๕๒๕. จูฬสุตโสมชาตกํ (๕)
๑๙๕. ‘‘อามนฺตยามิ นิคมํ, มิตฺตามจฺเจ ปริสฺสเช [ปาริสชฺเช (สี. สฺยา.)];
สิรสฺมึ ปลิตํ ชาตํ, ปพฺพชฺชํ ทานิ โรจหํ’’.
๑๙๖. ‘‘อภุมฺเม กถํ นุ ภณสิ, สลฺลํ เม เทว อุรสิ กปฺเปสิ [กมฺเปสิ (ปี.)];
สตฺตสตา เต ภริยา, กถํ นุ เต ตา ภวิสฺสนฺติ’’.
๑๙๗. ‘‘ปญฺญายิหินฺติ เอตา, ทหรา อญฺญมฺปิ ตา คมิสฺสนฺติ;
สคฺคญฺจสฺส ปตฺถยาโน, เตน อหํ ปพฺพชิสฺสามิ’’.
๑๙๘. ‘‘ทุลฺลทฺธํ เม อาสิ สุตโสม, ยสฺส เต โหมหํ มาตา;
ยํ เม วิลปนฺติยา, อนเปกฺโข ปพฺพชสิ เทว.
๑๙๙. ‘‘ทุลฺลทฺธํ เม อาสิ สุตโสม, ยํ ตํ อหํ วิชายิสฺสํ;
ยํ เม วิลปนฺติยา, อนเปกฺโข ปพฺพชสิ เทว’’.
๒๐๐. ‘‘โก นาเมโส ธมฺโม, สุตโสม กา จ นาม ปพฺพชฺชา;
ยํ โน อเมฺห ชิณฺเณ, อนเปกฺโข ปพฺพชสิ เทว.
๒๐๑. ‘‘ปุตฺตาปิ ตุยฺหํ พหโว, ทหรา อปฺปตฺตโยพฺพนา;
มญฺชู เตปิ [เต (สี. ปี.)] ตํ อปสฺสนฺตา, มญฺเญ ทุกฺขํ นิคจฺฉนฺติ’’.
๒๐๒. ‘‘ปุตฺเตหิ จ เม เอเตหิ, ทหเรหิ อปฺปตฺตโยพฺพเนหิ;
มญฺชูหิ สพฺเพหิปิ ตุเมฺหหิ, จิรมฺปิ ฐตฺวา วินาสภาโว’’ [วินาภาโว (สี. สฺยา. ปี.)].
๒๐๓. ‘‘ฉินฺนํ นุ ตุยฺหํ หทยํ, อทุ เต [อาทุ (สี. ปี.), อาทู (สฺยา.)] กรุณา จ นตฺถิ อเมฺหสุ;
ยํ โน วิกนฺทนฺติโย [วิกฺกนฺทนฺติโย (สี.)], อนเปกฺโข ปพฺพชสิ เทว’’.
๒๐๔. ‘‘น จ มยฺหํ ฉินฺนํ หทยํ, อตฺถิ กรุณาปิ มยฺหํ ตุเมฺหสุ;
สคฺคญฺจ ปตฺถยาโน, เตน อหํ [เตนาหํ (สี. สฺยา.), เตนมหํ (ปี.)] ปพฺพชิสฺสามิ’’.
๒๐๕. ‘‘ทุลฺลทฺธํ เม อาสิ, สุตโสม ยสฺส เต อหํ ภริยา;
ยํ เม วิลปนฺติยา, อนเปกฺโข ปพฺพชสิ เทว.
๒๐๖. ‘‘ทุลฺลทฺธํ เม อาสิ, สุตโสม ยสฺส เต อหํ ภริยา;
ยํ เม กุจฺฉิปฏิสนฺธึ [มํ กุจฺฉิมตึ สนฺตึ (ปี.)], อนเปกฺโข ปพฺพชสิ เทว.
๒๐๗. ‘‘ปริปกฺโก เม คพฺโภ, กุจฺฉิคโต ยาว นํ วิชายามิ;
มาหํ เอกา วิธวา, ปจฺฉา ทุกฺขานิ อทฺทกฺขึ’’.
