๕. อตฺถกามวคฺโค

๔๑. โย อตฺถกามสฺส หิตานุกมฺปิโน, โอวชฺชมาโน น กโรติ สาสนํ;

อชิยา ปาทโมลมฺพ [ปาทโมลุมฺพ (สี. สฺยา. ปี.)], มิตฺตโก วิย โสจตีติ.

โลสกชาตกํ ปฐมํ.

๔๒. โย อตฺถกามสฺส หิตานุกมฺปิโน, โอวชฺชมาโน น กโรติ สาสนํ;

กโปตกสฺส วจนํ อกตฺวา, อมิตฺตหตฺถตฺถคโตว เสตีติ.

กโปตชาตกํ ทุติยํ.

๔๓. โย อตฺถกามสฺส หิตานุกมฺปิโน, โอวชฺชมาโน น กโรติ สาสนํ;

เอวํ โส นิหโต เสติ, เวฬุกสฺส ยถา ปิตาติ.

เวฬุกชาตกํ ตติยํ.

๔๔. เสยฺโย อมิตฺโต มติยา อุเปโต, น เตฺวว มิตฺโต มติวิปฺปหีโน;

มกสํ วธิสฺสนฺติ หิ เอฬมูโค, ปุตฺโต ปิตุ อพฺภิทา อุตฺตมงฺคนฺติ.

มกสชาตกํ จตุตฺถํ.

๔๕. เสยฺโย อมิตฺโต เมธาวี, ยญฺเจ พาลานุกมฺปโก;

ปสฺส โรหิณิกํ ชมฺมึ, มาตรํ หนฺตฺวาน โสจตีติ.

โรหิณิชาตกํ ปญฺจมํ.

๔๖. น เว อนตฺถกุสเลน, อตฺถจริยา สุขาวหา;

หาเปติ อตฺถํ ทุมฺเมโธ, กปิ อารามิโก ยถาติ.

อารามทูสกชาตกํ ฉฏฺฐํ.

๔๗. น เว อนตฺถกุสเลน, อตฺถจริยา สุขาวหา;

หาเปติ อตฺถํ ทุมฺเมโธ, โกณฺฑญฺโญ วารุณึ ยถาติ.

วารุณิทูสกชาตกํ สตฺตมํ.

๔๘. อนุปาเยน โย อตฺถํ, อิจฺฉติ โส วิหญฺญติ;

เจตา หนึสุ เวทพฺพํ [เวทพฺภํ (สี. ปี.)], สพฺเพ เต พฺยสนมชฺฌคูติ.

เวทพฺพ [เวทพฺภ (สี. ปี.)] ชาตกํ อฏฺฐมํ.

๔๙. นกฺขตฺตํ ปฏิมาเนนฺตํ, อตฺโถ พาลํ อุปจฺจคา;

อตฺโถ อตฺถสฺส นกฺขตฺตํ, กึ กริสฺสนฺติ ตารกาติ.

นกฺขตฺตชาตกํ นวมํ.

๕๐. ทุมฺเมธานํ สหสฺเสน, ยญฺโญ เม อุปยาจิโต;

อิทานิ โขหํ ยชิสฺสามิ, พหุ [พหู (สี. ปี.), พหุํ (ก.)] อธมฺมิโก ชโนติ.

ทุมฺเมธชาตกํ ทสมํ.

อตฺถกามวคฺโค ปญฺจโม.

ตสฺสุทฺทานํ –

อถ มิตฺตก มาตุ กโปตวโร, ตถา เวฬูก เอฬมูโค โรหิณี;

กปิ วารุณิ เจตจรา จ ปุน, ตถา ตารก ยญฺญวเรน ทสาติ.

ปฐโม ปณฺณาสโก.