๕. จูฬกุณาลวคฺโค

๓๔๑. กณฺฑรีชาตกํ (๔-๕-๑)

๑๖๑. นรานมารามกราสุ นาริสุ, อเนกจิตฺตาสุ อนิคฺคหาสุ จ;

สพฺพตฺถ นาปีติกราปิ [สพฺพ’ตฺตนา’ปีติกราปิ (สี. สฺยา.)] เจ สิยา [สิยุํ (สฺยา.)], น วิสฺสเส ติตฺถสมา หิ นาริโย.

๑๖๒. ยํ เว [ยญฺจ (สฺยา. ก.)] ทิสฺวา กณฺฑรีกินฺนรานํ [กินฺนรกินฺนรีนํ (สฺยา.), กินฺนรีกินฺนรานํ (ก.)], สพฺพิตฺถิโย น รมนฺติ อคาเร;

ตํ ตาทิสํ มจฺจํ จชิตฺวา ภริยา, อญฺญํ ทิสฺวา ปุริสํ ปีฐสปฺปึ.

๑๖๓. พกสฺส จ พาวริกสฺส [ปาวาริกสฺส (สี.)] รญฺโญ, อจฺจนฺตกามานุคตสฺส ภริยา;

อวาจรี [อจฺจาจริ (สฺยา.), อนาจริ (ก.)] ปฏฺฐวสานุคสฺส [พทฺธวสานุคสฺส (สี. สฺยา.), ปตฺตวสานุคตสฺส (ก.)], กํ วาปิ อิตฺถี นาติจเร ตทญฺญํ.

๑๖๔. ปิงฺคิยานี สพฺพโลกิสฺสรสฺส, รญฺโญ ปิยา พฺรหฺมทตฺตสฺส ภริยา;

อวาจรี ปฏฺฐวสานุคสฺส, ตํ วาปิ สา นาชฺฌคา กามกามินีติ.

กณฺฑรีชาตกํ [กินฺนรีชาตกํ (ก. สี. ก.), กุณฺฑลิกชาตกํ (สฺยา.)] ปฐมํ.

๓๔๒. วานรชาตกํ (๔-๕-๒)

๑๖๕. อสกฺขึ วต อตฺตานํ, อุทฺธาตุํ อุทกา ถลํ;

น ทานาหํ ปุน ตุยฺหํ, วสํ คจฺฉามิ วาริช.

๑๖๖. อลเมเตหิ อมฺเพหิ, ชมฺพูหิ ปนเสหิ จ;

ยานิ ปารํ สมุทฺทสฺส, วรํ มยฺหํ อุทุมฺพโร.

๑๖๗. โย จ อุปฺปติตํ อตฺถํ, น ขิปฺปมนุพุชฺฌติ;

อมิตฺตวสมเนฺวติ, ปจฺฉา จ อนุตปฺปติ.

๑๖๘. โย จ อุปฺปติตํ อตฺถํ, ขิปฺปเมว นิโพธติ;

มุจฺจเต สตฺตุสมฺพาธา, น จ ปจฺฉานุตปฺปตีติ.

วานรชาตกํ ทุติยํ.

๓๔๓. กุนฺตินีชาตกํ (๔-๕-๓)

๑๖๙. อวสิมฺห ตวาคาเร, นิจฺจํ สกฺกตปูชิตา;

ตฺวเมว ทานิมกริ, หนฺท ราช วชามหํ.

๑๗๐. โย เว กเต ปฏิกเต, กิพฺพิเส ปฏิกิพฺพิเส;

เอวํ ตํ สมฺมตี เวรํ, วส กุนฺตินิ มาคมา.

๑๗๑. น กตสฺส จ กตฺตา จ, เมตฺติ [เมตฺตี (ปี.), มิตฺตี (ก.)] สนฺธียเต ปุน;

หทยํ นานุชานาติ, คจฺฉญฺเญว รเถสภ.

๑๗๒. กตสฺส เจว กตฺตา จ, เมตฺติ สนฺธียเต ปุน;

ธีรานํ โน จ พาลานํ, วส กุนฺตินิ มาคมาติ.

กุนฺตินีชาตกํ ตติยํ.

๓๔๔. อมฺพชาตกํ (๔-๕-๔)

๑๗๓. โย นีลิยํ มณฺฑยติ, สณฺฑาเสน วิหญฺญติ;

ตสฺส สา วสมเนฺวตุ, ยา เต อมฺเพ อวาหริ.

