๖. พากุลตฺเถรอปทานํ

๓๘๖. ‘‘หิมวนฺตสฺสาวิทูเร, โสภิโต นาม ปพฺพโต;

อสฺสโม สุกโต มยฺหํ, สกสิสฺเสหิ มาปิโต.

๓๘๗. ‘‘มณฺฑปา จ พหู ตตฺถ, ปุปฺผิตา สินฺทุวารกา;

กปิตฺถา จ พหู ตตฺถ, ปุปฺผิตา ชีวชีวกา [จมฺปกา นาคเกตกา (สฺยา.)].

๓๘๘. ‘‘นิคฺคุณฺฑิโย พหู ตตฺถ, พทรามลกานิ จ;

ผารุสกา อลาพู จ, ปุณฺฑรีกา จ ปุปฺผิตา.

๓๘๙. ‘‘อาฬกา [อฬกฺกา (สฺยา.)] เพลุวา ตตฺถ, กทลี มาตุลุงฺคกา;

มหานามา พหู ตตฺถ, อชฺชุนา จ ปิยงฺคุกา.

๓๙๐. ‘‘โกสมฺพา สฬลา นิมฺพา [นีปา (สี.)], นิโคฺรธา จ กปิตฺถนา;

เอทิโส อสฺสโม มยฺหํ, สสิสฺโสหํ ตหึ วสึ.

๓๙๑. ‘‘อโนมทสฺสี ภควา, สยมฺภู โลกนายโก;

คเวสํ ปฏิสลฺลานํ, มมสฺสมมุปาคมิ.

๓๙๒. ‘‘อุเปตมฺหิ มหาวีเร, อโนมทสฺสิมหายเส;

ขเณน โลกนาถสฺส, วาตาพาโธ สมุฏฺฐหิ.

๓๙๓. ‘‘วิจรนฺโต อรญฺญมฺหิ, อทฺทสํ โลกนายกํ;

อุปคนฺตฺวาน สมฺพุทฺธํ, จกฺขุมนฺตํ มหายสํ.

๓๙๔. ‘‘อิริยญฺจาปิ ทิสฺวาน, อุปลกฺเขสหํ ตทา;

อสํสยญฺหิ พุทฺธสฺส, พฺยาธิ โน อุทปชฺชถ.

๓๙๕. ‘‘ขิปฺปํ อสฺสมมาคญฺฉึ, มม สิสฺสาน สนฺติเก;

เภสชฺชํ กตฺตุกาโมหํ, สิสฺเส อามนฺตยึ ตทา.

๓๙๖. ‘‘ปฏิสฺสุณิตฺวาน เม วากฺยํ, สิสฺสา สพฺเพ สคารวา;

เอกชฺฌํ สนฺนิปตึสุ, สตฺถุคารวตา มม.

๓๙๗. ‘‘ขิปฺปํ ปพฺพตมารุยฺห, สพฺโพสธมหาสหํ [มกาสหํ (สฺยา. ก.)];

ปานียโยคํ [ปานียโยคฺคํ (สี.)] กตฺวาน, พุทฺธเสฏฺฐสฺสทาสหํ.

๓๙๘. ‘‘ปริภุตฺเต มหาวีเร, สพฺพญฺญุโลกนายเก;

ขิปฺปํ วาโต วูปสมิ, สุคตสฺส มเหสิโน.

๓๙๙. ‘‘ปสฺสทฺธํ ทรถํ ทิสฺวา, อโนมทสฺสี มหายโส;

สกาสเน นิสีทิตฺวา, อิมา คาถา อภาสถ.

๔๐๐. ‘‘‘โย เม ปาทาสิ เภสชฺชํ, พฺยาธิญฺจ สมยี มม;

ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ, สุณาถ มม ภาสโต.

๔๐๑. ‘‘‘กปฺปสตสหสฺสานิ, เทวโลเก รมิสฺสติ;

วาทิเต ตูริเย ตตฺถ, โมทิสฺสติ สทา อยํ.

๔๐๒. ‘‘‘มนุสฺสโลกมาคนฺตฺวา, สุกฺกมูเลน โจทิโต;

สหสฺสกฺขตฺตุํ ราชา จ, จกฺกวตฺตี ภวิสฺสติ.

๔๐๓. ‘‘‘ปญฺจปญฺญาสกปฺปมฺหิ, อโนโม นาม ขตฺติโย;

จาตุรนฺโต วิชิตาวี, ชมฺพุมณฺฑสฺส [ชมฺพุทีปสฺส (สฺยา.)] อิสฺสโร.

๔๐๔. ‘‘‘สตฺตรตนสมฺปนฺโน, จกฺกวตฺตี มหพฺพโล;

ตาวตึเสปิ โขเภตฺวา, อิสฺสรํ การยิสฺสติ.

๔๐๕. ‘‘‘เทวภูโต มนุสฺโส วา, อปฺปาพาโธ ภวิสฺสติ;

ปริคฺคหํ วิวชฺเชตฺวา, พฺยาธึ โลเก ตริสฺสติ.

๔๐๖. ‘‘‘อปฺปริเมยฺเย อิโต กปฺเป, โอกฺกากกุลสมฺภโว;

โคตโม นาม โคตฺเตน, สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ.

๔๐๗. ‘‘‘ตสฺส ธมฺเมสุ ทายาโท, โอรโส ธมฺมนิมฺมิโต;

สพฺพาสเว ปริญฺญาย, นิพฺพายิสฺสตินาสโว.

๔๐๘. ‘‘‘กิเลเส ฌาปยิตฺวาน, ตณฺหาโสตํ ตริสฺสติ;

พากุโล [พกฺกุโล (สี. สฺยา.)] นาม นาเมน, เหสฺสติ สตฺถุ สาวโก.

๔๐๙. ‘‘‘อิทํ สพฺพํ อภิญฺญาย, โคตโม สกฺยปุงฺคโว;

ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา, เอตทคฺเค ฐเปสฺสติ’.

๔๑๐. ‘‘อโนมทสฺสี ภควา, สยมฺภู โลกนายโก;

วิเวกานุวิโลเกนฺโต, มมสฺสมมุปาคมิ.

๔๑๑. ‘‘อุปาคตํ มหาวีรํ, สพฺพญฺญุํ โลกนายกํ;

สพฺโพสเธน ตปฺเปสึ, ปสนฺโน เสหิ ปาณิภิ.

๔๑๒. ‘‘ตสฺส เม สุกตํ กมฺมํ, สุเขตฺเต พีชสมฺปทา;

เขเปตุํ เนว สกฺโกมิ, ตทา หิ สุกตํ มม.

๔๑๓. ‘‘ลาภา มม สุลทฺธํ เม, โยหํ อทฺทกฺขิ นายกํ;

เตน กมฺมาวเสเสน, ปตฺโตมฺหิ อจลํ ปทํ.

๔๑๔. ‘‘สพฺพเมตํ อภิญฺญาย, โคตโม สกฺยปุงฺคโว;

ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา, เอตทคฺเค ฐเปสิ มํ.

๔๑๕. ‘‘อปริเมยฺเย อิโต กปฺเป, ยํ กมฺมมกรึ ตทา;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, เภสชฺชสฺส อิทํ ผลํ.

๔๑๖. ‘‘กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ, ภวา สพฺเพ สมูหตา;

สพฺพาสวา ปริกฺขีณา, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว.

๔๑๗. ‘‘สฺวาคตํ วต เม อาสิ…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

๔๑๘. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา พากุโล [พกฺกุโล (สี. สฺยา.)] เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ;

พากุลตฺเถรสฺสาปทานํ ฉฏฺฐํ.