๙. วนวจฺฉตฺเถรอปทานํ

๒๕๑. ‘‘อิมมฺหิ ภทฺทเก กปฺเป, พฺรหฺมพนฺธุ มหายโส;

กสฺสโป นาม โคตฺเตน, อุปฺปชฺชิ วทตํ วโร.

๒๕๒. ‘‘ตทาหํ ปพฺพชิตฺวาน, ตสฺส พุทฺธสฺส สาสเน;

ยาวชีวํ จริตฺวาน, พฺรหฺมจารํ ตโต จุโต.

๒๕๓. ‘‘เตน กมฺเมน สุกเตน, เจตนาปณิธีหิ จ;

ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ, ตาวตึสมคจฺฉหํ.

๒๕๔. ‘‘ตโต จุโต อรญฺญมฺหิ, กโปโต อาสหํ ตหึ;

วสเต คุณสมฺปนฺโน, ภิกฺขุ ฌานรโต สทา.

๒๕๕. ‘‘เมตฺตจิตฺโต การุณิโก, สทา ปมุทิตานโน;

อุเปกฺขโก มหาวีโร, อปฺปมญฺญาสุ โกวิโท.

๒๕๖. ‘‘วินีวรณสงฺกปฺเป, สพฺพสตฺตหิตาสเย;

วิสฏฺโฐ นจิเรนาสึ, ตสฺมึ สุคตสาวเก.

๒๕๗. ‘‘อุเปจฺจ ปาทมูลมฺหิ, นิสินฺนสฺส ตทาสฺสเม;

กทาจิ สามิสํ เทติ, ธมฺมํ เทเสสิ เจกทา.

๒๕๘. ‘‘ตทา วิปุลเปเมน, อุปาสิตฺวา ชินตฺรชํ;

ตโต จุโต คโต สคฺคํ, ปวาโส สฆรํ ยถา.

๒๕๙. ‘‘สคฺคา จุโต มนุสฺเสสุ, นิพฺพตฺโต ปุญฺญกมฺมุนา;

อคารํ ฉฑฺฑยิตฺวาน, ปพฺพชึ พหุโส อหํ.

๒๖๐. ‘‘สมโณ ตาปโส วิปฺโป, ปริพฺพโช ตเถวหํ;

หุตฺวา วสึ อรญฺญมฺหิ, อเนกสตโส อหํ.

๒๖๑. ‘‘ปจฺฉิเม จ ภเว ทานิ, รมฺเม กปิลวตฺถเว;

วจฺฉโคตฺโต ทิโช ตสฺส, ชายาย อหโมกฺกมึ.

๒๖๒. ‘‘มาตุ เม โทหโฬ อาสิ, ติโรกุจฺฉิคตสฺส เม;

ชายมานสมีปมฺหิ, วนวาสาย นิจฺฉโย.

๒๖๓. ‘‘ตโต เม อชนี มาตา, รมณีเย วนนฺตเร;

คพฺภโต นิกฺขมนฺตํ มํ, กาสาเยน ปฏิคฺคหุํ.

๒๖๔. ‘‘ตโต กุมาโร สิทฺธตฺโถ, ชาโต สกฺยกุลทฺธโช;

ตสฺส มิตฺโต ปิโย อาสึ, สํวิสฏฺโฐ สุมานิโย.

๒๖๕. ‘‘สตฺตสาเรภินิกฺขนฺเต, โอหาย วิปุลํ ยสํ;

อหมฺปิ ปพฺพชิตฺวาน, หิมวนฺตมุปาคมึ.

๒๖๖. ‘‘วนาลยํ ภาวนียํ, กสฺสปํ ธุตวาทิกํ;

ทิสฺวา สุตฺวา ชินุปฺปาทํ, อุเปสึ นรสารถึ.

๒๖๗. ‘‘โส เม ธมฺมมเทเสสิ, สพฺพตฺถํ สมฺปกาสยํ;

ตโตหํ ปพฺพชิตฺวาน, วนเมว ปุนาคมํ [ปุนาคมึ (สี. ปี.), ปุโนกฺกมํ (สฺยา.)].

๒๖๘. ‘‘ตตฺถาปฺปมตฺโต วิหรํ, ฉฬภิญฺญา อผสฺสยึ [อปสฺสยึ (สฺยา. ก.)];

อโห สุลทฺธลาโภมฺหิ, สุมิตฺเตนานุกมฺปิโต.

๒๖๙. ‘‘กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ…เป… วิหรามิ อนาสโว.

๒๗๐. ‘‘สฺวาคตํ วต เม อาสิ…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

๒๗๑. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา วนวจฺโฉ เถโร อิมา คาถาโย

อภาสิตฺถาติ.

วนวจฺฉตฺเถรสฺสาปทานํ นวมํ.