๑๗๔. วีสํ วา ปญฺจวีสํ [ปณฺณุวีสํ (ก. สี. ปี.)] วา, อูนตึสํ ว ชาติยา;

ตาทิสา ปติ มา ลทฺธา [ปตึ มา ลทฺธา (ปี.), ปติ มา’ลตฺถ (?)], ยา เต อมฺเพ อวาหริ.

๑๗๕. ทีฆํ คจฺฉตุ อทฺธานํ, เอกิกา อภิสาริกา;

สงฺเกเต ปติ มา อทฺท [มา อทฺทส (สี. ปี.)], ยา เต อมฺเพ อวาหริ.

๑๗๖. อลงฺกตา สุวสนา, มาลินี จนฺทนุสฺสทา;

เอกิกา สยเน เสตุ, ยา เต อมฺเพ อวาหรีติ.

อมฺพชาตกํ [อมฺพโจรชาตกํ (ก. สี. ปี.)] จตุตฺถํ.

๓๔๕. คชกุมฺภชาตกํ (๔-๕-๕)

๑๗๗. วนํ ยทคฺคิ ทหติ, ปาวโก กณฺหวตฺตนี;

กถํ กโรสิ ปจลก, เอวํ ทนฺธปรกฺกโม.

๑๗๘. พหูนิ รุกฺขฉิทฺทานิ, ปถพฺยา วิวรานิ จ;

ตานิ เจ นาภิสมฺโภม, โหติ โน กาลปริยาโย.

๑๗๙. โย ทนฺธกาเล ตรติ, ตรณีเย จ ทนฺธติ;

สุกฺขปณฺณํว อกฺกมฺม, อตฺถํ ภญฺชติ อตฺตโน.

๑๘๐. โย ทนฺธกาเล ทนฺเธติ, ตรณีเย จ ตารยิ;

สสีว รตฺตึ วิภชํ, ตสฺสตฺโถ ปริปูรตีติ.

คชกุมฺภชาตกํ ปญฺจมํ.

๓๔๖. เกสวชาตกํ (๔-๕-๖)

๑๘๑. มนุสฺสินฺทํ ชหิตฺวาน, สพฺพกามสมิทฺธินํ;

กถํ นุ ภควา เกสี, กปฺปสฺส รมติ อสฺสเม [รมตสฺสเม (ก.)].

๑๘๒. สาทูนี [สาธูนิ (ก. สี. สฺยา. ก.)] รมณียานิ, สนฺติ วกฺขา มโนรมา;

สุภาสิตานิ กปฺปสฺส, นารท รมยนฺติ มํ.

๑๘๓. สาลีนํ โอทนํ ภุญฺเช, สุจึ มํสูปเสจนํ;

กถํ สามากนีวารํ, อโลณํ ฉาทยนฺติ ตํ.

๑๘๔. สาทุํ วา [อสาทุํ (ปี.)] ยทิ วาสาทุํ, อปฺปํ วา ยทิ วา พหุํ;

วิสฺสตฺโถ ยตฺถ ภุญฺเชยฺย, วิสฺสาสปรมา รสาติ.

เกสวชาตกํ [เกสีชาตกํ (ก.)] ฉฏฺฐํ.

๓๔๗. อยกูฏชาตกํ (๔-๕-๗)

๑๘๕. สพฺพายสํ กูฏมติปฺปมาณํ, ปคฺคยฺห โย [โส (ปี.)] ติฏฺฐสิ อนฺตลิกฺเข;

รกฺขาย เม [มํ (สี.)] ตฺวํ วิหิโต นุสชฺช, อุทาหุ เม เจตยเส [วายมเส (สี. สฺยา.)] วธาย.

๑๘๖. ทูโต อหํ ราชิธ รกฺขสานํ, วธาย ตุยฺหํ ปหิโตหมสฺมิ;

อินฺโท จ ตํ รกฺขติ เทวราชา, เตนุตฺตมงฺคํ น เต [น หิ (ก. สี. ปี.), เต น (ก.)] ผาลยามิ.

๑๘๗. สเจ จ มํ รกฺขติ เทวราชา, เทวานมินฺโท มฆวา สุชมฺปติ;

กามํ ปิสาจา วินทนฺตุ สพฺเพ, น สนฺตเส รกฺขสิยา ปชาย.

