๔. โธตกตฺเถรอปทานํ

๗๒. ‘‘คงฺคา ภาคีรถี นาม, หิมวนฺตา ปภาวิตา [หิมวนฺตปฺปภาวิตา (สี.)];

หํสวติยา ทฺวาเรน, อนุสนฺทติ ตาวเท.

๗๓. ‘‘โสภิโต นาม อาราโม, คงฺคากูเล สุมาปิโต;

ตตฺถ ปทุมุตฺตโร พุทฺโธ, วสเต โลกนายโก.

๗๔. ‘‘ติทเสหิ ยถา อินฺโท, มนุเชหิ ปุรกฺขโต;

นิสีทิ ตตฺถ ภควา, อสมฺภีโตว เกสรี.

๗๕. ‘‘นคเร หํสวติยา, วสามิ [อโหสึ (สฺยา.)] พฺราหฺมโณ อหํ;

ฉฬงฺโค นาม นาเมน, เอวํนาโม มหามุนิ.

๗๖. ‘‘อฏฺฐารส สิสฺสสตา, ปริวาเรนฺติ มํ ตทา;

เตหิ สิสฺเสหิ สมิโต, คงฺคาตีรํ อุปาคมึ.

๗๗. ‘‘ตตฺถทฺทสาสึ สมเณ, นิกฺกุเห โธตปาปเก;

ภาคีรถึ ตรนฺเตหํ [ตรนฺโตหํ (สฺยา. ปี.)], เอวํ จินฺเตสิ ตาวเท.

๗๘. ‘‘สายํ ปาตํ [สายปาตํ (ปี.)] ตรนฺตาเม, พุทฺธปุตฺตา มหายสา;

วิเหสยนฺติ อตฺตานํ, เตสํ อตฺตา วิหญฺญติ.

๗๙. ‘‘สเทวกสฺส โลกสฺส, พุทฺโธ อคฺโค ปวุจฺจติ;

นตฺถิ เม ทกฺขิเณ การํ, คติมคฺควิโสธนํ.

๘๐. ‘‘ยํนูน พุทฺธเสฏฺฐสฺส, เสตุํ คงฺคาย การเย;

การาเปตฺวา อิมํ กมฺมํ [เสตุํ (สฺยา.)], สนฺตรามิ อิมํ ภวํ.

๘๑. ‘‘สตสหสฺสํ ทตฺวาน, เสตุํ การาปยึ อหํ;

สทฺทหนฺโต กตํ การํ, วิปุลํ เม ภวิสฺสติ.

๘๒. ‘‘การาเปตฺวาน ตํ เสตุํ, อุเปสึ โลกนายกํ;

สิรสิ อญฺชลึ กตฺวา, อิมํ วจนมพฺรวึ.

๘๓. ‘‘‘สตสหสฺสสฺส วยํ [วยํ สตสหสฺสํว (ก.)], ทตฺวา [กตฺวา (สี. ปี.)] การาปิโต มยา;

ตวตฺถาย มหาเสตุ, ปฏิคฺคณฺห มหามุเน.

๘๔. ‘‘‘ปทุมุตฺตโร โลกวิทู, อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห;

ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา, อิมา คาถา อภาสถ.

๘๕. ‘‘‘โย เม เสตุํ อกาเรสิ, ปสนฺโน เสหิ ปาณิภิ;

ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ, สุณาถ มม ภาสโต.

(เสตุทานอานิสํโส)

๘๖. ‘‘‘ทริโต ปพฺพตโต วา, รุกฺขโต ปติโตปิยํ;

จุโตปิ ลจฺฉตี ฐานํ, เสตุทานสฺสิทํ ผลํ.

๘๗. ‘‘‘วิรูฬฺหมูลสนฺตานํ, นิโคฺรธมิว มาลุโต;

อมิตฺตา นปฺปสหนฺติ, เสตุทานสฺสิทํ ผลํ.

๘๘. ‘‘‘นาสฺส โจรา ปสหนฺติ, นาติมญฺญนฺติ ขตฺติยา;

สพฺเพ ตริสฺสตามิตฺเต, เสตุทานสฺสิทํ ผลํ.

๘๙. ‘‘‘อพฺโภกาสคตํ สนฺตํ, กฐินาตปตาปิตํ;

ปุญฺญกมฺเมน สํยุตฺตํ, น ภวิสฺสติ เวทนา [ตาวเท (ก.)].

๙๐. ‘‘‘เทวโลเก มนุสฺเส วา, หตฺถิยานํ สุนิมฺมิตํ;

ตสฺส สงฺกปฺปมญฺญาย, นิพฺพตฺติสฺสติ ตาวเท.

๙๑. ‘‘‘สหสฺสสฺสา วาตชวา, สินฺธวา สีฆวาหนา;

สายํ ปาตํ อุเปสฺสนฺติ, เสตุทานสฺสิทํ ผลํ.

๙๒. ‘‘‘อาคนฺตฺวาน มนุสฺสตฺตํ, สุขิโตยํ ภวิสฺสติ;

เวหาสํ [อิหาปิ (สี. สฺยา. ปี.)] มนุชสฺเสว, หตฺถิยานํ ภวิสฺสติ.

๙๓. ‘‘‘กปฺปสตสหสฺสมฺหิ, โอกฺกากกุลสมฺภโว;

โคตโม นาม โคตฺเตน, สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ.

๙๔. ‘‘‘ตสฺส ธมฺเมสุ ทายาโท, โอรโส ธมฺมนิมฺมิโต;

สพฺพาสเว ปริญฺญาย, นิพฺพายิสฺสตินาสโว’.

๙๕. ‘‘อโห เม สุกตํ กมฺมํ, ชลชุตฺตมนามเก;

ตตฺถ การํ กริตฺวาน, ปตฺโตหํ อาสวกฺขยํ.

๙๖. ‘‘ปธานํ ปหิตตฺโตมฺหิ, อุปสนฺโต นิรูปธิ;

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา, วิหรามิ อนาสโว.

๙๗. ‘‘กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ…เป… วิหรามิ อนาสโว.

๙๘. ‘‘สฺวาคตํ วต เม อาสิ…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

๙๙. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โธตโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

โธตกตฺเถรสฺสาปทานํ จตุตฺถํ.