๔๙๓. มหาวาณิชชาตกํ (๑๐)

๑๘๐. วาณิชา สมิตึ กตฺวา, นานารฏฺฐโต อาคตา;

ธนาหรา ปกฺกมึสุ, เอกํ กตฺวาน คามณึ.

๑๘๑. เต ตํ กนฺตารมาคมฺม, อปฺปภกฺขํ อโนทกํ;

มหานิโคฺรธมทฺทกฺขุํ, สีตจฺฉายํ มโนรมํ.

๑๘๒. เต จ ตตฺถ นิสีทิตฺวา, ตสฺส รุกฺขสฺส ฉายยา [ฉาทิยา (สี. สฺยา. ปี.)];

วาณิชา สมจินฺเตสุํ, พาลา โมเหน ปารุตา.

๑๘๓. อลฺลายเต [อทฺทายเต (สี. ปี.)] อยํ รุกฺโข, อปิ วารีว [วาริ จ (สี. ปี.)] สนฺทติ;

อิงฺฆสฺส ปุริมํ สาขํ, มยํ ฉินฺทาม วาณิชา.

๑๘๔. สา จ ฉินฺนาว ปคฺฆริ, อจฺฉํ วารึ อนาวิลํ;

เต ตตฺถ นฺหตฺวา ปิวิตฺวา, ยาวติจฺฉึสุ วาณิชา.

๑๘๕. ทุติยํ สมจินฺเตสุํ, พาลา โมเหน ปารุตา;

อิงฺฆสฺส ทกฺขิณํ สาขํ, มยํ ฉินฺทาม วาณิชา.

๑๘๖. สา จ ฉินฺนาว ปคฺฆริ, สาลิมํโสทนํ พหุํ;

อปฺโปทวณฺเณ กุมฺมาเส, สิงฺคึ วิทลสูปิโย [สิงฺคึ พิทลสูปิโย (สี. ปี.), สิงฺคีเวรํ ลสูปิโย (ก.) สิงฺคีนฺติ สิงฺคีเวราทิกํ อุตฺตริภงฺคํ; วิทลสูปิโยติ มุคฺคสูปาทโย (อฏฺฐ.) วิทลํ กลายาทิมฺหิ วตฺตตีติ สกฺกตาภิธาเน].

๑๘๗. เต ตตฺถ ภุตฺวา ขาทิตฺวา [ภุตฺวา จ ปิวิตฺวา จ (ปี.)], ยาวติจฺฉึสุ วาณิชา;

ตติยํ สมจินฺเตสุํ, พาลา โมเหน ปารุตา;

อิงฺฆสฺส ปจฺฉิมํ สาขํ, มยํ ฉินฺทาม วาณิชา.

๑๘๘. สา จ ฉินฺนาว ปคฺฆริ, นาริโย สมลงฺกตา;

วิจิตฺรวตฺถาภรณา, อามุตฺตมณิกุณฺฑลา.

๑๘๙. อปิ สุ วาณิชา เอกา, นาริโย ปณฺณวีสติ;

สมนฺตา ปริวารึสุ [ปริกรึสุ (สี. สฺยา. ปี.)], ตสฺส รุกฺขสฺส ฉายยา [ฉาทิยา (สี. สฺยา. ปี.)].

๑๙๐. เต ตาหิ ปริจาเรตฺวา [ปริวาเรตฺวา (สี. สฺยา. ปี.)], ยาวติจฺฉึสุ วาณิชา;

จตุตฺถํ สมจินฺเตสุํ, พาลา โมเหน ปารุตา;

อิงฺฆสฺส อุตฺตรํ สาขํ, มยํ ฉินฺทาม วาณิชา.

๑๙๑. สา จ ฉินฺนาว ปคฺฆริ, มุตฺตา เวฬุริยา พหู;

รชตํ ชาตรูปญฺจ, กุตฺติโย ปฏิยานิ จ.

๑๙๒. กาสิกานิ จ วตฺถานิ, อุทฺทิยานิ จ กมฺพลา [อุทฺทิยาเน จ กมฺพเล (สี. ปี.)];

เต ตตฺถ ภาเร พนฺธิตฺวา, ยาวติจฺฉึสุ วาณิชา.

๑๙๓. ปญฺจมํ สมจินฺเตสุํ, พาลา โมเหน ปารุตา;

อิงฺฆสฺส มูเล [มูลํ (สี. ปี. ก.)] ฉินฺทาม, อปิ ภิยฺโย ลภามเส.

๑๙๔. อถุฏฺฐหิ สตฺถวาโห, ยาจมาโน กตญฺชลี;

นิโคฺรโธ กึ ปรชฺฌติ [อปรชฺฌถ (สี.), อปรชฺฌติ (สฺยา. ปี.)], วาณิชา ภทฺทมตฺถุ เต.

๑๙๕. วาริทา ปุริมา สาขา, อนฺนปานญฺจ ทกฺขิณา;

นาริทา ปจฺฉิมา สาขา, สพฺพกาเม จ อุตฺตรา;

นิโคฺรโธ กึ ปรชฺฌติ, วาณิชา ภทฺทมตฺถุ เต.

๑๙๖. ยสฺส รุกฺขสฺส ฉายาย, นิสีเทยฺย สเยยฺย วา;

น ตสฺส สาขํ ภญฺเชยฺย, มิตฺตทุพฺโภ หิ ปาปโก.

๑๙๗. เต จ ตสฺสานาทิยิตฺวา [ตสฺส อนาทิตฺวา (สี. สฺยา.)], เอกสฺส วจนํ พหู;

นิสิตาหิ กุฐารีหิ [กุธารีหิ (ก.)], มูลโต นํ อุปกฺกมุํ.

๑๙๘. ตโต นาคา นิกฺขมึสุ, สนฺนทฺธา ปณฺณวีสติ;

ธนุคฺคหานํ ติสตา, ฉสหสฺสา จ วมฺมิโน.

๑๙๙. เอเต หนถ พนฺธถ, มา โว มุญฺจิตฺถ [มุจฺจิตฺถ (ปี.)] ชีวิตํ;

ฐเปตฺวา สตฺถวาหํว, สพฺเพ ภสฺมํ [ภสฺมี (สี.)] กโรถ เน.

๒๐๐. ตสฺมา หิ ปณฺฑิโต โปโส, สมฺปสฺสํ อตฺถมตฺตโน;

โลภสฺส น วสํ คจฺเฉ, หเนยฺยาริสกํ [หเนยฺย ทิสตํ (สี.), หเนยฺย ทิสกํ (สฺยา.)] มนํ.

๒๐๑. เอว [เอต (สี. ปี.)] มาทีนวํ ญตฺวา, ตณฺหา ทุกฺขสฺส สมฺภวํ;

วีตตโณฺห อนาทาโน, สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเชติ.

มหาวาณิชชาตกํ ทสมํ.