๔๗๔. อมฺพชาตกํ (๑)

๑. อหาสิ [อาหาสิ (?)] เม อมฺพผลานิ ปุพฺเพ, อณูนิ ถูลานิ จ พฺรหฺมจาริ;

เตเหว มนฺเตหิ น ทานิ ตุยฺหํ, ทุมปฺผลา ปาตุภวนฺติ พฺรเหฺม.

๒. นกฺขตฺตโยคํ ปฏิมานยามิ, ขณํ มุหุตฺตญฺจ มนฺเต น ปสฺสํ [ขณํ มุหุตฺตํ น มํ โตสยนฺติ (สี. ปี.)];

นกฺขตฺตโยคญฺจ ขณญฺจ ลทฺธา, อทฺธาหริสฺสมฺพผลํ [อถาหริสฺสมฺพผลํ (สี. ปี.)] ปหูตํ.

๓. นกฺขตฺตโยคํ น ปุเร อภาณิ, ขณํ มุหุตฺตํ น ปุเร อสํสิ;

สยํ หรี [อถาหรี (สี. สฺยา. ปี.)] อมฺพผลํ ปหูตํ, วณฺเณน คนฺเธน รเสนุเปตํ.

๔. มนฺตาภิชปฺเปน ปุเร หิ [ปุร’สฺส (สี. ปี.), ปุเรปิ (สฺยา.)] ตุยฺหํ, ทุมปฺผลา ปาตุภวนฺติ พฺรเหฺม;

สฺวาชฺช น ปาเรสิ ชปฺปมฺปิ มนฺตํ [ชปมฺปิ มนฺเต (สี. ปี.)], อยํ โส โก นาม ตวชฺช ธมฺโม.

๕. จณฺฑาลปุตฺโต มม สมฺปทาสิ, ธมฺเมน มนฺเต ปกติญฺจ สํสิ;

มา จสฺสุ เม ปุจฺฉิโต นามโคตฺตํ, คุยฺหิตฺโถ อตฺถํ [มา ตํ (สี. สฺยา. ปี.)] วิชเหยฺย มนฺโต [วิชเหยฺยุมนฺตา (สฺยา.)].

๖. โสหํ ชนินฺเทน ชนมฺหิ ปุฏฺโฐ, มกฺขาภิภูโต อลิกํ อภาณึ;

‘‘มนฺตา อิเม พฺราหฺมณสฺสา’’ติ มิจฺฉา, ปหีนมนฺโต กปโณ รุทามิ.

๗. เอรณฺฑา ปุจิมนฺทา วา, อถ วา ปาลิภทฺทกา;

มธุํ มธุตฺถิโก วินฺเท, โส หิ ตสฺส ทุมุตฺตโม.

๘. ขตฺติยา พฺราหฺมณา เวสฺสา, สุทฺทา จณฺฑาลปุกฺกุสา;

ยมฺหา ธมฺมํ วิชาเนยฺย, โส หิ ตสฺส นรุตฺตโม.

๙. อิมสฺส ทณฺฑญฺจ วธญฺจ ทตฺวา, คเล คเหตฺวา ขลยาถ [พลยาถ (สฺยา.), คลยาถ (ก.)] ชมฺมํ;

โย อุตฺตมตฺถํ กสิเรน ลทฺธํ, มานาติมาเนน วินาสยิตฺถ.

๑๐. ยถา สมํ มญฺญมาโน ปเตยฺย, โสพฺภํ คุหํ นรกํ ปูติปาทํ;

รชฺชูติ วา อกฺกเม กณฺหสปฺปํ, อนฺโธ ยถา โชติมธิฏฺฐเหยฺย;

เอวมฺปิ มํ ตฺวํ ขลิตํ สปญฺญ [สปญฺญา (ปี.)], ปหีนมนฺตสฺส ปุนปฺปทาหิ [ปุน สมฺปทาหิ (สฺยา.), ปุนปฺปสีท (สี. ปี.)].

๑๑. ธมฺเมน มนฺตํ [มนฺเต (สี. สฺยา. ปี.)] ตว สมฺปทาสึ, ตุวมฺปิ ธมฺเมน [ตฺวมฺปิ ธมฺเมเนว (ก.)] ปริคฺคเหสิ;

ปกติมฺปิ เต อตฺตมโน อสํสึ, ธมฺเม ฐิตํ ตํ [ปติฏฺฐํ (ก.)] น ชเหยฺย มนฺโต.

๑๒. โย พาล มนฺตํ [พลมนฺตํ (ก.)] กสิเรน ลทฺธํ, ยํ ทุลฺลภํ อชฺช มนุสฺสโลเก;

กิญฺจาปิ ลทฺธา ชีวิตุํ อปฺปปญฺโญ [กิจฺฉา ลทฺธํ ชีวิกํ อปฺปปญฺโญ (สี. สฺยา.), กจฺฉาปิ ลทฺธา ชีวิกํ อปฺปญฺญ (ปี.)], วินาสยี อลิกํ ภาสมาโน.

๑๓. พาลสฺส มูฬฺหสฺส อกตญฺญุโน จ, มุสา ภณนฺตสฺส อสญฺญตสฺส;

มนฺเต มยํ ตาทิสเก น เทม, กุโต มนฺตา คจฺฉ น มยฺห รุจฺจสีติ.

อมฺพชาตกํ ปฐมํ.