๒๐๘. ‘‘ปริปกฺโก เต คพฺโภ, กุจฺฉิคโต อิงฺฆ ตฺวํ [ตฺว (สี.), นํ (ปี.)] วิชายสฺสุ;
ปุตฺตํ อโนมวณฺณํ, ตํ หิตฺวา ปพฺพชิสฺสามิ’’.
๒๐๙. ‘‘มา ตฺวํ จนฺเท รุทิ, มา โสจิ วนติมิรมตฺตกฺขิ;
อาโรห วรปาสาทํ [จ ปาสาทํ (ปี.)], อนเปกฺโข อหํ คมิสฺสามิ’’.
๒๑๐. ‘‘โก ตํ อมฺม โกเปสิ, กึ โรทสิ เปกฺขสิ จ มํ พาฬฺหํ;
กํ อวชฺฌํ ฆาเตมิ [ฆาเตมิ กํ อวชฺฌํ (ปี.), ตํ อวชฺฌํ ฆาเตมิ (ก.)], ญาตีนํ อุทิกฺขมานานํ’’.
๒๑๑. ‘‘น หิ โส สกฺกา หนฺตุํ, วิชิตาวี [ชีวิตาวี (ปี.)] โย มํ ตาต โกเปสิ;
ปิตา เต มํ ตาต อวจ, อนเปกฺโข อหํ คมิสฺสามิ’’.
๒๑๒. ‘‘โยหํ ปุพฺเพ นิยฺยามิ, อุยฺยานํ มตฺตกุญฺชเร จ โยเธมิ;
สุตโสเม ปพฺพชิเต, กถํ นุ ทานิ กริสฺสามิ’’.
๒๑๓. ‘‘มาตุจฺจ [มาตุ จ (สี. สฺยา.)] เม รุทนฺตฺยา [รุทตฺยา (ปี.)], เชฏฺฐสฺส จ ภาตุโน อกามสฺส;
หตฺเถปิ เต คเหสฺสํ, น หิ คจฺฉสิ [คญฺฉิสิ (ปี.)] โน อกามานํ’’.
๒๑๔. ‘‘อุฏฺเฐหิ ตฺวํ ธาติ, อิมํ กุมารํ รเมหิ อญฺญตฺถ;
มา เม ปริปนฺถมกาสิ [มกา (สี. ปี.)], สคฺคํ มม ปตฺถยานสฺส’’.
๒๑๕. ‘‘ยํ นูนิมํ ทเทยฺยํ [ชเหยฺยํ (ปี.)] ปภงฺกรํ, โก นุ เม อิมินาตฺโถ [โก นุ เม อิมินา อตฺโถ (สี. สฺยา.), โก นุ เม นตฺโถ (ปี.)];
สุตโสเม ปพฺพชิเต, กึ นุ เมนํ กริสฺสามิ’’.
๒๑๖. ‘‘โกโส จ ตุยฺหํ วิปุโล, โกฏฺฐาคารญฺจ ตุยฺหํ ปริปูรํ;
ปถวี จ ตุยฺหํ วิชิตา, รมสฺสุ มา ปพฺพชิ [ปพฺพชสฺสุ (สี.), ปพฺพช (ปี.)] เทว’’.
๒๑๗. ‘‘โกโส จ มยฺหํ วิปุโล, โกฏฺฐาคารญฺจ มยฺหํ ปริปูรํ;
ปถวี จ มยฺหํ วิชิตา, ตํ หิตฺวา ปพฺพชิสฺสามิ’’.
๒๑๘. ‘‘มยฺหมฺปิ ธนํ ปหูตํ, สงฺขาตุํ [สงฺขฺยาตุํ (สี.)] โนปิ เทว สกฺโกมิ;
ตํ เต ททามิ สพฺพมฺปิ [ตํ เทว เต ททามิ สพฺพมฺปิ (สี.), ตํ เต ททามิ สพฺพํ (ปี.)], รมสฺสุ มา ปพฺพชิ เทว’’.
