๑๐. จูฬสุคนฺธตฺเถรอปทานํ

๒๗๒. ‘‘อิมมฺหิ ภทฺทเก กปฺเป, พฺรหฺมพนฺธุ มหายโส;

กสฺสโป นาม โคตฺเตน, อุปฺปชฺชิ วทตํ วโร.

๒๗๓. ‘‘อนุพฺยญฺชนสมฺปนฺโน, พาตฺตึสวรลกฺขโณ;

พฺยามปฺปภาปริวุโต, รํสิชาลสโมตฺถโฏ.

๒๗๔. ‘‘อสฺสาเสตา ยถา จนฺโท, สูริโยว ปภงฺกโร;

นิพฺพาเปตา ยถา เมโฆ, สาคโรว คุณากโร.

๒๗๕. ‘‘ธรณีริว สีเลน, หิมวาว สมาธินา;

อากาโส วิย ปญฺญาย, อสงฺโค อนิโล ยถา.

๒๗๖. ‘‘ตทาหํ พาราณสิยํ, อุปปนฺโน มหากุเล;

ปหูตธนธญฺญสฺมึ, นานารตนสญฺจเย.

๒๗๗. ‘‘มหตา ปริวาเรน, นิสินฺนํ โลกนายกํ;

อุเปจฺจ ธมฺมมสฺโสสึ, อมตํว มโนหรํ.

๒๗๘. ‘‘ทฺวตฺตึสลกฺขณธโร, สนกฺขตฺโตว จนฺทิมา;

อนุพฺยญฺชนสมฺปนฺโน, สาลราชาว ผุลฺลิโต.

๒๗๙. ‘‘รํสิชาลปริกฺขิตฺโต, ทิตฺโตว กนกาจโล;

พฺยามปฺปภาปริวุโต, สตรํสี ทิวากโร.

๒๘๐. ‘‘โสณฺณานโน ชินวโร, สมณีว [รมฺมณีว (สฺยา.)] สิลุจฺจโย;

กรุณาปุณฺณหทโย, คุเณน วิย สาคโร.

๒๘๑. ‘‘โลกวิสฺสุตกิตฺติ จ, สิเนรูว นคุตฺตโม;

ยสสา วิตฺถโต วีโร, อากาสสทิโส มุนิ.

๒๘๒. ‘‘อสงฺคจิตฺโต สพฺพตฺถ, อนิโล วิย นายโก;

ปติฏฺฐา สพฺพภูตานํ, มหีว มุนิสตฺตโม.

๒๘๓. ‘‘อนุปลิตฺโต โลเกน, โตเยน ปทุมํ ยถา;

กุวาทคจฺฉทหโน, อคฺคิขนฺโธว โสภสิ [โสภติ (สี.), โส วสิ (สฺยา. ก.)].

๒๘๔. ‘‘อคโธ วิย สพฺพตฺถ, กิเลสวิสนาสโก;

คนฺธมาทนเสโลว, คุณคนฺธวิภูสิโต.

๒๘๕. ‘‘คุณานํ อากโร วีโร, รตนานํว สาคโร;

สินฺธูว วนราชีนํ, กิเลสมลหารโก.

๒๘๖. ‘‘วิชยีว มหาโยโธ, มารเสนาวมทฺทโน;

จกฺกวตฺตีว โส ราชา, โพชฺฌงฺครตนิสฺสโร.

๒๘๗. ‘‘มหาภิสกฺกสงฺกาโส, โทสพฺยาธิติกิจฺฉโก;

สลฺลกตฺโต ยถา เวชฺโช, ทิฏฺฐิคณฺฑวิผาลโก.

๒๘๘. ‘‘โส ตทา โลกปชฺโชโต, สนรามรสกฺกโต;

ปริสาสุ นราทิจฺโจ, ธมฺมํ เทสยเต ชิโน.

๒๘๙. ‘‘ทานํ ทตฺวา มหาโภโค, สีเลน สุคตูปโค;

ภาวนาย จ นิพฺพาติ, อิจฺเจวมนุสาสถ.

๒๙๐. ‘‘เทสนํ ตํ มหสฺสาทํ, อาทิมชฺฌนฺตโสภณํ;

สุณนฺติ ปริสา สพฺพา, อมตํว มหารสํ.

