถ เกน นุ วณฺเณน, คนฺธเถโนติ วุจฺจติ.

๑๑๗. โยยํ ภิสานิ ขณติ, ปุณฺฑรีกานิ ภญฺชติ;

เอวํ อากิณฺณกมฺมนฺโต, กสฺมา เอโส น วุจฺจติ.

๑๑๘. อากิณฺณลุทฺโท ปุริโส, ธาติเจลํว มกฺขิโต;

ตสฺมึ เม วจนํ นตฺถิ, ตญฺจารหามิ วตฺตเว.

๑๑๙. อนงฺคณสฺส โปสสฺส, นิจฺจํ สุจิคเวสิโน;

วาลคฺคมตฺตํ ปาปสฺส, อพฺภามตฺตํว ขายติ.

๑๒๐. อทฺธา มํ ยกฺข ชานาสิ, อโถ มํ อนุกมฺปสิ;

ปุนปิ ยกฺข วชฺชาสิ, ยทา ปสฺสสิ เอทิสํ.

๑๒๑. เนว ตํ อุปชีวามิ, นปิ เต ภตกามฺหเส [ภตกมฺหเส (สี. ปี.), ภติกมฺหเส (สฺยา.)];

ตฺวเมว ภิกฺขุ ชาเนยฺย, เยน คจฺเฉยฺย สุคฺคตินฺติ.

สิงฺฆปุปฺผ [ภิสปุปฺผ (สี. ปี.), อุปสิงฺฆปุปฺผ (สฺยา.)] ชาตกํ สตฺตมํ.

๓๙๓. วิฆาสาทชาตกํ (๖-๒-๘)

๑๒๒. สุสุขํ วต ชีวนฺติ, เย ชนา วิฆาสาทิโน;

ทิฏฺเฐว ธมฺเม ปาสํสา, สมฺปราเย จ สุคฺคตี.

๑๒๓. สุกสฺส [สุวสฺส (สี. สฺยา. ปี.)] ภาสมานสฺส, น นิสาเมถ ปณฺฑิตา;

อิทํ สุณาถ โสทริยา, อเมฺหวายํ ปสํสติ.

๑๒๔. นาหํ ตุเมฺห ปสํสามิ, กุณปาทา สุณาถ เม;

อุจฺฉิฏฺฐโภชิโน [โภชนา (ก.)] ตุเมฺห, น ตุเมฺห วิฆาสาทิโน.

๑๒๕. สตฺตวสฺสา ปพฺพชิตา, เมชฺฌารญฺเญ [มชฺเฌรญฺเญ (ก.)] สิขณฺฑิโน;

วิฆาเสเนว ยาเปนฺตา, มยํ เจ โภโต คารยฺหา;

เก นุ โภโต ปสํสิยา.

๑๒๖. ตุเมฺห สีหานํ พฺยคฺฆานํ, วาฬานญฺจาวสิฏฺฐกํ;

อุจฺฉิฏฺเฐเนว ยาเปนฺตา, มญฺญิโวฺห วิฆาสาทิโน.

๑๒๗. เย พฺราหฺมณสฺส สมณสฺส, อญฺญสฺส วา [อญฺญสฺส จ (สี. สฺยา.), อญฺญสฺเสว (ปี.)] วนิพฺพิโน [วณิพฺพิโน (สี. สฺยา.)];

ทตฺวาว [ทตฺวาน (ปี. ก.)] เสสํ ภุญฺชนฺติ, เต ชนา วิฆาสาทิโนติ.

วิฆาสาทชาตกํ อฏฺฐมํ.

๓๙๔. วฏฺฏกชาตกํ (๖-๒-๙)

๑๒๘. ปณีตํ ภุญฺชเส ภตฺตํ, สปฺปิเตลญฺจ มาตุล;

อถ เกน นุ วณฺเณน, กิโส ตฺวมสิ วายส.

๑๒๙. อมิตฺตมชฺเฌ วสโต, เตสุ อามิสเมสโต;

นิจฺจํ อุพฺพิคฺคหทยสฺส, กุโต กากสฺส ทฬฺหิยํ.

๑๓๐. นิจฺจํ อุพฺเพคิโน [อุพฺพิคฺคิโน (สฺยา. ก.), อุพฺเพธิโน (สี.)] กากา, ธงฺกา ปาเปน กมฺมุนา;

ลทฺโธ ปิณฺโฑ น ปีเณติ, กิโส เตนสฺมิ วฏฺฏก.

๑๓๑. ลูขานิ ติณพีชานิ, อปฺปเสฺนหานิ ภุญฺชสิ;

อถ เกน นุ วณฺเณน, ถูโล ตฺวมสิ วฏฺฏก.

๑๓๒. อปฺปิจฺฉา อปฺปจินฺตาย, อทูรคมเนน จ;

ลทฺธาลทฺเธน ยาเปนฺโต, ถูโล เตนสฺมิ วายส.

๑๓๓. อปฺปิจฺฉสฺส หิ โปสสฺส, อปฺปจินฺตสุขสฺส [อปฺปจินฺติสุขสฺส (สี. สฺยา. ปี.)] จ;

สุสงฺคหิตมานสฺส [สุสงฺคหิตปมาณสฺส (สี. สฺยา. ปี.)], วุตฺตี สุสมุทานยาติ.

วฏฺฏกชาตกํ นวมํ.

๓๙๕. ปาราวตชาตกํ (๖-๒-๑๐)

๑๓๔. จิรสฺสํ วต ปสฺสามิ, สหายํ มณิธารินํ;

สุกตา [สุกตาย (สี. ปี.)] มสฺสุกุตฺติยา, โสภเต วต เม สขา.

๑๓๕. ปรูฬฺหกจฺฉนขโลโม, อหํ กมฺเมสุ พฺยาวโฏ;

จิรสฺสํ นฺหาปิตํ ลทฺธา, โลมํ ตํ อชฺชํ หารยึ [อปหารยึ (สี. ปี.)].

๑๓๖. ยํ นุ โลมํ อหาเรสิ, ทุลฺลภํ ลทฺธ กปฺปกํ;

อถ กิญฺจรหิ เต สมฺม, กณฺเฐ กิณิกิณายติ [อิทํ กณฺเฐ กิณายติ (ก.), กณฺเฐ กึนิกิลายติ (สฺยา.)].

๑๓๗. มนุสฺสสุขุมาลานํ, มณิ กณฺเฐสุ ลมฺพติ;

เตสาหํ อนุสิกฺขามิ, มา ตฺวํ มญฺญิ ทวา กตํ.

๑๓๘. สเจปิมํ ปิหยสิ, มสฺสุกุตฺตึ สุการิตํ;

การยิสฺสามิ เต สมฺม, มณิญฺจาปิ ททามิ เต.

๑๓๙. ตฺวญฺเญว มณินา ฉนฺโน, สุกตาย จ มสฺสุยา;

อามนฺต โข ตํ คจฺฉามิ, ปิยํ เม ตว ทสฺสนนฺติ.