๒๑๙. ‘‘ชานามิ [ชานามิ เต (สี. สฺยา.)] ธนํ ปหูตํ, กุลวทฺธน ปูชิโต ตยา จสฺมิ;
สคฺคญฺจ ปตฺถยาโน, เตน อหํ ปพฺพชิสฺสามิ’’.
๒๒๐. ‘‘อุกฺกณฺฐิโตสฺมิ พาฬฺหํ, อรติ มํ โสมทตฺต อาวิสติ [อาวีสติ (ก.)];
พหุกาปิ [พหุกา หิ (สี. สฺยา.)] เม อนฺตรายา, อชฺเชวาหํ ปพฺพชิสฺสามิ’’.
๒๒๑. ‘‘อิทญฺจ ตุยฺหํ รุจิตํ, สุตโสม อชฺเชว ทานิ ตฺวํ ปพฺพช;
อหมฺปิ ปพฺพชิสฺสามิ, น อุสฺสเห ตยา วินา อหํ ฐาตุํ’’.
๒๒๒. ‘‘น หิ สกฺกา ปพฺพชิตุํ, นคเร น หิ ปจฺจติ ชนปเท จ’’;
‘‘สุตโสเม ปพฺพชิเต, กถํ นุ ทานิ กริสฺสาม’’.
๒๒๓. ‘‘อุปนียติทํ มญฺเญ, ปริตฺตํ อุทกํว จงฺกวารมฺหิ;
เอวํ สุปริตฺตเก ชีวิเต, น จ ปมชฺชิตุํ กาโล.
๒๒๔. ‘‘อุปนียติทํ มญฺเญ, ปริตฺตํ อุทกํว จงฺกวารมฺหิ;
เอวํ สุปริตฺตเก ชีวิเต, อนฺธพาลา [อถ พาลา (สี. สฺยา. ปี.)] ปมชฺชนฺติ.
๒๒๕. ‘‘เต วฑฺฒยนฺติ นิรยํ, ติรจฺฉานโยนิญฺจ เปตฺติวิสยญฺจ;
ตณฺหาย พนฺธนพทฺธา, วฑฺเฒนฺติ อสุรกายํ’’.
๒๒๖. ‘‘อูหญฺญเต รชคฺคํ, อวิทูเร ปุพฺพกมฺหิ จ [ปุปฺผกมฺหิ จ (สี. ปี.)] ปาสาเท;
มญฺเญ โน เกสา ฉินฺนา, ยสสฺสิโน ธมฺมราชสฺส’’.
๒๒๗. ‘‘อยมสฺส ปาสาโท, โสวณฺณ [โสวณฺโณ (ปี.)] ปุปฺผมาลฺยวีติกิณฺโณ;
ยหิ [ยมฺหิ (ปี.)] มนุวิจริ ราชา, ปริกิณฺโณ อิตฺถาคาเรหิ.
๒๒๘. ‘‘อยมสฺส ปาสาโท, โสวณฺณปุปฺผมาลฺยวีติกิณฺโณ;
ยหิมนุวิจริ ราชา, ปริกิณฺโณ ญาติสงฺเฆน.
๒๒๙. ‘‘อิทมสฺส กูฏาคารํ, โสวณฺณปุปฺผมาลฺยวีติกิณฺณํ;
ยหิมนุวิจริ ราชา, ปริกิณฺโณ อิตฺถาคาเรหิ.
๒๓๐. ‘‘อิทมสฺส กูฏาคารํ, โสวณฺณ [โสวณฺณํ (ปี.)] ปุปฺผมาลฺยวีติกิณฺณํ;
ยหิมนุวิจริ ราชา, ปริกิณฺโณ ญาติสงฺเฆน.
๒๓๑. ‘‘อยมสฺส อโสกวนิกา, สุปุปฺผิตา สพฺพกาลิกา รมฺมา;
ยหิมนุวิจริ ราชา, ปริกิณฺโณ อิตฺถาคาเรหิ.
๒๓๒. ‘‘อยมสฺส อโสกวนิกา, สุปุปฺผิตา สพฺพกาลิกา รมฺมา;
ยหิมนุวิจริ ราชา, ปริกิณฺโณ ญาติสงฺเฆน.
