๑๐. ทณฺฑวคฺโค

๑๒๙. สพฺเพ ตสนฺติ ทณฺฑสฺส, สพฺเพ ภายนฺติ มจฺจุโน;

อตฺตานํ อุปมํ กตฺวา, น หเนยฺย น ฆาตเย.

๑๓๐. สพฺเพ ตสนฺติ ทณฺฑสฺส, สพฺเพสํ ชีวิตํ ปิยํ;

อตฺตานํ อุปมํ กตฺวา, น หเนยฺย น ฆาตเย.

๑๓๑. สุขกามานิ ภูตานิ, โย ทณฺเฑน วิหึสติ;

อตฺตโน สุขเมสาโน, เปจฺจ โส น ลภเต สุขํ.

๑๓๒. สุขกามานิ ภูตานิ, โย ทณฺเฑน น หึสติ;

อตฺตโน สุขเมสาโน, เปจฺจ โส ลภเต สุขํ.

๑๓๓. มาโวจ ผรุสํ กญฺจิ, วุตฺตา ปฏิวเทยฺยุ ตํ [ปฏิวเทยฺยุํ ตํ (ก.)];

ทุกฺขา หิ สารมฺภกถา, ปฏิทณฺฑา ผุเสยฺยุ ตํ [ผุเสยฺยุํ ตํ (ก.)].

๑๓๔. สเจ เนเรสิ อตฺตานํ, กํโส อุปหโต ยถา;

เอส ปตฺโตสิ นิพฺพานํ, สารมฺโภ เต น วิชฺชติ.

๑๓๕. ยถา ทณฺเฑน โคปาโล, คาโว ปาเชติ โคจรํ;

เอวํ ชรา จ มจฺจุ จ, อายุํ ปาเชนฺติ ปาณินํ.

๑๓๖. อถ ปาปานิ กมฺมานิ, กรํ พาโล น พุชฺฌติ;

เสหิ กมฺเมหิ ทุมฺเมโธ, อคฺคิทฑฺโฒว ตปฺปติ.

๑๓๗. โย ทณฺเฑน อทณฺเฑสุ, อปฺปทุฏฺเฐสุ ทุสฺสติ;

ทสนฺนมญฺญตรํ ฐานํ, ขิปฺปเมว นิคจฺฉติ.

๑๓๘. เวทนํ ผรุสํ ชานึ, สรีรสฺส จ เภทนํ [สรีรสฺส ปเภทนํ (สฺยา.)];

ครุกํ วาปิ อาพาธํ, จิตฺตกฺเขปญฺจ [จิตฺตกฺเขปํ ว (สี. สฺยา. ปี.)] ปาปุเณ.

๑๓๙. ราชโต วา อุปสคฺคํ [อุปสฺสคฺคํ (สี. ปี.)], อพฺภกฺขานญฺจ [อพฺภกฺขานํ ว (สี. ปี.)] ทารุณํ;

ปริกฺขยญฺจ [ปริกฺขยํ ว (สี. สฺยา. ปี.)] ญาตีนํ, โภคานญฺจ [โภคานํ ว (สี. สฺยา. ปี.)] ปภงฺคุรํ [ปภงฺคุนํ (ก.)].

๑๔๐. อถ วาสฺส อคารานิ, อคฺคิ ฑหติ [ฑยฺหติ (ก.)] ปาวโก;

กายสฺส เภทา ทุปฺปญฺโญ, นิรยํ โสปปชฺชติ [โส อุปปชฺชติ (สี. สฺยา.)].

๑๔๑. น นคฺคจริยา น ชฏา น ปงฺกา, นานาสกา ถณฺฑิลสายิกา วา;

รโชชลฺลํ อุกฺกุฏิกปฺปธานํ, โสเธนฺติ มจฺจํ อวิติณฺณกงฺขํ.

๑๔๒. อลงฺกโต เจปิ สมํ จเรยฺย, สนฺโต ทนฺโต นิยโต พฺรหฺมจารี;

สพฺเพสุ ภูเตสุ นิธาย ทณฺฑํ, โส พฺราหฺมโณ โส สมโณ ส ภิกฺขุ.

๑๔๓. หิรีนิเสโธ ปุริโส, โกจิ โลกสฺมิ วิชฺชติ;

โย นิทฺทํ [นินฺทํ (สี. ปี.) สํ. นิ. ๑.๑๘] อปโพเธติ [อปโพธติ (สี. สฺยา. ปี.)], อสฺโส ภโทฺร กสามิว.

๑๔๔. อสฺโส ยถา ภโทฺร กสานิวิฏฺโฐ, อาตาปิโน สํเวคิโน ภวาถ;

สทฺธาย สีเลน จ วีริเยน จ, สมาธินา ธมฺมวินิจฺฉเยน จ;

สมฺปนฺนวิชฺชาจรณา ปติสฺสตา, ชหิสฺสถ [ปหสฺสถ (สี. สฺยา. ปี.)] ทุกฺขมิทํ อนปฺปกํ.

๑๔๕. อุทกญฺหิ นยนฺติ เนตฺติกา, อุสุการา นมยนฺติ เตชนํ;

ทารุํ นมยนฺติ ตจฺฉกา, อตฺตานํ ทมยนฺติ สุพฺพตา.

ทณฺฑวคฺโค ทสโม นิฏฺฐิโต.