๑๘๘. กามํ กนฺทนฺตุ [กนฺตนฺตุ (ก.), กณฺฑนฺตุ (สฺยา.)] กุมฺภณฺฑา, สพฺเพ ปํสุปิสาจกา;

นาลํ ปิสาจา ยุทฺธาย, มหตี สา วิภึสิกาติ [วิเภสิกาติ (สฺยา.), วิเหสิกาติ (ปี.)].

อยกูฏชาตกํ สตฺตมํ.

๓๔๘. อรญฺญชาตกํ (๔-๕-๘)

๑๘๙. อรญฺญา คามมาคมฺม, กึสีลํ กึวตํ อหํ;

ปุริสํ ตาต เสเวยฺยํ, ตํ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิโต.

๑๙๐. โย ตํ วิสฺสาสเย ตาต, วิสฺสาสญฺจ ขเมยฺย เต;

สุสฺสูสี จ ติติกฺขี จ, ตํ ภเชหิ อิโต [ตํ ภเชยฺยาสิโต (ก.)] คโต.

๑๙๑. ยสฺส กาเยน วาจาย, มนสา นตฺถิ ทุกฺกฏํ;

อุรสีว ปติฏฺฐาย, ตํ ภเชหิ อิโต คโต.

๑๙๒. หลิทฺทิราคํ กปิจิตฺตํ, ปุริสํ ราควิราคินํ;

ตาทิสํ ตาต มา เสวิ, นิมฺมนุสฺสมฺปิ เจ สิยาติ.

อรญฺญชาตกํ อฏฺฐมํ.

๓๔๙. สนฺธิเภทชาตกํ (๔-๕-๙)

๑๙๓. เนว อิตฺถีสุ สามญฺญํ, นาปิ ภกฺเขสุ สารถิ;

อถสฺส สนฺธิเภทสฺส, ปสฺส ยาว สุจินฺติตํ.

๑๙๔. อสิ ติกฺโขว มํสมฺหิ, เปสุญฺญํ ปริวตฺตติ;

ยตฺถูสภญฺจ สีหญฺจ, ภกฺขยนฺติ มิคาธมา.

๑๙๕. อิมํ โส สยนํ เสติ, ยมิมํ [ยยิมํ (สี. ปี.), ยิมํ (ก.)] ปสฺสสิ สารถิ;

โย วาจํ สนฺธิเภทสฺส, ปิสุณสฺส นิโพธติ.

๑๙๖. เต ชนา สุขเมธนฺติ, นรา สคฺคคตาริว;

เย วาจํ สนฺธิเภทสฺส, นาวโพธนฺติ สารถีติ.

สนฺธิเภทชาตกํ นวมํ.

๓๕๐. เทวตาปญฺหชาตกํ (๔-๕-๑๐)

๑๙๗. หนฺติ หตฺเถหิ ปาเทหิ, มุขญฺจ ปริสุมฺภติ;

ส เว ราช ปิโย โหติ, กํ เตน ตฺวาภิปสฺสสิ [มภิปสฺสสิ (สี.)].

๑๙๘. อกฺโกสติ ยถากามํ, อาคมญฺจสฺส อิจฺฉติ;

ส เว ราช ปิโย โหติ, กํ เตน ตฺวาภิปสฺสสิ.

๑๙๙. อพฺภกฺขาติ อภูเตน, อลิเกนาภิสารเย;

ส เว ราช ปิโย โหติ, กํ เตน ตฺวาภิปสฺสสิ.

๒๐๐. หรํ อนฺนญฺจ ปานญฺจ, วตฺถเสนาสนานิ จ;

อญฺญทตฺถุหรา สนฺตา, เต เว ราช ปิยา โหนฺติ;

กํ เตน ตฺวาภิปสฺสสีติ.

เทวตาปญฺหชาตกํ ทสมํ.

จูฬกุณาลวคฺโค ปญฺจโม.

ตสฺสุทฺทานํ –

นรานํ อสกฺขิวสิมฺหวโร, นีลิยมคฺคิวรญฺจ ปุน;

ปุน รสายสกูฏวโร, ตถารญฺญ สารถิ หนฺติ ทสาติ.

อถ วคฺคุทฺทานํ –

กาลิงฺคํ [วิวรํ (พหูสุ)] ปุจิมนฺทญฺจ, กุฏิทูสก โกกิลา [กุฏิทูสํ พหุภาณกํ (พหูสุ)];

จูฬกุณาลวคฺโค โส, ปญฺจโม สุปฺปกาสิโตติ.

จตุกฺกนิปาตํ นิฏฺฐิตํ.