๒๓๓. ‘‘อิทมสฺส อุยฺยานํ, สุปุปฺผิตํ สพฺพกาลิกํ รมฺมํ;
ยหิมนุวิจริ ราชา, ปริกิณฺโณ อิตฺถาคาเรหิ.
๒๓๔. ‘‘อิทมสฺส อุยฺยานํ, สุปุปฺผิตํ สพฺพกาลิกํ รมฺมํ;
ยหิมนุวิจริ ราชา, ปริกิณฺโณ ญาติสงฺเฆน.
๒๓๕. ‘‘อิทมสฺส กณิการวนํ, สุปุปฺผิตํ สพฺพกาลิกํ รมฺมํ;
ยหิมนุวิจริ ราชา, ปริกิณฺโณ อิตฺถาคาเรหิ.
๒๓๖. ‘‘อิทมสฺส กณิการวนํ, สุปุปฺผิตํ สพฺพกาลิกํ รมฺมํ;
ยหิมนุวิจริ ราชา, ปริกิณฺโณ ญาติสงฺเฆน.
๒๓๗. ‘‘อิทมสฺส ปาฏลิวนํ [ปาฏลีวนํ (สี.)], สุปุปฺผิตํ สพฺพกาลิกํ รมฺมํ;
ยหิมนุวิจริ ราชา, ปริกิณฺโณ อิตฺถาคาเรหิ.
๒๓๘. ‘‘อิทมสฺส ปาฏลิวนํ, สุปุปฺผิตํ สพฺพกาลิกํ รมฺมํ;
ยหิมนุวิจริ ราชา, ปริกิณฺโณ ญาติสงฺเฆน.
๒๓๙. ‘‘อิทมสฺส อมฺพวนํ, สุปุปฺผิตํ สพฺพกาลิกํ รมฺมํ;
ยหิมนุวิจริ ราชา, ปริกิณฺโณ อิตฺถาคาเรหิ.
๒๔๐. ‘‘อิทมสฺส อมฺพวนํ, สุปุปฺผิตํ สพฺพกาลิกํ รมฺมํ;
ยหิมนุวิจริ ราชา, ปริกิณฺโณ ญาติสงฺเฆน.
๒๔๑. ‘‘อยมสฺส โปกฺขรณี, สญฺฉนฺนา อณฺฑเชหิ วีติกิณฺณา;
ยหิมนุวิจริ ราชา, ปริกิณฺโณ อิตฺถาคาเรหิ.
๒๔๒. ‘‘อยมสฺส โปกฺขรณี, สญฺฉนฺนา อณฺฑเชหิ วีติกิณฺณา;
ยหิมนุวิจริ ราชา, ปริกิณฺโณ ญาติสงฺเฆน’’.
๒๔๓. ‘‘ราชา โว โข [ราชา โข (สี. สฺยา. ปี.)] ปพฺพชิโต, สุตโสโม รชฺชํ อิมํ ปหตฺวาน [ปหนฺตฺวาน (สฺยา. ก.)];
กาสายวตฺถวสโน, นาโคว เอกโก [เอกโกว (สี.)] จรติ’’.
๒๔๔. ‘‘มาสฺสุ ปุพฺเพ รติกีฬิตานิ, หสิตานิ จ อนุสฺสริตฺถ [อนุสฺสริตฺโถ (ปี.)];
มา โว กามา หนึสุ, รมฺมํ หิ [สุรมฺมญฺหิ (สฺยา. ก.)] สุทสฺสนํ [สุทสฺสนํ นาม (สี.)] นครํ.
๒๔๕. ‘‘เมตฺตจิตฺตญฺจ [เมตฺตญฺจ (ปี.)] ภาเวถ, อปฺปมาณํ ทิวา จ รตฺโต จ;
อคจฺฉิตฺถ [อถ คญฺฉิตฺถ (สี. สฺยา. ปี.)] เทวปุร, อาวาสํ ปุญฺญกมฺมิน’’นฺติ [ปุญฺญกมฺมานนฺติ (ปี.)].
จูฬสุตโสมชาตกํ ปญฺจมํ.
จตฺตาลีสนิปาตํ นิฏฺฐิตํ.