๒๙๑. ‘‘สุตฺวา สุมธุรํ ธมฺมํ, ปสนฺโน ชินสาสเน;

สุคตํ สรณํ คนฺตฺวา, ยาวชีวํ นมสฺสหํ.

๒๙๒. ‘‘มุนิโน คนฺธกุฏิยา, โอปุญฺเชสึ [อุพฺพฏฺเฏสึ (สฺยา.)] ตทา มหึ;

จตุชฺชาเตน คนฺเธน, มาเส อฏฺฐ ทิเนสฺวหํ.

๒๙๓. ‘‘ปณิธาย สุคนฺธตฺตํ, สรีรวิสฺสคนฺธิโน [สรีรสฺส วิคนฺธิโน (สี. สฺยา. ปี.)];

ตทา ชิโน วิยากาสิ, สุคนฺธตนุลาภิตํ.

๒๙๔. ‘‘‘โย ยํ คนฺธกุฏิภูมึ, คนฺเธโนปุญฺชเต สกึ;

เตน กมฺมวิปาเกน, อุปปนฺโน ตหึ ตหึ.

๒๙๕. ‘‘‘สุคนฺธเทโห สพฺพตฺถ, ภวิสฺสติ อยํ นโร;

คุณคนฺธยุตฺโต หุตฺวา, นิพฺพายิสฺสตินาสโว’.

๒๙๖. ‘‘เตน กมฺเมน สุกเตน, เจตนาปณิธีหิ จ;

ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ, ตาวตึสมคจฺฉหํ.

๒๙๗. ‘‘ปจฺฉิเม จ ภเว ทานิ, ชาโต วิปฺปกุเล อหํ;

คพฺภํ เม วสโต มาตา, เทเหนาสิ สุคนฺธิตา.

๒๙๘. ‘‘ยทา จ มาตุกุจฺฉิมฺหา, นิกฺขมามิ ตทา ปุรี [ปุรํ (สฺยา. ก.)];

สาวตฺถิสพฺพคนฺเธหิ, วาสิตา วิย วายถ.

๒๙๙. ‘‘ปุปฺผวสฺสญฺจ สุรภิ, ทิพฺพคนฺธํ มโนรมํ;

ธูปานิ จ มหคฺฆานิ, อุปวายึสุ ตาวเท.

๓๐๐. ‘‘เทวา จ สพฺพคนฺเธหิ, ธูปปุปฺเผหิ ตํ ฆรํ;

วาสยึสุ สุคนฺเธน, ยสฺมึ ชาโต อหํ ฆเร.

๓๐๑. ‘‘ยทา จ ตรุโณ ภทฺโท, ปฐเม โยพฺพเน ฐิโต;

ตทา เสลํ [เสสํ (สฺยา.)] สปริสํ, วิเนตฺวา นรสารถิ.

๓๐๒. ‘‘เตหิ สพฺเพหิ ปริวุโต [สหิโต (สี. สฺยา. ปี.)], สาวตฺถิปุรมาคโต;

ตทา พุทฺธานุภาวํ ตํ, ทิสฺวา ปพฺพชิโต อหํ.

๓๐๓. ‘‘สีลํ สมาธิปญฺญญฺจ, วิมุตฺติญฺจ อนุตฺตรํ;

ภาเวตฺวา จตุโร ธมฺเม, ปาปุณึ อาสวกฺขยํ.

๓๐๔. ‘‘ยทา ปพฺพชิโต จาหํ, ยทา จ อรหา อหุํ;

นิพฺพายิสฺสํ ยทา จาหํ, คนฺธวสฺโส ตทา อหุ.

๓๐๕. ‘‘สรีรคนฺโธ จ สทาติเสติ [สทา วาเสติ (ก.)] เม, มหารหํ จนฺทนจมฺปกุปฺปลํ;

ตเถว คนฺเธ อิตเร จ สพฺพโส, ปสยฺห วายามิ ตโต ตหึ [ยหึ (สฺยา.)] ตหึ.

๓๐๖. ‘‘กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ…เป… วิหรามิ อนาสโว.

๓๐๗. ‘‘สฺวาคตํ วต เม อาสิ…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

๓๐๘. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา จูฬสุคนฺโธ เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ;

จูฬสุคนฺธตฺเถรสฺสาปทานํ ทสมํ.

ภทฺทิยวคฺโค ปญฺจปญฺญาสโม.